ປາຈິຕ຺ຕິຍກຓ຺ຑໍ
໑. ລສຸຓວຄ຺ໂຄ
໑. ລສຸຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
‘‘ລສຸຓ’’ນ຺ຕິ ກິຎ຺ຈາປິ ອວິເສເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຖາປິ ມຄເຘສຸ ຊາຕໍ ລສຸຓເມວ ອິຘາຘິປ຺ເປຕໍ, ຕມ຺ປິ ຠຓ຺ຑິກລສຸຓເມວາຕິ ອາຫ ມຄຘຣຏ຺ເຐ ຊາຕ’’ນ຺ຕິອາທິ.
ຠຓ຺ຑິກລສຸຓນ຺ຕິ ໂປຏ຺ຏລິກລສຸຓເມວ, ສມ຺ປຸຓ຺ຓມິຎ຺ຊານເມຕໍ ອຘິວຈນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ນ ເອກທ຺ວິຕິມິຎ຺ຊກ’’ນ຺ຕິ. ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໗໙໕) ເອຕ຺ຖ ສເຈ ທ຺ເວ ຕໂຍ ຠຓ຺ຑິເກ ເອກໂຕເຍວ ສງ຺ຂາທິຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຫຣຕິ, ເອກໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເອເກກມິຎ຺ຊກໍ ຂາທນ຺ຕິຍາ ປນ ປໂຍຄຄຓນາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ.
ປລຓ຺ຑຸກາທີນໍ ວຓ຺ເຓນ ວາ ມິຎ຺ຊາຍ ວາ ນານາຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ – ວຓ຺ເຓນ ຕາວ ປລຓ຺ຑຸໂກ ນາມ ປຓ຺ຑຸວຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ, ຠຎ຺ຊນໂກ ໂລຫິຕວຓ຺ໂຓ, ຫຣິຕໂກ ຫຣິຕປຓ຺ຓວຓ຺ໂຓ. ມິຎ຺ຊາຍ ປນ ປລຓ຺ຑຸກສ຺ສ ເອກາ ມິຎ຺ຊາ ໂຫຕິ, ຠຎ຺ຊນກສ຺ສ ທ຺ເວ, ຫຣິຕກສ຺ສ ຕິສ຺ໂສ. ຈາປລສຸໂຓ ອມິຎ຺ຊໂກ. ອງ຺ກຸຣມຕ຺ຕເມວ ຫິ ຕສ຺ສ ໂຫຕິ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍາທີສຸ ປນ ‘‘ປລຓ຺ຑຸກສ຺ສ ຕີຓິ ມິຎ຺ຊານິ, ຠຎ຺ຊນກສ຺ສ ທ຺ເວ, ຫຣິຕກສ຺ສ ເອກ’’ນ຺ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໗໙໗) ວຸຕ຺ຕໍ. ເອເຕ ປລຓ຺ຑຸກາທໂຍ ສຠາເວເນວ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ. ສູປສມ຺ປາກາທີສຸ ປນ ມາຄຘກມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຎ຺ຫິ ປຈ຺ຈມາເນສຸ ມຸຄ຺ຄສູປາທີສຸ ວາ ມຈ຺ຉມໍສວິກຕິຍາ ວາ ເຕເລ ວາ ພທຣສາຬວາທີສຸ ວາ ອມ຺ພິລສາກາທີສຸ ວາ ອຸຕ຺ຕຣິຠງ຺ເຄສຸ ວາ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ອນ຺ຕມໂສ ຍາຄຸຠຕ຺ເຕປິ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວຏ຺ຏຕິ. ພທຣສາຬວໍ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໓.໗໙໓-໗໙໗) ນາມ ພທຣຜລານິ ສຸກ຺ຂາເປຕ຺ວາ ຈຸຓ຺ເຓຕ຺ວາ ກຕ຺ຕພ຺ພາ ຂາທນີຍວິກຕິ.
ລສຸຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໒. ສມ຺ພາຘໂລມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
‘‘ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນກາເສ’’ຕິ ເອຕສ຺ສ ວິຠາຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ອຸປກຈ຺ຉເກສຸ ຈ ມຸຕ຺ຕກຣເຓ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.
ອາພາຘປຈ຺ຈຍາຕິ ກຓ຺ຑຸກຈ຺ຉຸອາທິອາພາຘປຈ຺ຈຍາ ສໍຫຣາເປນ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ເອຕ຺ຖ ຈ ລສຸເຓ ຈ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ (ວຊິຣ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໘໐໐) ໂປຣາຓາ.
