໓໒. ນິສ຺ສຍນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໒໓໐. ພ຺ຍຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຕ຺ຕາວຕາ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ ໂຫຕີຕິ ເຈ? ນິສ຺ສຍມຸຈ຺ຈນເກນ ປນ ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ຘມ຺ມປຣິຈ຺ເຉເທນ ອຕ຺ຖໂຕ ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ຈ ທ຺ເວ ມາຕິກາ ປຄຸຓາ ວາຈຸຄ຺ຄຕາ ກາຕພ຺ພາ, ປກ຺ຂທິວເສສຸ ຘມ຺ມສ຺ສາວນຕ຺ຖາຍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໂຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຠາຓວາຣາ, ສມ຺ປຕ຺ຕານໍ ປຣິສານໍ ປຣິກຖນຕ຺ຖາຍ ອນ຺ຘກວິນ຺ທມຫາຣາຫຸໂລວາທຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘສທິໂສ ເອໂກ ກຖາມຄ຺ໂຄ, ສງ຺ຆຠຕ຺ຕມງ຺ຄລາມງ຺ຄເລສຸ ອນຸໂມທນຕ຺ຖາຍ ຕິສ຺ໂສ ອນຸໂມທນາ, ອຸໂປສຖປ຺ປວາຣຓາທິວິຊານນຕ຺ຖໍ ກມ຺ມາກມ຺ມວິນິຈ຺ຉໂຍ, ສມຓຘມ຺ມກຣຓຕ຺ຖໍ ສມາຘິວເສນ ວາ ວິປສ຺ສນາວເສນ ວາ ອຣຫຕ຺ຕປຣິໂຍສານໍ ເອກໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ເອຕ຺ຕກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ ນາມ ໂຫຕິ ຈາຕຸທິໂສ, ອິຕຣຖາ ອພ຺ຍຕ຺ໂຕ.

໒໓໑. ອິທານິ ນິສ຺ສຍຄ຺ຄຫຓາກາຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເອກໍສ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ (ມຫາວ. ໑໐໓) ອາຍສ຺ມໂຕຕິ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ.

໒໓໒. ອິທານິ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິວິຘານໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປກ຺ກນ຺ເຕ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ປຎ຺ຈິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິສ຺ສຍປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິໂຍ ອຸປຊ຺ຌາຍມ຺ຫາ. ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ປກ຺ກນ຺ໂຕ ວາ ໂຫຕິ ວິພ຺ຠນ຺ໂຕ ວາ ກາລກໂຕ ວາ ປກ຺ຂສງ຺ກນ຺ໂຕ ວາ ອາຓຕ຺ຕິເຍວ ປຎ຺ຈມີ’’ຕິ (ມຫາວ. ໘໓), ‘‘ຉຍິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິສ຺ສຍປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິໂຍ ອາຈຣິຍມ຺ຫາ. ອາຈຣິໂຍ ປກ຺ກນ຺ໂຕ ວາ ໂຫຕິ ວິພ຺ຠນ຺ໂຕ ວາ ກາລກໂຕ ວາ ປກ຺ຂສງ຺ກນ຺ໂຕ ວາ ອາຓຕ຺ຕິເຍວ ປຎ຺ຈມີ, ອຸປຊ຺ຌາເຍນ ວາ ສໂມຘານຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ ອິທໍ ປນ ອຸຠຍໍ ອິຘ ທສ຺ສິຕໍ. ສເຈ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍາ ສາມນ຺ຕວິຫາເຣສຸປິ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕສຸ ເລຑ຺ຑຸປາຕທ຺ວຍພ຺ຠນ຺ຕເຣ ວສນ຺ຕິ, ນິສ຺ສໂຍ ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕສຸປິ ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕີຕິ ເອເກ. ອາຈຣິຍາ ປນ ນ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ກສ຺ມາຕິ ເຈ? ນິສ຺ສຍຄ຺ຄຫຓປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘີນໍ ອຸປຈາຣສີມາຍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ. ເລຑ຺ຑຸປາເຕນ ອຸປຈາຣສີມາປຣິຈ຺ເຉໂທ ປນ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕສຸ ເອວ ລພ຺ຠຕິ, ນ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕສຸ. ຕສ຺ມາ ອາຈຣິຍານໍ ວິນິຈ຺ຉເຍວ ຐາຕພ຺ພໍ.

