໒. ສີຫນາທວຄ຺ໂຄ

໑. ສີຫນາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑. ທຸຕິຍສ຺ສ ປຐເມ ອວາປຸເຣນ຺ຕິ ວິວຣນ຺ຕິ ທ຺ວາຣໍ ເອເຕນາຕິ ອວາປຸຣຓໍ. ຣຊໍ ຫຣນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ຣໂຊຫຣຓໍ. ກໂຬປິຫຕ຺ໂຖຕິ ວິລີວມຍຠາຊນຫຕ຺ໂຖ, ‘‘ຈມ຺ມມຍຠາຊນຫຕ຺ໂຖ’’ຕິ ຈ ວທນ຺ຕິ. ຉິນ຺ນານິ ວິສາຓານິ ເອຕສ຺ສາຕິ ຉິນ຺ນວິສາໂຓ, ອຸສໂຠ ຈ ໂສ ຉິນ຺ນວິສາໂຓ ຈາຕິ ອຸສຠຉິນ຺ນວິສາໂຓ. ວິເສສນປໂຣຍໍ ສມາໂສ. ອຫິກຸຓເປນ ວາຕິອາທິ ອຕິເຊຄຸຈ຺ຉປ຺ປຏິກູລກຸຓປທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຓ຺ເຐ ອາສຕ຺ເຕນາຕິ ເກນຈິເທວ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ອາເນຕ຺ວາ ກຓ຺ເຐ ພທ຺ເຘນ, ໂອມຸກ຺ເກນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຏ຺ໂຏ ອາຕຸໂຣ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘປີຬາຍ ປີຬິໂຕ. ອຈ຺ຈຍສ຺ສ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ ວາ ອຘິວາສນໍ. ເອວຎ຺ຫິ ໂສ ກາຣເຓ ເທສິຍມາເນ ຕໂຕ ວິຄໂຕ ນາມ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫຕູຕິ ຂມຕູ’’ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ສີຫນາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ສອຸປາທິເສສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໒. ທຸຕິເຍ ຠວສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກຕາ ນາມ ອິຕ຺ຕຣກາລຕາຍາຕິ ອາຫ ‘‘ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆາຕມຕ຺ຕມ຺ປີ’’ຕິ.

ສອຸປາທິເສສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ໂກຏ຺ຐິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓. ຕຕິເຍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ໂມ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຈ຺ຈກ຺ຂຠູໂຕ ອຕ຺ຕຠາໂວ, ຕສ຺ມິໍ ເວທິຕພ຺ພໍ ຜລໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ’’ຕິ. ຈຕຸປ຺ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຜລຕາຍ ສຎ຺ຎາຠວູປຄໍ ກມ຺ມໍ ພຫຸເວທນີຍໍ. ເອກກ຺ຂນ຺ຘຜລຕ຺ຕາ ອສຎ຺ຎາຠວູປຄໍ ກມ຺ມໍ ‘‘ອປ຺ປເວທນີຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ອຣູປາວຈຣກມ຺ມໍ ພຫຸກາລໍ ເວທິຕພ຺ພຜລຕ຺ຕາ ພຫຸເວທນີຍໍ, ອິຕຣໍ ອປ຺ປເວທນີຍໍ. ຣູປາຣູປາວຈຣກມ຺ມໍ ວາ ພຫຸເວທນີຍໍ, ປຣິຕ຺ຕໍ ກມ຺ມໍ ອປ຺ປເວທນີຍ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເວທນີຍນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຍນ຺ຕຣສມວາເຍ ວິປາກຸປ຺ປາທນສມຕ຺ຖໍ, ນ ອາຣທ຺ຘວິປາກເມວ. ອເວທນີຍນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຍເວກລ຺ເລນ ວິປຈ຺ຈິຕຸໍ ອສມຕ຺ຖໍ ອໂຫສິກມ຺ມາທິເຠທໍ.

