໓. ປຎ຺ຈງ຺ຄິກວຄ຺ໂຄ

໑-໒. ປຐມອຄາຣວສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໒໑-໒໒. ຕຕິຍສ຺ສ ປຐເມ ອາຠິສມາຈາຣິກນ຺ຕິ ອຠິສມາຈາເຣ ອຸຕ຺ຕມສມາຈາເຣ ຠວໍ. ກິໍ ປນ ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວຕ຺ຕວເສນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສີລ’’ນ຺ຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ທຸຕິເຍ ນຕ຺ຖິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ປຐມອຄາຣວສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓-໔. ອຸປກ຺ກິເລສສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໒໓-໒໔. ຕຕິເຍ ນ ຈ ປຠາວນ຺ຕນ຺ຕິ ນ ຈ ປຠາສມ຺ປນ຺ນໍ. ປຠິຊ຺ຊນສຠາວນ຺ຕິ ຕາເປຕ຺ວາ ຕາຬກຊ຺ຊນປຠງ຺ຄຸຣໍ. ອວເສສໍ ໂລຫນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາວເສສໍ ສຊາຕິໂລຫໍ, ວິຊາຕິໂລຫໍ, ປິສາຈໂລຫໍ, ກິຕ຺ຕິມໂລຫນ຺ຕິ ເອວໍປເຠທໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ໂລຫໍ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ອປ຺ປທາເນນາຕິ ເອຕ຺ຖ ນນຸ ໂລກິຍກຸສລຈິຕ຺ຕສ຺ສປິ ສຸວິສຸທ຺ຘສ຺ສປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ອປ຺ປທາເນເນວ ອຸປກ຺ກິເລສຕາຕິ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ຍສ຺ມິໍ ປນ ສນ຺ຕາເນ ນີວຣຓານິ ລທ຺ຘປ຺ປຕິຏ຺ຐານິ, ຕຕ຺ຖ ມຫຄ຺ຄຕກຸສລສ຺ສປິ ອສມ຺ຠໂວ, ປເຄວ ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລສ຺ສ. ປຣິຕ຺ຕກຸສລໍ ປນ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ນີວຣເຓຫິ ອຸປຫເຕ ສນ຺ຕາເນ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອປຣິສຸທ຺ຘໍ ໂຫນ຺ຕໍ ອຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐໍ ນາມ ໂຫຕິ ອປຣິສຸທ຺ຘທີປກປລ຺ລິກວຏ຺ຏິເຕລາທິສນ຺ນິສ຺ສໂຍ ປທີໂປ ວິຍ. ອປິຈ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ອປ຺ປທາເນເນວ ເຕສໍ ອຸປກ຺ກິເລສຕາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຍທຄ຺ເຄນ ຫີ’’ຕິອາທິມາຫ. ອາຣມ຺ມເຓ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິວເສນ ຈຸຓ຺ຓວິຈຸຓ຺ຓຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຈຕຸຕ຺ເຖ ນຕ຺ຖິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ອຸປກ຺ກິເລສສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ອນຸຄ຺ຄຫິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໕. ປຎ຺ຈເມ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐີຕິ ວິປສ຺ສນາສມ຺ມາທິຏ຺ຐີຕິອາທິນາ ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣຠາຓການໍ ມເຕນ ອຍໍ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ອາຣທ຺ຘາ, ມຊ຺ຌິມຠາຓກາ ປເນຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຖາ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ມຊ຺ຌິມຏ຺ຐກຖາຍໍ (ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໔໕໒) –

‘‘ອນຸຄ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ ລທ຺ຘູປກາຣາ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐີຕິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ຜລກ຺ຂເຓ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ຜລໍ ອສ຺ສາຕິ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຜລາ. ຕເທວ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ຜລໍ ອານິສໍໂສ ອສ຺ສາຕິ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຜລານິສໍສາ. ທຸຕິຍປເທປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອຕ຺ຖ ຈຕຸຕ຺ຖຜລປຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິ ນາມ, ອວເສສາ ຘມ຺ມາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ສີລານຸຄ຺ຄຫິຕາ’’ຕິອາທີສຸ ສີລນ຺ຕິ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລໍ. ສຸຕນ຺ຕິ ສປ຺ປາຍຘມ຺ມສ຺ສວນໍ. ສາກຈ຺ຉາຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ຂລນປກ຺ຂລນຈ຺ເຉທນກຖາ. ສມໂຖຕິ ວິປສ຺ສນາປາທິກາ ອຏ຺ຐ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ. ວິປສ຺ສນາຕິ ສຕ຺ຕວິຘາ ອນຸປສ຺ສນາ. ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລຎ຺ຫິ ປູເຣນ຺ຕສ຺ສ, ສປ຺ປາຍຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ສຸຓນ຺ຕສ຺ສ, ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ຂລນປກ຺ຂລນໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕສ຺ສ ວິປສ຺ສນາປາທິກາສຸ ອຏ຺ຐສຸ ສມາປຕ຺ຕີສຸ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ, ສຕ຺ຕວິຘໍ ອນຸປສ຺ສນໍ ຠາເວນ຺ຕສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຜລໍ ເທຕິ.

