(໒.) ທຸກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໘໙໑. ອຸປນຍ຺ຫຕີຕິ ພນ຺ຘຕິ. ອ-ກາໂຣ ອນນ຺ຕຣຕ຺ຖວາຈໂກ, ມຣິຍາທວາຈກສ຺ສ ວາ ອາກາຣສ຺ສ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຏ຺ຐປນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ອນນ຺ຕຣຏ຺ຐປນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຐມຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປວຕ຺ຕາກາໂຣ ມຣິຍາທາ, ຕໍ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ທຬ຺ຫີກຣຓວເສນ ຐປນາ ມຣິຍາທຏ຺ຐປນາ. ປກຕິຏ຺ຐປນາມຕ຺ຕເມວ, ວິເສສນຣຫິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໘໙໒. ນິຏ຺ຐຸຣິຍໍ ເຂຬປາຕນໍ, ນິຏ຺ຐຸຣິຍໍ ວິຍ ນິຏ຺ຐຸຣິຍໍ. ທສ຺ເສຕ຺ວາຕິ ທນ຺ເຕຫິ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ. ເຕນ ປນ ທສ຺ສນໍ ປຬາໂສຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປຬາສສ຺ສ ອາຍນາຕິ ຍຸຄຄ຺ຄາຫປ຺ປວຕ຺ຕິ. ສມຠາວທຫນໍ ຊໂຍ, ຕສ຺ສ ອາຫຣຓໂຕ ອາຫາໂຣ. ຘຸຣໍ ນ ເທຕີຕິ ປາໂມກ຺ຂໍ ນ ເທຕິ.

໘໙໔. ກາເຍນ ເຈຕິຍງ຺ຄຓາທິວຕ຺ຕໍ ກໂຣຕິ ‘‘ເອວໍ ວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນ ສທ຺ໂຘ ກຖໍ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທີນິ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປເຣສໍ ຎາປນຕ຺ຖໍ. ອຕິຈ຺ຈາຕິ ອຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາ. ອາສຣນ຺ຕີຕິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປຸນ ປຏິຈ຺ຉາທເນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂກນາເມວໍ ກໂຣຕີຕິ ໂວຈ຺ຉິນ຺ທນຈ຺ຉາທນາ ວາ ໂວຈ຺ຉາທນາ.

ນ ສມ຺ມາ ຠາສິຕາຕິ ໂຍ ນ ສມ຺ມາ ຠາສຕິ, ໂສ ສໂຐຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກຸຈ຺ຉິ ວາ ປິຏ຺ຐິ ວາ ຊານິຕຸໍ ນ ສກ຺ກາຕິ ອສນ຺ຕຄຸຓສມ຺ຠາວເນເນວ ຈິຕ຺ຕານຸຣູປກິຣິຍາວິຣຫໂຕ ‘‘ເອວໍຈິຕ຺ໂຕ ເອວໍກິຣິໂຍ’’ຕິ ຊານິຕຸໍ ນ ສກ຺ກາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອໂຊ ເອວ ອຊາມິໂຄ. ເນລໂກຕິ ຕຣຸຓວຈ຺ໂຉ. ຍຖາ ໂສ ຍກ຺ໂຂ ຕາທິສໍ ຣູປໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ‘‘ອຊາ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ອາຄຕາຄເຕ ຂາທຕິ, ເອວມຍມ຺ປິ ຕໍຕໍສທິສຄຸຓສມ຺ຠາວເນນ ເຕ ເຕ ວຎ຺ເຈຕິ. ເຕເນຕໍ ສາເຐຍ຺ຍໍ ມາຍາໂຕ ພລວຕຣາ ວຎ຺ຈນາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເຕເນວ ‘‘ປຣິກ຺ຂຕ຺ຕຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໙໐໘. ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐາທີນໍ ອຠາເວປິ ຍໍ ສໍໂຍຊນໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ສໍໂຍຊນໂຕ ພຫິທ຺ຘາສໍໂຍຊນສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິເສສນຠູຕໍ ພຫິທ຺ຘາສໍໂຍຊນໍ ນາມ.

ທຸກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

(໓.) ຕິກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໙໐໙. ອກຸສລມູລາເນວ ວຏ຺ຏມູລານີຕິ ເຕຫິ ກຖິເຕຫິ ວຏ຺ຏມູລສມຸທາຈາໂຣ ກຖິໂຕ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຕີຫິ…ເປ… ກຖິໂຕ’’ຕິ.

໙໑໙. ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກຕິອາທິທສ຺ສນເມວ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ໂມກ຺ຂສມ຺ປາປກໍ ອຸຕ຺ຕມຈຣິຍນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐິຄຕິເກຫິ ສມ຺ມຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ທິຏ຺ຐິຄຕິກສມ຺ມຕສ຺ສາ’’ຕິ. ຣູປາຣູປາວຈຣວິປາເກສຸ ສາຕິສໂຍ ຠວຣາໂຄຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມຫາພ຺ຣຫ຺ມານ’’ນ຺ຕິ.

໙໒໐. ກຖໍວິຘນ຺ຕິ ເກນາກາເຣນ ສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖຕິ ກຕ຺ວາ ອາຫ ‘‘ອາກາຣສຓ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ. ມານຐປນາຕິ ເສຍ຺ຍາທິວເສນ ມາເນນ ຐປນາ, ມານສງ຺ຂາຕາ ວາ ຐປນາ.

໙໒໑. ເຈຕໂສ ອຸຕ຺ຣາໂສ ໂທມນສ຺ສໍ, ໂທໂສ ວາ, ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ວາ ເຈຕນາທໂຍ.

໙໒໒. ເທສນາສຸຂຕາຍາຕິ ຕິຓ຺ຓໍ ອທ຺ຘານໍ ວເສນ ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ເທສນາ ສຸຂາ ‘‘ກງ຺ຂຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉຕີ’’ຕິ, ນ ປນ ຕຖາ ໂມເຫນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ວຓ຺ຓາທິເຠທໍ ສຸຕ຺ວາຕິ ເກຈິ ກິຣ ວທນ຺ຕິ ‘‘ຂຕ຺ຕິຍຊີໂວ ປຓ຺ຑຸວຓ຺ໂຓ. ກສ຺ມາ? ໂສ ຫິ ປຸພ຺ພຓ຺ເຫ ຣມຕິ, ປຸພ຺ພຓ຺ເຫ ຈ ຉາຍາ ປຓ຺ຑຸວຓ຺ຓາ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓເວສ຺ສສຸທ຺ທຊີວາ ໂອທາຕປີຕກາຬວຓ຺ຓາ. ເຕ ຫິ ມຊ຺ຌນ຺ຫສາຍນ຺ຫຣຕ຺ຕີສຸ ໂອທາຕປີຕກາຬຉາຍາ ກາຬຕມກາເລສຸ ຣມນ຺ຕີ’’ຕິ ເຕສໍ ວຓ຺ຓເຠທໍ, ‘‘ພ຺ຍາປີ ປຣິມຓ຺ຑໂລ’’ຕິອາທິນາ ກເຖນ຺ຕານໍ ສຓ຺ຐານເຠທຎ຺ຈ ສຸຕ຺ວາ.

