໓. ປຕ຺ຕວຄ຺ໂຄ

໑. ປຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ປຕ຺ຕວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ອຕິເຣກປຕ຺ໂຕຕິ ອນຘິຏ຺ຐິໂຕ ຈ ອວິກປ຺ປິໂຕ ຈ, ໂສ ຈ ໂຂ ອຸກ຺ກຏ຺ຐມຊ຺ຌິໂມມການໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ປມາຓຍຸຕ຺ໂຕວ, ຕສ຺ສ ປມາຓໍ ‘‘ອຑ຺ຒາຬ຺ຫໂກທນໍ ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິອາທິນາ (ປາຣາ ໖໐໒) ນເຍນ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ – ອນຸປຫຕປຸຣາຓສາລິຕຓ຺ຑຸລານໍ ສຸໂກຏ຺ຏິຕປຣິສຸທ຺ຘານໍ ທ຺ເວ ມຄຘນາຬິໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຕຫິ ຕຓ຺ຑຸເລຫິ ອນຸຕ຺ຕຓ຺ຑຸລມກິລິນ຺ນມປິຓ຺ຑິກໍ ສຸວິສທໍ ກຸນ຺ທມກຸຬຣາສິສທິສໍ ອວສ຺ສາວິໂຕທນໍ ປຈິຕ຺ວາ ນິຣວເສສໍ ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ໂອທນສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖຠາຄປ຺ປມາໂຓ ນາຕິຆໂນ ນາຕິຕນຸໂກ ຫຕ຺ຖຫາຣິໂຍ ສພ຺ພສມ຺ຠາຣສງ຺ຂໂຕ ມຸຄ຺ຄສູໂປ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ຕໂຕ ອາໂລປສ຺ສ ອນຸຣູປໍ ຍາວຈຣິມາໂລປປ຺ປໂຫນກໍ ມຈ຺ຉມໍສາທິພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ສປ຺ປິເຕລຕກ຺ກຣສກຎ຺ຊິຍາທີນິ ປນ ຄຓນູປຄານິ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ຕານິ ຫິ ໂອທນຄຕິກາເນວ, ເນວ ຫາເປຕຸໍ, ນ ວຑ຺ເຒຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເອວເມຕໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ສເຈ ປຕ຺ຕສ຺ສ ມຸຂວຏ຺ຏິຍາ ເຫຏ຺ຐິມຣາຊິສມໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ສຸຕ຺ເຕນ ວາ ຫີເຣນ ວາ ຉິນ຺ທນ຺ຕສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ຫີຣສ຺ສ ວາ ເຫຏ຺ຐິມນ຺ຕໍ ຜຸສຕິ, ອຍໍ ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ນາມ ປຕ຺ໂຕ. ສເຈ ຕໍ ຣາຊິໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຖູປີກຕໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອຍໍ ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐມໂກ ນາມ ປຕ຺ໂຕ. ສເຈ ຕໍ ຣາຊິໍ ນ ສມ຺ປາປຸຓາຕິ, ອນ຺ໂຕຄຘເມວ ໂຫຕິ, ອຍໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ນາມ ປຕ຺ໂຕ. ອຸກ຺ກຏ຺ຐໂຕ ອຸປຑ຺ຒປ຺ປມາໂຓ ມຊ຺ຌິໂມ. ມຊ຺ຌິມປຕ຺ຕໂຕ ອຸປຑ຺ຒປ຺ປມາໂຓ ໂອມໂກ. ເຕສມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິຈ຺ເຈເຕສຸ ນວສຸ ອຸກ຺ກຏ຺ຐຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ຈ ໂອມໂກມໂກ ຈາຕິ ທ຺ເວ ອປຕ຺ຕາ, ເສສາ ສຕ຺ຕ ປຕ຺ຕາ ປມາຓຍຸຕ຺ຕາ ນາມ, ອຍເມຕ຺ຖສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໕໙໘ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ປມາຓຍຸຕ຺ຕໍ ສມຓສາຣຸປ຺ເປນ ປກ຺ກໍ ອໂຍປຕ຺ຕໍ ວາ ມຕ຺ຕິກາປຕ຺ຕໍ ວາ ລຠິຕ຺ວາ ປຸຣາຓປຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕທສາເຫ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປນສ຺ສ ມູລໂຕ ກາກຓິກມຕ຺ຕມ຺ປິ ທາຕພ຺ພໍ ອວສິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ, ອຘິຏ຺ຐານຸປໂຄ ນ ໂຫຕິ, ອປ຺ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣນ຺ເຕນ ວິກປ຺ເປຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣຓາຘິຏ຺ຐານລກ຺ຂຓໍ ຈີວຣວຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ, ວິກປ຺ປນລກ຺ຂຓໍ ປຣໂຕ ວກ຺ຂາມ. ສເຈ ປນ ໂກຈິ ອປຕ຺ຕໂກ ຠິກ຺ຂຸ ທສ ປຕ຺ເຕ ລຠິຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ອຕ຺ຕນາວ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ເອກໍ ປຕ຺ຕໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ປຸນ ທິວເສ ຕໍ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ອຎ຺ໂຎ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ, ເອເຕນຸປາເຍນ ວສ຺ສສຕມ຺ປິ ປຣິຫຣິຕຸໍ ສກ຺ກາ. ໂຍ ປນສ຺ສ ປຕ຺ໂຕ ມຸຂວຏ຺ຏິໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ທ຺ວງ຺ຄຸລມຕ຺ໂຕກາສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍຕ຺ຖກຕ຺ຖຈິ ກງ຺ຄຸສິຕ຺ຖນິກ຺ຂມນມຕ຺ເຕນ ຉິທ຺ເທນ ຉິທ຺ໂທ ໂຫຕິ, ໂສ ອຘິຏ຺ຐານຸປໂຄ ນ ໂຫຕິ. ປຸນ ຉິທ຺ເທ ປາກຕິເກ ກເຕ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ, ເສສໍ ອຘິຏ຺ຐານວິຊຫນໍ ຕິຈີວເຣ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ອາຣພ຺ຠ ອຕິເຣກປຕ຺ຕຘາຣຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ອສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ເສສວຓ຺ຓນາກ຺ກໂມ ຈີວຣວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ປຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທຸຕິເຍ ອູນານິ ປຎ຺ຈ ພນ຺ຘນານິ ອສ຺ສາຕິ ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘໂນ, ນາສ຺ສ ປຎ຺ຈ ພນ຺ຘນານິ ປູເຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ, ເຕນ ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘເນນ, ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕສ຺ສ ລກ຺ຂເຓ ກຣຓວຈນໍ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ອພນ຺ຘນສ຺ສາປິ ປຎ຺ຈ ພນ຺ຘນານິ ນ ປູເຣນ຺ຕິ ສພ຺ພໂສ ນຕ຺ຖິຕາຍ, ເຕນສ຺ສ ປທຠາຊເນ ‘‘ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘໂນ ນາມ ປຕ຺ໂຕ ອພນ຺ຘໂນ ວາ ເອກພນ຺ຘໂນ ວາ’’ຕິອາທິ (ປາຣາ. ໖໑໓) ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘເນນາ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຍສ຺ສ ປຎ຺ຈພນ຺ຘໂນ ປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ປຎ຺ຈພນ຺ຘໂນກາໂສ ວາ, ຕສ຺ສ ໂສ ອປຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ອຎ຺ຎໍ ວິຎ຺ຎາເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍສ຺ມິໍ ປນ ປຕ຺ເຕ ມຸຂວຏ຺ຏິໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ຠຏ຺ຐາ ທ຺ວງ຺ຄຸລປ຺ປມາຓາ ເອກາປິ ຣາຊິ ໂຫຕິ, ຕໍ ຕສ຺ສາ ຣາຊິຍາ ເຫຏ຺ຐິມປຣິຍນ຺ເຕ ປຕ຺ຕເວຘເກນ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປຈິຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕຣຊ຺ຊຸກມກຈິຣຊ຺ຊຸກາທີຫິ ວາ ຕິປຸສຸຕ຺ຕເກນ ວາ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຕໍ ພນ຺ຘນໍ ອາມິສສ຺ສ ອລຄ຺ຄນຕ຺ຖໍ ຕິປຸປຏ຺ຏເກນ ວາ ເກນຈິ ພທ຺ຘສິເລສາທິນາ ວາ ປຏິຈ຺ຉາເທຕພ຺ພໍ, ໂສ ຈ ປຕ຺ໂຕ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ສຸຂຸມໍ ວາ ຉິທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ ພນ຺ຘິຕພ຺ໂພ, ຜາຓິຕໍ ຌາເປຕ຺ວາ ປາສາຓຈຸຓ຺ເຓນ ພນ຺ຘິຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ຍສ຺ສ ປນ ທ຺ເວ ຣາຊິໂຍ ວາ ເອກາເຍວ ວາ ຈຕຸຣງ຺ຄຸລາ, ຕສ຺ສ ທ຺ເວ ພນ຺ຘນານິ ທາຕພ຺ພານິ. ຍສ຺ສ ຕິສ຺ໂສ ວາ ເອກາເຍວ ວາ ຉຬງ຺ຄຸລາ, ຕສ຺ສ ຕີຓິ. ຍສ຺ສ ຈຕສ຺ໂສ ວາ ເອກາເຍວ ວາ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລາ, ຕສ຺ສ ຈຕ຺ຕາຣິ. ຍສ຺ສ ປຎ຺ຈ ວາ ເອກາເຍວ ວາ ທສງ຺ຄຸລາ, ໂສ ພທ຺ໂຘປິ ອພທ຺ໂຘປິ ອປຕ຺ໂຕເຍວ, ອຎ຺ໂຎ ວິຎ຺ຎາເປຕພ຺ໂພ, ເອສ ຕາວ ມຕ຺ຕິກາປຕ຺ເຕ ວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ອໂຍປຕ຺ເຕ ປນ ສເຈປິ ປຎ຺ຈ ວາ ອຕິເຣການິ ວາ ຉິທ຺ທານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕານິ ເຈ ອຍຈຸຓ຺ເຓນ ວາ ອາຓິຍາ ວາ ໂລຫມຓ຺ຑເລນ ວາ ພທ຺ຘານິ ມຏ຺ຐານິ ໂຫນ຺ຕິ, ສ຺ເວວ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ໂຎ ນ ວິຎ຺ຎາເປຕພ຺ໂພ. ອຖ ປນ ເອກມ຺ປິ ຉິທ຺ທໍ ມຫນ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ໂລຫມຓ຺ຑເລນ ພທ຺ຘມ຺ປິ ມຏ຺ຐໍ ນ ໂຫຕິ, ປຕ຺ເຕ ອາມິສໍ ລຄ຺ຄຕິ, ອກປ຺ປິໂຍ ໂຫຕິ ອຍໍ ປຕ຺ໂຕ, ອຎ຺ໂຎ ວິຎ຺ຎາເປຕພ຺ໂພ. ໂຍ ປນ ເອວໍ ປຕ຺ຕສງ຺ເຂປຄເຕ ວາ ອໂຍປຕ຺ເຕ, ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘເນ ວາ ມຕ຺ຕິກາປຕ຺ເຕ ສຕິ ອຎ຺ຎໍ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ປໂຍເຄ ທຸກ຺ກຏໍ, ປຏິລາເຠນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິໂຍ ໂຫຕິ, ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ເຕນ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ເອວ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຠິກ຺ຂຸປຣິສາຍ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ໂຍ ຈ ຕສ຺ສາ ຠິກ຺ຂຸປຣິສາຍາຕິເອຕ຺ຖ ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ປກຕິຍາ ເອວ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ອຘິຏ຺ຐິຕໍ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສນ຺ນິປຕິຕພ຺ພໍ, ຕໂຕ ສມ຺ມເຕນ ປຕ຺ຕຄ຺ຄາຫາປເກນ ປຕ຺ຕສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານຄຸຓໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ອິມໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ເຖໂຣ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ສເຈ ເຖຣສ຺ສ ໂສ ປຕ຺ໂຕ ນ ຣຸຈ຺ຈຕິ, ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ວາ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ຕສ຺ມິໍ ປນ ອນຸກມ຺ປາຍ ອຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ສເຈ ປນ ຄຓ຺ຫາຕິ, ເຖຣສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ທຸຕິຍຕ຺ເຖຣໍ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ເອເຕເນວ ອຸປາເຍນ ຍາວ ສງ຺ຆນວກາ ຄາຫາເປຕພ຺ໂພ, ເຕນ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕປຕ຺ໂຕ ປນ ປຕ຺ຕປຣິຍນ຺ໂຕ ນາມ, ໂສ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປທາຕພ຺ໂພ. ເຕນາປິ ໂສ ຍຖາ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຄຫິຕປຕ຺ໂຕ, ເອວເມວ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປນ ຕໍ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອເທເສ ວາ ນິກ຺ຂິປຕິ, ອປຣິໂຠເຄນ ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ ວາ, ທຸກ຺ກຏໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

