(໔.) ຈຕຸກ຺ກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໙໓໙. ອິຕີຕິ ນິທສ຺ສເນ ນິປາໂຕຕິ ເອວໍ-ສທ຺ເທນ ສມານຕ຺ໂຖຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຠວາຠວເຫຕູຕິປີຕິ ເອຕ຺ຖ ຠວນ຺ຕິ ຊາຍນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ຠໂວ, ສປ຺ປິອາທິເຠສຊ຺ຊໍ. ຠໂວ ເອວ ປຓີຕຕໂຣ ອຠິວຸທ຺ໂຘ ອຠໂວ. ຠາວນາຣາມຕາອຣິຍວໍສປ຺ປເຫຍ຺ຍຕ຺ຕາ ວາ ປຸຣິມຕຓ຺ຫາຕ຺ຕຍວຊ຺ຊາ ສພ຺ພາ ຕຓ຺ຫາ ‘‘ຠວາຠວເຫຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ເອຕາຍາຕິ ຉນ຺ທາທິອຄຕິຍາ. ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕໍ ຕໍ ກິຣິຍໍ ນ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມິນາຕິ ຉນ຺ທາທິນາ ອຄຕິຄມເນນ. ຉນ຺ທາທີສຸ ເຍນ ນິນ຺ໂນ, ເຕນ ຄມນໍ ຍຖານິນ຺ນຄມນໍ.

‘‘ຣາຊາ’’ຕິອາທິນາ ຣາຊາທິນິມິຕ຺ໂຕ ວິຍ ອູມິອາທິນິມິຕ຺ໂຕ ຈິຕ຺ຕຸຕ຺ຣາໂສ ອູມິອາທິຠຍໍ, ‘‘ອູມິຠຍນ຺ຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂກຘຸປາຍາສສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນໂຕ (ມ. ນິ. ໒.໑໖໒; ອ. ນິ. ໔.໑໒໒; ອິຕິວຸ. ໑໐໙) ໂກຘຸປາຍາສໂອທຣິກຕ຺ຕປຎ຺ຈກາມຄຸຓມາຕຸຄາມາ ວາ. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓມາຕຸຄາມຄ຺ຄຫເຓນ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕຉນ຺ທຣາຄຄ຺ຄຫຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ, ໂອທຣິກຕ຺ຕຎ຺ຈ ໂລໂຠວ. ອຸກ຺ເຂປນີຍາທິກມ຺ມໍ ວິນຍທຓ຺ຑໍ.

‘‘ອຖ ໂຂ ຕິມ຺ພຣຸໂກ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ເຍນ ຠຄວາ…ເປ… ເອຕທໂວຈ ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສຍໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ? ມາ ເຫວໍ ຕິມ຺ພຣຸກາຕິ ຠຄວາ ອໂວຈາ’’ຕິອາທິນາ ນິທານວຄ຺ເຄ (ສໍ. ນິ. ໒.໑໘) ອາຄຕຕ຺ຕາ ‘‘ຕິມ຺ພຣຸກທິຏ຺ຐີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ.

ຈຕຸກ຺ກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.