໔. ໂຠຊນວຄ຺ໂຄ

໒. ຄຓໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເທວທຕ຺ໂຕ ກາເລ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຠຄວຕາ ‘‘ຄຓໂຠຊເນ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ໒໐໙) ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ. ປທຠາຊເນ ປນ ‘‘ນິມນ຺ຕິຕາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໒໑໘) ນິມນ຺ຕນເມວ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕໍ. ອນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ວຕ຺ຖຸວເສນ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ຍາຈນມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ. ກສ຺ມາ? ປຣິວາເຣ ເອວ ‘‘ຄຓໂຠຊນໍ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ປສວຕິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຕ ວາ ນິມນ຺ຕນໂຕ ວາ’’ຕິ (ປຣິ. ໓໒໒) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມາ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍເຍວ ປາກຏຕ຺ຕາ ປທຠາຊເນ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ‘‘‘ເອກໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ’ຕິ ຈ ຄຫິຕຠຕ຺ຕາປິ ອຎ຺ເຎ ຍາວ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຕາວ ເຈ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເອກໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ ເອວ ນາມາ’’ຕິ ຈ, ‘‘ໂຍ ໂກຈິ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ສຫຘມ຺ມິເກສຸ, ຕິຕ຺ຖິເຍສຸ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ຈ, ‘‘ສມຍາຠາໂວຕິ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ອນາປຕ຺ຕິສມຍານໍ ອຠາໂວ’’ຕິ ຈ, ‘‘ສມຍລທ຺ຘເກນ ສຫ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ຈ, ‘‘ສມຍລທ຺ຘໂກ ສຍເມວ ມຸຈ຺ຈຕິ, ເສສານໍ ຄຓປູຣກຕ຺ຕາ ອາປຕ຺ຕິກໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິ ຈ ລິຂິຕໍ.

ເອຕ຺ຖາຫ – ‘‘ປຏິຄ຺ຄຫຓເມວ ເຫຕ຺ຖ ປມາຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຖ ກສ຺ມາ ປາຬິຍໍ ‘‘ຄຓໂຠຊນໍ ນາມ ຍຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ…ເປ… ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໒໑໘) ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ຕຕ຺ຖ ‘‘ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ປຏິຄ຺ຄຫຓນິຍມວຈນໍ. ນ ຫິ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ຠິກ຺ຂູ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີຕິ.

ຄຓໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ປຣມ຺ປຣໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາຕິ ປນ ນິມນ຺ຕນໂຕ ປສວນໂຕ ໂຠຊນາເປກ຺ຂໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ເອເກ. ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ໂຕ ຠຕ຺ຕໍ ລຠຕິ, ຕມຎ຺ໂຎ ຈູປາສໂກ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຆເຣ ນິສີທາເປສິ, ນ ຈ ຕາວ ຠຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ. ສເຈ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ລທ຺ຘຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ. ກສ຺ມາຕິ ເຈ? ‘‘ປຣມ຺ປຣໂຠຊນໍ ນາມ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ໂຠຊເນນ ນິມນ຺ຕິໂຕ ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ເອຕໍ ປຣມ຺ປຣໂຠຊນໍ ນາມາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໒໒໗) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ປຐມກຖິນສທິສານິ, ອິທໍ ປນ ກິຣິຍາກິຣິຍ’’ນ຺ຕິ ປາໂຐ.

ປຣມ຺ປຣໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ກາຓມາຕາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທ຺ວຕ຺ຕິປຕ຺ຕປູຣາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາຕິ ຕຖານີຕປູເວຫິ ອຕ຺ຖິເກນ ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຕ຺ຕປ຺ປມາຓວເສນ ຄເຫຕພ຺ພາ. ‘‘ມາ ໂຂ ຕ຺ວໍ ເອຕ຺ຖ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫີ’’ຕິ ອປາເຖຍ຺ຍາທິອຕ຺ຖາຍ ສຊ຺ຊິຕສຎ຺ຎາຍ ອຕິເຣກປ຺ປຏິຄ຺ຄຫເຓນ ອາໂຣຈເນ, ອສໍວິຠາເຄ ຈ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ ອຈິຕ຺ຕກຕ຺ຕາ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ. ອຖ ອຸຄ຺ຄຫິຕກໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ນ ມຸຈ຺ຈຕິ ເອວ. ອສໍວິຠາເຄ ປນ ອນາປຕ຺ຕິ ອກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ. ອຈິຕ຺ຕກຕາ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິຊານນາຠາເວເນວ, ນ ວຕ຺ຖຸຊານນາຠາເວນາຕິ ເອເກ. ‘‘ນ ປາເຖຍ຺ຍາທິອຕ຺ຖາຍ ສຊ຺ຊິຕຠາວຊານນ’’ນ຺ຕິ ອງ຺ເຄສຸ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສເຈ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ນ ວທຕິ, ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ໂປຣາຓາ ວທນ຺ຕິ. ອຕິເຣກປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈມໍວ ອງ຺ຄໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ນ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ກຕ຺ຕພ຺ພາກຣຓໂຕ ປນ ທຸກ຺ກຏໍ. ອຎ຺ຎຖາ ກິຣິຍາກິຣິຍໍ ອິທໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອນິວາຣຓໍ, ອນາໂຣຈນໍ ວາ ຉຏ຺ຐມງ຺ຄໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ.

ກາຓມາຕາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ປຐມປວາຣຓາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຠຸຕ຺ຕາວີ ປວາຣຓໍ ນາມ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກໍ. ເຕສຸ ‘‘ອສນໍ ປຎ຺ຎາຍຕ຺ຕີ’’ຕິ ເອເຕເນວ ‘‘ຠຸຕ຺ຕາວີ’’ຕິ ເອຕສ຺ສ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ວິສຸໍ ອຕ຺ຖສິທ຺ຘິ ນ ທິສ຺ສຕິ. ທິສ຺ສຕິ ເຈ, ອງ຺ຄານໍ ຉກ຺ກຕ຺ຕທສ຺ສນນ຺ຕິ (ວຊິຣ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໒໓໘-໒໓໙) ລິຂິຕໍ. ‘‘ໂຠຊນໍ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ ອຠິຫຏໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ກຕຈຸຓ຺ຓມ຺ປີຕິ ປິ-ກາເຣນ ກຸຓ຺ຑກໍ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕິ. ສມປາກຠຊ຺ຊິຕານໍ ປນ ອາຕປສຸກ຺ຂານໍ ວາ ກຸຓ຺ຑກໍ ວາ ເຍ ເກຈິ ຕຓ຺ຑຸລາ ວາຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສມປາກຠຊ຺ຊິຕານໍ ວີຫີນໍ, ວີຫິປລາສານໍ ວາ ຕຓ຺ຑຸລຈຸຓ຺ຓໍ ປວາເຣຕິ. ຕຖາ ຂຣປາກຠຊ຺ຊິຕານໍ ກຸຓ຺ຑກມ຺ປິ ປວາເຣຕິ. ຠຊ຺ຊິຕສຕ຺ຕຸໂຍ ປິຓ຺ເຑຕ຺ວາ ກໂຕ ອປກ຺ກສຕ຺ຕຸໂມທໂກປິ ປວາເຣຕີຕິ ລິຂິຕໍ. ສເຈ ອວສິຏ຺ຐໍ ນຕ຺ຖິ, ນ ປວາເຣຕິ. ກສ຺ມາ? ອສນສງ຺ຂາຕສ຺ສ ວິປ຺ປກຕໂຠຊນສ຺ສ ອຠາວໂຕ.