ສກ຺ເກສຸ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ອາຣພ຺ຠ ພຫູ ປຕ຺ເຕ ວິຎ຺ຎາປນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອນາຓຕ຺ຕິກໍ, ອພນ຺ຘເນນ ອພນ຺ຘນໍ, ເອກພນ຺ຘນໍ, ທຸພນ຺ຘນໍ, ຕິພນ຺ຘນໍ, ຈຕຸພ຺ພນ຺ຘນໍ, ອພນ຺ຘໂນກາສໍ, ເອກທ຺ວິຕິຈຕຸພ຺ພນ຺ຘໂນກາສໍ ເຈຕາເປຕິ, ເອວໍ ເອເກເກນ ປຕ຺ເຕນ ທສຘາ ທສວິຘໍ ປຕ຺ຕໍ. ເຈຕາປນວເສນ ປນ ເອກໍ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍປາຈິຕ຺ຕິຍສຕໍ ໂຫຕິ. ນຏ຺ຐປຕ຺ຕສ຺ສ, ຠິນ຺ນປຕ຺ຕສ຺ສ, ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕກປ຺ປວາຣິເຕ, ອຎ຺ຎສ຺ສ ຈ ຎາຕກປ຺ປວາຣິເຕ, ຕສ຺ເສວຕ຺ຖາຍ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສ, ອຕ຺ຕໂນ ຘເນນ ຄຓ຺ຫໂຕ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຘິຏ຺ຐານຸປຄປຕ຺ຕສ຺ສ ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘນຕາ, ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສິກຕາ, ອກຕວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຕາຍ ຈ ປຏິລາໂຠຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ໂຘວາປນສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວາຕິ.

ອູນປຎ຺ຈພນ຺ຘນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ເຠສຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຕຕິເຍ ປຏິສາຍນີຍານີຕິ ປຏິສາຍິຕພ຺ພານິ, ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕນ ສຍໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກເມປິ ອນາປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕິ, ຕານິ ຫິ ປຏິສາຍິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ. ເຠສຊ຺ຊານີຕິ ເຠສຊ຺ຊກິຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ຕຸ ວາ, ມາ ວາ, ເອວໍ ລທ຺ຘໂວຫາຣານິ. ສປ຺ປິ ນາມ ຄວາທີນໍ ສປ຺ປິ, ເຍສໍ ມໍສໍ ກປ຺ປຕິ, ເຕສໍ ສປ຺ປິ. ຕຖາ ນວນີຕໍ. ເຕລໍ ນາມ ຕິລສາສປມຘູກເອຣຓ຺ຑກວສາທີຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕໍ. ມຘຸ ນາມ ມກ຺ຂິກາມຘຸເມວ. ຜາຓິຕໍ ນາມ ອຸຈ຺ຉຸຣສໍ ອຸປາທາຍ ປນ ອປກ຺ກາ ວາ ອວຕ຺ຖຸກປກ຺ກາ ວາ ສພ຺ພາປິ ອຸຈ຺ຉຸວິກຕິ ‘‘ຜາຓິຕ’’ນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕານິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິ ຕານິ ເຠສຊ຺ຊານິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ, ນ ເຕສໍ ວຕ຺ຖູນິ. ເອເຕນ ຐເປຕ຺ວາ ວສາເຕລໍ ຍາເນຕ຺ຖ ຍາວກາລິກວຕ຺ຖຸການິ, ເຕສໍ ວຕ຺ຖູນິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກຕານິ ສປ຺ປິອາທີນິ ສຕ຺ຕາຫໍ ອຕິກ຺ກາມຍໂຕປິ ອນາປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕິ. ວສາເຕລໍ ປນ ກາເລ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ກາເລ ນິປກ຺ກໍ ກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ ເຕລປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ, ຕສ຺ມາ ຐເປຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສວສໍ ອຎ຺ຎໍ ຍໍກຎ຺ຈິ ວສໍ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສາມໍ ປຈິຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕເຕລມ຺ປິ ສຕ຺ຕາຫໍ ນິຣາມິສປຣິໂຠເຄນ ວຏ຺ຏຕິ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ປຈິຕ຺ວາ ທິນ຺ນໍ ປນ ຕທຫຸປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ສາມິສມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ, ອຎ຺ເຎສໍ ຍາວກາລິກວຕ຺ຖູນໍ ວຕ຺ຖຸໍ ປຈິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕສປ຺ປິ ວາ ນວນີຕໍ ວາ ປຈິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕໍ ປນ ຕທຫຸປຸເຣຠຕ຺ຕມ຺ປິ ສາມິສໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຂີຣາທິໂຕ ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ປຈິຕ຺ວາ ກຕສປ຺ປິອາທີນິ ປນ ຕທຫຸປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ສາມິສານິປິ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ, ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອນຊ຺ໂຌຫຣຓີຍານິ, ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກເມປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ສນ຺ນິຘິກາຣກໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພານີຕິ ສນ຺ນິຘິໍ ກຕ຺ວາ ນິທຫິຕ຺ວາ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕານິ ຕທຫຸປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ສາມິສປຣິໂຠເຄນາປິ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ, ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປນ ຕານິ ຈ, ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕານິ ຈ ສຕ຺ຕາຫໍ ນິຣາມິສປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພານີ’’ຕິ ຈ ວຈນໂຕ ອນ຺ໂຕສຕ຺ຕາເຫ ອພ຺ຠຎ຺ຊນາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຐປິເຕສຸ ອນາປຕ຺ຕິ, ຍາວຊີວິການິ ສາສປມຘູກເອຣຓ຺ຑກອຏ຺ຐີນິ ເຕລກຣຓຕ຺ຖໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຕທເຫວ ກຕເຕລໍ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ, ທຸຕິຍທິວເສ ກຕໍ ຉາຫໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕຕິຍທິວເສ ກຕໍ ປຎ຺ຈາຫໍ, ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈມຉຏ຺ຐສຕ຺ຕມທິວເສ ກຕໍ ຕທເຫວ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ຍາວ ອຣຸຓສ຺ສ ອຸຄ຺ຄມນາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ, ອຏ຺ຐມທິວເສ ກຕໍ ອນຊ຺ໂຌຫຣຓີຍໍ, ອນິສ຺ສຄ຺ຄິຍຕ຺ຕາ ປນ ພາຫິຣປຣິໂຠເຄນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈປິ ນ ກໂຣຕິ, ເຕລຕ຺ຖາຍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕສາສປາທີນໍ ປນ ປາຬິຍໍ ອນາຄຕສປ຺ປິອາທີນຎ຺ຈ ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກເມ ທຸກ຺ກຏໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ສີຕຸທເກນ ກຕມຘູກປຸປ຺ຜຜາຓິຕໍ ປນ ຜາຓິຕຄຕິກເມວ, ອມ຺ພຜາຓິຕາທີນິ ຍາວກາລິການິ. ຍໍ ປເນຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ, ຕໍ ນິສ຺ສຏ຺ຐໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາປິ ອຣຸອາທີນິ ວາ ມກ຺ເຂຕຸໍ, ອຊ຺ໂຌຫຣິຕຸໍ ວາ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ປທີເປ ກາຬວຓ຺ເຓ ວາ ອຸປເນຕພ຺ພໍ, ອຎ຺ຎສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກາຍິກປຣິໂຠຄໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍໍ ປນ ນິຣເປກ຺ໂຂ ປຣິຈ຺ຈຊິຕ຺ວາ ປຸນ ລຠຕິ, ຕໍ ອຊ຺ໂຌຫຣິຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ວິສຸໍ ຐປິຕສປ຺ປິອາທີສຸ, ເອກຠາຊເນ ວາ ອມິສ຺ສິເຕສຸ ວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ອາປຕ຺ຕິໂຍ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ສຕ຺ຕາຫໍ ອຕິກ຺ກມນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ເສສໍ ຈີວຣວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ເຠສຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຈຕຸຕ຺ເຖ ມາໂສ ເສໂສ ຄິມ຺ຫານນ຺ຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ຄິມ຺ຫມາສານໍ ເອໂກ ປຈ຺ຉິມມາໂສ ເສໂສ. ປຣິເຍສິຕພ຺ພນ຺ຕິ ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິມມາສສ຺ສ ປຐມທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ກຕ຺ຕິກມາສສ຺ສ ປຈ຺ຉິມທິວໂສ, ຕາວ ‘‘ກາໂລ ວສ຺ສິກສາຏິກາຍາ’’ຕິອາທິນາ ສຕຸປ຺ປາທກຣເຓນ, ສງ຺ຆສ຺ສ ປວາຣິຕຏ຺ຐານໂຕ, ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕກປ຺ປວາຣິຕຏ຺ຐານໂຕ ປນ ‘‘ເທຖ ເມ ວສ຺ສິກສາຏິກຈີວຣ’’ນ຺ຕິອາທິກາຍ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາປິ ປຣິເຍສິຕພ຺ພໍ. ອຎ຺ຎາຕກອປ຺ປວາຣິຕຏ຺ຐາເນ ສຕຸປ຺ປາທໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ວຕ຺ຕເຠເທ ທຸກ຺ກຏໍ, ຍຖາ ວາ ຕຖາ ວາ ‘‘ເທຖ ເມ’’ຕິອາທິວຈເນນ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປເທນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ກຕ຺ວາ ນິວາເສຕພ຺ພນ຺ຕິ ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິມທ຺ຘມາສສ຺ສ ປຐມທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ກຕ຺ຕິກມາສສ຺ສ ປຈ຺ຉິມທິວໂສ, ຕາວ ສູຈິກມ຺ມນິຏ຺ຐາເນນ ສກິມ຺ປິ ວຓ຺ຓເຠທມຕ຺ຕຣຊເນນ ກປ຺ປພິນ຺ທຸກຣເຓນ ຈ ກຕ຺ວາ ປຣິທຫິຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິໂມ ມາໂສ ປຣິເຍສນກ຺ເຂຕ຺ຕໍ, ປຈ຺ຉິໂມ ອທ຺ຘມາໂສ ກຣຓນິວາສນກ຺ເຂຕ຺ຕມ຺ປິ, ວສ຺ສານສ຺ສ ຈຕູສຸ ມາເສສຸ ສພ຺ພມ຺ປິ ຕໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ໂຍ ຈາຍໍ ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິໂມ ມາໂສ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ, ເອຕ຺ຖ ກຕປຣິເຍສິຕມ຺ປິ ວສ຺ສິກສາຏິກໍ ອຘິຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ຕສ຺ມິໍ ມາເສ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕ ວສ຺ສໍ ອຸກ຺ກຑ຺ຒິຍຕິ, ປຸນ ມາສປຣິຫາຣໍ ລຠຕິ, ໂຘວິຕ຺ວາ ປນ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວສ຺ສູປນາຍິກທິວເສ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ. ສເຈ ສຕິສມ຺ໂມເສນ ວາ ອປ຺ປໂຫນກຠາເວນ ວາ ອກຕາ ໂຫຕິ. ເຕ ຈ ທ຺ເວ ມາເສ ວສ຺ສານສ຺ສ ຈຕຸມາສນ຺ຕິ ຉ ມາເສ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕິ. ສເຈ ປນ ກຕ຺ຕິກມາເສ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຍຕິ, ອປເຣປິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ລຠຕິ, ເອວໍ ທສ ມາສາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕໂຕ ປຣມ຺ປິ ສຕິຍາ ປຈ຺ຈາສາຍ ຕໍ ມູລຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ຐເປນ຺ຕສ຺ສ ເອກມາສນ຺ຕິ ເອວໍ ເອກາທສ ມາເສ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕິ, ອິໂຕ ປຣໍ ເອກາຫມ຺ປິ ນ ລຠຕິ.

