໙. ທຸຕິຍອຸປກ຺ຂຏສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທຸຕິຍອຸປກ຺ຂເຏນ ກິໍ ປໂຍຊນນ຺ຕິ ເຈ? ນຕ຺ຖິ ປໂຍຊນໍ, ເກວລໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ປນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຣໂຫນິສຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທໍ ວິຍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ສງ຺ຄີຕິກາຣເກຫິ ສງ຺ຄີຕິໍ ອນາໂຣເປຕພ຺ພໍ ຠເວຍ຺ຍ ວິນາປິ ເຕນ ຕທຕ຺ຖສິທ຺ຘິໂຕ, ອນິສ຺ສຣຕ຺ຕາ, ອນາໂຣເປຕຸໍ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ຈ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ສງ຺ໂຆ…ເປ… ສມູຫເນຍ຺ຍາ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໒໑໖; ຈູຬວ. ໔໔໑). ອິທໍ ສພ຺ພມກາຣຓໍ. ນ ຫິ ພຸທ຺ຘາ ອປ຺ປໂຍຊນໍ ວຈນໍ ນິຈ຺ຉາເຣນ຺ຕິ, ປເຄວ ສິກ຺ຂາປທໍ. ເຕເນວາຫ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ອິມິນາວ ນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິທຎ຺ຫິ ປຸຣິມສ຺ສ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິສທິສ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ນິປ຺ປໂຍຊນໍ ນຕ຺ຖິ. ຕໍສທິສຎ຺ເຈຕໍ, ນ ນິປ຺ປໂຍຊນນ຺ຕິ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ໂກ ປເນຕ຺ຖ ອຕ຺ຖວິເສໂສຕິ? ຕໂຕ ອາຫ ‘‘ເກວລໍ ຕຕ຺ຖ ເອກສ຺ສ ປີຬາ ກຕາ, ອິຘ ທ຺ວິນ຺ນໍ, ອຍເມຕ຺ຖ ວິເສໂສ’’ຕິ. ອິມິນາ ອຕ຺ຖວິເສເສນ ໂກ ປນຎ຺ໂຎ ອຕິເຣກຕ຺ໂຖ ທສ຺ສິໂຕຕິ? ໂປຣາຓຄຓ຺ຐິປເທ ຕາວ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເອກສ຺ມິມ຺ປິ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ປີຬາ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຍມຕິເຣກຕ຺ໂຖ ທສ຺ສິໂຕ’’ຕິ. ເຕເນຕໍ ທີເປຕິ ‘‘ນ ເກວລໍ ປຏິລທ຺ຘຈີວຣຄຓນາຍ ເອວ ອາປຕ຺ຕິຄຓນາ, ປີຬິຕປຸຄ຺ຄລສງ຺ຂາຕວຕ຺ຖຸຄຓນາຍປີ’’ຕິ.

ໂຫນ຺ຕິ ເຈຕ຺ຖ –

‘‘ວຕ຺ຖຸໂຕ ຄຓນາຍປິ, ສິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ເນກຕາ;

ອິຕິ ສນ຺ທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ຈ, ທຸຕິຍູປກ຺ຂຏໍ ອິຘ.

‘‘ກາຍສໍສຄ຺ຄສິກ຺ຂາຍ, ວິຠງ຺ເຄ ວິຍ ກິນ຺ເຕຕໍ;

ເອກິຕ຺ຖິຍາປິ ເນກຕາ, ອາປຕ຺ຕີນໍ ປໂຍຄໂຕ’’ຕິ. (ວຊິຣ. ຏີ. ປາຣາຊິກ ໕໓໒);

ອປິເຈຕໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ຕໍຊາຕິເກສຸ ສິກ຺ຂາປເທສຸ ສພ຺ເພສຸປິ ຄເຫຕພ຺ພວິນິຈ຺ຉຍສ຺ສ ທສ຺ສນປ຺ປໂຍຊນນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອາຫ ຈ –

‘‘ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ພຫຸຕາຍ ວິມິສ຺ສຕາຍ;

ອາປຕ຺ຕິຍາປິ ພຫຸຕາ ຈ ວິມິສ຺ສຕາ ຈ;

ອິຈ຺ເຈວມາທິວິຘິສມ຺ຠວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ;

ສຕ຺ຖາ ອຸປກ຺ຂຏມິທໍ ທຸຕິຍໍ ອໂວຈາ’’ຕິ. (ວຊິຣ. ຏີ. ປາຣາຊິກ ໕໓໒);