ອກປ຺ປິຍມໍສໍ ປນ ກິຎ຺ຈາປິ ປຏິກ຺ຂິປິຕພ຺ພຏ຺ຐາເນ ຐິຕໍ, ຂາທິຍມານໍ ປນ ມໍສຠາວໍ ນ ຊຫາຕິ, ຕສ຺ມາ ປວາເຣຕິ. ໂຠຊນສາລາຍ ຠຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ເຈ ອຕ຺ຕໂນ ອປາປຸຓນໂກຏ຺ຐາສໍ ອຠິຫຏໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ນ ປວາເຣຕິ. ກາມໍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ປຕ຺ເຕ ປນ ອາຣາມິກາ ອາກິຣນ຺ຕິ, ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອິທຎ຺ຫິ ພຸທ຺ຘປ຺ປຏິກຸຏ຺ຐາຍ ອເນສນາຍ ອຸປ຺ປນ຺ເນເຍວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຍຖາ ຫິ ສງ຺ຆໂຕ ລທ຺ຘໍ ປິຓ຺ຑໍ ທຸສ຺ສີໂລ ເທຕິ, ຕຎ຺ເຈ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ນ ປວາເຣຕິ, ເອວໍສມ຺ປທມິທນ຺ຕິ ຈ, ວິຠາໂຄ ລຊ຺ຊີ ເຈ ເທຕິ, ຕໍ ໂສ ນ ອຊ຺ໂຌຫຣິຕຸກາມຕາຍ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ປວາເຣຕີຕິ ຈ, ‘‘ສມໍສຣສໍ ສມຈ຺ຉຣສ’’ນ຺ຕິ ອາປຊ຺ຊນໂຕ ‘‘ມໍສຣສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ປຏິກ຺ຂິປໂຕ ໂຫຕິ, ‘‘ມໍສສ຺ສ ຣສໍ ມໍສຣສ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ວິຄ຺ຄໂຫ ນາຘິປ຺ເປໂຕຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠຕ຺ຕມິສ຺ສກໍ ຍາຄຸໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ‘‘ຍາຄຸໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວທຕິ, ນ ປວາເຣຕິ. ‘‘ຠຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປວາເຣຕິ. ກສ຺ມາ? ເຍນາປຸຈ຺ຉິໂຕ, ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ. ເອຕ຺ຖ ປນ ‘‘ຍາຄຸມິສ຺ສກໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວທຕິ, ຕຕ຺ຣ ເຈ ຍາຄຸ ພຫຸຕຣາ ວາ ໂຫຕິ, ສມສມາ ວາ. ຠຕ຺ຕໍ ມນ຺ທໍ, ນ ປວາເຣຕິ. ຍາຄຸ ເຈ ມນ຺ທາ, ຠຕ຺ຕໍ ພຫຸຕຣໍ, ປວາເຣຕິ. ອິທຎ຺ຈ ສພ຺ພອຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ສກ຺ກາ ປຏິກ຺ຂິປິຕຸໍ. ກາຣຓໍ ປເນຕ຺ຖ ທຸທ຺ທສໍ. ‘‘ຠຕ຺ຕມິສ຺ສກໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວທຕິ. ຕຕ຺ຣ ຠຕ຺ຕໍ ພຫຸຕຣໍ ວາ ສມກໍ ວາ ອປ຺ປຕຣໍ ວາ ໂຫຕິ, ປວາເຣຕິ ເອວ. ຠຕ຺ຕໍ ວາ ຍາຄຸໍ ວາ ອນາມສິຕ຺ວາ ‘‘ມິສ຺ສກໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວທຕິ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຠຕ຺ຕໍ ພຫຸຕຣໍ, ສມກໍ ວາ ໂຫຕິ, ປວາເຣຕິ. ອປ຺ປຕຣໍ ນ ປວາເຣຕິ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ວີມໍສິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ຜລໍ ວາ ກນ຺ທມູລາທິ ວາ ປຎ຺ຈຫິ ສມຓກປ຺ເປຫິ ກປ຺ປິຍໍ ອກຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກປ຺ປິຍໍ ອກາຣາປິເຕຫິ ກທລິຜລາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຕິຣິຕ຺ຕໍ ກາຣາເປຕ຺ວາປິ ຕໍ ກທລິຜລາທິໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອມິສ຺ສກຣສຕ຺ຕາ ປຸນ ຕານິ ກປ຺ປິຍໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຠາຊເນ ຐເປຕ຺ວາ ກາເຣຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ກສ຺ມາ? ປຸພ຺ເພ ເຕສຸ ວິນຍກມ຺ມສ຺ສ ອນາຣຸຬ຺ຫຕ຺ຕາຕິ ວທນ຺ຕິ.

ປຕ຺ເຕ ຣຊໍ ປຕິຕໍ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາວ ຠິກ຺ຂາ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພາ. ‘‘ອປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫໂຕ ວິນຍທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໒໖໕) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເອຕມຎ຺ເຎສມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ຕໍ ປນ ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອວເມວ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ‘‘ອຕິຣິຕ຺ຕໍ ກຕໍ ອນຕິຣິຕ຺ຕກຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອວເມວ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ‘‘ອຕິຣິຕ຺ຕໍ ກຕໍ, ອນຕິຣິຕ຺ຕໍ ກຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິອາທີຫິ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ທີປິຕໍ. ອລເມຕໍ ສພ຺ພນ຺ຕິ ອິທມ຺ປິ ເຕ ອຘິກໍ, ອິໂຕ ອຎ຺ຎໍ ນ ລຈ຺ຉສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອາຫາຣຕ຺ຖາຍາຕິ ວິກາເລ ເອວາຕິ ເອເກ. ‘‘ປຐມກຖິນສທິສານິ. ອິທໍ ປນ ກິຣິຍາກິຣິຍ’’ນ຺ຕິ ປາໂຐ. ກາຍກມ຺ມໍ ອຊ຺ໂຌຫຣຓໂຕ. ວຈີກມ຺ມໍ ວາຈາຍ ‘‘ອຕິຣິຕ຺ຕໍ ກໂຣຖ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອກາຣາປນໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປຐມປວາຣຓາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ທຸຕິຍປວາຣຓາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

