໒. ປວຕ຺ຕິວາຣວຓ຺ຓນາ

໒໗-໑໖໔. ອນ຺ຕມໂສ ສຸທ຺ຘາວາສານມ຺ປີຕິ ອິທໍ ເຕສໍ ອຣິຍຕ຺ຕາ ທຸກ຺ຂສຈ຺ເຈນ ອຸປປຊ຺ຊເນ ອາສງ຺ກາ ສິຍາຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຓ຺ຫາວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ອິທໍ ປຎ຺ຈໂວກາຣວເສເນວ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ສ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ເອເຕນ ປນ ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ສພ຺ເພ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕາ ປວຕ຺ຕິຍໍ ຈຕຸໂວກາເຣ ມຄ຺ຄຜລໂຕ ອຎ຺ຎຈິຕ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓສມງ຺ຄິໂນ ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ຈ ສພ຺ພຈິຕ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓສມງ຺ຄິໂນ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ເຕສ຺ເວວ ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ນິຈ຺ຉິເຕສຸ ເກຈິ ‘‘ປວຕ຺ເຕ ຕຓ຺ຫາວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ’’ຕິ ເອເຕນ ທຸກ຺ຂສມຸທເຍສຸ ເອກໂກຏ຺ຐາສປ຺ປວຕ຺ຕິສມງ຺ຄິໂນ ທສ຺ສີຍນ຺ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ຄຫິຕສ຺ເສວ ວິຠາຄທສ຺ສນໂຕ, ເຕນ ຈຕຸໂວກາຣານມ຺ປິ ຄຫຓໍ ອຸປປນ຺ນເມວ. ນ ຫິ ເຕສຸ ມຄ຺ຄຜລຸປ຺ປາທສມງ຺ຄີສຸ ປສງ຺ຄຕາ ອຕ຺ຖິ ຕໍສມງ຺ຄີນໍ ເຕສໍ ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ອຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາຕິ. ອິທໍ ອິຘ ນ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິທໍ ຈຕຸໂວກາເຣ ຜລສມາປຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕໍ ອິຘ ສຈ຺ຈານໍ ອຸປ຺ປາທວຈເນ ນ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ສພ຺ເພສໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕານນ຺ຕິ ອິທໍ ກມ຺ມຊປວຕ຺ຕສ຺ສ ປຐມຸປ຺ປາທທສ຺ສເນນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕາເປຕ຺ຖ ສງ຺ຄຫິຕາ. ປວຕ຺ເຕ ຕຓ຺ຫາວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓຕິ ອິທໍ ປນ ສມຸທຍສຈ຺ຈຸປ຺ປາທໂວມິສ຺ສສ຺ສ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈຸປ຺ປາທສ຺ສ ຕໍຣຫິຕສ຺ສ ທສ຺ສນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຓ຺ຫາຍ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓຕິ ຕໍສຫິຕສ຺ສ ສມຸທຍສຈ຺ຈຸປ຺ປາທໂວມິສ຺ສສ຺ສ. ເຕສໍ ປນ ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕານໍ ປວຕ຺ຕິຍໍ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ສພ຺ພຕ຺ຖ ນ ຄຫິໂຕ, ຕຖາ ນິໂຣໂຘ ຈາຕິ. ມຄ຺ຄສຈ຺ຈຍມເກປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຕສໍ ຕສ຺ມິໍ ອຸປປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ຈ ຕຓ຺ຫາວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ຈາຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ຂຓວເສນ ໂອກາໂສ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ‘‘ຍສ຺ສ ຍຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ (ຍມ. ໑.ສຈ຺ຈຍມກ.໗໑) ເອຕສ຺ສ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ປຈ຺ຉິມໂກຏ຺ຐາເສ ‘‘ອິຕເຣສໍ ຈຕຸໂວກາຣໍ ປຎ຺ຈໂວກາຣໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕານໍ, ປວຕ຺ເຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈຎ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສມຸທຍສຈ຺ຈຎ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອິທໍ ນ ຍຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ນ ຫິ ອຸປປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ຈ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີຕິ. ຕສ຺ມາ ອຸປປຕ຺ຕິກ຺ຂຓຕຓ຺ຫາວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິກ຺ຂຓສມງ຺ຄີນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ຍສ຺ມິໍ ກາມາວຈຣາທິໂອກາເສ ສາ ອຸປປຕ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ປວຕ຺ຕມານາ, ຕຕ຺ຖ ເຕສນ຺ຕິ ໂອກາສວເສເນເວຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ-ສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ປຸຄ຺ຄໂລກາສວາໂຣ ເຫສ. ຕຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄລວິເສສທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ສພ຺ເພສໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕານ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ໂອກາໂສ ປນ ຍຕ຺ຖ ເຕ, ໂສ ເອວາຕິ.