ສມ຺ພາຘໂລມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໓. ຕລຆາຕກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ຕລຆາຕເກຕິ ມຕ຺ຖເກ ປຫາຣທາເນ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ຕລໍ ‘‘ມຸຕ຺ຕກຣເຓ ປຫາຣໍ ເທຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໘໐໔) ປທຠາຊນິຍໍວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ມຸຕ຺ຕກຣຓສ຺ສາ’’ຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ອາຫ ‘‘ມຸຕ຺ຕກຣຓສ຺ສ ຕລຆາຕເນ’’ຕິ. ປຸຣິມນເຍເນວ ສາຓຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ອຎ຺ຎໍ ອາຓາເປນ຺ຕິຍາ ສາຓຕ຺ຕິກໍ.
ຕລຆາຕກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໔. ຊຕຸມຏ຺ຐກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ວຕ຺ຖຸວເສເນຕໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ຊຕຸມຏ຺ຐເກ’’ຕິ ເອຕໍ ນິທານວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ວຕ຺ຖຸໂນ ວເສເນວ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ປນ ທຓ຺ຑກໍ ປເວເສນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ເຕນາຫ ‘‘ກາມຣາເຄນ ປນາ’’ຕິອາທິ.
ຊຕຸມຏ຺ຐກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໕. ອຸທກສຸທ຺ຘິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອາທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ປເວເສຕພ຺ພໍ. ອຄ຺ຄປພ຺ພນ຺ຕິ ເກສຄ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ອຄ຺ຄປພ຺ພໍ. ຕຕິຍໍ ປພ຺ພໍ ປເວເສຕີຕິ ເກສຄ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ຕຕິຍໍ ປພ຺ພໍ ປເວເສຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໘໑໒) ‘‘ຄມ຺ຠີຣໂຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປພ຺ພານໍ ອຸປຣິ ເກສຄ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ປເວເສນ຺ຕິຍາ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.
ອຕິຄມ຺ຠີຣໍ ອຸທກສຸທ຺ຘິກໍ ອາທິຍນວຕ຺ຖຸສ຺ມິນ຺ຕິ ອຕິອນ຺ໂຕ ປເວເສຕ຺ວາ ອຸທກໂຘວນກຣຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ. ອຸທກສຸທ຺ຘິປຈ຺ຈເຍນ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໓.໘໑໒) ປນ ສຕິປິ ຜສ຺ສສ຺ສາທິຍເນ ຍຖາວຸຕ຺ຕປຣິຈ຺ເຉເທ ອນາປຕ຺ຕິ.
ອຸທກສຸທ຺ຘິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໖. ອຸປຕິຏ຺ຐນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ຕກ຺ກາທີສຸ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນາຕິ ຕກ຺ກທຘິມຕ຺ຖຸຣສຂີຣາທີສຸ ອຎ຺ຎຕເຣນ. ຍາຍ ກາຍຈິ ພີຊນິຍາຕິ ອນ຺ຕມໂສ ຈີວຣກຓ຺ຓໍ ອຸປາທາຍ ຍາຍ ກາຍຈິ ພີຊນິຍາ.
ອິມໍ ປິວຖາຕິ ອິມໍ ປານີຍໍ ວາ ສູປາທິໍ ວາ ປິວຖ. ອິມິນາ ພີຊຖາຕິ ອິມິນາ ຕາລວຓ຺ເຏນ ພີຊຖ. ທາເປນ຺ຕິຍາຕິ ອຎ຺ເຎນ ອຸຠຍມ຺ປິ ທາເປນ຺ຕິຍາ.
ອຸປຕິຏ຺ຐນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໗. ອາມກຘຎ຺ຎສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ເຈວ ໂຠຊນຎ຺ຈ ປມາຓໍ, ຕສ຺ມາ. ນ ເກວລຎ຺ເຈຕ຺ຖ ປຏິຄ຺ຄຫເຓເຍວ ທຸກ຺ກຏໍ ໂຫຕິ, ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ປນ ອຣຎ຺ຎໂຕ ອາຫຣເຓປິ ສຸກ຺ຂາປເນປິ ວທ຺ທລິທິວເສ ຠຊ຺ຊນຕ຺ຖາຍ ອຸທ຺ຘນສຊ຺ຊເນປິ ກປລ຺ລສຊ຺ຊເນປິ ທພ຺ພິສຊ຺ຊເນປິ ທາຣູນິ ອາທາຍ ອຄ຺ຄິກຣເຓປິ ກປລ຺ລມ຺ຫິ ຘຎ຺ຎປກ຺ຂິປເນປິ ທພ຺ພິຍາ ສງ຺ຆຏ຺ຏເນສຸປິ ໂກຏ຺ຏນຕ຺ຖໍ ອຸທຸກ຺ຂລມຸສລາທິສຊ຺ຊເນສຸປິ ໂກຏ຺ຏນປປ຺ໂຜຏນໂຘວນາທີສຸປິ ຍາວ ມຸເຂ ຐເປຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຫຣຓຕ຺ຖໍ ທນ຺ເຕຫິ ສງ຺ຂາທຕິ, ຕາວ ສພ຺ພປ຺ປໂຍເຄສຸ ທຸກ຺ກຏານີຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິຄ຺ຄຫຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ທນ຺ເຕຫິ ສໍຂາທນໍ, ຕາວ ປຸພ຺ພປ຺ປໂຍເຄສຸ ທຸກ຺ກຏານີ’’ຕິ.