‘‘ຠຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ໒໔໓) ມາຕິກາຍໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ໂຠຊນປຣິໂຍສາເນ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ.

ທຸຕິຍປວາຣຓາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ວິກາລໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຊມ຺ພຸທີປສ຺ສ ກາເລນ ປຣິຈ຺ເຉໂທຕິ ເອວໍ ກິຣ.

ວິກາລໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ສນ຺ນິຘິກາຣກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

‘‘ທຸທ຺ໂຘໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອິຘ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ, ‘‘ທຸທ຺ໂຘຕໍ ປຕ຺ຕໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຸນ

ຕຕ຺ຖ ອຈ຺ໂຉທກໍ ວາ ອາສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ, ອງ຺ຄຸລິຍາ ວາ ຆໍສິຕ຺ວາ ນິສ຺ເນຫຠາໂວ ຊານິຕພ຺ໂພ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໒໕໓) ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈ ມຕ຺ຕິກາປຕ຺ຕສ຺ສ ກປາເລນ ປີໂຕ ສ຺ເນໂຫ ສນ຺ນິຘິໍ ກໂຣຕີຕິ ສິທ຺ຘນ຺ຕິ ລິຂິຕໍ. ສຍໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕເມວາຕິ ເອຕ຺ຖ ອປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ນາມ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນານໍ ນິຣເປກ຺ຂອປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ອວິຊຫິຕໍ. ‘‘ປຏິຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຠາວມວິຊຫິຕເມວ ສນ຺ນິຘິໍ ຊເນຕີ’’ຕິ ຘມ຺ມສິຣິຕ຺ເຖໂຣ, ຕໍ ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໒໕໕) ປາຬິຍາ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຕສ຺ສ ປນ ປຸນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນກິຈ຺ຈາຠາວໂຕ ວີມໍສິຕພ຺ພໍ.

ສນ຺ນິຘິກາຣກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ປຓີຕໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

‘‘ເຕສໍ ມໍສຎ຺ຈ ຂີຣທຘີນິ ຈ ອິຘ ອຘິປ຺ເປຕານີ’’ຕິ ອິທໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍວຕ຺ຖຸປຣິຈ຺ເຉໂທ, ນ ປນ ກປ຺ປິຍຂີຣາທິປຣິຈ຺ເຉໂທ, ຕສ຺ມາ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຂີຣາທີນິ ວຏ຺ຏນ຺ຕີຕິ ຈ, ‘‘ມຫານາມສິກ຺ຂາປເທນ ກາເຣຕພ຺ໂພ’’ຕິ ສງ຺ຆວເສນ ປວາຣິເຕ ເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖາຍ ສປ຺ປິອາທິເຠສຊ຺ຊປຎ຺ຈກໍ ວິຎ຺ຎາເປຕິ ເຈ, ຕຕ຺ຖ ‘‘ນ ເຠສຊ຺ຊກຣຓີເຍນ ເຠສຊ຺ຊໍ ວິຎ຺ຎາເປຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ເຕນ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ (ວຊິຣ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໒໖໑) ຈ ລິຂິຕໍ.

ປຓີຕໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ທນ຺ຕໂປນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

‘‘ສຣີຣາວຍເວນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ມຸເຂນ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ. ‘‘ຈິຎ຺ຈາທິປຕ຺ເຕສຸ ຠູມິຍໍ ອຕ຺ຖເຕສຸ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ກລ຺ລເຂຕ຺ເຕ ຕຕ຺ຖ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຈ, ‘‘ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ນ ເກວລໍ ສປ຺ປທຏ຺ຐໍເຍວ, ອຎ຺ຎມ຺ປິ ທຏ຺ຐໍ ວິເສເສຕິ. ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຈ ລິຂິຕໍ.

ທນ຺ຕໂປນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ໂຠຊນວຄ຺ໂຄ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.