ຕສ຺ສາຍໍ ສງ຺ເຂປໂຕ ອຘິປ຺ປາຍປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ວິຈາຣຓາ – ປຸຣາຓຈີວຣໍ ເອກເມວ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ທ຺ວີຫິ, ພຫູຫິ ວາ ໂຘວາເປຕິ, ຠິກ຺ຂຸນິຄຓນາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍຄຓນາ. ຕຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍ, ພຫູນໍ ວາ ສາຘາຣຓໍ ເອກເມວ ຈີວຣໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປາຣິວຕ຺ຕກາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອິຘາປິ ຕຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍ, ພຫູນໍ ວາ ສາຘາຣຓເມກໍ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ວິຎ຺ຎຕ຺ຕປຸຄ຺ຄລຄຓນາຍ ອາປຕ຺ຕິຄຓນາ. ຕຖາ ອຎ຺ເຎສຸປິ ເອວຣູເປສຸ ສິກ຺ຂາປເທສຸ ນໂຍ ເນຕພ຺ໂພ. ອຍໍ ຕາວ ພຫຸຕາຍ ນໂຍ.

ວິມິສ຺ສຕາຍ ປນ ຎາຕິກາຍ, ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ຈ ເອກໍ ໂຘວາເປຕິ, ເອກໂຕ ນິຏ຺ຐາປເນ ເອກໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອຖ ຎາຕິກາ ປຐມໍ ໂຖກໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ຐິຕາ, ປຸນ ອຎ຺ຎາຕິກາ ສຸໂຘຕໍ ກໂຣຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອຖ ອຎ຺ຎາຕິກາ ປຐມໍ ໂຘວຕິ, ປຈ຺ຉາ ຎາຕິກາ ສຸໂຘຕໍ ກໂຣຕິ, ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ປໂຍຄວເສນ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທຸກ຺ກຏເມວ. ອຎ຺ຎາຕິກາຍ, ຎາຕິກາຍ ຈ ອຎ຺ຎາຕິກສຎ຺ຎີ, ເວມຕິໂກ, ຎາຕິກສຎ຺ຎີ ວາ ໂຘວາເປຕິ, ຍຖາວຸຕ຺ຕນເຍນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍທຸກ຺ກຏາທິອາປຕ຺ຕິເຠທຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຖາ ອຎ຺ຎາຕິກາຍ, ຎາຕິກາຍ ຈ ສນ຺ຕກໍ ຈີວຣໍ ອຸໂຠຫິ ເອກໂຕ ທິຍ຺ຍມານໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍເມວ. ອຖ ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ເອວ ຫຕ຺ຖໂຕ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍເມວ. ອຖ ຎາຕິກາຍ ຫຕ຺ຖໂຕ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ. ອຖ ອຸໂຠສຸ ອຎ຺ຎາຕິກາທິສຎ຺ຎີ, ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍທຸກ຺ກຏາທິອາປຕ຺ຕິເຠທຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຖາ ອຎ຺ຎາຕິກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິອາທີສຸປິ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ນໂຍ ເນຕພ຺ໂພ. ອຍໍ ວິມິສ຺ສຕາຍ ນໂຍ.

ອາທິສທ຺ເທນ ປນ ອເນເກ ອຎ຺ຎາຕິກາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕາ, ວິຎ຺ຎຕ຺ຕປຸຄ຺ຄລຄຓນາຍ ທຸກ຺ກຏໍ. ເອໂກ ເທຕິ, ເອໂກ ນ ເທຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ. ອຖ ອວິຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ເທຕິ, ນ ນິສຄ຺ຄິຍໍ. ອຖ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕາວິຎ຺ຎຕ຺ຕານໍ ສາຘາຣຓໍ ວິຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ເທຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ. ອຸໂຠ ເທນ຺ຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍເມວ. ອວິຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ເທຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ອນາປຕ຺ຕິ. ວິຎ຺ຎຕ຺ຕສ຺ສ ວຈເນນ ອວິຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ເທຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ ເອວ. ຕຖາ ອຸປກ຺ຂຏາທີສຸປິ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ນໂຍ ເນຕພ຺ໂພ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ສງ຺ເຂປໂຕ ອຎ຺ຎາຕິກາຍາທິຄາຖາ ວຸຕ຺ຕາຘິປ຺ປາຍາ ໂຫຕິ. ຍໍ ປເນຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຣໂຫນິສຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທໍ ນິປ຺ປໂຍຊນຕາຍ ນິທສ຺ສນໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ສ ປໂຍຊນວິເສໂສ ຕສ຺ມິໍເຍວ ອາວິຠວິສ຺ສຕີຕິ. ເອວເມວ ອຎ຺ຎຕ຺ຖປິ ວຈເນນ, ວິເສສອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ຈ ສິກ຺ຂາປເທສຸ ຎາຕພ຺ພໍ ວິເສສປ຺ປໂຍຊນນ຺ຕິ.

ທຸຕິຍອຸປກ຺ຂຏສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.