‘‘ຍຖາ ຫິ ມຘຸຣໍ ອມ຺ພປກ຺ກໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸກາໂມ ອມ຺ພໂປຕກສ຺ສ ສມນ຺ຕາ ອຸທກໂກຏ຺ຐກໍ ຖິຣໍ ກຕ຺ວາ ພນ຺ຘຕິ, ຆຏໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກາເລນ ກາລໍ ອຸທກໍ ອາສິຎ຺ຈຕິ, ອຸທກສ຺ສ ອນິກ຺ຂມນຕ຺ຖໍ ມຣິຍາທໍ ຖິຣໍ ກໂຣຕິ. ຍາ ໂຫຕິ ສມີເປ ວລ຺ລິ ວາ ສຸກ຺ຂທຓ຺ຑໂກ ວາ ກິປິລ຺ລິກປຸໂຏ ວາ ມກ຺ກຏກຊາລໍ ວາ, ຕໍ ອປເນຕິ, ຂຓິຕ຺ຕິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກາເລນ ກາລໍ ມູລານິ ປຣິຂຓຕິ, ເອວມສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ອິມານິ ປຎ຺ຈ ກາຣຓານິ ກໂຣໂຕ ໂສ ອມ຺ໂພ ວຑ຺ຒິຕ຺ວາ ຜລໍ ເທຕິ, ເອວໍ ສມ຺ປທມິທໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ສມນ຺ຕໂຕ ໂກຏ຺ຐກພນ຺ຘນໍ ວິຍ ຫິ ສີລໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ກາເລນ ກາລໍ ອຸທກສິຎ຺ຈນໍ ວິຍ ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ, ມຣິຍາທາຍ ຖິຣຠາວກຣຓໍ ວິຍ ສມໂຖ, ສມີເປ ວລ຺ລິອາທີນໍ ຫຣຓໍ ວິຍ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ຂລນປກ຺ຂລນຈ຺ເຉທນໍ, ກາເລນ ກາລໍ ຂຓິຕ຺ຕິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມູລຂຓນໍ ວິຍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ອນຸປສ຺ສນານໍ ຠາວນາ, ເຕຫິ ປຎ຺ຈຫິ ກາຣເຓຫິ ອນຸຄ຺ຄຫິຕສ຺ສ ອມ຺ພຣຸກ຺ຂສ຺ສ ມຘຸຣຜລທານກາໂລ ວິຍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ອນຸຄ຺ຄຫິຕາຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ອຣຫຕ຺ຕຜລທານໍ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ລທ຺ຘູປກາຣາຕິ ຍຖາຣຫໍ ນິສ຺ສຍາທິວເສນ ລທ຺ຘປຈ຺ຈຍາ. ວິປສ຺ສນາສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ອນຸຄ຺ຄຫິຕຠາເວນ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐີສຸ ຈ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ອນນ຺ຕຣສ຺ສ ຫິ ວິຘິ ປຏິເສໂຘ ວາ, ອຄ຺ຄຜລສມາຘິມ຺ຫິ ຕປ຺ປຣິກ຺ຂາຣຘມ຺ເມສຸເຍວ ຈ ເກວໂລ ເຈໂຕປຣິຍາໂຍ ນິຣຸຬ຺ໂຫຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐີຕິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ຜລກ຺ຂເຓຕິ ອນນ຺ຕຣໍ ກາລນ຺ຕເຣ ຈາຕິ ທຸວິເຘປິ ຜລກ຺ຂເຓ. ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິວເສນ ສພ຺ພສໍກິເລເສຫິ ເຈໂຕວິມຸຈ຺ຈຕິ ເອຕາຍາຕິ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ, ອຄ຺ຄຜລປຎ຺ຎໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ ຜລຘມ຺ມາ. ເຕນາຫ ‘‘ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ຜລໍ ອສ຺ສາຕິ, ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ຜລໍ ອານິສໍໂສ’’ຕິ. ສພ຺ພກິເລເສຫິ ເຈຕໂສ ວິມຸຈ຺ຈນສງ຺ຂາຕໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນສຎ຺ຎິຕໍ ປຫານໍ ຜລໍ ອານິສໍໂສ ຈາຕິ ໂຍຊນາ. ອິຘ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິສທ຺ເທນ ປຫານມຕ຺ຕໍ ຄຫິຕໍ, ປຸພ຺ເພ ປຫາຍກຘມ຺ມາ. ອຎ຺ຎຖາ ຜລຘມ຺ມາ ເອວ ອານິສໍໂສຕິ ຄຍ຺ຫມາເນ ປຸນວຈນໍ ນິຣຕ຺ຖກໍ ສິຍາ. ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິຜລານິສໍສາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອວເມວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສມ຺ມາວາຈາກມ຺ມນ຺ຕາຊີວາ ສີລສຠາວຕ຺ຕາ ວິເສສໂຕ ສມາຘິສ຺ສ ອຸປກາຣາ, ຕຖາ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ຌານສຠາວຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ໂສ ‘‘ອປ຺ປນາ’’ຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ. ສມ຺ມາສຕິສມ຺ມາວາຍາມາ ປນ ສມາຘິປກ຺ຂິຍາ ເອວາຕິ ອາຫ ‘‘ອວເສສາ ຘມ຺ມາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ.

ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລນ຺ຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄາຘິຄມສ຺ສ ປທຏ຺ຐານຠູຕໍ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລໍ. ສຸຕາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິອາໂຣຈນວເສນ ສຫ ກຖນໍ ສໍກຖາ, ສໍກຖາວ ສາກຈ຺ຉາ. ອິຘ ປນ ກມ຺ມຏ຺ຐານປ຺ປຏິພທ຺ຘາຕິ ອາຫ ‘‘ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ…ເປ… ກຖາ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ກມ຺ມຏ຺ຐານສ຺ສ ເອກວາຣໍ ວິຘິຍາ ອປ຺ປຏິປຊ຺ຊນໍ ຂລນໍ, ອເນກວາຣໍ ປກ຺ຂລນໍ, ຕທຸຠຍສ຺ສ ວິຈ຺ເຉທນີ ອປນຍນີ ກຖາ ຂລນປກ຺ຂລນຈ຺ເຉທນກຖາ. ປູເຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ວິວຏ຺ຏສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ກຕ຺ວາ ປາເລນ຺ຕສ຺ສ ພ຺ຣູເຫນ຺ຕສ຺ສ ຈ. ສຸຓນ຺ຕສ຺ສາຕິ ‘‘ຍຖາອຸຄ຺ຄຫິຕກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຜາຕິໍ ຄມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອວໍ ສຸຓນ຺ຕສ຺ສ. ເຕເນວ ຫິ ‘‘ສປ຺ປາຍຘມ຺ມສ຺ສວນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ຠາວນານຸໂຍຄກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ. ປຎ຺ຈສຸປິ ຐາເນສຸ ອນ຺ຕ-ສທ຺ໂທ ເຫຕຸອຕ຺ຖໂຊຕໂນ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເອວຎ຺ຫິ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິນາ ວຸຈ຺ຈມານາ ອມ຺ພູປມາ ຍຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ.

ອຸທກໂກຏ຺ຐກນ຺ຕິ ຊລາວາຏໍ. ຖິຣໍ ກຕ຺ວາ ພນ຺ຘຕີຕິ ອສິຖິລໍ ທຬ຺ຫໍ ນາຕິມຫນ຺ຕໍ ນາຕິຂຸທ຺ທກໍ ກຕ຺ວາ ໂຍເຊຕິ. ຖິຣໍ ກໂຣຕີຕິ ອຸທກສິຎ຺ຈນກາເລ ຕໂຕ ຕໂຕ ປວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸທກສ຺ສ ອນິກ຺ຂມນຕ຺ຖໍ ຊລາວາຏປາຬິໍ ຖິຣຕຣໍ ກໂຣຕິ. ສຸກ຺ຂທຓ຺ຑໂກຕິ ຕສ຺ເສວ ອມ຺ພຄຈ຺ຉສ຺ສ ສຸກ຺ຂໂກ ສາຂາສີສໂກ. ກິປິລ຺ລິກປຸໂຏຕິ ຕມ຺ພກິປິລ຺ລິກປຸໂຏ. ຂຓິຕ຺ຕິນ຺ຕິ ກຸທາລໍ. ໂກຏ຺ຐກພນ຺ຘນໍ ວິຍ ສີລໍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ວຑ຺ຒນູປາຍສ຺ສ ມູລຠາວໂຕ. ອຸທກສິຎ຺ຈນໍ ວິຍ ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ຠາວນາຍ ປຣິພ຺ຣູຫນໂຕ. ມຣິຍາທາຍ ຖິຣຠາວກຣຓໍ ວິຍ ສມໂຖ ຍຖາວຸຕ຺ຕາຍ ຠາວນາຘິຏ຺ຐານາຍ ສີລມຣິຍາທາຍ ທຬ຺ຫີຠາວາປາທນໂຕ. ສມາຫິຕສ຺ສ ຫິ ສີລໍ ຖິຣຕຣໍ ໂຫຕິ. ສມີເປ ວລ຺ລິອາທີນໍ ຫຣຓໍ ວິຍ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ຂລນປກ຺ຂລນຈ຺ເຉທນໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພຠາວນາຍ ວິພນ຺ຘນາປນຍນໂຕ. ມູລຂຓນໍ ວິຍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ອນຸປສ຺ສນານໍ ຠາວນາ ຕສ຺ສາ ວິພນ຺ຘສ຺ສ ມູລຠູຕານໍ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐີນໍ ປລິຂຓນໂຕ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຍສ຺ມາ ສຸປຣິສຸທ຺ຘສີລສ຺ສ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ສປ຺ປາຍຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ຕໂຕ ຍຖາສຸເຕ ອຕ຺ເຖ ສາກຈ຺ຉາສມາປຊ຺ຊນໍ, ຕໂຕ ກມ຺ມຏ຺ຐານວິໂສຘເນນ ສມຖນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຕໂຕ ສມາຫິຕສ຺ສ ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສກສ຺ສ ວິປສ຺ສນາປາຣິປູຣິ, ປຣິປຸຓ຺ຓາ ວິປສ຺ສນາ ມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ພ຺ຣູເຫຕີຕິ ເອວເມເຕສໍ ອງ຺ຄານໍ ປຣມ຺ປຣາຍ ສມ຺ມຸຂາ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນໂຕ ອຍມານຸປຸພ຺ພີ ກຖິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອນຸຄ຺ຄຫິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ວິມຸຕ຺ຕາຍຕນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໖. ຉຏ຺ເຐ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໂຕ ວິມຸຈ຺ຈນສ຺ສ ອາຍຕນານິ ກາຣຓານິ ວິມຸຕ຺ຕາຍຕນານີຕິ ອາຫ – ‘‘ວິມຸຈ຺ຈນກາຣຓານີ’’ຕິ. ປາຬິອຕ຺ຖໍ ຊານນ຺ຕສ຺ສາຕິ ‘‘ອິຘ ສີລໍ ອາຄຕໍ, ອິຘ ສມາຘິ, ອິຘ ປຎ຺ຎາ’’ຕິອາທິນາ ຕໍຕໍປາຬິອຕ຺ຖໍ ຍາຖາວໂຕ ຊານນ຺ຕສ຺ສ. ປາຬິໍ ຊານນ຺ຕສ຺ສາຕິ ຕທຕ຺ຖໂພຘິນິໍ ປາຬິໍ ຍາຖາວໂຕ ອຸປຘາເຣນ຺ຕສ຺ສ. ຕຣຸຓປີຕີຕິ ສຎ຺ຊາຕມຕ຺ຕາ ມຸທຸກາ ປີຕິ ຊາຍຕິ. ກຖໍ ຊາຍຕິ? ຍຖາເທສິຕໍ ຘມ຺ມໍ ອຸປຘາເຣນ຺ຕສ຺ສ ຕທນຸຈ຺ຉວິກເມວ ອຕ຺ຕໂນ ກາຍວາຈາມໂນສມາຈາຣໍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ໂສມນສ຺ສໍ ປຕ຺ຕສ຺ສ ປໂມທລກ຺ຂຓໍ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາຍຕິ. ຕຸຏ຺ຐາກາຣຠູຕາ ພລວປີຕີຕິ ປຸຣິມຸປ຺ປນ຺ນາຍ ປີຕິຍາ ວເສນ ລທ຺ຘາເສວນຕ຺ຕາ ອຕິວິຍ ຕຸຏ຺ຐາກາຣຠູຕາ ກາຍຈິຕ຺ຕທຣຖສ຺ສ ປສ຺ສມ຺ຠນສມຕ຺ຖຕາຍ ປສ຺ສທ຺ຘິຍາ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ສມຕ຺ຖາ ພລປ຺ປຕ຺ຕາ ປີຕິ ຊາຍຕິ. ຍສ຺ມາ ນາມກາເຍ ປສ຺ສທ຺ເຘ ຣູປກາໂຍປິ ປສ຺ສທ຺ໂຘ ເອວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ນາມກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ’’ຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສຸຂໍ ປຏິລຠຕີຕິ ວກ຺ຂມານສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສມາຘານສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ສມຕ຺ຖໍ ເຈຕສິກໍ ນິຣາມິສສຸຂໍ ປຏິລຠຕິ ວິນ຺ທຕິ. ສມາຘິຍຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ນ ໂຍ ໂກຈິ ສມາຘິ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ອຖ ໂຂ ອນຸຕ຺ຕຣສມາຘີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຣຫຕ຺ຕ…ເປ… ສມາຘິຍຕີ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ອຍໍ ຫີ’’ຕິອາທິ ຕສ຺ສໍ ເທສນາຍໍ ຕາທິສສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຍຖາວຸຕ຺ຕສມາຘິປຏິລາຠສ຺ສ ກາຣຓຠາວວິຠາວນໍ, ຍໍ ຕຖາ ວິມຸຕ຺ຕາຍຕນຠາໂວ. ໂອສກ຺ກິຕຸນ຺ຕິ ທສ຺ສິຕຸໍ. ສມາຘິເຍວ ສມາຘິນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐານປາຬິຍາ ອາຣຸຬ຺ໂຫ ສມາຘິ ເອວ ປຣໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກຠາວນາສມາຘິສ຺ສ ກາຣຓຠາວໂຕ ສມາຘິນິມິຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອາຈຣິຍສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ’’ຕິອາທິ.

ວິມຸຕ຺ຕາຍຕນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ສມາຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໗. ສຕ຺ຕເມ ສພ຺ພໂສ ກິເລສທຸກ຺ຂທຣຖປຣິຬາຫານໍ ວິຄຕຕ຺ຕາ ສາຕິສຍເມຕ຺ຖ ສຸຂນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອປ຺ປິຕປ຺ປິຕກ຺ຂເຓ ສຸຂຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນສຸໂຂ’’ຕິ. ປຸຣິມສ຺ສ ປຸຣິມສ຺ສ ວເສນ ປຈ຺ຉິມໍ ປຈ຺ຉິມໍ ລທ຺ຘາເສວນຕາຍ ສນ຺ຕປຓີຕຕຣຠາວປ຺ປຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຸຣິໂມ…ເປ… ສຸຂວິປາໂກ’’ຕິ. ກິເລສປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິຍາຕິ ກິເລສານໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠເນນ ລທ຺ຘຕ຺ຕາ. ‘‘ກິເລສປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິຠາວນ຺ຕິ ກິເລສານໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນຠາວໍ. ລທ຺ຘຕ຺ຕາ ປຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕພ຺ຠາວໍ ອຸປຄຕຕ຺ຕາ. ໂລກິຍສມາຘິສ຺ສ ປຈ຺ຈນີການິ ນີວຣຓປຐມຊ຺ຌານນິກນ຺ຕິອາທີນິ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພານິ, ອຎ຺ເຎ ກິເລສາ ວາເຣຕພ຺ພາ. ອິມສ຺ສ ປນ ອຣຫຕ຺ຕສມາຘິສ຺ສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘສພ຺ພກິເລສຕ຺ຕາ ນ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ ວາເຣຕພ຺ພຎ຺ຈ ອຕ຺ຖີຕິ ມຄ຺ຄານນ຺ຕຣໍ ສມາປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ຈ ອປ຺ປໂຍເຄນ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ອປ຺ປິຕຕ຺ຕາ ຈ ອປຣິຫານິວເສນ ວາ ອປ຺ປິຕຕ຺ຕາ ນ ສສງ຺ຂາຣນິຄ຺ຄຍ຺ຫວາຣິຕຄໂຕ. ສຕິເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ ເອເຕນ ອປ຺ປວຕ຺ຕມານາຍປິ ສຕິຍາ ສຕິພຫຸລຕາຍ ສໂຕ ເອວ ນາມາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຍຖາປຣິຈ຺ຉິນ຺ນກາລວເສນາຕິ ເອເຕນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນສ຺ສຕິຍາ ສໂຕຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເສເສສູຕິ ຎາເຓສຸ.

ສມາຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘-໙. ປຎ຺ຈງ຺ຄິກສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໒໘-໒໙. ອຏ຺ຐເມ ກໂຣ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຸປ຺ຜສມ຺ຠວໍ ‘‘ຄພ຺ຠາສເຍ ກິຣີຍຕີ’’ຕິ ກຕ຺ວາ. ກຣໂຕ ຊາໂຕ ກາໂຍ ກຣຊກາໂຍ, ຕທຸປນິສ຺ສໂຍ ຈຕຸສນ຺ຕຕິຣູປສມຸທາໂຍ. ກາມໍ ນາມກາໂຍປິ ວິເວກເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ຕຖາລທ຺ຘູປກາໂຣ, ‘‘ອຠິສນ຺ເທຕີ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ ປນ ຣູປກາໂຍ ອິຘ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອິມໍ ກຣຊກາຍ’’ນ຺ຕິ. ອຠິສນ຺ເທຕີຕິ ອຠິສນ຺ທນໍ ກໂຣຕິ. ຕໍ ປນ ອຠິສນ຺ທນໍ ຌານມເຍນ ປີຕິສຸເຂນ ກຣຊກາຍສ຺ສ ຕິນ຺ຕຠາວາປາທນໍ ສພ຺ພຕ຺ຖກເມວ ລູຂຠາວາປນຍນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເຕເມຕີ’’ຕິອາທິ. ຕຍິທໍ ອຠິສນ຺ທນໍ ອຕ຺ຖໂຕ ຍຖາວຸຕ຺ຕປີຕິສຸຂສມຸຏ຺ຐາເນຫິ ປຓີຕຣູເປຫິ ກາຍສ຺ສ ປຣິປ຺ຜຣຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ປຣິສນ຺ເທຕີຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສພ຺ພໍ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ສພ຺ພາວາ, ຕສ຺ສ ສພ຺ພາວໂຕ. ອວຍວາວຍວິສມ຺ພນ຺ເຘ ອວຍວິນິ ສາມິວຈນນ຺ຕິ ອວຍວວິສໂຍ ສພ຺ພ-ສທ຺ໂທ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ພໂກຏ຺ຐາສວໂຕ’’ຕິ. ອຜຸຏໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ກມ຺ມຊຣູປໍ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕຊຣູປສ຺ສ ອຠິພ຺ຍາປນໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸປາທິນ຺ນກສນ຺ຕຕີ’’ຕິອາທິ.

ເຉໂກຕິ ກຸສໂລ. ຕໍ ປນສ຺ສ ໂກສລ຺ລໍ ນຫານີຍຈຸຓ຺ຓານໍ ກຣເຓ ປິຓ຺ຑິກຣເຓ ຈ ສມຕ຺ຖຕາວເສນ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິພໂລ’’ຕິອາທິ. ກໍສ-ສທ຺ໂທ ‘‘ມຫຕິຍາ ກໍສປາຕິຍາ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໖໑) ສຸວຓ຺ເຓ ອາຄໂຕ.‘‘ກໍໂສ ອຸປຫໂຕ ຍຖາ’’ຕິອາທີສຸ (ຘ. ປ. ໑໓໔) ກິຕ຺ຕິມໂລເຫ. ກຕ຺ຖຈິ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິມຕ຺ເຕ ‘‘ອຸປກໍໂສ ນາມ ຣາຊາສິ, ມຫາກໍສສ຺ສ ອຕ຺ຣໂຊ’’ຕິອາທິ (ຊາ. ອຏ຺ຐ. ໔.໑໐.໑໖໔ ຆຏປຓ຺ຑິຕຊາຕກວຓ຺ຓນາ). ອິຘ ປນ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ໂລເຫຕິ ອາຫ ‘‘ເຍນ ເກນຈິ ໂລເຫນ ກຕຠາຊເນ’’ຕິ. ສ຺ເນຫານຸຄຕາຕິ ອຸທກສິເນເຫນ ອນຸປ຺ປວິສນວເສນ ຄຕາ ອຸປຄຕາ. ສ຺ເນຫປເຣຕາຕິ ອຸທກສິເນເຫນ ປຣິໂຕ ຄຕາ ສມນ຺ຕໂຕ ຜຸຏາ. ຕໂຕ ເອວ ສນ຺ຕຣພາຫິຣາ ຜຸຏາ ສ຺ເນເຫນ. ເອເຕນ ສພ຺ພໂສ ອຸທເກນ ເຕມິຕຠາວມາຫ. ນ ຈ ປຄ຺ຆຣິຓີຕິ ເອເຕນ ຕິນ຺ຕສ຺ສປິ ຕສ຺ສ ຆນຖທ຺ຘຠາວໍ ວທຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ນ ພິນ຺ທຸພິນ຺ທູ’’ຕິອາທິ.

ຕາຫິ ຕາຫິ ອຸທກສິຣາຫິ ອຸພ຺ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ອຸພ຺ຠິທໍ, ອຸພ຺ຠິທໍ ອຸທກໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອຸພ຺ຠິໂທທໂກ. ອຸພ຺ຠິນ຺ນອຸທໂກຕິ ນທີຕີເຣ ຂຕກູປໂກ ວິຍ ອຸພ຺ຠິຊ຺ຊນກອຸທໂກ. ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນອຸທໂກຕິ ຘາຣາວເສນ ອຸຏ຺ຐຫນອຸທໂກ. ກສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ອຸພ຺ຠິໂທທໂກວ ຣຫໂທ ຄຫິໂຕ, ນ ອິຕໂຣຕິ ອາຫ ‘‘ເຫຏ຺ຐາ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນອຸທກຎ຺ຫີ’’ຕິອາທິ. ຘາຣານິປາຕພຸພ຺ພຸຬເກຫີຕິ ຘາຣານິປາເຕຫິ ຈ ອຸທກພຸພ຺ພຸເຬຫິ ຈ. ‘‘ເຜຓປຏເລຫິ ຈາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ສນ຺ນິສິນ຺ນເມວ ອປຣິກ຺ໂຂຠຕາຍ ນິຈ຺ຈລເມວ, ສຸປ຺ປສນ຺ນເມວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເສສນ຺ຕິ ‘‘ອຠິສນ຺ເທຕີ’’ຕິອາທິກໍ.

