(໑.) ເອກກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໘໔໓-໘໔໔. ອຕ຺ຖິ ປຏິຈ຺ຈໍ ນາມາຕິ ຍຖາ ‘‘ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈາ’’ຕິອາທີສຸ ນິສ຺ສຍາທິປຈ຺ຈຍຠາເວນ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ຕຖາ ອິຘ ຂຕ຺ຕິຍາທິຊາຕີນໍ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອວິຊ຺ຊມານານໍ ນິສ຺ສຍາທິປຈ຺ຈຍຕ຺ຕສ຺ສ ອຠາວາ. ເຍສຸ ປນ ຂນ຺ເຘສຸ ສນ຺ເຕສຸ ຂຕ຺ຕິຍາທິສມ຺ມຸຕິ ໂຫຕິ, ເຕສໍ ອພ຺ໂພຈ຺ຉິນ຺ນຕາວ ຂຕ຺ຕິຍາທິຊາຕິຍາ ອຕ຺ຖິຕາ, ສາ ອິຘ ປຏິຈ຺ຈ-ສທ຺ເທນ ວິຠາວິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກິສ຺ສາ ເສຓິຍາຕິ ອສມ຺ຠິນ຺ນາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປຎ຺ຫວິສ຺ສຊ຺ຊນາທິກິຣິຍາສຸ ປຸຣໂຕ ກຣຓໍ ປຸເຣກ຺ຂາໂຣ. ນິກ຺ເຂປຣາສີຕິ ນິຘານຣາສິ. ປຕ຺ຖຏາກິຕ຺ຕິໂນຕິ ວິຕ຺ຖິຓ຺ຓາກິຕ຺ຕິໂນ. ຣຕ຺ຕຎ຺ຎຸມໂທຕິ ປຸຣາຓຎ຺ຎຸຕາມໂທຕິ ວທນ຺ຕິ. ຈິຣຣຕ຺ຕິຊາເຕນ, ຈິຣຣຕ຺ຕິປພ຺ພຊິເຕນ ວາ ຊານິຕພ຺ພສ຺ສ, ຣຕ຺ຕີນເມວ ວາ ຊານນມໂທ. ອຸປຏ຺ຐາປກມາໂນຕິ ອາຓາກຣຓມາໂນ. ອາຓາກຣຓຎ຺ຫິ ວິຈາຣຓໍ ອິຘ ‘‘ຍໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ປຣິມຓ຺ຑລຕ຺ຕຠາວນິສ຺ສິໂຕ ມາໂນ ປຣິຓາຫມໂທ. ສຣີຣສມ຺ປຕ຺ຕິປາຣິປູຣິຍາ ມໂທ ປາຣິປູຣິມໂທ.

໘໔໕. ວຕ຺ຖຸນາ ວິນາປິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາຍ ອວຕ຺ຖຸກໍ, ນ ວຕ຺ຖຸໂນ ອຠາວາ.

໘໔໖. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ໂວສ຺ສຊ຺ຊນນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສຕິໂຕ ມຸຈ຺ຈນໍ, ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທີສຸ ປກ຺ຂນ຺ທນໍ ວາ ໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ. ປຕິຏ຺ຐາຠາໂວຕິ ກຸສລກຣເຓ ອຏ຺ຐານໍ, ອນຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປມາທສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິເຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ ປາຓາຕິປາເຕ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຍໍ ໂກເຘ ອຸປນາເຫຕິ ເອວມາທິໂກ ປຣິຍາໂຍ ອປຣິຍນ຺ໂຕ, ຕທຕ຺ຖຕປ຺ປຣິຍາຍປ຺ປກາສໂກ ໂວສ຺ສຄ຺ຄນິສ຺ສຄ຺ຄາທິໂກ ພ຺ຍຎ຺ຊນປຣິຍາໂຍ ຈາຕິ ສພ຺ພໍ ຕໍ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເອວຣູໂປຕິ ອິທໍ ອາກາຣນິທສ຺ສນໍ ສພ຺ພປຣິຍາຍສ຺ສ ວຕ຺ຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ ກຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປຣິຍນ຺ຕາຠາວໂຕ’’ຕິ. ວິສ຺ສຏ຺ຐາກາໂຣຕິ ສຕິຍາ ປຈ຺ຈນີກຠູເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ເຘ ທສ຺ເສຕິ.