໙໒໓. ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລຕິ ປທທ຺ວຍໍ ເອກປທໍ ກຕ຺ວາ ຊານນ຺ຕານໍ ວເສນາຍໍ ສມ຺ມຸຕິກຖາ ປວຕ຺ຕາ, ປທນ຺ຕຣເມວ ວາ ອິທໍ ປຸຄ຺ຄລວາຈກນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຍໍ ປນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ອຖ ວາ ປຸຣິໂສຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ເອວ, ນ ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍຍຸຕ຺ໂຕວາຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖມ຺ປິ ‘‘ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຏ຺ຐສຸ ອາພາເຘສູຕິ ປິຕ຺ຕເສມ຺ຫວາຕສມຸຏ຺ຐານອຸຕຸວິປຣິຓາມຊໂອປກ຺ກມິກວິສມປຣິຫາຣຊສນ຺ນິປາຕຊກມ຺ມສມຸຏ຺ຐາເນສຸ. ປຸພ຺ເພ ກຕນ຺ຕິ ປຸຣາຓຕຣກມ຺ມໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອຸປປຊ຺ຊເວທນີຍຎ຺ຈ ກິຣ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ຕິ. ອາຓຕ຺ຕິມູລເກນ ວາຕິ ໂຍປິ ອາຓາເປຕ຺ວາ ວຘພນ຺ຘາທິທຸກ຺ຂໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ຕມ຺ປິ ຕໍມູລກໍ ນ ໂຫຕິ, ອິສ຺ສຣນິມ຺ມານມູລເມວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໙໒໔. ໂມຫສ຺ສ ອນຸທຫນໍ ທາຫກາຣຓຕາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ສຠາວໂຕປິ ປນ ອສມ຺ປຏິເວໂຘ ສມ຺ປຏິເວຘສຸຂສ຺ສ ປຈ຺ຈນີກຠູໂຕ ທຸກ຺ໂຂ ເອວາຕິ ອນຸທຫນຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຸເປກ຺ຂາ ເວທນາ ຎາຓສຸຂາ ອຎ຺ຎາຓທຸກ຺ຂາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໖໕) ວຸຕ຺ຕາ.

໙໒໖. ປຸຖຸນິມິຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓສູຕິ ສຸຠນິມິຕ຺ຕາທິວເສນ ປຸຖຸນິມິຕ຺ຕສຠາເວສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ, ປຸຖຸສຠາເວສຸ ວາ ສຸຠນິມິຕ຺ຕາທິອາຣມ຺ມເຓສຸ. ໂກສຊ຺ຊປມາທນິທ຺ເທສານໍ ສມານຕ຺ເຕປິ ອວິປ຺ຜາຣິກຕາສງ຺ຂາຕາ ລີນວຸຕ຺ຕິຕາ ໂກສຊ຺ຊໍ, ສຕິໂວສ຺ສຄ຺ຄສງ຺ຂາຕໍ ປມຊ຺ຊນໍ ປມາໂທຕິ ອຍໍ ວິເສໂສຕິ.

໙໓໑. ສຄຣຸວາສນ຺ຕິ ສໂອຕ຺ຕປ຺ປວາສມາຫ, ສເຊຏ຺ຐກວາສນ຺ຕິ ສຫິຣິວາສໍ. ອນາທິຍນາ ອນທ຺ທາ ໂອວາທອຄ຺ຄຫຓໍ, ອຈິຕ຺ຕີກາໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸກ຺ຂກຏ຺ຐສ຺ສ ວິຍ ອນລ຺ລຕາ, ອມຸທຸຕາ ວາ ອນທ຺ທາ. ອສີລ຺ຍນ຺ຕິ ອສຸຂສີລຕາ ອມຸທຸຕາ ເອວ.

໙໓໔. ອຸປາຣມ຺ໂຠ ໂທສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ ສິຍາ.

໙໓໖. ‘‘ອິຘ ປາສາຓໍ ກໂຣຕີ’’ຕິອາທິນາ ຐປນຕ຺ເຖປິ ກໂຣຕິ-ສທ຺ໂທ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ອາຫ ‘‘ກໂຣຕີຕິ ຐເປຕີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈາຍໍ ອາວຊ຺ຊນາ ອກຸສລານໍ ອາສນ຺ນກາຣຓຕ຺ຕາ ຂຸທ຺ທກວຕ຺ຖູສຸ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ, ຕທນຸກູລກິຈ຺ຈຕ຺ຕາ ວາ.

ຕິກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.