໑໓. ກຸລທູສກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເຕຣສເມ ຄາມໍ ວາ ນິຄມໍວາຕິ ເອຕ຺ຖ ນຄຣມ຺ປິ ຄາເມ ອນ຺ໂຕຄຘເມວ. ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣຕີຕິຕຕ຺ຖ ປຏິພທ຺ຘຈີວຣາທິປຈ຺ຈຍຕາຍ ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ວສຕິ. ປຸປ຺ຜທານາທີຫິ ມນຸສ຺ສານໍ ສທ຺ຘໍ ວິນາເສນ຺ໂຕ ກຸລານິ ທູເສຕີຕິ ກຸລທູສໂກ. ມາລາວຈ຺ຉໂຣປນາທໂຍ ປາປກາ ສມາຈາຣາ ອສ຺ສາຕິ ປາປສມາຈາໂຣ. ໂສ ຠິກ຺ຂູຕິ ໂສ ກຸລທູສໂກ ຠິກ຺ຂຸ. ອາຍສ຺ມາ ໂຂ ກຸລທູສໂກ…ເປ… ອລໍ ເຕ ອິຘ ວາເສນາຕິ ອິມິນາສ຺ສ ປພ຺ພາຊນີຍກມ຺ມາຣຫຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ປພ຺ພາຊນີຍກມ຺ມກໂຕ ປເນສ ຍສ຺ມິໍ ຄາເມ ວາ ນິຄເມ ວາ ກຸລທູສກກມ຺ມໍ ກຕໍ, ຍສ຺ມິຎ຺ຈ ວິຫາເຣ ວສຕິ, ເນວ ຕສ຺ມິໍ ຄາເມ ວາ ນິຄເມ ວາ ຈຣິຕຸໍ ລຠຕິ, ນ ວິຫາເຣ ວສິຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ໂສ ຠິກ຺ຂູຕິເອຕ຺ຖ ໂສຕິ ປພ຺ພາຊນີຍກມ຺ມກໂຕ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ຉນ຺ເທນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ຉນ຺ທຄາມິໂນ, ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸ. ໂສ ຠິກ຺ຂູຕິ ໂສ ‘‘ຉນ຺ທຄາມິໂນ’’ຕິອາທີນິ ວທມາໂນ. ຕສ຺ສ ວຈນສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ ເອວໍ ວຈນີໂຍ, ນ ກຸລທູສນນິວາຣຓຕ຺ຖາຍ. ກຸລທູສນກມ຺ເມນ ຫິ ໂສ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ປຸພ຺ເພວ ອາປນ຺ໂນ, ເອວໍ ປນສ຺ສ ວິສຸມ຺ປິ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌປິ ວຸຈ຺ຈມານສ຺ສ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊໂຕ ອປຣໍ ທຸກ຺ກຏໍ. ເອວຎ຺ຈ ໂສຕິອາທິ ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ອວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ສພ຺ພໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ວິນິຈ຺ຉຍກຖາປິ ທສເມ ວຸຕ຺ຕສທິສາເຍວ.

ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ອິທໍ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸເກ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ຉນ຺ທຄາມິຕາທີຫິ ປາປນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ອງ຺ເຄສຸ ຈ ຍຖາ ຕຕ຺ຖ ປຣກ຺ກມນໍ, ເອວໍ ອິຘ ຉນ຺ທາທີຫິ ປາປນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ.

ກຸລທູສກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຄມນວຓ຺ຓນາ

ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ ໂຂ…ເປ… ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີຕິເອຕ຺ຖ ປຐມໍ ອາປຕ຺ຕິ ເອເຕສນ຺ຕິ ປຐມາປຕ຺ຕິກາ, ປຐມໍ ວີຕິກ຺ກມນກ຺ຂເຓເຍວ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕເຣ ປນ ຍຖາ ຕຕິເຍ ຈ ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈ ທິວເສ ໂຫຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຕຕິຍໂກ, ຈຕຸຕ຺ຖໂກ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ຍາວຕຕິເຍ ສມນຸຠາສນກມ຺ເມ ໂຫນ຺ຕີຕິ ຍາວຕຕິຍກາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍາວຕີຫນ຺ຕິ ຍຕ຺ຕການິ ອຫານິ. ຊານໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕີຕິ ຊານນ຺ໂຕ ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ. ຕຕ຺ຖາຍໍ ປຏິຈ຺ຉາທນລກ຺ຂຓສ຺ສ ມາຕິກາ – ອາປຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ, ອາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎີ ຈ, ປກຕຕ຺ໂຕ ຈ ໂຫຕິ, ປກຕຕ຺ຕສຎ຺ຎີ ຈ, ອນນ຺ຕຣາຍິໂກ ຈ ໂຫຕິ, ອນນ຺ຕຣາຍິກສຎ຺ຎີ ຈ, ປຫຸ ຈ ໂຫຕິ, ປຫຸສຎ຺ຎີ ຈ, ຉາເທຕຸກາໂມ ຈ ໂຫຕິ, ຉາເທຕິ ຈາຕິ. ຕຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ, ອາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎີ ຈາຕິ ຍໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ, ສາ ເຕຣສນ຺ນໍ ອຎ຺ຎຕຣາ ໂຫຕິ, ໂສປິ ຈ ຕຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸວເສນ ວາ ‘‘ອິທໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ນາມມຕ຺ຕວເສນ ວາ ‘‘ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ອາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎີເຍວ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ນ ທານິ ນໍ ກສ຺ສຈິ ອາໂຣເຈສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ຉາເທຕຸກາໂມວ ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕິ, ຉນ຺ນາ ໂຫຕິ ອາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ປເນຕ຺ຖ ອນາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎີ ວາ ໂຫຕິ, ອຎ຺ຎາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘສຎ຺ຎີ ວາ, ເວມຕິໂກ ວາ, ອຈ຺ຉນ຺ນາວ ໂຫຕິ. ປກຕຕ຺ໂຕຕິ ອນຸກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ສມານສໍວາສໂກ. ໂສ ເຈ ປກຕຕ຺ຕສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຉາເທຕິ, ຉນ຺ນາ ໂຫຕິ. ອນນ຺ຕຣາຍິໂກຕິ ຍສ຺ສ ທສສຸ ຣາຊໂຈຣອຄ຺ຄິອຸທກມນຸສ຺ສອມນຸສ຺ສວາຬສຣີສປຊີວິຕພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕຣາເຍສຸ ເອໂກປິ ນຕ຺ຖິ, ໂສ ເຈ ອນນ຺ຕຣາຍິກສຎ຺ຎີ ຉາເທຕິ, ຉນ຺ນາ ໂຫຕິ. ປຫູຕິ ໂຍ ສກ຺ໂກຕິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕຸຎ຺ເຈວ ອາໂຣເຈຕຸຎ຺ຈ, ໂສ ເຈ ປຫຸສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ ຉາເທຕິ, ຉນ຺ນາ ໂຫຕິ. ຉາເທຕຸກາໂມ ຈ ໂຫຕິ, ຉາເທຕິ ຈາຕິອິທໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ສເຈປິ ຫິ ໂສ ສຠາຄໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ເມ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ວາ ອາຈຣິໂຍ ວາ’’ຕິ ລຊ຺ຊາຍ ນາໂຣເຈຕິ, ຉນ຺ນາວ ໂຫຕິ. ອຸປຊ຺ຌາຍາທິຠາໂວ ຫິ ອິຘ ອປ຺ປມາຓໍ, ສຠາຄມຕ຺ຕເມວ ປມາຓໍ. ອຍໍ ‘‘ຊານໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕີ’’ຕິປທສ຺ສ ສງ຺ເຂປໂຕ ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ຕາວຕີຫນ຺ຕິ ຕຕ຺ຕການິ ອຫານິ, ປຏິຈ຺ຉາທິຕທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ອາໂຣຈິຕທິວໂສ, ຕາວ ທິວສປກ຺ຂມາສສໍວຈ຺ຉຣວເສນ ຍຕ຺ຕໂກ ກາໂລ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕ, ຕຕ຺ຕກໍ ກາລນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອກາມາ ປຣິວຕ຺ຖພ຺ພນ຺ຕິ ນ ກາເມນ ນ ວເສນ, ອຖ ໂຂ ອກາເມນ ອວເສນ ປຣິວາສໍ ສມາທາຍ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນປຣິວາໂສ ສຸທ຺ຘນ຺ຕປຣິວາໂສ ສໂມຘານປຣິວາໂສ ຈາຕິ ຕິວິໂຘ ປຣິວາໂສ. ຕຕ຺ຖ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນປຣິວາໂສ ຕາວ ຍຖາປຏິຈ຺ຉນ຺ນາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ທາຕພ຺ໂພ. ກສ຺ສຈິ ຫິ ເອກາຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ກສ຺ສຈິ ທ຺ວີຫາທິປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ. ກສ຺ສຈິ ເອກາ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ກສ຺ສຈິ ທ຺ເວ ວາ ຕິສ຺ໂສ ວາ ຕທຸຕ຺ຕຣິ ວາ. ຕສ຺ມາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນປຣິວາສໍ ເທນ຺ເຕນ ປຐມເມວ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນທິວເສ ຈ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຈ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ສເຈ ເອກາ ເອກາຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ໂຫຕິ, ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິໍ ສຎ຺ເຈຕນິກໍ ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິໍ ເອກາຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປຣິວາສໍ ຍາຈາເປຕ຺ວາ ຂນ຺ຘເກ (ຈູຬວ. ໙໘) ອາຄຕນເຍນ ກມ຺ມວາຈໍ ວຕ຺ວາ ປຣິວາໂສ ທາຕພ຺ໂພ. ອຖ ທ຺ວີຫຕີຫາທິປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ໂຫຕິ, ທ຺ວີຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ຕີຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ຈຕູຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ປຎ຺ຈາຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ…ເປ… ຈຸທ຺ທສາຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນນ຺ຕິເອວໍ ຍາວ ຈຸທ຺ທສທິວສານິ ທິວສວເສນ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ, ປຎ຺ຈທສທິວສປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາຍໍ ‘‘ປກ຺ຂປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ຕໂຕ ຍາວ ເອກູນຕິໍສຕິໂມ ທິວໂສ, ຕາວ ‘‘ອຕິເຣກປກ຺ຂປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນ’’ນ຺ຕິ, ຕໂຕ ມາສປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ອຕິເຣກມາສປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ທ຺ເວມາສປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ອຕິເຣກທ຺ເວມາສປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ເຕມາສປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ…ເປ… ອຕິເຣກເອກາທສມາສປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນນ຺ຕິ ເອວໍ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ສໍວຈ຺ຉເຣ ປຸຓ຺ເຓ ‘‘ເອກສໍວຈ຺ຉຣປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນ’’ນ຺ຕິ, ຕໂຕ ປຣໍ ອຕິເຣກສໍວຈ຺ຉຣໍ ທ຺ເວສໍວຈ຺ຉຣໍ ເອວໍ ຍາວ ສຏ຺ຐິສໍວຈ຺ຉຣອຕິເຣກສຏ຺ຐິສໍວຈ຺ຉຣປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນນ຺ຕິ, ຕໂຕ ວາ ຠິຍ຺ໂຍປິ ວຕ຺ວາ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ.