ອາມກຘຎ຺ຎສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໘. ປຐມອຸຈ຺ຈາຣຉຑ຺ຑນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ຕິໂຣກຸຏ຺ເຏຕິ ຆຣກຸຏ຺ຏສ຺ສ ປຣຠາເຄ. ຕິໂຣປາກາເຣຕິ ປຣິກ຺ເຂປປາກາຣສ຺ສ ຕິໂຣຠາເຄ, ເຕ ຈ ໂຂ ກຸຏ຺ຏປາກາຣາ ອິຏ຺ຐກສິລທາຣູນໍ ວເສນ ຕິປ຺ປກາຣາຕິ ອາຫ ‘‘ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ກຸຏ຺ຏສ຺ສ ວາ ປາກາຣສ຺ສ ວາ ປຣໂຕ’’ຕິ. ສພ຺ພານິເປຕານິ ເອກໂຕ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕິຍາຕິ ເອຕານິ ຈຕ຺ຕາຣິປິ ວຕ຺ຖູນິ ເອກໂຕ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕິຍາ. ປາເຏກ຺ກໍ ປນ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕິຍາ ວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ອາຓຕ຺ຕິຍມ຺ປິ ເອເສວ ນໂຍ.
ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສພ຺ພຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏໍ.
ປຐມອຸຈ຺ຈາຣຉຑ຺ຑນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໙. ທຸຕິຍອຸຈ຺ຈາຣຉຑ຺ຑນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ຠິກ຺ຂຸນິຍາປີຕິ ປິ-ສທ຺ເທນ ຠິກ຺ຂຸໍ ສມຸຈ຺ຈິໂນຕິ. ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕພີເຊສຸ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໘໓໐) ປນ ເຂຕ຺ເຕສຸ ໂກຓາທີສຸ ວາ ອສຎ຺ຊາຕໂຣປິເມສຸ ເຂຕ຺ຕມຣິຍາທາທີສຸ ວາ ຉຑ຺ເຑຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ມນຸສ຺ສານໍ ກຈວຣຉຑ຺ຑນຏ຺ຐາເນປິ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ຉຑ຺ຑິຕເຂຕ຺ເຕຕິ ມນຸສ຺ເສສຸ ສສ຺ສໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຄເຕສຸ ຉຑ຺ຑິຕເຂຕ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ວຏ຺ຏຕິ. ຍຕ຺ຖ ປນ ‘‘ລາຍິຕມ຺ປິ ປຸພ຺ພຓ຺ຓາທິ ປຸນ ອຸຏ຺ຐຫິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ. ສາມິເກ ອປໂລເກຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ເຂຕ຺ຕປາລກາ, ອາຣາມາທິໂຄປກາ ຈ ສາມິກາວ. ອິມິນາ ຈ ສງ຺ຆສນ຺ຕເກ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຉຑ຺ເຑຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ສງ຺ຆປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ, ນ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ. ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕເກ ຠິກ຺ຂຸສນ຺ຕເກ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ, ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ສາຣຸປ຺ປວເສນ ກາຕພ຺ພໍ.
