໑໑. ມຄ຺ຄງ຺ຄວິຠງ຺ໂຄ

໒. ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ

໔໙໐. ອຠິຘມ຺ເມຕິ ຘມ຺ມສງ຺ຄເຫ. ໂສ ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕາຠິຘມ຺ມເທສນາ, ນ ວິຠງ຺ຄເທສນາ ວິຍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕນຍວິມິສ຺ສາ. ອຣິໂຍປປທຕໍ ນ ກໂຣຕິ ວິນາປິ ເຕນສ຺ສ ອຣິຍຠາວສິທ຺ຘິໂຕ. ເຕນາຫ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ.

໔໙໓. ‘‘ໂລກິຍກາເລນາ’’ຕິ ອິທໍ ປຸພ຺ພຠາຄຠາວນານຸຠາເວນ ກິຈ຺ຈາຕິເຣກສິທ຺ຘີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອເຕສນ຺ຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີນໍ. ອປ຺ປຫາເນ, ປຫາເນ ຈ ອາທີນວານິສໍສວິຠາວນາທິນາ ວິເສສປ຺ປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີນິ ມິຈ຺ຉາວາຈາທີນິ ປຊຫາເປນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕານິ. ມິຈ຺ຉາວາຈາທິໂຕ ນິວຕ຺ຕິ ສມ຺ມາວາຈາທິກິຣິຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສມ຺ມາວາຈາທິກິຣິຍາ ຫິ ວິຣຕີ’’ຕິ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທໂຍ ວິຍ ນ ກາຣາປກຠາເວນ, ຕໍສມງ຺ຄີປຸຄ຺ຄໂລ ວິຍ ນ ກຕ຺ຕຸຠາເວນ. ໂລກຸຕ຺ຕຣກ຺ຂເຓປີຕິ ນ ເກວລໍ ໂລກິຍກ຺ຂເຓເຍວ, ອຖ ໂຂ ໂລກຸຕ຺ຕຣກ຺ຂເຓປິ.

ຂນ຺ໂຘປຘິໍ ວິປຈ຺ຈຕີຕິ ປຏິສນ຺ຘິທາຍິກໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ຕຕ຺ຖ ວິປຈ຺ຈຕີຕິ ປວຕ຺ຕິວິປາກທາຍິກໍ.

ເອເກກນ຺ຕິ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐີ’’ຕິອາທິນາ ເອເກກໍ ອງ຺ຄໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ. ຕສ຺ສ ຕສ຺ເສວາຕິ ເອເກກອງ຺ຄສ຺ເສວ, ນ ອງ຺ຄສມຸທາຍສ຺ສ. ສຫ ປນ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາຕິ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ. ເອກໂຕ ວິສ຺ສຊ຺ຊນປຏິນິທ຺ເທສຕ຺ຕາຕິ ຍທິປິ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ? ຍາ ປຎ຺ຎາ’’ຕິອາທິນາ (ວິຠ. ໔໙໕) ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ, ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ (ວິຠ. ໔໙໔) ປນ ເອກໂຕ ກຕາຍ ປຸຈ຺ຉາຍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນວເສນ ປຏິນິທ຺ເທສຠາວໂຕ ນ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນາມ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກວາເຣ ເອວ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ, ນ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກວາເຣຕິ ໂຈທນໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ເອເກກມຸຂາຍາຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທິມຸຂາຍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຣິຍໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ເທເສສ຺ສາມິ ສອຸປນິສໍ ສປຣິກ຺ຂາຣ’’ນ຺ຕິອາທິ (ສໍ. ນິ. ໕.໒໘). ປຸພ຺ພສຸທ຺ຘິຍາ ສິຊ຺ຌນ຺ຕິ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຸພ຺ເພວ ໂຂ ປນສ຺ສ ກາຍກມ຺ມໍ ວຈີກມ຺ມໍ ອາຊີໂວ ສຸປຣິສຸທ຺ໂຘ ໂຫຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໔໓໑), ຕສ຺ມາ ສມ຺ມາວາຈາທິມຸຂາ ຠາວນາ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ນ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປຈາເຣນາ’’ຕິ.

ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ມຄ຺ຄງ຺ຄວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.