ໂອເຣນ ເຈ ມາໂສ ເສໂສ ຄິມ຺ຫານນ຺ຕິ ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິມມາສສ຺ສ ໂອຣິມຠາເຄ ຍາວ ເຫມນ຺ຕສ຺ສ ປຐມທິວໂສ, ຕາວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິເຍເສຍ຺ຍາຕິ ເອເຕສຸ ສຕ຺ຕສຸ ປິຏ຺ຐິສມຍມາເສສຸ ອຎ຺ຎາຕກອປ຺ປວາຣິຕຏ຺ຐານໂຕ ສຕຸປ຺ປາທກຣເຓນ ປຣິເຍສນ຺ຕສ຺ສ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປເທນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ຎາຕກປ຺ປວາຣິເຕ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສ ເຕນ ສິກ຺ຂາປເທນ ອນາປຕ຺ຕິ, ສຕຸປ຺ປາທໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອິມິນາ ສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕິ. ໂອເຣນທ຺ຘມາໂສ ເສໂສ ຄິມ຺ຫານນ຺ຕິ ຄິມ຺ຫານສ຺ສ ປຈ຺ຉິມທ຺ຘມາສໂຕ ໂອຣິມຠາເຄ ເອກສ຺ມິໍ ອທ຺ຘມາເສ. ກຕ຺ວາ ນິວາເສຍ຺ຍາຕິ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ຘມ຺ເມນ ອຸປ຺ປນ຺ນມ຺ປິ ກຕ຺ວາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ວສ຺ສິກສາຏິກປຣິເຍສນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ອສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອນາຓຕ຺ຕິກໍ, ຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອູນກມາສທ຺ຘມາເສສຸ ອຕິເຣກສຎ຺ຎິໂນ ເວມຕິກສ຺ສ ວາ ທຸກ຺ກຏໍ, ຕຖາ ສຕິຍາ ວສ຺ສິກສາຏິກາຍ ນຄ຺ຄສ຺ສ ກາຍໍ ໂອວສ຺ສາປຍໂຕ. ໂປກ຺ຂຣຓິຍາທີສຸ ປນ ນ຺ຫາຍນ຺ຕສ຺ສ ວາ ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣສ຺ສ ວາ ນຏ຺ຐຈີວຣສ຺ສ ວາ ‘‘ອນິວຕ຺ຖໍ ໂຈຣາ ຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ອາປທາສຸ ວາ ນິວາສຍໂຕ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ວສ຺ສິກສາຏິກາຍ ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສິກຕາ, ອສມເຍ ປຣິເຍສນຕາ, ຕາຍ ຈ ປຏິລາໂຠຕິ ອິມານິ ຕາວ ປຣິເຍສນາປຕ຺ຕິຍາ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ. ສຈີວຣຕາ, ອາປທາຠາໂວ, ວສ຺ສິກສາຏິກາຍ ສກຠາໂວ, ອສມເຍ ນິວາສນນ຺ຕິ ອິມານິ ນິວາສນາປຕ຺ຕິຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ໂຘວາປນສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວາຕິ.

ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ຈີວຣອຈ຺ຉິນ຺ທນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ປຎ຺ຈເມ ສາມໍ ຈີວຣໍ ທຕ຺ວາຕິ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈາທີນິ ປຈ຺ຈາສິສມາໂນ ສຍເມວ ທຕ຺ວາ. ອຈ຺ຉິນ຺ເທຍ຺ຍາຕິ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈາທີນິ ອກໂຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ສກສຎ຺ຎາຍ ອຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ອຈ຺ຉິນ຺ທາເປຍ຺ຍາຕິເອຕ຺ຖ ປນ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ທາ’’ຕິ ອາຓຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ອຈ຺ຉິນ຺ເທສຸ ຍຕ຺ຕການິ ອາຓຕ຺ຕານິ, ເຕສໍ ຄຓນາຍ ອາປຕ຺ຕິໂຍ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອຸປນນ຺ທໍ ອາຣພ຺ຠ ຈີວຣອຈ຺ຉິນ຺ທນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ສາຓຕ຺ຕິກໍ, ຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎິໂນ, ເວມຕິກສ຺ສ, ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎິໂນ ວາ, ອຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສາປິ ວິກປ຺ປນຸປຄປຈ຺ຉິມຈີວຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ປຣິກ຺ຂາຣໍ, ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຈ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອຈ຺ຉິນ຺ທໂຕ ວາ ທຸກ຺ກຏໍ. ເຕນ ຕຸຏ຺ເຐນ ວາ ກຸປິເຕນ ວາ ທິນ຺ນໍ ປນ ຕສ຺ສ ວິສ຺ສາສໍ ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ວິກປ຺ປນຸປຄປຈ຺ຉິມຈີວຣຕາ, ສາມໍ ທິນ຺ນຕາ, ສກສຎ຺ຎິຕາ, ອຸປສມ຺ປນ຺ນຕາ, ໂກຘວເສນ ອຈ຺ຉິນ຺ທນໍ ວາ ອຈ຺ຉິນ຺ທາປນໍ ວາຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ອທິນ຺ນາທານສທິສານິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ເວທນາຍ. ເວທນາ ປນ ອິຘ ທຸກ຺ຂເວທນາເຍວາຕິ.

ຈີວຣອຈ຺ຉິນ຺ທນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ສຸຕ຺ຕວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຉຏ຺ເຐ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຉພ຺ພິຘໍ ໂຂມສຸຕ຺ຕາທິໍ ວາ ເຕສໍ ອນຸໂລມໍ ວາ. ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາຕິ ຈີວຣຕ຺ຖາຍ ຍາຈິຕ຺ວາ. ວາຍາເປຍ຺ຍາຕິ ‘‘ຈີວຣໍ ເມ, ອາວຸໂສ, ວາຍຖາ’’ຕິ ອກປ຺ປິຍາຍ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ວາຍາເປຍ຺ຍ. ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍນ຺ຕິ ເອວໍ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ໂຍ ຕນ຺ຕວາໂຍ ຈີວຣວາຍນຕ຺ຖໍ ຕຸຣິເວມສຊ຺ຊນາທິເກ ປໂຍເຄ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ສ ສພ຺ພປ຺ປໂຍເຄສຸ ທຸກ຺ກຏໍ, ປຏິລາເຠນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ.

ຣາຊຄເຫ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ຈີວຣວາຍາປນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອນາຓຕ຺ຕິກໍ, ວິຎ຺ຎາປິຕສຸຕ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາປິຕຕນ຺ຕວາເຍນ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ທີຆໂຕ ວິທຕ຺ຖິມຕ຺ເຕ ຕິຣິຍຎ຺ຈ ຫຕ຺ຖມຕ຺ເຕ ວີເຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອິຕິ ຍາວ ຈີວຣໍ ວຑ຺ຒຕິ, ຕາວ ອິມິນາ ປມາເຓນ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ເຕເນວ ປນ ອວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ລທ຺ຘສຸຕ຺ຕໍ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ຍຖາ ປຸພ຺ເພ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ, ເອວໍ ອິຘ ທຸກ຺ກຏໍ. ເຕເນວ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕຎ຺ຈ ອວິຎ຺ຎຕ຺ຕຎ຺ຈ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ສເຈ ວຸຕ຺ຕປ຺ປມາເຓນ ເກທາຣພທ຺ຘໍ ວິຍ ຈີວຣໍ ໂຫຕິ, ອກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕມເຍ ປຣິຈ຺ເຉເທ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອິຕຣສ຺ມິໍ ຕເຖວ ທຸກ຺ກຏໍ. ຕໂຕ ເຈ ອູນຕຣາ ປຣິຈ຺ເຉທາ, ສພ຺ພປຣິຈ຺ເຉເທສຸ ທຸກ຺ກຏາເນວ. ອຖ ເອກນ຺ຕຣິເກນ ວາ ສຸຕ຺ເຕນ ທີຆໂຕ ວາ ກປ຺ປິຍໍ ຕິຣິຍໍ ອກປ຺ປິຍໍ ກຕ຺ວາ ວີຕໍ ໂຫຕິ, ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕປ຺ປມາຓຄຓນາຍ ທຸກ຺ກຏານິ. ເອເຕເນວ ອຸປາເຍນ ກປ຺ປິຍຕນ຺ຕວາເຍນ ອກປ຺ປິຍສຸຕ຺ເຕ, ກປ຺ປິຍາກປ຺ປິເຍຫິ ຕນ຺ຕວາເຍຫິ ສຸຕ຺ເຕປິ ກປ຺ປິເຍ ອກປ຺ປິເຍ ກປ຺ປິຍາກປ຺ປິເຍ ຈ ອາປຕ຺ຕິເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອວາຍາປິເຕ ວາຍາປິຕສຎ຺ຎິໂນ ເວມຕິກສ຺ສ ວາ ທຸກ຺ກຏໍ. ຈີວຣສິພ຺ພນອາໂຍຄກາຍພນ຺ຘນອໍສພທ຺ຘກປຕ຺ຕຕ຺ຖວິກປຣິສ຺ສາວນານໍ ອຕ຺ຖາຍ ສຸຕ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສ, ຎາຕກປ຺ປວາຣິເຕຫິ ກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕໍ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ, ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ, ອຕ຺ຕໂນ ຘເນນ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ, ຈີວຣຕ຺ຖາຍ ວິຎ຺ຎາປິຕສຸຕ຺ຕໍ, ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສິກຕາ, ອກປ຺ປິຍຕນ຺ຕວາເຍນ ອກປ຺ປິຍວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ວາຍາປນນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ໂຘວາປນສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວາຕິ.

ສຸຕ຺ຕວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ມຫາເປສກາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສຕ຺ຕເມ ຕຕ຺ຣ ເຈ ໂສ ຠິກ຺ຂູຕິ ຍຕ຺ຣ ຄາເມ ວາ ນິຄເມ ວາ ຕນ຺ຕວາຍາ, ຕຕ຺ຣ. ປຸພ຺ເພ ອປ຺ປວາຣິໂຕຕິ ຈີວຣສາມິເກຫິ ອປ຺ປວາຣິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ. ວິກປ຺ປໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ວິສິຏ຺ຐກປ຺ປໍ ອຘິກວິຘານໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ອິທານິ ເຍນາກາເຣນ ວິກປ຺ປໍ ອາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິທໍ ໂຂ, ອາວຸໂສຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອາຍຕນ຺ຕິ ທີຆໍ. ວິຕ຺ຖຕນ຺ຕິ ປຸຖຸລໍ. ອປ຺ປິຕນ຺ຕິ ຆນໍ. ສຸວີຕນ຺ຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ວີຕໍ, ສພ຺ພຏ຺ຐາເນສຸ ສມໍ ກຕ຺ວາ ວີຕໍ. ສຸປ຺ປວາຍິຕນ຺ຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ປວາຍິຕໍ, ສພ຺ພຏ຺ຐາເນສຸ ສມໍ ກຕ຺ວາ ຕນ຺ເຕ ປສາຣິຕໍ. ສຸວິເລຂິຕນ຺ຕິ ເລຂນິຍາ ສຸຏ຺ຐຸ ວິເລຂິຕໍ. ສຸວິຕຈ຺ຉິຕນ຺ຕິ ໂກຈ຺ເຉນ ສຸຏ຺ຐຸ ວິຕຈ຺ຉິຕໍ, ສຸຏ຺ຐຸ ນິທ຺ໂຘຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປິຓ຺ຑປາຕມຕ຺ຕມ຺ປີຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ນ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປິຓ຺ຑປາຕທານມຕ຺ເຕນ ຕໍ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ, ສເຈ ປນ ເຕ ຕສ຺ສ ວຈເນນ ຈີວຣສາມິການໍ ຫຕ຺ຖໂຕ ສຸຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອີສກມ຺ປິ ອາຍຕໍ ວາ ວິຕ຺ຖຕໍ ວາ ອປ຺ປິຕໍ ວາ ກໂຣນ຺ຕິ, ອຖ ເຕສໍ ປໂຍເຄ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທຸກ຺ກຏໍ, ປຏິລາເຠນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອຸປນນ຺ທໍ ອາຣພ຺ຠ ຈີວເຣ ວິກປ຺ປໍ ອາປຊ຺ຊນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອນາຓຕ຺ຕິກໍ, ຕິກປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ຎາຕເກ ອຎ຺ຎາຕກສຎ຺ຎິໂນ ເວມຕິກສ຺ສ ວາ ທຸກ຺ກຏໍ. ຎາຕກປ຺ປວາຣິຕານໍ ຕນ຺ຕວາເຍຫິ, ອຎ຺ຎສ຺ສ ວາ ອຕ຺ຖາຍ, ອຕ຺ຕໂນ ວາ ຘເນນ, ມຫຄ຺ຆໍ ວາຍາເປຕຸກາມໍ ອປ຺ປຄ຺ຆໍ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຎ຺ຎາຕກອປ຺ປວາຣິຕານໍ ຕນ຺ຕວາເຍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວິກປ຺ປມາປຊ຺ຊນຕາ, ຈີວຣສ຺ສ ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສິກຕາ, ຕສ຺ສ ວຈເນນ ສຸຕ຺ຕວຑ຺ຒນໍ, ຈີວຣປ຺ປຏິລາໂຠຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ໂຘວາປນສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວາຕິ.

ມຫາເປສກາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ອຈ຺ເຈກຈີວຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອຏ຺ຐເມ ທສາຫານາຄຕນ຺ຕິ ທສ ອຫານິ ທສາຫໍ, ເຕນ ທສາເຫນ ອນາຄຕາ ທສາຫານາຄຕາ, ທສາເຫນ ອສມ຺ປຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຕໍ ທສາຫານາຄຕໍ, ອຈ຺ຈນ຺ຕສໍໂຍຄວເສນ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ. ກຕ຺ຕິກເຕມາສິກປຸຓ຺ຓມນ຺ຕິ ປຐມກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມໍ, ອິຘາປິ ປຐມປທສ຺ສ ອນຸປໂຍຄຕາ ປຸຣິມນເຍເນວ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຐມປ຺ປວາຣຓາ ‘‘ທສາຫານາຄຕາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ສເຈປິ ຕານິ ທິວສານິ ອຈ຺ຈນ຺ຕເມວ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຈ຺ເຈກຈີວຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ‘‘ອຈ຺ເຈກໍ ອິທ’’ນ຺ຕິ ຊານມາເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສພ຺ພມ຺ປິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ. ເຕນ ປວາຣຓາມາສສ຺ສ ຊຸຓ຺ຫປກ຺ຂປຎ຺ຈມິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຈີວຣສ຺ສ ນິຘານກາໂລ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ. ກາມຎ຺ເຈສ ‘‘ທສາຫປຣມໍ ອຕິເຣກຈີວຣໍ ຘາເຣຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິອິມິນາວ ສິທ຺ໂຘ, ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ປນ ອປຸພ຺ພໍ ວິຍ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສິກ຺ຂາປທໍ ຐປິຕໍ. ອຈ຺ເຈກຈີວຣນ຺ຕິ ຄມິກຄິລານຄພ຺ຠິນິອຠິນວຸປ຺ປນ຺ນສທ຺ຘານໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ‘‘ວສ຺ສາວາສິກໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ທິນ຺ນໍ. ສເຈ ຕໍ ປຸເຣ ປວາຣຓາຍ ວິຠຊິຕໍ, ເຍນ ຄຫິຕໍ, ເຕນ ວສ຺ສຈ຺ເຉໂທ ນ ກາຕພ຺ໂພ, ກໂຣຕິ ເຈ, ຕໍ ຈີວຣໍ ສງ຺ຆິກໍ ໂຫຕິ. ຍາວ ຈີວຣກາລສມຍນ຺ຕິ ອນຕ຺ຖເຕ ກຖິເນ ຍາວ ວສ຺ສານສ຺ສ ປຈ຺ຉິໂມ ມາໂສ, ອຕ຺ຖເຕ ກຖິເນ ຍາວ ປຎ຺ຈ ມາສາ, ຕາວ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ອຈ຺ເຈກຈີວຣສ຺ສ ຈີວຣກາລສມຍໍ ອຕິກ຺ກມນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ເສສເມຕ຺ຖ ຈີວຣວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ອຈ຺ເຈກຈີວຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ສາສງ຺ກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ນວເມ ອຸປວສ຺ສໍ ໂຂ ປນາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປວສ຺ສນ຺ຕິ ອຸປວສ຺ສ, ອຸປວສິຕ຺ວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິອາທີສຸ (ວິຠ. ໕໗໐) ວິຍ ເຫຕ຺ຖ ອນຸນາສິໂກ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ວສ຺ສໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ວສິຕ຺ວາ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມສ຺ສ ຈ ປທສ຺ສ ‘‘ຕຖາຣູເປສຸ ຠິກ຺ຂຸ ເສນາສເນສຸ ວິຫຣນ຺ໂຕ’’ຕິອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ວສ຺ສໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ວສິຕ຺ວາ ຈ ຕໂຕ ປຣໍ ປຈ຺ຉິມກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມປຣິໂຍສານກາລໍ ຍານິ ໂຂ ປນ ຕານິ ອາຣຎ຺ຎການິ…ເປ… ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍາຕິ. ຕຕ຺ຖ ອາຣຎ຺ຎການີຕິ ສພ຺ພປຈ຺ຉິມານິ ອາໂຣປິເຕນ ອາຈຣິຍຘນຸນາ ຄາມສ຺ສ ອິນ຺ທຂີລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຎ຺ຈຘນຸສຕປ຺ປມາເຓ ປເທເສ ກຕເສນາສນານິ. ສເຈ ປນ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຄາໂມ ໂຫຕິ, ປຣິກ຺ເຂປາຣຫຏ຺ຐານໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ມິເນຕພ຺ພໍ. ສເຈ ວິຫາຣສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂໂປ ວາ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຍໍ ຄາມໂຕ ສພ຺ພປຐມໍ ເສນາສນໍ ວາ ເຈຕິຍໍ ວາ ໂພຘິ ວາ ຘຸວສນ຺ນິປາຕຏ຺ຐານໍ ວາ ຍາວ, ຕໍ ຕາວ ປກຕິມຄ຺ເຄນ ມິເນຕພ຺ພໍ, ອຎ຺ຎໍ ມຄ຺ຄໍ ກາຕຸໍ, ອມຄ຺ເຄນ ວາ ມິເນຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສາສງ຺ກສມ຺ມຕານີຕິ ໂຈຣາທີນໍ ນິວິຏ຺ໂຐກາສາທິທສ຺ສເນນ ‘‘ສາສງ຺ການີ’’ຕິ ສມ຺ມຕານິ, ເອວໍ ສຎ຺ຎາຕານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຫ ປຏິຠເຍນ ສປ຺ປຏິຠຍານິ, ໂຈເຣຫິ ມນຸສ຺ສານໍ ຫຕວິລຸຕ຺ຕາໂກຏິຕຠາວທສ຺ສນໂຕ ສນ຺ນິຫິຕພລວຠຍານີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍາຕິ ອາຣຎ຺ຎກສ຺ສ ເສນາສນສ຺ສ ສມນ຺ຕາ ສພ຺ພທິສາຠາເຄສຸ ອຕ຺ຕນາ ອຠິຣຸຈິເຕ ໂຄຈຣຄາເມ ນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ສຕິຍາ ອງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ, ຕຕ຺ຣາຍໍ ອງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິ – ປຸຣິມິກາຍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ມຫາປວາຣຓາຍ ປວາຣິໂຕ ໂຫຕິ, ອິທເມກໍ ອງ຺ຄໍ. ກຕ຺ຕິກມາໂສເຍວ ໂຫຕິ, ອິທໍ ທຸຕິຍໍ ອງ຺ຄໍ. ປຎ຺ຈຘນຸສຕິກປຈ຺ຉິມປ຺ປມາຓຍຸຕ຺ຕໍ ເສນາສນໍ ໂຫຕິ, ອິທໍ ຕຕິຍໍ ອງ຺ຄໍ. ອູນປ຺ປມາເຓ ວາ ຄາວຸຕໂຕ ອຕິເຣກປ຺ປມາເຓ ວາ ນ ລຠຕິ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ຠຸຕ຺ຕເວລາຍເມວ ປຸນ ວິຫາຣໍ ສກ຺ກາ ອາຄນ຺ຕຸໍ, ຕເທວ ອິຘາຘິປ຺ເປຕໍ. ສາສງ຺ກສປ຺ປຏິຠຍເມວ ໂຫຕິ, ອິທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອງ຺ຄໍ ໂຫຕີຕິ. ໂກຈິເທວ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ກິຎ຺ຈິເທວ ກາຣຓໍ. ເຕນ ຈີວເຣນາຕິ ເຕນ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕຈີວເຣນ. ວິປ຺ປວາສາຍາຕິ ວິໂຍຄວາສາຍ. ຕໂຕ ເຈ ອຸຕ຺ຕຣິ ວິປ຺ປວເສຍ຺ຍາຕິ ຉາຣຕ຺ຕໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ຕສ຺ມິໍ ເສນາສເນ ສຕ຺ຕມໍ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐາເປຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຕຖາ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕນ ປນ ຄາມສີມໍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ສຠາຍໍ ວາ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ວາ ວສິຕ຺ວາ ຈີວຣປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂຸສມ຺ມຸຕິຍາຕິ ຍໍ ສງ຺ໂຆ ຄິລານສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈີວເຣນ ວິປ຺ປວາສສມ຺ມຸຕິໍ ເທຕິ, ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອລທ຺ຘສມ຺ມຸຕິກສ຺ສ ອຕິເຣກຉາຣຕ຺ຕໍ ວິປ຺ປວສໂຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ຈີວຣວິປ຺ປວາສວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ເສສເມຕ຺ຖ ຈີວຣວຄ຺ຄສ຺ສ ທຸຕິຍສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ສາສງ຺ກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ປຣິຓຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທສເມ ສງ຺ຆິກນ຺ຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ. ໂສ ຫິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຣິຓຕຕ຺ຕາ ຫຕ຺ເຖ ອນາຣຸຬ຺ໂຫປິ ເອເກນ ປຣິຍາເຍນ ສງ຺ຆສນ຺ຕໂກ ໂຫຕິ. ລາຠນ຺ຕິ ລຠິຕພ຺ພໍ ຈີວຣາທິວຕ຺ຖຸໍ. ປຣິຓຕນ຺ຕິ ‘‘ທສ຺ສາມ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຈີເຠເທນ ວາ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາຍ ວາ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິນ຺ນໍ ຫຸຕ຺ວາ ຐິຕໍ. ອຕ຺ຕໂນ ປຣິຓາເມຍ຺ຍາຕິ ‘‘ອິທໍ ມຍ຺ຫໍ ເທຖາ’’ຕິອາທີນິ ວທນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕນິນ຺ນໍ ກເຣຍ຺ຍ. ສເຈ ປນ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ສງ຺ຆສ຺ເສວ ທາຕພ຺ພໍ. ປຣິຓຕໍ ປນ ສຫຘມ຺ມິການໍ ວາ ຄິຫີນໍ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ມາຕຸສນ຺ຕກມ຺ປິ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິຓາເມນ຺ຕສ຺ສ ປໂຍເຄ ທຸກ຺ກຏໍ, ປຏິລາເຠນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ປຣິຓາມນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອນາຓຕ຺ຕິກໍ, ປຣິຓເຕ ເວມຕິກສ຺ສ, ອປຣິຓເຕ ປຣິຓຕສຎ຺ຎິໂນ ເຈວ ເວມຕິກສ຺ສ ຈ, ສງ຺ຆເຈຕິຍປຸຄ຺ຄເລສຸ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ປຣິຓຕໍ ອຎ຺ຎສງ຺ຆາທີນໍ ປຣິຓາເມນ຺ຕສ຺ສ ຈ ທຸກ຺ກຏໍ. ອປຣິຓຕສຎ຺ຎິໂນ, ‘‘ກຕ຺ຖ ເທມາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິເຕ ‘‘ຍຕ຺ຖ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປສີທຕິ, ຕຕ຺ຖ ເທຖ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ ປຣິໂຠຄໍ ວາ ລເຠຍ຺ຍາ’’ຕິອາທີນິ ວທນ຺ຕສ຺ສ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ສງ຺ເຆ ປຣິຓຕຠາໂວ, ຕໍ ຎຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິຓາມນໍ, ປຏິລາໂຠຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ອທິນ຺ນາທານສທິສານີຕິ.

ປຣິຓຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຕ຺ຕວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.

ອິຕິ ກງ຺ຂາວິຕຣຓິຍາ ປາຕິໂມກ຺ຂວຓ຺ຓນາຍ

ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍປາຈິຕ຺ຕິຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.