‘‘ສພ຺ເພສໍ ຈວນ຺ຕານໍ ປວຕ຺ເຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠງ຺ຄກ຺ຂເຓ ອາຣຸປ຺ເປ ມຄ຺ຄສ຺ສ ຈ ຜລສ຺ສ ຈ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ເຕສໍ ສມຸທຍສຈ຺ຈຎ຺ຈ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈຎ຺ຈ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ‘‘ປວຕ຺ເຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠງ຺ຄກ຺ຂເຓ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕປຏິພທ຺ຘວຸຕ຺ຕິຕ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕຊຣູປເມວ ອິຘາຘິປ຺ເປຕໍ, ນ ກມ຺ມຊາທິຣູປໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕຕິ ເກຈິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ຍສ຺ສ ວາ ປນ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ເອເຕນ ປນ ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ຄຫິໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ຈິຕ຺ຕໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາວ ຄຫິໂຕ, ອຖ ໂຂ ໂຍ ໂກຈິ ເອວໍປກາໂຣ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ເອເຕນ ຈ ນ ຈິຕ຺ຕາເປກ຺ຂເມວ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຖ ໂຂ ຍໍ ກິຎ຺ຈີຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠງ຺ຄກ຺ຂເຓ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ. ນ ຫິ ຍມເກ ວິຠຊິຕພ຺ເພ ອວິຠຕ຺ຕາ ນາມ ປຸຈ຺ຉາ ອຕ຺ຖີຕິ.

‘‘ສຸທ຺ຘາວາສານໍ ທຸຕິເຍ ຈິຕ຺ເຕວຕ຺ຕມາເນ’’ຕິ ອິທໍ ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ປຣິຈ຺ເຉເທນ ຍສ຺ສ ຍຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖ, ໂນ ຈ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ, ຕໍທສ຺ສນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມິໍ ປນ ທສ຺ສິເຕ ເຕນ ສມານຄຕິກຕ຺ຕາ ທຸຕິຍາກຸສລຈິຕ຺ຕໂຕ ປຸຣິມສພ຺ພຈິຕ຺ຕສມງ຺ຄິໂນ ເຕເນວ ທສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສມ຺ປິ ຫິ ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖ ໂນ ຈ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖາຕິ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ອິຕເຣສໍ ຈຕຸໂວກາຣປຎ຺ຈໂວກາຣານ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍຖາວຸຕ຺ຕາ ສຸທ຺ຘາວາສາ ອຄ຺ຄຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ຍຖາ ‘‘ຍສ຺ສ ຍຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖາ’’ຕິ (ຍມ. ໑.ສຈ຺ຈຍມກ.໖໑) ເອຕສ຺ສ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ‘‘ສຸທ຺ຘາວາສານໍ ອຸປປຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ’’ຕິ (ຍມ. ໑.ສຈ຺ຈຍມກ.໖໑) ເອເຕເນວ ອຸປປຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທກ຺ຂຓສມງ຺ຄິສມານຄຕິກາ ທຸຕິຍາກຸສລໂຕ ປຸຣິມສພ຺ພຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທກ຺ຂຓສມງ຺ຄິໂນ ທສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ນ ເຕ ‘‘ອິຕເຣສ’’ນ຺ຕິ ເອເຕນ ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ, ເອວມິຘາປິ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ. ‘‘ອິຕເຣສ’’ນ຺ຕິ ວຈນໍ ປຎ຺ຈໂວກາຣານໍ ວິເສສນຕ຺ຖໍ, ນ ຈຕຸໂວກາຣານໍ. ນ ຫິ ເຕ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕາ ວຊ຺ເຊຕພ຺ພາ ສນ຺ຕິ ປຎ຺ຈໂວກາຣາ ວິຍ ຍຖາວຸຕ຺ຕາ ສຸທ຺ຘາວາສາຕິ. ‘‘ອຠິສເມຕາວີນໍ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈຎ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈຎ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ຖາ’’ຕິ (ຍມ. ໑.ສຈ຺ຈຍມກ.໔໑) ເອເຕນ ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ປຸຄ຺ຄໂລກາສາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາ ຄຫິຕາຕິ ຍສ຺ມິໍ ໂອກາເສ ອຠິສເມຕາວິໂນ, ເຕ ເອວໍ ‘‘ອຠິສເມຕາວີນ’’ນ຺ຕິ ເອເຕນ ຄຫິຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ເຕນ ເຍ ກາມາວຈເຣ ຣູປາວຈເຣ ອຣູປາວຈເຣ ວາ ອຠິສເມຕາວິໂນ ຣູປາວຈຣໍ ອຣູປາວຈຣໍ ວາ ອຸປປນ຺ນາ, ຍາວ ຕຕ຺ຖາຠິສມໂຍ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕາວ ເຕ ເອຕ຺ຖ ນ ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ, ເຕ ປນ ປຸຣິມໂກຏ຺ຐາເສ ‘‘ສຸທ຺ຘາວາສານໍ ທຸຕິເຍ ຈິຕ຺ເຕ ວຕ຺ຕມາເນ’’ຕິ ເອວໍ ທສ຺ສິເຕຫິ ສຸທ຺ຘາວາເສ ອນຸປ຺ປນ຺ນາຠິສມເຍຫິ ສມານຄຕິກາຕິ ວິສຸໍ ນ ທສ຺ສິຕາ. ‘‘ອນຠິສເມຕາວີນ’’ນ຺ຕິ ຄຫິຕາ ເຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຈ ອນຠິສເມຕາວິໂນ, ເຕສຸ ສຸທ຺ຘາວາສານໍ ຄຫຓກາລວິເສສນຕ຺ຖໍ ‘‘ສຸທ຺ຘາວາສານໍ ທຸຕິເຍ ຈິຕ຺ເຕ ວຕ຺ຕມາເນ’’ຕິ (ຍມ. ໑.ສຈ຺ຈຍມກ.໔໒) ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ.

ຍສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄໍ ປຏິລຠິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເອເຕນ ໂວທານຈິຕ຺ຕສມງ຺ຄິນາ ສມານຄຕິກາ ຕໂຕ ປຸຣິມຕຣຈິຕ຺ຕສມງ຺ຄິໂນປິ ຍາວ ສພ຺ພນ຺ຕິມຕຓ຺ຫາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສມງ຺ຄີ, ຕາວ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອສ ນໂຍ ອຎ຺ເຎສຸ ເອວຣູເປສູຕິ.

ປວຕ຺ເຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠງ຺ຄກ຺ຂເຓຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ຕສ຺ສປິ ຠງ຺ຄກ຺ຂຓຄ຺ຄຫຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຕຖາ ‘‘ປວຕ຺ເຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ’’ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ຈ ຈຸຕິຈິຕ຺ຕສ຺ສປິ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓສ຺ສາຕິ. ‘‘ຍສ຺ສ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ນ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຕສ຺ສ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ນ ນິຣຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’’ຕິ (ຍມ. ໑.ສຈ຺ຈຍມກ.໑໑໖) ເອຕສ຺ສ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ທ຺ວີສຸປິ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ ‘‘ອຣູເປ ມຄ຺ຄສ຺ສ ຈ ຜລສ຺ສ ຈ ຠງ຺ຄກ຺ຂເຓ’’ອິຈ຺ເຈວ (ຍມ. ໑.ສຈ຺ຈຍມກ.໑໑໖) ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ວິເສສິຕໍ. ກສ຺ມາ? ເອກສ຺ສປິ ມຄ຺ຄສ຺ສ ຈ ຜລສ຺ສ ຈ ຠງ຺ຄກ຺ຂຓສມງ຺ຄິໂນ ອຸຠຍໂກຏ຺ຐາສຠຊນໂຕ. ຍສ຺ສ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ນ ນິຣຸຊ຺ຌຕີຕິ ເອເຕນ ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ຄຫິເຕສຸ ຫິ ອຣຸເປ ມຄ຺ຄຜລຠງ຺ຄກ຺ຂຓສມງ຺ຄີສຸ ເກສຎ຺ຈິ ຕິຓ຺ຓໍ ຜລານໍ ທ຺ວິນ຺ນຎ຺ຈ ມຄ຺ຄານໍ ຠງ຺ຄກ຺ຂຓສມງ຺ຄີນໍ ນິຣນ຺ຕຣໍ ອນຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ວິປສ຺ສນານິກນ຺ຕິໍ ຠວນິກນ຺ຕິໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ເຍ ອຸປຣິມຄ຺ເຄ ອຸປ຺ປາເທສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕສໍ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ນິຣຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີຕິ ເຕສໍເຍວ ປນ ເກສຎ຺ຈິ ອນ຺ຕຣາ ຕຓ຺ຫໍ ອນຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ອຸປຣິມຄ຺ຄອຸປ຺ປາເທນ຺ຕານໍ ມຄ຺ຄຜລຠງ຺ຄກ຺ຂຓສມງ຺ຄີນໍ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ນ ນິຣຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີຕິ. ສາມຎ຺ຎວຈເນນປິ ຈ ປຸຣິມໂກຏ຺ຐາເສ ວຸຈ຺ຈມາເນນ ປຈ຺ຉິມໂກຏ຺ຐາເສ ວກ຺ຂມາເນ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາວ ຄຫຓໍ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ສິໂຕຍໍ ນໂຍຕິ.

ປວຕ຺ຕິວາຣວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.