໘໔໗. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຖທ຺ຘຕາ ຕຖາປວຕ຺ຕຈິຕ຺ຕເມວາຕິ ວທນ຺ຕິ, ມານວິເສໂສ ວາ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຸປສງ຺ກມເນ ວນ຺ທິຕພ຺ພໍ ໂຫຕີຕິ ປຣິຍນ຺ເຕເນວ ຈຣຕິ.

໘໔໘. ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ອາວຸໂສ, ຕ຺ວໍ ອາປນ຺ໂນສີ’’ຕິອາທິນາ ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ຕສ຺ເສວ ອຸປຣິ ຂິປນວເສນ ‘‘ປຏິປ຺ຜຣິຕ຺ວາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ຕສ຺ມິໍ ນາມ ທລິທ຺ເທ, ອກຸສເລ ວາ ອິທໍ ກໂຣນ຺ເຕ ອຫໍ ກສ຺ມາ ນ ກໂຣມີ’’ຕິ ເອວໍ ອິຘ ປຏິປ຺ຜຣຓໍ ຍຸຕ຺ຕໍ. ກຣຓສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣກິຣິຍາ ກຣຓຸຕ຺ຕຣິຍໍ. ອກຸສລປກ຺ໂຂ ເອສາຕິ ສາຣມ຺ໂຠຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໘໔໙. ອຕິຈ຺ຈ ອິຈ຺ຉຕີຕິ ອຕິຈ຺ຈິຈ຺ໂຉ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ອຕິຈ຺ຈິຈ຺ຉຕາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ຈ຺ຈິ-ກາຣໂລປໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຕິຈ຺ຉຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕ຺ຣິຈ຺ຉຕາຕິ ຈ ສາ ເອວ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ຕຕ຺ຣາປິ ເນຣຸຕ຺ຕິກວິຘາເນນ ປທສິທ຺ຘິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາລທ຺ຘໍ ວາ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຕ຺ຣ ອຕ຺ຣ ອິຈ຺ຉນໍ ອຕ຺ຣິຈ຺ຉຕາ, ສາ ເອວ ຣ-ກາຣສ຺ສ ຕ-ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຕິຈ຺ຉຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ.

ອຕ຺ຣິຈ຺ຉນ຺ຕິ ອຕິຈ຺ຉໍ, ອຕ຺ຣ ວາ ອິຈ຺ຉນ຺ໂຕ. ເກນ? ອຕິໂລເຠນ ອຕິໂລຠມິຈ຺ຉາສງ຺ຂາເຕນ ອຕິໂລຠມເທນ ຈ. ອຕ຺ຕໂນ ຫິຕໍ ອຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຫາຍຕິ ຊີຣຕິ, ອາທິຓ຺ໂຓ ວາ ອຕ຺ຕາ, ປຕ຺ໂຕ ວາ ອຕ຺ຕາ, ນໍ ຊີຣຕິ ຈນ຺ທກິນ຺ນຣິໍ ປຕ຺ຖຍິຕ຺ວາ ອສິຕາຠູເທວິຍາ ວິຫີໂນ ວິຍ.

ອິຈ຺ຉາຫຕສ຺ສາຕິ ອິຈ຺ຉາຍ ອຸປທ຺ທຸຕສ຺ສ, ມຸທ຺ທິຕສ຺ສ ວາ.

ອຕິຫີຬຍາໂນຕິ ອວມຎ຺ຎມາໂນ. ມລກນ຺ຕິ ເອວໍນາມກໍ ຊນປທໍ, ອພ຺ໂຠກາສໍ ວາ. ໂກທຓ຺ຑເກນາຕິ ກຸທຓ຺ຑເກນ ຣສ຺ສທຓ຺ຑເກນ. ຄທ຺ທຸເລນາຕິ ຈ ວທນ຺ຕິ. ຣຸຫິຣມກ຺ຂິຕງ຺ໂຄຕິ ຣຸຫິຣສິນ຺ນຄຕ຺ໂຕ.

໘໕໐. ຊານນ຺ຕສ຺ເສວ ຠິຍ຺ໂຍ ຠິຍ຺ໂຍ ໂຈເທນ຺ໂຕ ວິຍ ສມ຺ຠາເວຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ປຈ຺ຈເຍຕິ ອຸປາທານາທິປຈ຺ຈເຍ.