ສເຈ ປນ ທ຺ເວ ຕິສ຺ໂສ ຕທຸຕ຺ຕຣິ ວາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ, ຍຖາ ‘‘ເອກໍ ອາປຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອວໍ ‘‘ທ຺ເວ ອາປຕ຺ຕິໂຍ, ຕິສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຕໂຕ ປຣໍ ປນ ສຕໍ ວາ ໂຫຕຸ, ສຫສ຺ສໍ ວາ, ‘‘ສມ຺ພຫຸລາ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ນານາວຕ຺ຖຸກາສຸປິ ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມ຺ພຫຸລາ ສງ຺ຆາທິເສສາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊິໍ ເອກໍ ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິໍ ເອກໍ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ເອກໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈໍ ເອກໍ ອຕ຺ຕກາມໍ ເອກໍ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕໍ ເອກາຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍ’’ຕິ ເອວໍ ຄຓນວເສນ ວາ, ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມ຺ພຫຸລາ ສງ຺ຆາທິເສສາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊິໍ ນານາວຕ຺ຖຸກາໂຍ ເອກາຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍ’’ຕິ ເອວໍ ວຕ຺ຖຸກິຕ຺ຕນວເສນ ວາ, ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມ຺ພຫຸລາ ສງ຺ຆາທິເສສາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊິໍ ເອກາຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍ’’ຕິ ເອວໍ ນາມມຕ຺ຕວເສນ ວາ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ນາມໍ ທຸວິຘໍ ສຊາຕິສາຘາຣຓໍ ສພ຺ພສາຘາຣຓຎ຺ຈ, ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ ສຊາຕິສາຘາຣຓໍ, ອາປຕ຺ຕີຕິ ສພ຺ພສາຘາຣຓໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສມ຺ພຫຸລາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊິໍ ເອກາຫປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍ’’ຕິ ເອວໍ ສພ຺ພສາຘາຣຓນາມວເສນາປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອິທຎ຺ຫິ ປຣິວາສາທິວິນຍກມ຺ມໍ ວຕ຺ຖຸວເສນ ໂຄຕ຺ຕວເສນ ນາມວເສນ ອາປຕ຺ຕິວເສນ ຈ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ຕຕ຺ຖ ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐີຕິ ວຕ຺ຖຸ ເຈວ ໂຄຕ຺ຕຎ຺ຈ, ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ ນາມຎ຺ເຈວ ອາປຕ຺ຕິ ຈ, ຕຕ຺ຖ ‘‘ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິໍ ກາຍສໍສຄ຺ຄ’’ນ຺ຕິອາທິວຈເນນາປິ ‘‘ນານາວຕ຺ຖຸກາໂຍ’’ຕິວຈເນນາປິ ວຕ຺ຖຸ ເຈວ ໂຄຕ຺ຕຎ຺ຈ ຄຫິຕໍ ໂຫຕິ, ‘‘ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິວຈເນນາປິ ‘‘ອາປຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິວຈເນນາປິ ນາມຎ຺ເຈວ ອາປຕ຺ຕິ ຈ ຄຫິຕາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ເອເຕສຸ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ວເສນ ກມ຺ມວາຈາ ກາຕພ຺ພາ.

ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ຈ ສເຈ ອປ຺ປຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ໂຫຕິ, ສກ຺ກາ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທໍ ອນາປຊ຺ຊນ຺ເຕນ ວສິຕຸໍ, ຕຕ຺ເຖວ ‘‘ປຣິວາສໍ ສມາທິຍາມິ, ວຕ຺ຕໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວຕ຺ຕໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ, ສມາທິຍິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ສງ຺ຆສ຺ສ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ປຸນ ອາຄຕາຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອາໂຣເຈນ຺ເຕນ ວຕ຺ຕເຠທຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທຎ຺ຈ ອກຕ຺ວາ ປຣິວສິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ນ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ປຣິວາສໍ ໂສເຘຕຸໍ, ນິກ຺ຂິຕ຺ຕວຕ຺ເຕນ ວສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ເຖວ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ, ເອກປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາ ສນ຺ຕິເກ ‘‘ປຣິວາສໍ ນິກ຺ຂິປາມິ, ວຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປາມີ’’ຕິ ປຣິວາໂສ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ, ເອກປເທນາປິ ເຈຕ຺ຖ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ປຣິວາໂສ, ທ຺ວີຫິ ປນ ສຸນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕເຍວ, ສມາທາເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ນິກ຺ຂິຕ຺ຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປກຕຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອຖາເນນ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ເອເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫາຣສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປໂຕ, ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປາຣຫຏ຺ຐານໂຕ ທ຺ເວ ເລຑ຺ຑຸປາເຕ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ມຫາມຄ຺ຄໂຕ ໂອກ຺ກມ຺ມ ຄຸມ຺ເພນ ວາ ວຕິຍາ ວາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຏ຺ຐາເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕອຣຸເຓເຍວ ວຕ຺ຕໍ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ. ຍມ຺ປິ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສາປິ ອາໂຣເຈຕພ຺ພເມວ. ອຣຸເຓ ອຸຏ຺ຐິເຕ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ວຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ໂສ ປຸເຣ ອຣຸເຓເຍວ ເກນຈິ ກຣຓີເຍນ ຄໂຕ, ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຍໍ ສພ຺ພປຐມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ຍາວ ຣຕ຺ຕິໂຍ ປູເຣນ຺ຕິ, ຕາວ ປຣິວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ອຍໍ ສງ຺ເຂປໂຕ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນປຣິວາສວິນິຈ຺ຉໂຍ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍສໍວຓ຺ຓນາຍ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໙໗) ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອິຕເຣສຸ ປນ ທ຺ວີສຸ ‘‘ອາປຕ຺ຕິປຣິຍນ຺ຕໍ ນ ຊານາຕິ, ຣຕ຺ຕິປຣິຍນ຺ຕໍ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໑໕໗) ອິມສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ຂນ຺ຘເກ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ ສຸທ຺ຘນ຺ຕປຣິວາໂສ ນາມ, ໂສ ທຸວິໂຘ ຈູຬສຸທ຺ຘນ຺ໂຕ ມຫາສຸທ຺ຘນ຺ໂຕຕິ, ທຸວິໂຘປິ ເຈສ ຣຕ຺ຕິປຣິຈ຺ເຉທໍ ສກລໍ ວາ ເອກຈ຺ຈໍ ວາ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ຈ ອສ຺ສຣນ຺ຕສ຺ສ ຈ ຕຕ຺ຖ ເວມຕິກສ຺ສ ຈ ທາຕພ຺ໂພ. ອາປຕ຺ຕິປຣິຍນ຺ຕໍ ປນ ‘‘ເອຕ຺ຕິກາ ອຫໍ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປນ຺ໂນ’’ຕິ ຊານາຕຸ ວາ, ມາ ວາ, ອກາຣຓເມຕໍ. ຕສ຺ສ ທານວິຘິ ຂນ຺ຘເກ ອາຄໂຕ, ວິນິຈ຺ຉຍກຖາ ປນ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໑໐໒) ວຸຕ຺ຕາ. ອິຕໂຣ ປນ ສໂມຘານປຣິວາໂສ ນາມ, ໂສ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ ໂອຘານສໂມຘາໂນ ອຄ຺ຆສໂມຘາໂນ ມິສ຺ສກສໂມຘາໂນຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂອຘານສໂມຘາໂນ ນາມ ອນ຺ຕຣາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ປຣິວຸຕ຺ຖທິວເສ ໂອຘຸນິຕ຺ວາ ມກ຺ເຂຕ຺ວາ ປຸຣິມາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ມູລທິວສປຣິຈ຺ເຉເທ ປຈ຺ຉາ ອາປນ຺ນໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສໂມທຫິຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພປຣິວາໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຄ຺ຆສໂມຘາໂນ ນາມ ສມ຺ພຫຸລາສຸ ອາປຕ຺ຕີສຸ ຍາ ເອກາ ວາ ທ຺ເວ ວາ ຕິສ຺ໂສ ວາ ສມ຺ພຫຸລາ ວາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ສພ຺ພຈິຣປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາໂຍ, ຕາສໍ ອຄ຺ເຆນ ສໂມຘາຍ ຕາສໍ ຣຕ຺ຕິປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ອວເສສານໍ ອູນຕຣປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນານໍ ອາປຕ຺ຕີນໍ ທາຕພ຺ພປຣິວາໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ. ມິສ຺ສກສໂມຘາໂນ ນາມ ນານາວຕ຺ຖຸກາໂຍ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພປຣິວາໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອຍໍ ຕິວິເຘປິ ສໂມຘານປຣິວາເສ ສງ຺ເຂປກຖາ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໑໐໒) ວຸຕ຺ໂຕ, ອິທໍ ‘‘ປຣິວຕ຺ຖພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ປທສ຺ສ ວິນິຈ຺ຉຍກຖາມຸຂໍ.