ໂກຏ຺ຐິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ສມິທ຺ຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ສມິທ຺ຘີຕິ ເຖຣສ຺ສ ກິຣ ອຕ຺ຕຠາໂວ ສມິທ຺ໂຘ ອຠິຣູໂປ ປາສາທິໂກ, ຕສ຺ມາ ສມິທ຺ຘີຕ຺ເວວ ສງ຺ຂາໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ອຕ຺ຕຠາວສມິທ຺ຘຕາຍາ’’ຕິອາທິ. ຣູປຘາຕຸອາທີສູຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສທ຺ທຘາຕຸອາທິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

ສມິທ຺ຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕-໙. ຄຓ຺ຑສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໕-໑໙. ປຎ຺ຈເມ ມາຕາເປຕ຺ຕິກສມ຺ຠວສ຺ສາຕິ ມາຕິໂຕ ຈ ປິຕິໂຕ ຈ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ ມາຕາເປຕ຺ຕິເກນ ສຸກ຺ກໂສຓິເຕນ ສມ຺ຠູຕສ຺ສ. ອຸຈ຺ຉາທນຘມ຺ມສ຺ສາຕິ ອຸຈ຺ຉາເທຕພ຺ພສຠາວສ຺ສ. ປຣິມທ຺ທນຘມ຺ມສ຺ສາຕິ ປຣິມທ຺ທິຕພ຺ພສຠາວສ຺ສ. ເອຕ຺ຖ ຈ ໂອທນກຸມ຺ມາສູປຈຍອຸຈ຺ຉາທນປເທຫິ ວຑ຺ຒິ ກຖິຕາ, ອນິຈ຺ຈເຠທນວິທ຺ຘໍສນປເທຫິ ຫານິ. ປຸຣິເມຫິ ວາ ສມຸທໂຍ, ປຈ຺ຉິເມຫິ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມຕິ ເອວໍ ຈາຕຸມຫາຠູຕິກສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ວຑ຺ຒິປຣິຫານິນິພ຺ພຕ຺ຕິເຠທາ ທສ຺ສິຕາ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ຉຏ຺ຐາທີນິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖານິ.

