໓. ອກາລຈີວຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປາຣຫຏ຺ຐານສ຺ສ ທຸພ຺ພິຊານຕ຺ຕາ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອປິຈ ຠິກ຺ຂູນ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິຫາຣປຣິຍນ຺ເຕ ນິວິຏ຺ຐຘຸວສນ຺ນິປາຕຏ຺ຐານໂຕ ວາ ປຣິຍນ຺ເຕ ຐິຕໂຠຊນສາລໂຕ ວາ ນິພທ຺ຘວສນກອາວາສໂຕ ວາຕິ ເອວໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສເຈ ວິຫາເຣ ສນ຺ນິປຕິຕຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກາພທ຺ຘາ ຫຸຕ຺ວາ ໂຍຊນສຕມ຺ປິ ປູເຣຕ຺ວາ ນິສີທນ຺ຕິ, ໂຍຊນສຕມ຺ປິ ອຸປຈາຣສີມາ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ສມານສໍວາສກສີມາຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຂຓ຺ຑສີມາທີສຸ ຐິຕານໍ ນ ປາປຸຓາຕິ, ຕາສໍ ວິສຸໍ ສມານສໍວາສກສີມຕ຺ຕາຕິ ຈ ສມານສໍວາສກອວິປ຺ປວາສສີມານໍ ອິທໍ ນານຕ຺ຕໍ. ‘‘ອວິປ຺ປວາສສີມາຍ ທມ຺ມີ’’ຕິ ທິນ຺ນໍ ປນ ຄາເມ ຐິຕານໍ ນ ປາປຸຓາຕິ. ກສ຺ມາ? ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ຄາມຎ຺ຈ ຄາມູປຈາຣຎ຺ຈາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໑໔໔) ວຈນໂຕ. ‘‘ສມານສໍວາສກສີມາຍາ’’ຕິ ທິນ຺ນໍ ປນ ຍສ຺ມິໍ ຐາເນ ອວິປ຺ປວາສສີມາ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ຐິຕານມ຺ປິ. ‘‘ຕຕ຺ຣ ຐິຕານຎ຺ຈ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ ຈ, ‘‘ຂຓ຺ຑສີມາຍໍ ຐຕ຺ວາ ‘ສີມຏ຺ຐກສງ຺ໂຆ ຄຓ຺ຫາຕູ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຸປຈາຣສີມາຍ ເອວ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ຈ, ‘‘ເຕສໍ ພຫິສີມຏ຺ຐານມ຺ປິ ປາປຸຓາຕິ ຍາວ ກຖິນສ຺ສຸພ຺ຠາຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ຈ, ‘‘ອນຕ຺ຖເຕ ປນ ກຖິເນ ອນ຺ໂຕເຫມນ຺ເຕ ສເຈ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ‘ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐສງ຺ຆສ຺ສ ທມ຺ມີ’ຕິ ວທຕິ, ເຍ ຕຕ຺ຖ ວສ຺ສຈ຺ເຉທໍ ອກຕ຺ວາ ປຈ຺ຉິມວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ, ເຕສໍ ພຫິສີມຏ຺ຐານມ຺ປິ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ ວິນຍຘຣາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ຕິ, ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ອນາຄຕໍ. ຕສ຺ມາ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ‘‘ລກ຺ຂຓຎ຺ຎູ ວທນ຺ຕີ’’ຕິ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໓໗໙) ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຈ, ‘‘‘ຈີວຣມາສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ເຫມນ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຉິໂມ ທິວໂສ, ຕາວ ວສ຺ສາວາສິກໍ ເທມາ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຕໍ ວາ ໂຫຕຸ, ອນຕ຺ຖຕໍ ວາຕິ ຍໍ ສມນ຺ຕປາສາທິກາວຈນໍ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໓໗໙), ເອຕ຺ຖາປິ ຍທິ ອຕ຺ຖຕໍ, ປຸຣິມວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ປຎ຺ຈ ມາເສ. ຍທິ ອນຕ຺ຖຕໍ, ປຈ຺ຉິມວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ລຠນ຺ຕີຕິ ວິນິຈ຺ຉໂຍ’’ຕິ ຈ ລິຂິຕໍ.

‘‘ເຍຫິ ມຍ຺ຫໍ ຍາຄຸ ປີຕາຕິ ເຍຫິ ນິມນ຺ຕິເຕຫິ ມຍ຺ຫໍ ຍາຄຸ ປີຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕສ຺ມາ ເຍຫິ ນິມນ຺ຕິເຕຫິ ຍາຄຸ ປີຕາ, ເຕສໍເຍວ ປາປຸຓາຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ຎຖາ ‘ເຍຫິ ມຍ຺ຫໍ ຍາຄຸ ປີຕາ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ນິມນ຺ຕິຕາ ວາ ໂຫນ຺ຕຸ, ອນິມນ຺ຕິຕາ ວາ, ເຍຫິ ປີຕາ, ເຕສໍ ປາປຸຓິຕພ຺ພານີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ‘‘ນິຏ຺ຐິຕຈີວຣສ຺ມິໍ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຸພ຺ຠຕສ຺ມິໍ ກຖິເນ’’ຕິ ວທນ຺ໂຕ ຎາເປຕິ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ອກາລຈີວຣານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິອຠາວນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ ປນ ປທຠາຊເນ ວິຕ຺ຖາຣິຕານີຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ອິທໍ ປນ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຘິຏ຺ຐານໍ ສນ຺ຘາຍ ນ ວຸຕ຺ຕໍ ກິນ຺ຕຸ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ ທສາຫປຣມໍ ອນຸຊານິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ອປ຺ປໂຫນ຺ເຕ ສເຈ ປຈ຺ຈາສາ ອຕ຺ຖິ, ຕເມວ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ມາສມນຸຊານນ຺ໂຕ ອິມມ຺ປິ ອຕ຺ຖວິເສສໍ ທີເປຕິ. ອກາລຈີວຣໍ ນາມ ສມ຺ມຸຂີຠູເຕນ ຠາເຊຕພ຺ພໍ. ຕໍ ປນ ‘‘ອາກງ຺ຂມາເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ສິກ຺ຂາປເທນ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ຕີຓິປິ ປທຠາຊເນ ວິຕ຺ຖາຣິຕານີຕິ.

‘‘ຂິປ຺ປເມວ ກາເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ ສີຆໍ ອນ຺ໂຕທສາເຫເຍວ ກາເຣຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ປນ ປໂຫນກຠາເວ ປຸຣິມສິກ຺ຂາປທລກ຺ຂເຓນາຕິ ທີເປຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ‘‘ສີຆ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ລຫຸ’’ນ຺ຕິ ວາ ອາທິນາ ອວຕ຺ວາປິ ‘‘ທສາຫາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ອຕ຺ຖຕກຖິນສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕຸ, ອນຕ຺ຖເຕ ປນ ກຖິເນ ກຖນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອນຕ຺ຖຕສ຺ສ ປຏິກ຺ເຂປຕໍ ທສ຺ເສຕີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ວິຆາຕໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ (ວຊິຣ. ຏີ. ປາຣາຊິກ ໔໙໙-໕໐໐) ລິຂິຕໍ.

ອກາລຈີວຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.