໘໕໑. ເຍ ປຕິຣູເປນ ວຎ຺ເຈນ຺ຕິ, ເຕ ຄຓ຺ຐິກາ, ທຸຣາຈາເຣນ ວາ ຄຓ຺ຐິຠູຕາ. ຄຓ຺ຐິກປຸຕ຺ຕາ ນາມ ຄຓ຺ຐິກາ ເອວ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕນ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ຄຓ຺ຐິກຠາເວນ ‘‘ເຖໂຣ…ເປ… ທີຆຈງ຺ກເມ ວິຫຣຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ.

ວຏ຺ຏຕິ ຠນ຺ເຕຕິ ອຍມ຺ປິ ເອໂກ ປກາໂຣ, ລາຠິນາ ເອວ ປນ ສກ຺ກາ ຎາຕຸນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສມາປຕ຺ຕິລາຠິຕໍ ສູເຈຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຎ຺ຈຕ຺ຕຍໍ ນາມ ອຸປຣິປຓ຺ຓາສເກ ທຸຕິຍສຸຕ຺ຕໍ (ມ. ນິ. ໓.໒໑ ອາທໂຍ). ຕສ຺ສ ຄມ຺ຠີຣຕ຺ຕາ ວທຕິ ‘‘ປຎ຺ຈຕ຺ຕຍໍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ.

໘໕໒. ສິງ຺ຄນ຺ຕິ ສິງ຺ຄາຣໍ. ຕຎ຺ຫິ ກຸສລສ຺ສ ວິຊ຺ຌນໂຕ ສມາເສວິຕຕາຍ ສີເສ ປຣິກ຺ຂຕໍ ສຸນິຂຕໍ ວິສາຓໍ ວິຍ, ຖິຣຕ຺ຕາ ຈ ສິງ຺ຄໍ ວິຍາຕິ ສິງ຺ຄໍ, ຕໍ ປນຕ຺ຖໂຕ ຣາໂຄ.

໘໕໓. ເຕມນກຣຓຕ຺ເຖ ຕິນ຺ຕິຓ-ສທ຺ໂທ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຂີຍນນ຺ຕິ ຈ ເຍນ ໂລເຠນ ປຣໍ ມມນ຺ຕິ ວທນ຺ຕໍ ຂີຍຕິ, ໂສ ວຸຕ຺ໂຕ. ຂີຍນໍ ຠຓ຺ຑນນ຺ຕິ ຈ ວທນ຺ຕິ. ຕິນ຺ຕິຓນ຺ຕິ ວາ ໂລລຸປ຺ປມິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສຎ຺ຎາ-ສທ຺ໂທ ຫິ ເອໂສ ໂລລຸປ຺ປວາຈໂກຕິ.

໘໕໔. ອູຣຸປ຺ປມາຓາປີຕິ ເອເຕນ ມຫນ຺ຕຆນຠາເວນ ອປູຕິຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຖວາຕິອາທິນາ ຈີວຣມຓ຺ຑນາທີນໍ ວິເສສນານິ ‘‘ອິມສ຺ສ ວາ ປູຕິກາຍສ຺ສ ພາຫິຣານໍ ວາ ປຣິກ຺ຂາຣານໍ ມຓ຺ຑນາ’’ຕິອາທີນີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຈີວເຣນ ຫິ ມຓ຺ຑນາ ຈີວຣມຓ຺ຑນາ, ຈີວຣສ຺ສ ວາ ມຓ຺ຑນາ ຈີວຣມຓ຺ຑນາ, ເອວໍ ປຕ຺ຕມຓ຺ຑນາ ເສນາສນມຓ຺ຑນາ ຈາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອູນຏ຺ຐານປູຣຓໍ ຉວິຣາຄສຸສຓ຺ຐານາທິກຣຓຎ຺ຈ ຈີວຣາທີສຸ ກາເຍ ຈ ຍຖາໂຍຄໍ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຕທຫຸຊາຕທາຣໂກ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ທາຣກຈາປລ຺ຍໍ ນ ມຸຎ຺ຈຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໘໕໕. ສທິສາ ອນຸຣູປາ ຠຕ຺ຕິ ສຠາໂຄ, ນ ສຠາໂຄ ອສຠາໂຄ, ມານຖທ຺ຘຕາ, ວິໂຣໂຘ ວາ. ເຕນສ຺ສ ມາຕາທີສຸ ວຕ຺ຕນໍ ອສຠາຄວຸຕ຺ຕິຕາ. ເອວໍວິຘານໍ ມານາຘິການໍ ອກຸສລານມິທໍ ນາມໍ.