ຄຓ຺ຑສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ເວລາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໐. ທສເມ ສກຸຓ຺ຑກຠຕ຺ຕນ຺ຕິ ສກຸຓ຺ຑກໍ ອຸຕ຺ຕຓ຺ຑຸລຠຕ຺ຕໍ. ປຣິຕ຺ເຕຫິ ສກຸຓ຺ເຑຫິ ຕຓ຺ຑຸເລຫິປິ ສທ຺ຘິໍ ວິປກ຺ກຠຕ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕຓ຺ຑຸລເມວ ໂຫຕິ. ພິຬງ຺ຄໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອາຣນາຬໍ, ພິຬງ຺ຄໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕນໂຕ ຕເທວ ກຎ຺ຊິຍໂຕ ຊາຕນ຺ຕິ ກຎ຺ຊິຍໍ, ຕໍ ທຸຕິຍໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ພິຬງ຺ຄທຸຕິຍໍ, ຕໍ ກຎ຺ຊິຍທຸຕິຍນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສກ຺ກຣິຕ຺ວາຕິ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມມ຺ປິ ປຸຄ຺ຄລມ຺ປິ ອສກ຺ກຣິຕ຺ວາ. ເທຍ຺ຍຘມ຺ມສ຺ສ ອສກ຺ກຣຓໍ ອສມ຺ປນ຺ນກາໂຣ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອສກ຺ກຣຓໍ ອຄຣຸກຣຓໍ. ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ອສກ຺ກໂຣນ຺ໂຕ ຫິ ອຸຕ຺ຕຓ຺ຑຸລາທິໂທສສມນ຺ນາຄຕໍ ອາຫາຣໍ ເທຕິ, ນ ສມ຺ປນ຺ນໍ ກໂຣຕິ. ປຸຄ຺ຄລໍ ອສກ຺ກໂຣນ຺ໂຕ ນິສີທນຏ຺ຐານໍ ອສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວາ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ທາຣກໍ ເປເສຕ຺ວາ ເທຕິ. ອຈິຕ຺ຕີກຕ຺ວາຕິ ນ ຈິຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ, ນ ປູເຊຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປູເຊນ຺ໂຕ ຫິ ປູເຊຕພ຺ພວຕ຺ຖຸໍ ຈິຕ຺ເຕ ຐເປຕິ, ນ ຕໂຕ ພຫິ ກໂຣຕິ. ຈິຕ຺ຕໍ ວາ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ກຕ຺ວາ ປຏິປຕ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕີກຣຓໍ ສມ຺ຠາວນກິຣິຍາ, ຕປ຺ປຏິກ຺ເຂປໂຕ ອຈິຕ຺ຕີກຣຓໍ ອສມ຺ຠາວນກິຣິຍາ. ອປວິທ຺ຘນ຺ຕິ ອຸຈ຺ຉິຏ຺ຐາທິຉຑ຺ຑນີຍຘມ຺ມໍ ວິຍ ອວຂິຕ຺ຕກໍ. ໂຍ ຫິ ຉຑ຺ເຑຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ ໂຣຄິໂນ ສຣີເຣ ໂອທນາທີນິ ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວມ຺ມິເກ ໂຣຄໍ ປກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ວິຍ ເທຕິ, ອຍໍ ອປວິທ຺ຘໍ ເທຕິ ນາມ. ອນາຄມນທິຏ຺ຐິໂກຕິ ‘‘ອທ຺ຘາ ອິມສ຺ສ ທານສ຺ສ ຜລໍ ມມ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ເອວໍ ຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສກຕທິຏ຺ຐິ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອາຄມນທິຏ຺ຐິໂກ. ອຍໍ ປນ ນ ຕາທິໂສຕິ ອນາຄມນທິຏ຺ຐິໂກ, ຜລໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ ຫຸຕ຺ວາ ນ ເທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ນ ກມ຺ມຎ຺ຈ ຜລຎ຺ຈ ສທ຺ທຫິຕ຺ວາ ເທຕີ’’ຕິ.

ເວລາໂມຕິ ເອຕ຺ຖ ມາ-ສທ຺ໂທ ປຏິເສຘວຈໂນ. ຊາຕິໂຄຕ຺ຕຣູປໂຠຄາທິຄຸຓານໍ ເວລາ ມຣິຍາທາ ນຕ຺ຖິ ເອຕສ຺ມິນ຺ຕິ ເວລາໂມ. ອຖ ວາ ຍຖາວຸຕ຺ຕຄຸຓານໍ ເວລາ ມຣິຍາທາ ອມຕິ ໂອສານໍ ຄຈ຺ຉຕິ ເອຕສ຺ມິນ຺ຕິ ເວລາໂມ, ເວລໍ ວາ ມຣິຍາທໍ ອມຕິ ຄຈ຺ຉຕິ ອຕິກ຺ກມຕີຕິ ເວລາໂມ. ເຕນາຫ ‘‘ຊາຕິໂຄຕ຺ຕ…ເປ… ເອວໍລທ຺ຘນາໂມ’’ຕິ. ທີຍຕີຕິ ທານໍ, ທານວຕ຺ຖຸ. ຕໍ ອຄ຺ຄີຍຕິ ນິສ຺ສຊ຺ຊີຍຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ທານຄ຺ຄໍ. ທານໍ ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ທານຄ຺ຄໍ, ເອວໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ, ປຣິເວສນຏ຺ຐານໍ. ທຸກູລສນ຺ທນານີຕິ ຣຊຕຠາຊນາທິນິສ຺ສິເຕ ທຸກູເລ ຂີຣສ຺ສ ສນ຺ທນໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ທຸກູລສນ຺ທນານິ. ກໍສູປຘາຣຓານີຕິ ຣຊຕມຍໂທຫຠາຊນານິ. ເຕນາຫ ‘‘ຣຊຕມຍຂີຣປຏິຈ຺ຉການີ’’ຕິ. ຣຊຕມຍານິ ຂີຣປຏິຈ຺ຉການິ ຂີຣປຏິຄ຺ຄຫຠາຊນານິ ເອເຕສນ຺ຕິ ຣຊຕມຍຂີຣປຏິຈ຺ຉການິ. ໂສເຘຍ຺ຍາຕິ ມຫປ຺ຜລຠາວກຣເຓນ ວິໂສເຘຍ຺ຍ. ມຫປ຺ຜລຠາວປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຫິ ທກ຺ຂິຓາ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ນາມ.