ອຸຕ຺ຕຣິ ຉາຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຣິວາສໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ຉ ຣຕ຺ຕິໂຍ. ຠິກ຺ຂຸມານຕ຺ຕາຍາຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ມານຠາວາຍ, ອາຣາຘນຕ຺ຖາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຠິກ຺ຂຸມານຕ຺ຕຎ຺ຈ ປເນຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາປຏິຈ຺ຉນ຺ນວເສນ ທຸວິຘໍ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ປຣິວາສໍ ອທຕ຺ວາ ມານຕ຺ຕເມວ ທາຕພ຺ພໍ, ອິທໍ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນມານຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ປຣິວາສປຣິໂຍສາເນ ທາຕພ຺ພໍ ມານຕ຺ຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນມານຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອິທໍ ອິຘ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ປເນເຕສໍ ທານວິຘິ ວິນິຈ຺ຉຍກຖາ ຈ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໑໐໒) ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພາ, ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ສເຈ ອຍໍ ວຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ສມາທາຕຸໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ປຣິຈ຺ເຉເທນ ຈຕູຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຣິວາເສ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ປເທສໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ມານຕ຺ຕໍ ສມາທິຍາມິ, ວຕ຺ຕໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ເນສໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ຕໂຕ ເຕສຸ ຄເຕສຸ ວາ ອຄເຕສຸ ວາ ປຸຣິມນເຍນ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ຍຕ຺ຖ ສິຍາ ວີສຕິຄໂຓຕິ ເອຕ຺ຖ ວີສຕິສງ຺ໂຆ ຄໂຓ ອສ຺ສາຕິ ວີສຕິຄໂຓ. ຕຕ຺ຣາຕິ ຍຕ຺ຣ ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ປຣິຈ຺ເຉເທນ ວີສຕິຄໂຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ. ອພ຺ເຠຕພ຺ໂພຕິ ອຠິເອຕພ຺ໂພ, ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ອພ຺ຠານກມ຺ມວເສນ ໂອສາເຣຕພ຺ໂພຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອວ຺ຫາຕພ຺ໂພຕິ ວາ ອຕ຺ໂຖ. ອພ຺ຠານກມ຺ມໍ ປນ ປາຬິວເສນ ຂນ຺ຘເກ (ຈູຬວ. ໑໐໐ ອາທໂຍ) ວິນິຈ຺ຉຍວເສນ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນພ຺ຠິໂຕຕິ ນ ອພ຺ຠິໂຕ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉິໂຕ, ອກຕພ຺ຠານກມ຺ໂມຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອນວ຺ຫາໂຕຕິ ວາ ອຕ຺ໂຖ. ເຕ ຈ ຠິກ຺ຂູ ຄາຣຍ຺ຫາຕິ ເຍ ອູນຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ອພ຺ເຠນ຺ຕິ, ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຈ ຄຣຫິຕພ຺ພາ, ສາຕິສາຣາ ສໂທສາ ທຸກ຺ກຏໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍໍ ຕຕ຺ຖ ສາມີຈີຕິ ອຍໍ ຕຕ຺ຖ ອນຸຘມ຺ມຕາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ອນຸຄຕາ ໂອວາທານຸສາສນີ ສາມີຈິ ຘມ຺ມຕາ. ເສສເມຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນຍເມວາຕິ.

ກງ຺ຂາວິຕຣຓິຍາ ປາຕິໂມກ຺ຂວຓ຺ຓນາຍ

ສງ຺ຆາທິເສສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.