ທຸຕິຍອຸຈ຺ຈາຣຉຑ຺ຑນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໐. ນຈ຺ຈຄີຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ນຈ຺ຈນ຺ຕິ ນຏາທໂຍ ວາ ນຈ຺ຈນ຺ຕຸ, ໂສຓ຺ຑາ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ໂມຣສຸວມກ຺ກຏາທໂຍປິ, ສພ຺ພເມຕໍ ນຈ຺ຈເມວ. ເຕນາຫ ‘‘ນຈ຺ຈນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ໂມຣນຈ຺ຈມ຺ປີ’’ຕິ. ຄີຕນ຺ຕິ ນຏາທີນໍ ວາ ຄີຕໍ ໂຫຕຸ, ອຣິຍານໍ ປຣິນິພ຺ພານກາເລ ຣຕນຕ຺ຕຍຄຸຓູປສໍຫິຕໍ ສາຘຸກີຬິຕຄີຕໍ ວາ, ອນ຺ຕມໂສ ‘‘ທນ຺ຕຄີຕມ຺ປິ ຄາຍິສ຺ສາມາ’’ຕິ ປຸພ຺ພຠາເຄ ໂອກູຊນ຺ຕາ ກໂຣນ຺ຕິ, ສພ຺ພເມຕໍ ຄີຕເມວ. ເຕນາຫ ‘‘ຄີຕນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ຘມ຺ມຠາຓກຄີຕມ຺ປີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມຠາຓກຄີຕໍ ນາມ ອສຎ຺ຎຕຠິກ຺ຂູນໍ ຕໍ ຕໍ ວຕ຺ຕໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຕິທີຆໍ ກຕ຺ວາ ຄີຕສ຺ສເຣນ ຘມ຺ມຠຓນໍ, ຕມ຺ປິ ເນວ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ນ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໂຊຕິກາຍ ຂຸທ຺ທກຏ຺ຐກຖາຍ (ຂຸ. ປາ. ອຏ຺ຐ. ໒.ປຈ຺ຉິມປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ) ‘‘ຘມ຺ມູປສໍຫິຕໍ ຄີຕໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຄີຕູປສໍຫິໂຕ ປນ ຘມ຺ໂມ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ຘມ຺ມໍ ຠຓນ຺ເຕນ ຊາຕກວຕ຺ຕາທິໍ ຕໍ ຕໍ ວຕ຺ຕໍ ອວິນາເສຕ຺ວາ ຈຕຸຣສ຺ເສນ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໒໔໙) ວຕ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລານິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ. ວາທິຕນ຺ຕິ ຕນ຺ຕິພທ຺ຘາທິວາທນີຍຠຓ຺ຑວາທິຕໍ ວາ ໂຫຕຸ, ກຸຏເຠຣິວາທິຕໍ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ອຸທກເຠຣິວາທິຕມ຺ປິ, ສພ຺ພເມເວຕໍ ວາທິຕເມວ. ເຕນາຫ ‘‘ວາທິຕນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ອຸທກເຠຣິວາທິຕ’’ນ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ນິຏ຺ຐຸຠນ຺ຕີ ວາ ສາສງ຺ເກ ວາ ຐິຕາ ອຈ຺ຉຣິກໍ ວາ ໂຜເຏຕິ, ປາຓິໍ ວາ ປຫຣຕິ, ຕຕ຺ຖ ອນາປຕ຺ຕິ. ທສ຺ສເນນ ເຈຕ຺ຖ ສວນມ຺ປິ ສງ຺ຄຫິຕໍ ວິຣູເປກເສສນເຍນ. ອາໂລຈນສຠາວຕາຍ ວາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓານໍ ສວນກິຣິຍາຍປິ ທສ຺ສນສງ຺ເຂປສພ຺ຠາວໂຕ ‘‘ທສ຺ສນາຍ’’ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເອເຕສຸ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ’’ຕິ. ຍຕ຺ຖ ຐິຕາຕິ ເອວໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຍສ຺ມິໍ ປເທເສ ຐິຕາ.
ນນຸ ຈ ສຍໍນຈ຺ຈນາທີສຸ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ປາຬິຍໍ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຖ ກຖໍ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສພ຺ພອຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ, ອິມິນາ ປາຬິຍໍ ອວຸຕ຺ເຕປິ ອຏ຺ຐກຖາປມາເຓນ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ເອຬກໂລມສທິສານີຕິ ປນ ມາຕິກາຄຕປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ເສວ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ສພ຺ເພສໍ ວເສນ ປນ ຉສມຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ‘‘ອາຣາເມ ຐຕ຺ວາ’’ຕິ ອິທໍ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ ເສສອິຣິຍາປເຖຫິ ຍຸຕ຺ຕາຍ ປສ຺ສນ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິຍາ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ອິຕຣຖາ ຫິ ນິສິນ຺ນາປິ ປສ຺ສິຕຸໍ ນ ລເຠຍ຺ຍ. ‘‘ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິຫາຣໂຕ ວິຫາຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ອາສນສາລາຍ ນິສິນ຺ນາ ປສ຺ສຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ, ‘‘ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ. ວີຖິຍໍ ຐຕ຺ວາ ຄີວໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປສ຺ສນ຺ຕິຍາປິ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ຠິກ຺ຂຸສ຺ສາປິ ເອເສວ ນໂຍ, ອາປຕ຺ຕິເຠໂທວ ນານໍ.
ນຈ຺ຈຄີຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ລສຸຓວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.
໒. ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາຣວຄ຺ໂຄ
໑. ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອຣໂຫເປກ຺ຂາຍາຕິ ນຣໂຫອສ຺ສາທາເປກ຺ຂາຍ. ອຎ຺ຎວິຫິຕາຍາຕິ ຣໂຫອສ຺ສາທໂຕ ອຎ຺ຎວິຫິຕາວ ຫຸຕ຺ວາ ຎາຕິໍ ວາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ, ທາເນ ວາ ປູຊາຍ ວາ ມນ຺ເຕນ຺ຕິຍາ.
ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໒-໓. ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນກາສອຊ຺ໂຌກາສສລ຺ລປນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ທຸຕິຍຕຕິຍານິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ.
ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນກາສອຊ຺ໂຌກາສສລ຺ລປນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໔. ທຸຕິຍິກອຸຍ຺ໂຍຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
‘‘ປຸຣິມນເຍເນວາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ສນ຺ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ວາຕິ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕມຕ຺ຕາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ສລ຺ລເປຍ຺ຍ ວາຕິ ຕຕ຺ຖ ຐຕ຺ວາ ເຄຫສິກກຖໍ ກເຖນ຺ຕິຍາປິ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ, ນິກຓ຺ຓິກໍ ວາ ຊປ຺ເປຍ຺ຍາຕິ ກຓ຺ຓມູເລ ຊປ຺ເປນ຺ຕິຍາປິ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວາ’’ຕິ ອິມໍ ນຍໍ ທສ຺ເສຕິ.
ທຸຕິຍິກອຸຍ຺ໂຍຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໕. ອນາປຸຈ຺ຉາປກ຺ກມນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອາສີທນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອາສນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປລ຺ລງ຺ກສ຺ໂສກາສຠູເຕ’’ຕິ, ອູຣຸພທ຺ຘາສນສ຺ສ ໂອກາເສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອໂນວສ຺ສກນ຺ຕິ ນິພ຺ພໂກກາສໍ. ອຊ຺ໂຌກາເສ ອຸປຈາຣນ຺ຕິ ອຊ຺ໂຌກາເສ ນິສີທິຕ຺ວາ ທ຺ວາທສຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓໍ ປເທສໍ. ຄິລານາຍາຕິ ຍາ ຕາທິເສນ ເຄລຎ຺ເຎນ ອາປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ອາປທາສູຕິ ຆເຣ ອຄ຺ຄິ ວາ ອຸຏ຺ຐິໂຕ ໂຫຕິ, ໂຈໂຣ ວາ, ເອວຣູເປ ອຸປທ຺ທເວ ອນາປຸຈ຺ຉາ ປກ຺ກມຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ.
ອນາປຸຈ຺ຉາປກ຺ກມນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໖. ອນາປຸຈ຺ຉາອຠິນິສີທນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ຘຸວປຎ຺ຎຕ຺ເຕຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ນິຈ຺ຈປຎ຺ຎຕ຺ເຕ.
ອນາປຸຈ຺ຉາອຠິນິສີທນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໗. ອນາປຸຈ຺ຉາສນ຺ຖຣຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ກຸລານີຕິ ກຸລສ຺ສ ຆຣານິ.
ອນາປຸຈ຺ຉາສນ຺ຖຣຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໘. ປຣອຸຊ຺ຌາປນກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອຏ຺ຐມໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.
ປຣອຸຊ຺ຌາປນກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໙. ປຣອຠິສປນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ມນຸສ຺ສໂທຠຄ຺ເຄນ ວາຕິ ‘‘ກາຓາ ໂຫມິ, ກຸຓີ ໂຫມິ, ອິຕຣາ ວາ ອີທິສາ ໂຫຕູ’’ຕິອາທິນາ ມນຸສ຺ສວິຣູປຠາເວນ. ອຕ຺ຖຘມ຺ມອນຸສາສນິປຸເຣກ຺ຂາຣານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ຖປຸເຣກ຺ຂາຣາຍາຕິ ອຏ຺ຐກຖໍ ກເຖນ຺ຕິຍາ. ຘມ຺ມປຸເຣກ຺ຂາຣາຍາຕິ ປາຬິໍ ວາເຈນ຺ຕິຍາ. ອນຸສາສນິປຸເຣກ຺ຂາຣາຍາຕິ ‘‘ອິທານິປິ ຕ຺ວໍ ເອທິສາ, ສາຘຸ ວິຣມສ຺ສຸ, ໂນ ເຈ ວິຣມສິ, ອທ຺ຘາ ປຸນ ເອວຣູປານິ ກມ຺ມານິ ກຕ຺ວາ ນິຣເຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສສິ, ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສສີ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໘໗໘) ເອວໍ ອນຸສາສນິຍໍ ຐຕ຺ວາ ວທນ຺ຕິຍາ.
ປຣອຠິສປນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໐. ໂຣທນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ທສມໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.
ໂຣທນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາຣວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.
໓. ນຄ຺ຄວຄ຺ໂຄ
໑-໒. ນຄ຺ຄາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອິທນ຺ຕິ ອິທໍ ອຸທກສາຏິກຈີວຣໍ.
ທຸຕິຍໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.
ນຄ຺ຄາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໓. ຈີວຣສິພ຺ພນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ວິສິພ຺ເພຕ຺ວາຕິ ວິຊເຏຕ຺ວາ. ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ເຕຕິ ຘຸເຣ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ເຕ, ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສເຈປິ ປຈ຺ຉາ ສິພ຺ພຕິ, ອາປຕ຺ຕິເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.
