໑໐. ທນ຺ຕໂປນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທສເມ ອທິນ຺ນນ຺ຕິ ກາເຍນ ວາ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘນ ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐຕ຺ວາ ກາຍກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ນ ທິນ຺ນໍ, ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກຎ຺ຫິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກມ຺ປິ ອຊ຺ໂຌຫຣິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ອນ຺ຕມໂສ ວິສ຺ສາສິກສນ຺ຕກມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ສ ລກ຺ຂຓໍ ວຸຕ຺ຕວິປລ຺ລາເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຫິ ໂຍ ໂກຈິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ອນ຺ຕມໂສ ຕິຣຈ຺ຉາໂນປິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິໂຕ ກາຍາທີນໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ເທຕິ, ຕຎ຺ເຈ ຠິກ຺ຂຸນາ ເຍນ ເກນຈິ ສຣີຣາວຍເວນ ວາ, ຕປ຺ປຏິພທ຺ເຘນ ວາ, ສໍຫາຣິເມນ ຈ ອນ຺ຕມໂສ ມຎ຺ເຈນາປິ, ຘາເຣຕຸໍ ສມຕ຺ເຖນ ຈ ອນ຺ຕມໂສ ອຕຕ຺ຖຊາຕກຣຸກ຺ຂປຓ຺ເຓນາປິ, ສູຈິຍາ ປຣາມຏ຺ຐມຕ຺ເຕນາປິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ. ປຏິພທ຺ຘປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ນາມ ອິຘ ນຕ຺ຖິ, ຍມ຺ປິ ນຕ຺ຖຸກຣຓິຍາ ທິຍ຺ຍມານໍ ນາສິກາຍ, ອກລ຺ລໂກ ວາ ມຸເຂນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ສພ຺ພໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອາໂຠຄມຕ຺ຕເມວ ເຫຕ຺ຖ ປມາຓໍ. ປຸພ຺ພາໂຠເຄ ຈ ສຕິ ປຈ຺ຉາ ນິທ຺ທາຍນ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ທິນ຺ນມ຺ປິ ຫຕ຺ຖປາເສ ສຕິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ. ຍມ຺ປິ ‘‘ປຕ຺ເຕນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິສິນ຺ນສ຺ເສວ ຫຕ຺ເຖ ປຕຕິ, ຕໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ອຠິຫຏຠາຊນໂຕ ປຕິຕຣຊມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ, ຕຕ຺ຖ ຐິຕນິສິນ຺ນນິປນ຺ນານໍ ປວາຣຓາສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຫຕ຺ຖປາໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ສເຈ ປນ ທາຍກປ຺ປຏິຄ຺ຄາຫເກສຸ ເອໂກ ອາກາເສ ໂຫຕິ, ເອໂກ ຠູມິຍໍ, ຠູມຏ຺ຐສ຺ສ ສີເສນ ອາກາສຏ຺ຐສ຺ສ ຈ ຐເປຕ຺ວາ ທາຕຸໍ ວາ ຄເຫຕຸໍ ວາ ປສາຣິຕຫຕ຺ຖໍ ຍໍ ອາສນ຺ນຕຣໍ ອງ຺ຄໍ, ຕສ຺ສ ໂອຣິມນ຺ເຕນ ຫຕ຺ຖປາສປ຺ປມາຓໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕພ຺ພໍ. ສເຈປິ ເອໂກ ກູເປ ໂຫຕິ, ເອໂກ ກູປຕເຏ, ເອໂກ ວາ ຣຸກ຺ເຂ, ເອໂກ ປຖວິຍໍ, ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຫຕ຺ຖປາສປ຺ປມາຓໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມິໍ ຐຕ຺ວາ ສເຈປິ ທ຺ເວ ຕໂຍ ວາ ສາມເຓຣາ ຍໍ ມຊ຺ຌິໂມ ປຸຣິໂສ ອຸກ຺ຂິປິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ເອວຣູປໍ ຠາຣໍ ປວຏ຺ເຏນ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠູມິຍໍ ຐປິຕຫຕ຺ຖໍ ອາໂຣເປນ຺ຕິ, ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປສາຣິຕຫຕ຺ເຖ ເອກເທເສນາປິ ຐເປນ຺ຕິ, ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ. ຍໍ ປນ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ຣຊໍ ປຕຕິ, ຕໍ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາວ ຠິກ຺ຂາ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພາ. ອປ຺ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ວິນຍທຸກ຺ກຏໍ, ຕໍ ປນ ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ‘‘ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເທຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ວຈນໍ ອສ຺ສຸຕ຺ວາ ວາ ອນາທິຍິຕ຺ວາ ວາ ຠິກ຺ຂໍ ເທນ຺ຕິເຍວ, ວິນຍທຸກ຺ກຏາ ມຸຈ຺ຈຕິ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎາ ຠິກ຺ຂາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາ. ສເຈ ມຫາວາໂຕ ຕໂຕ ຕໂຕ ຣຊໍ ປາເຕຕິ, ນ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂໍ ຄເຫຕຸໍ, ‘‘ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ເຕນ ອາໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕໍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ທຕ຺ວາ ປຸນ ເຕນ ທິນ຺ນໍ ວາ ຕສ຺ສ ວິສ຺ສາເສນ ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອສ຺ສຸເຂຬສິງ຺ຆາຓິກາທີສຸ ຍໍ ຐານໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖ ວາ ປຕ຺ເຕ ວາ ປຕຕິ, ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ອງ຺ຄລຄ຺ຄໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ. ປຕນ຺ຕມ຺ປິ ໂວຈ຺ຉິນ຺ນຎ຺ເຈ ອນ຺ຕຣາ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ອຸຄ຺ຄຫິຕກໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕໍ ປຈ຺ຉາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຍໍ ປນ ເຠສຊ຺ຊໍ ວາ ມູລຜລໍ ວາ ມາຕາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຉາຍຕ຺ຖາຍ ວາ ຜລິນິສາຂໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕໂຕ ຍໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ໂຍ ປນ ຕຕ຺ຖ ຊາຕກຜລິນິສາຂາຍ ວາ ວລ຺ລິຍາ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຈາເລຕິ. ຕສ຺ສ ຕໂຕ ລທ຺ຘໍ ຜລໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ທຸຣຸປຈິຓ຺ຓທຸກ຺ກຏຎ຺ຈ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອຎ຺ຎສ຺ສ ຕໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຜລິຣຸກ຺ຂໍ ປນ ອປສ຺ສຍິຕຸໍ ວາ ອາລມ຺ພິຕຸໍ ວາ ວຏ຺ຏຕິ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຐປິເຕ ຍໍ ອຎ຺ຎໍ ອງ຺ກຸຣາທິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ຕໍ. ຍາວ ຫິ ຫຕ຺ຖໂຕ ມຸຕ຺ເຕ ນິຣເປກ຺ໂຂ ນ ໂຫຕິ, ນິຣເປກ຺ຂຕາຍ ວາ ຫຕ຺ຖໂຕ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ, ຕາວ ນ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ວິຊຫຕິ, ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ.

ມຸຂທ຺ວາຣນ຺ຕິ ຄລນາຬິກໍ. ມຸເຂນ ວາ ຫິ ປວິຏ຺ຐໍ ໂຫຕຸ, ນາສິກາຍ ວາ, ຄເລນ ອຊ຺ໂຌຫຣຓີຍຕາຍ ສພ຺ພມ຺ປິ ຕໍ ມຸຂທ຺ວາຣໍ ປເວສິຕເມວ ໂຫຕິ. ອາຫາຣນ຺ຕິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຍາວກາລິກໍ ວາ ຍາມກາລິກໍ ວາ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ວາ ຍາວຊີວິກໍ ວາ. ສພ຺ພຎ຺ເຫຕໍ ອຊ຺ໂຌຫຣຓີຍຕ຺ຕາ ‘ອາຫາໂຣ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພມ຺ປິ ຘຎ຺ຎໍ ວາ ຘຎ຺ຎານຸໂລມໍ ວາ ຕາລນາຬິເກຣປນສລພຸຊອລາພຸກຸມ຺ຠຓ຺ຑປຸສ຺ສຜລຕິປຸສຜລເອຬາລຸກສງ຺ຂາຕໍ ນວວິຘໍ ມຫາຜລຎ຺ເຈວ ອປຣຓ຺ຓຎ຺ຈ, ຍຎ຺ຈຎ຺ຎໍ ວນມູລປຕ຺ຕປຸປ຺ຜຜລາທິ ອາຫາຣຕ຺ຖໍ ຜຣຕິ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ຍາວ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກກາໂລ, ຕາວ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ຍາວກາລິກໍ ນາມ. ອມ຺ພປານໍ ຊມ຺ພຸປານໍ ໂຈຈປານໍ ໂມຈປານໍ ມຘຸກປານໍ ມຸທ຺ທິກປານໍ ສາລູກປານໍ ຜາຣຸສກປານນ຺ຕິ ອິມານິ ອຏ຺ຐ ປານານິ, ຍານິ ຈ ເຕສໍ ອນຸໂລມານິ ເວຕ຺ຕຕິນ຺ຕິຓິກມາຕຸລຸງ຺ຄກປິຏ຺ຐໂກສມ຺ພກຣມນ຺ທາທິຂຸທ຺ທກຜລປານານິ, ເອຕານິ ສພ຺ພານິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນຫິ ສີໂຕທເກນ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ກຕານິ ອາທິຈ຺ຈປາການິ ວາ ຍາວ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຉິມຍາມໍ ນິທຫິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ຍາມກາລິການິ ນາມ. ອວເສເສສຸ ອນຸຎ຺ຎາຕຜລປຕ຺ຕປຸປ຺ຜຣເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສປ຺ປິອາທີນິ ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ ສຕ຺ຕາຫໍ ນິທຫິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ສຕ຺ຕາຫກາລິການິ ນາມ. ອິທໍ ປນ ຍາວກາລິກາທິຕ຺ຕຍໍ ກາລວິມຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ອຸທກໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສມູລຜລາຜລາທິ ຍໍ ເນວ ຂາທນີຍຕ຺ຖໍ ນ ໂຠຊນີຍຕ຺ຖໍ ຜຣຕິ, ຕໍ ຍາວຊີວໍ ນິທຫິຕ຺ວາ ສຕິ ປຈ຺ຈເຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ຍາວຊີວິກໍ ນາມ. ອາຫເຣຍ຺ຍາຕິ ປເວເສຍ຺ຍ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອຸທກທນ຺ຕໂປນາຕິ ອິທໍ ອນາຫາເຣປິ ອຸທເກ ອາຫາຣສຎ຺ຎາຍ, ທນ຺ຕໂປເນ ຈ ‘‘ມຸຂທ຺ວາຣໍ ອາຫຏໍ ອິທ’’ນ຺ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕານໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈວິໂນທນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸທກຎ຺ຫິ ຍຖາສຸຂໍ ປາຕຸໍ, ທນ຺ຕກຏ຺ຐຎ຺ຈ ທນ຺ຕໂປນປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຐເປຕ຺ວາ ປນ ອິທໍ ທ຺ວຍໍ ອວເສສໍ ອຊ຺ໂຌຫຣຓຕ຺ຖາຍ ຄຓ຺ຫໂຕ ຄຫເຓ ທຸກ຺ກຏໍ, ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ສເຈປິ ທນ຺ຕກຏ຺ຐຣໂສ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ປວິສຕິ, ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ.

ເວສາລິຍໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຣພ຺ຠ ອທິນ຺ນໍ ອາຫາຣໍ ອາຫຣຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອຸທກທນ຺ຕໂປນາ’’ຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອນາຓຕ຺ຕິກໍ, ຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕເກ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕສຎ຺ຎິໂນ, ເວມຕິກສ຺ສ ວາ ທຸກ຺ກຏໍ. ປຏິຄ຺ຄຫິຕສຎ຺ຎິສ຺ສ, ອຸທກທນ຺ຕໂປເນ, ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາວິກຏານິ ສຕິ ປຈ຺ຈເຍ ອສຕິ ກປ຺ປິຍກາຣເກ ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ທຸພ຺ພໂຈປິ ອສມຕ຺ໂຖປິ ກປ຺ປິຍກາຣໂກ ອສນ຺ຕປກ຺ເຂເຍວ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຉາຣິກາຍ ອສຕິ ສຸກ຺ຂທາຣຸໍ ຌາເປຕ຺ວາ, ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ອສຕິ ອລ຺ລທາຣຸໍ ຣຸກ຺ຂໂຕ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາປິ ກາຕຸໍ, ມຕ຺ຕິກຕ຺ຖາຍ ຈ ປຖວິໍ ຂຓິຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ, ອິທໍ ປນ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ມຫາວິກຏໍ ກາໂລທິສ຺ສໍ ນາມ ສປ຺ປທຏ຺ຐກ຺ຂເຓເຍວ ສາມໍ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອຎ຺ຎທາ ປຏິຄ຺ຄາຫາເປຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກຕາ, ອນນຸຎ຺ຎາຕຕາ, ຘູມາທິອພ຺ໂພຫາຣິກາຠາໂວ, ອຊ຺ໂຌຫຣຓນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ເອຬກໂລມສທິສານີຕິ.

ທນ຺ຕໂປນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ໂຠຊນວຄ຺ໂຄ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.