໘໕໖. ປຣິຕສ຺ສິຕາຕິ ສງ຺ກມ຺ປນາ, ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕສ຺ສ ວາ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຕຓ຺ຫາຍນາ.

໘໕໗. ກຸສລກຣເຓ ກາຍສ຺ສ ອວິປ຺ຜາຣິກຕາ ລີນຕາ ຊາຕິອາລສ຺ຍໍ, ນ ໂຣຄອຸຕຸໂຠຊນາທີຫິ ກາຍເຄລຎ຺ຎໍ ຕນ຺ທີ ນາມ, ອຖ ໂຂ ປກຕິອາລສ຺ຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາຍາລສິຍນ຺ຕິ ນາມກາຍສ຺ສ ອາລສິຍໍ, ຕເທວ ຣູປກາຍສ຺ສາປີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

໘໕໘. ອຈ຺ຈສນາທີຫິ ອຸປ຺ປນ຺ນຘາຕຸກ຺ໂຂຠນິມິຕ຺ຕໍ ອາລສິຍໍ ວິຊມ຺ຠິຕາ.

໘໕໙. ຠຕ຺ຕນິມິຕ຺ເຕນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອາລສ຺ຍໍ ຠຕ຺ຕສມ຺ມໂທ.

໘໖໐. ອິເມຫິ ປນາຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອກລ຺ຍຕາທີຫິ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ກິເລສວເສນາຕິ ຖິນມິທ຺ຘກາຣຓານໍ ຣາຄາທີນໍ ວເສນາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

໘໖໑. ສມ຺ມາອາຊີວໂຕ ອເປໂຕ ກໂຕຕິ ອປກໂຕ. ໂສ ອາຊີວຸປທ຺ທເວນ ອຸປທ຺ທຸໂຕຕິ ກຕ຺ວາ ອາຫ ‘‘ອຸປທ຺ທຸຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ.

ຕິວິຘມ຺ປິ ຕໍ ຕຕ຺ຖ ອາຄຕໍ ຕສ຺ສ ນິສ຺ສຍຠູຕາຍ ອິມາຍ ປາຬິຍາ ທສ຺ເສຕຸນ຺ຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ປາປຓິການີຕິ ອາປຓໂຕ ຉຑ຺ຑິຕານິ. ນນ຺ຕການີຕິ ອນ຺ຕຣຫິຕານິ, ຈີຣານິ ວາ. ຄິລານສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕາ ເຠສຊ຺ຊສງ຺ຂາຕາ ຊີວິຕປຣິກ຺ຂາຣາ ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣາ. ປູຕິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຸຣາຓສ຺ສ ອປຸຣາຓສ຺ສ ຈ ສພ຺ພສ຺ສ ໂຄມຸຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ປູຕິຠາເວນ ຉຑ຺ຑິໂຕສຘນ຺ຕິປິ ເກຈິ.

ອຄພ຺ຠິກາ ເອກທ຺ວາຣາ ທີຆສາລາ ກິຣ ອຸທ຺ທຓ຺ໂຑ. ກຸຈ຺ຉິຕຣຊຠູຕາຍ ປາປິຈ຺ຉຕາຍ ນິຣຕ຺ຖກກາຍວຈີວິປ຺ຜນ຺ທນິຄ຺ຄຫຓໍ ໂກຣຊໍ, ຕໍ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ໂກຣຊິໂກ, ອຕິວິຍ ໂກຣຊິໂກ ໂກຣຊິກໂກຣຊິໂກ. ອຕິປຣິສງ຺ກິໂຕຕິ ເກຈິ. ມຸຂສມ຺ຠາວິໂຕຕິ ໂກຣຊິກໂກຣຊິກາທິຠາເວນ ປວຕ຺ຕວຈເນຫິ ອຕ຺ຕໂນ ມຸຂມຕ຺ເຕນ ອຎ຺ເຎຫິ ສມ຺ຠາວິໂຕ. ໂສ ເອວຣູໂປ ເອວຣູປຕາຍ ເອວ ອຕ຺ຕານໍ ປຣໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ສມໂຓ’’ຕິອາທິໍ ກເຖຕິ.