ປກ຺ກນ຺ເຕຕິ ເອຕ຺ຖ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໘໓) ສເຈ ອາຈຣິໂຍ ອນ຺ເຕວາສິກໍ ອນາມນ຺ເຕຕ຺ວາວ ອຸປຈາຣສີມໍ ອຕິກ຺ກມຕິ, ນິສ຺ສໂຍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ສເຈ ອຸປຈາຣສີມໍ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາວ ນິວຕ຺ຕຕິ, ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ອາຈຣິຍໍ ອນາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ອນ຺ເຕວາສິກສ຺ສ ຄມເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ອາຈຣິໂຍ ກຕ຺ຖຈິ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ອນ຺ເຕວາສິກໍ ອາປຸຈ຺ຉຕິ, ອນ຺ເຕວາສິໂກປິ ‘‘ສາຘຸ ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕິ, ຕງ຺ຂເຓ ເອວ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ເອວໍ ອາຈຣິຍໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ອນ຺ເຕວາສິກສ຺ສ ຄມເນປິ. ທ຺ວີສຸປິ ອນ຺ໂຕວິຫາເຣເຍວ ຐິເຕສຸ ອາຈຣິໂຍ ວາ ອນ຺ເຕວາສິກໍ, ອນ຺ເຕວາສິໂກ ວາ ອາຈຣິຍໍ ອນາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ສເຈ ທ຺ເວ ເລຑ຺ຑຸປາເຕ ອຕິກ຺ກມຕິ, ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ປກ຺ຂສງ຺ກນ຺ເຕ ວາ ວິພ຺ຠນ຺ເຕ ວາ ກາລກເຕ ວາ ຕງ຺ຂເຓເຍວ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ອາຓຕ຺ຕິ ນາມ ນິສ຺ສຍປ຺ປຓາມນາ. ທສ຺ສນສວນວເສນ ທຸວິຘໍ ສໂມຘານໍ.

໒໓໓. ອລຊ຺ຊິນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ –

‘‘ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ;

ອາປຕ຺ຕິໍ ປຣິຄູຫຕິ;

ອຄຕິຄມນຎ຺ຈ ຄຈ຺ຉຕິ;

ເອທິໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ ອລຊ຺ຊິປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິ. (ປຣິ. ໓໕໙) –

ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ນ ຠິກ຺ຂເວ ອລຊ຺ຊິນໍ ນິສ຺ສາຍ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ. ໂຍ ວເສຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໑໒໐) ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໒໓໔. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ນິສ຺ສຍໍ ອລຠມາເນນ ອນິສ຺ສິເຕນ ວຕ຺ຖຸ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໑໒໑) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ອທ຺ຘິກສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຄິລານຸປຏ຺ຐາກສ຺ສ ຈ ຍາຈິຕສ຺ສາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄິລານຸປຏ຺ຐາເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ນິສ຺ສຍໍ ອລຠມາເນນ ຍາຈິຍມາເນນ ອນິສ຺ສິເຕນ ວຕ຺ຖຸ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໑໒໑) ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ເຕນ ຜາສຸກນ຺ຕິ ຜາສຸວິຫາຣໍ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ເຕນ. ອິທໍ ປນ ປຣິຫາຣໍ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໑໒໑) ໂສຕາປນ຺ນາທິອຣິຍສາວໂກ ວາ ຖາມຄຕສມຖວິປສ຺ສນາລາຠີ ວາ ພາລປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ວາ ນ ລຠຕິ. ຍສ຺ສ ໂຂ ປນ ສມຖວິປສ຺ສນາ ຕຣຸຓາ ໂຫຕິ, ນ ຖາມຄຕາ, ອຍໍ ລຠຕິ. ອສນ຺ເຕ ນິສ຺ສຍທາຍເກ ‘‘ຍທາ ປຏິຣູໂປ ນິສ຺ສຍທາຍໂກ ອາຄຈ຺ຉິສ຺ສຕິ, ຕທາ ຕສ຺ສ ນິສ຺ສາຍ ວສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ອາສາຬ຺ຫີປຸຓ຺ຓມາ, ຕາວ ວສິຕຸໍ ລຠຕິ. ສເຈ ປນ ອາສາຬ຺ຫີມາເສ ນິສ຺ສຍທາຍກໍ ນ ລຠຕິ, ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອນ຺ໂຕວສ຺ເສ ປນ ອນິສ຺ສິເຕນ ວຕ຺ຖຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສຠາເຄ ທາຍເກ ອສນ຺ເຕ ວສິຕຸໍ ລພ຺ຠຕີຕິ ສພ຺ພປເທສຸ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສຍວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ນິສ຺ສຍນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.