ອຸປ຺ປລານີຕິ ອຸປ຺ປລຄຈ຺ຉານິ. ເສຕຣຕ຺ຕນີເລສູຕິ ອຸປ຺ປເລສຸ, ເສຕຸປ຺ປລຣຕ຺ຕຸປ຺ປລນີລຸປ຺ປເລສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອຸປ຺ປລໍ ອຸປ຺ປລເມວ ສາມຎ຺ຎຄ຺ຄຫຓໂຕ. ສຕປຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຕ-ສທ຺ໂທ ພຫຸປຣິຍາໂຍ ‘‘ສຕຄ຺ຆີ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ. ເຕນ ອເນກສຕປຕ຺ຕສ຺ສປິ ສງ຺ຄໂຫ ສິທ຺ໂຘ ໂຫຕິ. ໂລເກ ປນ ຣຕ຺ຕໍ ປທຸມໍ, ເສຕໍ ປຸຓ຺ຑຣີກນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍາວ ອຄ຺ຄາ ຍາວ ຈ ມູລາ ອຸທເກນ ອຠິສນ຺ທນາທິສມ຺ຠວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອຸທການຸຄ຺ຄຕຄ຺ຄຫຓໍ. ອິຘ ອຸປ຺ປລາທີນິ ວິຍ ກຣຊກາໂຍ, ອຸທກໍ ວິຍ ຕຕິຍຊ຺ຌານສຸຂໍ.

ຍສ຺ມາ ປຣິສຸທ຺ເຘນ ເຈຕສາຕິ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕມາຫ, ຕຎ຺ຈ ຣາຄາທິອຸປກ຺ກິເລສມລາປຄມໂຕ ນິຣຸປກ຺ກິເລສໍ ນິມ຺ມລໍ, ຕສ຺ມາ ອາຫ ‘‘ນິຣຸປກ຺ກິເລສຏ຺ເຐນ ປຣິສຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ປາຣິສຸທ຺ຘິຍາ ເອວ ປຈ຺ຈຍວິເສເສນ ປວຕ຺ຕິວິເສໂສ ປຣິໂຍທາຕຕາ ສຸຘນ຺ຕສຸວຓ຺ຓສ຺ສ ນິຆໍສເນນ ປຠສ຺ສຣຕາ ວິຍ, ຕສ຺ມາ ອາຫ ‘‘ປຠສ຺ສຣຏ຺ເຐນ ປຣິໂຍທາຕໍ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ອິທນ຺ຕິ ໂອທາຕວຈນໍ. ອຸຕຸຜຣຓຕ຺ຖນ຺ຕິ ອຸຕຸໂນ ຜຣຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ອຸຕຸຜຣຓໍ ນ ໂຫຕິ ເສສນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕງ຺ຂຓ …ເປ… ພລວໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ວຕ຺ຖໍ ວິຍ ກຣຊກາໂຍຕິ ໂຍຄິໂນ ກຣຊກາໂຍ ວຕ຺ຖໍ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ ອຸຕຸຜຣຓສທິເສນ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສຸເຂນ ຜຣິຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ປຸຣິສສ຺ສ ສຣີຣໍ ວິຍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ອຸຕຸຜຣຓຏ຺ຐານິຍສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ ນິສ຺ສຍຠາວໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຈ ‘‘ປຣິສຸທ຺ເຘນ ເຈຕສາ’’ຕິ ເຈໂຕຄຫເຓນ ຌານສຸຂໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸຕຸຜຣຓໍ ວິຍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສຸຂ’’ນ຺ຕິ. ນນຸ ຈ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌາເນ ສຸຂເມວ ນຕ຺ຖີຕິ? ສຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ສາຕລກ຺ຂຓສນ຺ຕສຠາວຕ຺ຕາ ປເນຕ຺ຖ ອຸເປກ຺ຂາ ‘‘ສຸຂ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ສມ຺ໂມຫວິໂນທນິຍໍ (ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໒໓໒) ‘‘ອຸເປກ຺ຂາ ປນ ສນ຺ຕຕ຺ຕາ, ສຸຂມິຈ຺ເຈວ ຠາສິຕາ’’ຕິ.

ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ສມາຘິສ຺ສ ສຣູປທສ຺ສນສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓນິມິຕ຺ຕໍ. ສມຠຣິໂຕຕິ ສມປຸຓ຺ໂຓ.

ມຓ຺ຑຠູມີຕິ ປປາວຓ຺ຓຠູມິ. ຍຕ຺ຖ ສລິລສິຎ຺ຈເນນ ວິນາວ ສສ຺ສານິ ຐິຕານິ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຍຸເຄ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ ໂຍຄ຺ຄານິ, ເຕສໍ ອາຈຣິໂຍ ໂຍຄ຺ຄາຈຣິໂຍ. ເຕສໍ ສິກ຺ຂາປນໂຕ ຫຕ຺ຖິອາທໂຍປິ ‘‘ໂຍຄ຺ຄາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ອາຫ ປາຬິຍໍ ‘‘ອສ຺ສທມ຺ມສາຣຖີ’’ຕິ. ເຍນ ເຍນາຕິ ຈຕູສຸ ມຄ຺ເຄສຸ ເຍນ ເຍນ ມຄ຺ເຄນ. ຍໍ ຍໍ ຄຕິນ຺ຕິ ຊວສມຊວາທິເຠທາສຸ ຄຕີສຸ ຍໍ ຍໍ ຄຕິໍ. ນວເມ ນຕ຺ຖິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ປຎ຺ຈງ຺ຄິກສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ນາຄິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໐. ທສເມ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ທາຕິ ອຸທ຺ຘໍ ອຸຄ຺ຄຕຕ຺ຕາ ອຸຈ຺ໂຈ ປຕ຺ຖໂຏ ມຫນ຺ໂຕ ວິນິພ຺ຠິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຄເຫຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ໂຍ ສທ຺ໂທ ເອເຕສນ຺ຕິ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ທາ. ວຈີໂຆໂສປິ ຫິ ພຫູຫິ ເອກຊ຺ຌໍ ປວຕ຺ຕິໂຕ ອຕ຺ຖໂຕ ສທ຺ທໂຕ ຈ ທຸຣວໂພໂຘ ເກວລໍ ມຫານິຄ຺ໂຆໂສ ເອວ ຫຸຕ຺ວາ ໂສຕປຖມາຄຈ຺ຉຕິ. ມຈ຺ຉວິໂລເປຕິ ມຈ຺ຉານໍ ວິລຸມ຺ປິຕ຺ວາ ວິຍ ຄຫເຓ, ມຈ຺ຉານໍ ວາ ວິລຸມ຺ປເນ. ເກວຏ຺ຏານຎ຺ຫິ ມຈ຺ຉປຈ຺ຉິຐປິຕຏ຺ຐາເນ ມຫາຊໂນ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ‘‘ອິຘ ອຎ຺ຎໍ ເອກໍ ມຈ຺ຉໍ ເທຫິ, ເອກໍ ມຈ຺ຉຜາລໍ ເທຫີ’’ຕິ, ‘‘ເອຕສ຺ສ ເຕ ມຫາ ທິນ຺ໂນ, ມຍ຺ຫໍ ຂຸທ຺ທໂກ’’ຕິ ເອວໍ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທໍ ມຫາສທ຺ທໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ມຈ຺ຉຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ຊາເລ ປກ຺ຂິຕ຺ເຕປິ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ເກວຏ຺ຏາ ເຈວ ອຎ຺ເຎ ຈ ‘‘ປວິຏ຺ໂຐ ຄຫິໂຕ’’ຕິ ມຫາສທ຺ທໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສຸຈິສຸຂນ຺ຕິ ກາຍາສຸຈິສນ຺ນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ກິເລສາສຸຈິສນ຺ນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ຈ ອສຸຈິສນ຺ນິສ຺ສິຕສຸຂໍ. ເນກ຺ຂມ຺ມສຸຂສ຺ສາຕິ ກາມໂຕ ນິກ຺ຂມນ຺ຕສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ. ປວິເວກສຸຂສ຺ສາຕິ ຄຓສງ຺ຄຓິກໂຕ ກິເລສສງ຺ຄຓິກໂຕ ຈ ວິຄຕສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ. ອຸປສມສຸຂສ຺ສາຕິ ຣາຄາທິວູປສມາວຫສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ. ສມ຺ໂພຘສຸຂນ຺ຕິ ມຄ຺ຄສງ຺ຂາຕສ຺ສ ສມ຺ໂພຘສ຺ສ ນິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ ສຸຂໍ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ນາຄິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຎ຺ຈງ຺ຄິກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.