ປຓິຘາຍາຕິ ‘‘ອຣຫາຕິ ມໍ ຊານນ຺ຕູ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ, ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ວາ. ອາປາຖກຊ຺ຌາຍີຕິ ມນຸສ຺ສານໍ ອາປາຖຏ຺ຐາເນ ສມາຘິໍ ສມາປນ຺ໂນ ວິຍ ນິສີທນ຺ໂຕ ອາປາຖເກ ຊນສ຺ສ ປາກຏຏ຺ຐາເນ ຌາຍີ.

ອຎ຺ຎໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສມີເປ ຠຓນໍ ສາມນ຺ຕຊປ຺ປິຕໍ. ອາກາຣສ຺ສ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຐປນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຸຫນໍ ກຸໂຫ, ຕສ຺ສ ອຍນາ ປວຕ຺ຕິ ກຸຫາຍນາ, ກຸຫສ຺ສ ວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຍນາ ຄຕິກິຣິຍາ ກຸຫາຍນາ.

໘໖໒. ປຸຏ຺ຐສ຺ສາຕິ ‘‘ໂກ ຕິສ຺ໂສ, ໂກ ຣາຊປູຊິໂຕ’’ຕິ ປຸຏ຺ຐສ຺ສ. ນຫນາຕິ ພນ຺ຘນາ ປຣິເວຐນາ.

໘໖໓. ນິມິຕ຺ເຕນ ຈຣນ຺ໂຕ ຊີວນ຺ໂຕ ນິມິຕ຺ຕກາຣໂກ ເນມິຕ຺ຕິໂກ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ເນມິຕ຺ຕິກຕາ. ອຕ຺ຕໂນ ອິຈ຺ຉາຍ ປກາສນໍ ໂອຠາໂສ. ໂກ ປນ ໂສຕິ? ‘‘ອຊ຺ຊ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຈ຺ຈຍາ ທຸລ຺ລຠາ ຊາຕາ’’ຕິອາທິກາ ປຈ຺ຈຍປຏິສໍຍຸຕ຺ຕກຖາ. ອິຈ຺ຉິຕວຕ຺ຖຸສ຺ສ ສມີເປ ກຖນໍ ສາມນ຺ຕຊປ຺ປາ.

໘໖໔. ພຫິ ຉຑ຺ຑນໍ ອຸກ຺ເຂປນາ. ປຣປິຏ຺ຐິມໍສຂາທນສີໂລ ປຣປິຏ຺ຐິມໍສິໂກ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ປຣປິຏ຺ຐິມໍສິກຕາ.

໘໖໕. ນິກຕ຺ຕຸໍ ອປ຺ເປນ ລາເຠນ ພຫຸກໍ ວຎ຺ເຈຕ຺ວາ ຄເຫຕຸໍ ອິຈ຺ຉນໍ ນິຊິຄີສນໍ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ນິຊິຄີສນຕາ. ຕສ຺ເສວ ອິຈ຺ຉນສ຺ສ ປວຕ຺ຕິອາກາໂຣ, ຕໍສຫຊາຕໍ ວາ ຄເວສນກມ຺ມໍ.

໘໖໖. ວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ນໍ ໂປກ຺ຂຣໍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລໂປ ປຸພ຺ພປທສ຺ສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ວຓ຺ຓປາຣິປູຣີ ວາ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາ. ‘‘ອຕ຺ຖຊາປິກາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ວິຍ ຊປ-ສທ຺ໂທ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິວາຈໂກຕິ ອາຫ ‘‘ປວຕ຺ເຕຕີ’’ຕິ.

໘໖໗. ເສຍ຺ຍສທິສມານາ ອຸນ຺ນຕິວເສນ ປວຕ຺ຕາຕິ ອຸຠຍຕ຺ຖາປິ ‘‘ມານໍ ຊປ຺ເປຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໘໖໘. ຫີນມາໂນ ປນ ໂອນຕິວເສນ ປວຕ຺ຕິໂຕ ເກວເລນ ມານສທ຺ເທນ ນິທ຺ເທສໍ ນາຣຫຕີຕິ ຕໍນິທ຺ເທເສ ‘‘ໂອມານໍ ຊປ຺ເປຕີ’’ຕິ (ວິຠ. ໘໗໔) ວຸຕ຺ຕໍ.