ຈີວຣສິພ຺ພນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໔. ສງ຺ຆາຏິຈາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
‘‘ອິທໍ ເມ ຈີວຣໍ ມຫຄ຺ຆໍ ອີທິເສ ໂຈຣຠເຍ ນ ສກ຺ກາ ຘາເຣຕຸນ຺ຕິ ເອວຣູປາສຸ ອາປທາສູ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປາໂຐ. ໂສ ປນ ກາກປທສຎ຺ຊນິຕໂມເຫຫິ ເລຂເກຫິ ອຸປຣິສິກ຺ຂາປເທ ລິຂິໂຕ. ກິຎ຺ຈາປິ ຕຕ຺ຖ ລິຂິໂຕ, ເອຕ຺ເຖວ ປນ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.
ສງ຺ຆາຏິຈາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໕. ຈີວຣສງ຺ກມນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອາປທາສຸ ວາ ຘາເຣຕີຕິ ສເຈ ອປາຣຸຕໍ ວາ ອນິວຕ຺ຖໍ ວາ ໂຈຣາ ຫຣນ຺ຕິ, ເອວຣູປາສູ ອາປທາສຸ ຘາເຣຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ.
ຈີວຣສງ຺ກມນີຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໖. ຄຓຈີວຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ປຣິກ຺ຂາເຣຕິ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຖາລກາທີນໍ ວາ ສປ຺ປິເຕລາທີນໍ ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ. ‘‘ສມຄ຺ຆກາເລ ທສ຺ສຖາ’’ຕິ ເອວໍ ອານິສໍສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ນິວາເຣນ຺ຕິຍາຕິ ‘‘ກິຕ຺ຕກໍ ອຄ຺ຆນກໍ ທາຕຸກາມຕ຺ຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໙໐໙) ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອາຄເມຖ ຕາວ, ອິທານິ ວຕ຺ຖໍ ມຫຄ຺ຆໍ, ກຕິປາເຫນ ກປ຺ປາເສ ອາຫເຏ ສມຄ຺ຆໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ທສ຺ສຖາ’’ຕິ ເອວໍ ອານິສໍສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ນິວາເຣນ຺ຕິຍາ.
ຄຓຈີວຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໗-໑໐. ປຏິພາຫນາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອານິສໍສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຏິພາຫນ຺ຕິຍາຕິ ‘‘ເອກິສ຺ສາ ເອກໍ ສາຏກໍ ນປ຺ປໂຫຕິ, ອາຄເມຖ ຕາວ, ກຕິປາເຫນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕໂຕ ຠາເຊສ຺ສາມາ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໙໑໕) ເອວໍ ອານິສໍສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຏິພາຫນ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິ.
ອຏ຺ຐມນວມານິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ.
ເສສນ຺ຕິ ‘‘ຘມ຺ມິເກ ເວມຕິກາຍາ’’ຕິອາທິກໍ ອວເສສໍ. ຕຕ຺ຖ ອານິສໍສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຏິພາຫນ຺ຕິຍາຕິ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ ຊິຓ຺ຓຈີວໂຣ, ກຖິນານິສໍສມູລໂກ ມຫາລາໂຠ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໙໓໑) ເອວຣູປໍ ອານິສໍສໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຏິພາຫນ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິ.
ປຏິພາຫນາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ນຄ຺ຄວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.
໔. ຕຸວຏ຺ຏວຄ຺ໂຄ
໑-໓. ເອກມຎ຺ຈຕຸວຏ຺ຏນາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ປຐມໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.
ວວຕ຺ຖານໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໙໔໐) ມຊ຺ເຌ ກາສາຍໍ ວາ ກຕ຺ຕຣຍຏ຺ຐິໍ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ກາຍພນ຺ຘນມ຺ປິ ຐເປຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊນ຺ຕີນໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.
ຕຕິຍໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.
ເອກມຎ຺ຈຕຸວຏ຺ຏນາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໔-໙. ນອຸປຏ຺ຐາປນາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ອລຠນ຺ຕິຍາຕິ ອຎ຺ຎໍ ອຸປຏ຺ຐາຍິກໍ ອລຠນ຺ຕິຍາ. ຄິລານາຍາຕິ ສຍໍ ຄິລານາຍ. ອາປທາສູຕິ ຕຖາຣູເປ ອຸປທ຺ທເວ ສຕິ.
ປຎ຺ຈມຉຏ຺ຐສຕ຺ຕມ ອຏ຺ຐມນວມານິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ.
ນອຸປຏ຺ຐາປນາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໐. ຈາຣິກນປກ຺ກມນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ຘຸເຣ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ເຕຕິ ສເຈ ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ປກ຺ກມຕິ, ອາປຕ຺ຕິເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນ຺ຕຣາເຍ ສຕີຕິ ທສວິເຘສຸ ອນ຺ຕຣາເຍສຸ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ສຕິ. ‘‘ຄຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ, ນທີ ວາ ປູຣາ, ວນທາໂຫ ວາ ອາຄໂຕ, ໂຈຣາ ວາ ມຄ຺ເຄ ໂຫນ຺ຕິ, ເມໂຆ ວາ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ນິວຕ຺ຕິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.
ຈາຣິກນປກ຺ກມນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ຕຸວຏ຺ຏວຄ຺ໂຄ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.
໕. ຈິຕ຺ຕາຄາຣວຄ຺ໂຄ
໑. ຣາຊາຄາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ກີຬນຈິຕ຺ຕສາລນ຺ຕິ ນ ຣຎ຺ໂຎວ ກີຬນຈິຕ຺ຕສາລໍ, ອຖ ໂຂ ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ມນຸສ຺ສານໍ ກີຬນຕ຺ຖໍ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ກຕສາລໍ. ເອສ ນໂຍ ‘‘ກີຬນອຸປວນ’’ນ຺ຕິອາທີສຸປິ. ຍຖາຫ ‘‘ຣາຊາຄາຣໍ ນາມ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຣຎ຺ໂຎ ກີຬິຕຸໍ ຣມິຕຸໍ ກຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິໂກ (ປາຈິ. ໙໗໙) ວິຕ຺ຖາໂຣ. ຕຕ຺ຖ ກີຬນອຸປວນນ຺ຕິ ກີຬນຕ຺ຖໍ ອນ຺ໂຕນຄເຣ ກຕໍ ອາຣາມໍ. ກີຬນຸຍ຺ຍານນ຺ຕິ ຕເຖວ ພຫິນຄເຣ ກຕໍ ອຸຍ຺ຍານໍ.
ຣາຊາຄາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໒. ອາສນ຺ທິປຣິຠຸຎ຺ຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອຕິກ຺ກນ຺ຕປ຺ປມາຓາຕິ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລໂຕ ອຕິກ຺ກນ຺ຕປ຺ປມາຓປາທກາ. ວຸຕ຺ໂຕຕິ ປທຠາຊນິຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ‘‘ອກປ຺ປິຍຣູປາກຸໂລ ອກປ຺ປິຍມຎ຺ໂຈ ປລ຺ລງ຺ໂກ’’ຕິ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ມຫາວຄ຺ຄ ໓.໒໕໔) ສາຣສມາສາຈຣິໂຍ.
ອາສນ຺ທິປຣິຠຸຎ຺ຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໓. ສຸຕ຺ຕກນ຺ຕນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອຸຊ຺ຊວຸຊ຺ຊເວຕິ ອຸຄ຺ຄິຣິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄິຣິຕ຺ວາ ເວຐເນ. ກນ຺ຕິຕສຸຕ຺ຕໍ ກນ຺ຕນ຺ຕິຍາຕິ ທສິກສຸຕ຺ຕາທິໍ ສງ຺ຆາເຏຕ຺ວາ ກນ຺ຕນ຺ຕິຍາ, ທຸກ຺ກນ຺ຕິຕໍ ວາ ປຏິກນ຺ຕນ຺ຕິຍາ.
ສຸຕ຺ຕກນ຺ຕນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໔. ຄິຫິເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອຕ຺ຕໂນ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣສ຺ສ ຈາຕິ ສເຈປິ ມາຕາປິຕໂຣ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ພີຊນິໍ ວາ ສມ຺ມຸຎ຺ຊນິທຓ຺ຑກໍ ວາ ກາຣາເປຕ຺ວາ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣຏ຺ຐາເນ ຐເປຕ຺ວາ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວາ ປຈິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.
ຄິຫິເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໕-໖. ອຘິກຣຓາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອນນ຺ຕຣາຍິກິນີຕິ ທສວິເຘສຸ ອນ຺ຕຣາເຍສຸ ເອເກນາປິ ອນນ຺ຕຣາຍິກິນີ. ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ວິນິຈ຺ຉິນນ຺ຕີ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາວ ວິນິຈ຺ຉິນາຕິ.
ຉຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.
ອຘິກຣຓາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໗. ອາວສຖຈີວຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ອາປທາສູຕິ ມຫຄ຺ຆຈີວຣໍ ສຣີຣໂຕ ໂມເຈຕ຺ວາ ສຸປ຺ປຏິສາມິຕມ຺ປິ ໂຈຣາ ຫຣນ຺ຕິ, ເອວຣູປາສຸ ອາປທາສຸ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິວາເສນ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິ.
ອາວສຖຈີວຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໘. ອາວສຖວິຫາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ກວາຏພທ຺ຘວິຫາຣນ຺ຕິ ທ຺ວາຣພທ຺ຘວິຫາຣໍ. ຄິລານາຍາຕິ ວຈີເຠທໍ ກາຕຸໍ ອສມຕ຺ຖາຍ. ອາປທາສູຕິ ຣຏ຺ເຐ ຠິຊ຺ຊນ຺ເຕ ອາວາເສ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເອວຣູປາສຸ ອາປທາສຸ.
ອາວສຖວິຫາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໙. ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາປຣິຍາປຸຓນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ຫຕ຺ຖິອາທີສຸປິ (ສາຣຕ຺ຖ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໓.໑໐໑໕) ສິປ຺ປສທ຺ໂທ ປຈ຺ເຈກໍ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ, ຕຖາ ອາຖພ຺ພຓາທີສຸ ມນ຺ຕສທ຺ໂທ. ຕຕ຺ຖ ຖຣູຕິ ຂຄ຺ຄມຸຏ຺ຐິ. ອາຖພ຺ພຓມນ຺ໂຕ ນາມ ອາຖພ຺ພຓເວທວິຫິໂຕ ປຣູປຆາຕກໂຣ ມນ຺ໂຕ. ຂິລນມນ຺ໂຕ ນາມ ທາຣຸສາຣຂິລໍ ມນ຺ເຕຕ຺ວາ ປຖວິຍໍ ປເວເສຕ຺ວາ ມາຣຓມນ຺ໂຕ. ອຄທປ຺ປໂຍໂຄ ນາມ ວິສໂຍຊນໍ.
ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາປຣິຍາປຸຓນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໐. ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາວາຈນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ເລເຂຕິ ລິຂສິປ຺ເປ. ຘາຣຓາຍ ວາຕິ ຘາຣຓສຕ຺ເຖ, ຍສ຺ມິໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕາ ພຫູນິປິ ຄນ຺ຖານິ ຘາເຣນ຺ຕິ. ນາຄມຓ຺ຑລາທິເກຕິ ເອຕ຺ຖ ນາຄມຓ຺ຑລໍ ນາມ ສປ຺ປານໍ ປເວສນິວາຣຓຕ຺ຖໍ ມຓ຺ຑລພທ຺ຘມນ຺ໂຕ.
ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາວາຈນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ຈິຕ຺ຕາຄາຣວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.
໖. ອາຣາມວຄ຺ໂຄ
໑-໒. ອາຣາມປວິສນາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ສີສານຸໂລກິກາຍາຕິ ສີສໍ ອນຸໂລເກນ຺ຕິຍາ. ຍຕ຺ຖ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສນ຺ນິປຕິຕາຕິ ຍຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ປຐມຕຣໍ ສຊ຺ຌາຍນເຈຕິຍວນ຺ທນາທິອຕ຺ຖໍ ສນ຺ນິປຕິຕາ. ອາປທາສູຕິ ເກນຈິ ອຸປທ຺ທຸຕາ ໂຫຕິ, ເອວຣູປາສຸ ອາປທາສຸ ປວິສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.
ທຸຕິຍໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.
ອາຣາມປວິສນາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໓-໔. ຄຓປຣິຠາສນາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ເສສນ຺ຕິ ‘‘ອຕ຺ຖຘມ຺ມອນຸສາສນິປຸເຣກ຺ຂາຣາຍາ’’ຕິອາທິກໍ ອວເສສໍ. ຕຕ຺ຖ ອນຸສາສນິປຸເຣກ຺ຂາຣາຍາຕິ ‘‘ອິທານິປິ ຕ຺ວໍ ພາລາ ອພ຺ຍຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິນາ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໑໐໓໖) ນເຍນ ອນຸສາສນິປກ຺ເຂ ຐຕ຺ວາ ວທນ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິ.
ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.
ຄຓປຣິຠາສນາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໕. ກຸລມຈ຺ຉຣິນີສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ
ກຸເລ ມຈ຺ຉໂຣ ກຸລມຈ຺ຉໂຣຕິ ປຸຣິມສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ສກຕ຺ເຖ ອິນີປຈ຺ຈໂຍ, ຕໍ ກຸລໍ ອສ຺ສທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນນ຺ຕິ ກຸລສ຺ສ ອຄຸຓໍ, ອຍສໍ ວາ ຠາສນ຺ຕິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິຍາຕິ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ’’ຕິ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໑໐໔໓) ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຄຸຓໍ, ອຍສໍ ວາ ຠາສນ຺ຕິຍາ.
ສນ຺ຕໍເຍວ ອາທີນວນ຺ຕິ ກຸລສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ວາ ສນ຺ຕໍເຍວ ອຄຸຓໍ.
ກຸລມຈ຺ຉຣິນີສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.