ມຄ຺ເຄນາຄຕໍ ອນິວຕ຺ຕນສຣຓນ຺ຕິ ອິມິນາ ໂລກຸຕ຺ຕຣສຣຓຄມນໍ ທີເປຕິ. ອປເຣຕິອາທິນາ ໂລກິຍສຣຓຄມນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຣຓໍ ນາມ ຕິຓ຺ຓໍ ຣຕນານໍ ຊີວິຕປຣິຈ຺ຈາຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ສພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ເທຕິ, ຕສ຺ມາ ມຫປ຺ຜລຕຣນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອິທຎ຺ຈ – ‘‘ສເຈ ຕ຺ວໍ ຍຖາ ຄຫິຕໍ ສຣຓໍ ນ ຠິນ຺ທິສ຺ສສິ, ເອວາຫໍ ຕໍ ມາເຣມີ’’ຕິ ຍທິປິ ໂກຈິ ຕິຓ຺ເຫນ ສຕ຺ເຖນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍ, ຕຖາປິ ‘‘ເນວາຫໍ ພຸທ຺ຘໍ ນ ພຸທ຺ໂຘຕິ, ຘມ຺ມໍ ນ ຘມ຺ໂມຕິ, ສງ຺ຆໍ ນ ສງ຺ໂຆຕິ ວທາມີ’’ຕິ ທຬ຺ຫຕຣໍ ກຕ຺ວາ ຄຫິຕສ຺ສ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຄ຺ເຄນາຄຕນ຺ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣສີລໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ອປເຣຕິອາທິນາ ປນ ໂລກິຍສີລໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ເພສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຊີວິຕທານາທິນິຫິຕທຓ຺ຑຕາຍ ສກລໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣຄຸຓາຘິຏ຺ຐານໂຕ ຈສ຺ສ ມຫປ຺ຜລມຫານິສໍສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອຸປສິງ຺ຆນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ຆາຍນມຕ຺ຕໍ. ຄທ຺ໂທຫນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ປາຐນ຺ຕເຣ ໂຄໂທຫນມຕ຺ຕໍ ກາລນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ຈ ນ ສກໂລ ໂຄໂທຫນກ຺ຂໂຓ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຄາວິຍາ ເອກວາຣໍ ຖນອຎ຺ຉນມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຎ຺ຉນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາກຑ຺ຒນມຕ຺ຕໍ. ຄາວິຍາ ຖນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອກຂີຣພິນ຺ທຸທຸຫນກາລມຕ຺ຕມ຺ປິ ຄທ຺ທຸຫນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ຫິ ກາລໍ ໂຍ ວສນຄພ຺ຠປຣິເວຓວິຫາຣູປຈາຣປຣິຈ຺ເຉເທນ ວາ ອປຣິມາຓາສຸ ໂລກຘາຕູສຸ ສພ຺ພສຕ຺ເຕ ຫິຕຜຣຓໍ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ອິທໍ ຕໂຕ ຍຖາວຸຕ຺ຕທານາທິໂຕ ມຫປ຺ຜລຕຣໍ.

ເວລາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສີຫນາທວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.