໘໗໒. ຣາຊໂຠເຄນ ຣຏ຺ຐຠຸຎ຺ຊນໂກ ຣາຊນິສ຺ສິໂຕ ຣຏ຺ຐິໂຍ.

໘໗໙. ປຸຄ຺ຄລໍ ອນາມສິຕ຺ວາຕິ ຍຖາ ເສຍ຺ຍສ຺ສ ເສຍ຺ຍມານາທິນິທ຺ເທເສສຸ ‘‘ປເຣຫິ ເສຍ຺ຍໍ ອຕ຺ຕານໍ ທຫຕີ’’ຕິ ເສຍ຺ຍາທິປຸຄ຺ຄໂລ ມານຸປ຺ປາທໂກ ອາມຏ຺ໂຐ, ເອວເມຕສ຺ສ ເສຍ຺ຍມານຠາເວປິ ມານຸປ຺ປາທກປຸຄ຺ຄລວິເສສໍ ອນາມສິຕ຺ວາ ‘‘ປເຣ ອຕິມຎ຺ຎຕິ’’ຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປເຣ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ມຎ຺ຎນຎ຺ຫິ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ອຕິມາໂນຕິ.

໘໘໐. ປຸຣິມມານສ຺ສ ອຸປຣິມາໂນ ມານາຕິມາໂນ, ອຕິ-ສທ຺ໂທ ອຸປຣິ-ສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ວທຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ປຸຣິມມານໍ ວາ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ມາໂນ ມານາຕິມາໂນ.

໘໘໑. ປກ຺ຂິຊາຕີສຸ ວາຍໂສ ອນ຺ໂຕ ລາມໂກຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ກາກຊາຕິ ວິຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໘໘໒. ເຖໂຣ ກິຣ ໂທສຈຣິໂຕ ອໂຫສິ, ຕສ຺ມາ ອາທິໂຕວ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ອຂີຓາສວາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ອຸປາເຍນ ກເຖສີຕິ ວທນ຺ຕິ, ໂທສຈຣິຕຕ຺ຕາ ວາ ຂິປ຺ປໍ ຕຕິຍປທວາເຣ ວິຣາຄໍ ອຸປ຺ປາເທສີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໘໘໓. ມານໍ ອນຸຄຕຈ຺ຉນ຺ໂທຕິ ມານສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຉນ຺ໂທ, ມານສຠາວໍ ອນຸຄໂຕ ມານຈ຺ຉນ຺ໂທ ວາ.

໘໘໔. ‘‘ວິລມ຺ພນ’’ນ຺ຕິ ຈ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສສມ຺ມານນາທິກິຣິຍາທິວິລມ຺ພນປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຍຸຕ຺ຕມຸຕ຺ຕສິລິຏ຺ຐໍ ປຏິຠານໍ ວິລມ຺ພນປຏິຠານໍ.

໘໘໗. ອມຣວາທປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິຕກ຺ໂກ, ອຕ຺ຕໂນ ອມຣຓຕ຺ຖາຍ ເທວຠາວຕ຺ຖາຍ ວາ ວິຕກ຺ໂກ ອມຣວິຕກ຺ໂກ.

໘໘໘. ປເຣສຸ ອນຸທ຺ທຍາ ຣາຄວເສນ ອນຸທ຺ທຍກຣຓໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ປຣານຸທ຺ທໂຍ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ປຣານຸທ຺ທຍຕາ, ປເຣສຸ ວາ ອນຸທ຺ທຍສ຺ເສວ ສຫນນ຺ທິຕາທິກສ຺ສ ຠາໂວ ປຣານຸທ຺ທຍຕາ, ຕາທິໂສ ຣາໂຄ. ຕຕ຺ຖາຕິ ປຣານຸທ຺ທຍຕາຍ ສໍສຏ຺ຐວິຫາເຣນ ທສ຺ສິຕາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ ຍຸຊ຺ຊຕິ.

໘໙໐. ອນວຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ອນວຎ຺ຎຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ ກາມຄຸເຓ ຈ ປຕ຺ເຖຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຎ຺ຈກາມ…ເປ… ນິສ຺ສິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ’’ຕິ.

ເອກກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.