໒-໓. ອາຣຠຕິສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໔໒-໓. ທຸຕິເຍ ອາຣຠຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາຣມ຺ຠ-ສທ຺ໂທ ກມ຺ມກິຣິຍຫິໍສນວີຣິຍໂກປນາປຕ຺ຕິວີຕິກ຺ກເມສຸ ວຕ຺ຕຕິ. ຕຖາ ເຫສ ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ, ສພ຺ພໍ ອາຣມ຺ຠປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ (ສຸ. ນິ. ໗໔໙) ກມ຺ເມ ອາຄໂຕ. ‘‘ມຫາຣມ຺ຠາ ມຫາຍຎ຺ຎາ, ນ ເຕ ໂຫນ຺ຕິ ມຫປ຺ຜລາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໒໐; ອ. ນິ. ໔.໓໙) ກິຣິຍາຍ. ‘‘ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ປາຓໍ ອາຣຠນ຺ຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໒.໕໑) ຫິໍສເນ. ‘‘ອາຣມ຺ຠຖ ນິກ຺ຂມຖ, ຍຸຎ຺ຊຖ ພຸທ຺ຘສາສເນ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໕; ເນຕ຺ຕິ. ໒໙; ເປຏໂກ. ໓໘; ມິ. ປ. ໕.໑.໔) ວີຣິເຍ. ‘‘ພີຊຄາມຠູຕຄາມສມາຣມ຺ຠາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໑໐, ໑໙໕; ມ. ນິ. ໑.໒໙໓) ໂກປເນ. ‘‘ອາຣຠຕິ ຈ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ ໂຫຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໕.໑໔໒; ປຸ. ປ. ໑໙໑) ອຍໍ ປນ ອາປຕ຺ຕິວີຕິກ຺ກເມ ອາຄໂຕ, ຕສ຺ມາ ອາປຕ຺ຕິວີຕິກ຺ກມວເສນ ອາຣຠຕິ ເຈວ, ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຈ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕີຕິ ອນຘິຄຕຕ຺ຕາ ຍຖາສຠາວໂຕ ນ ຊານາຕິ. ຍຕ຺ຖສ຺ສາຕິ ຍສ຺ມິໍ ອສ຺ສ, ຍໍ ຐານໍ ປຕ຺ວາ ເອຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິໍ ປນ ປຕ຺ວາ ເຕ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ? ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄໍ, ຜລປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປນ ນິຣຸທ຺ຘາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ອິຘ ມຄ຺ຄກິຈ຺ຈວເສນ ປນ ຜລເມວ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອາຣຠຕີ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕີຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ປເນສ ເທເສຕຸໍ ສຠາຄປຸຄ຺ຄລໍ ປຣິເຍສຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ. ນ ອາຣຠຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕີຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ນ ອາປຊ຺ຊຕິ, ວິນຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍໍ ປນ ອໂກວິທຕ຺ຕາ ອນາປຕ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕີຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ‘‘ນ ອາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕີ’’ຕິ ໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ກຕໂຣ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ? ໂອສ຺ສຏ຺ຐວີຣິຍປຸຄ຺ຄໂລ. ໂສ ຫິ ‘‘ກິໍ ເມ ອິມສ຺ມິໍ ກາເລ ປຣິນິພ຺ພາເນນ, ອນາຄເຕ ເມຕ຺ເຕຍ຺ຍສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘກາເລ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິສຸທ຺ຘສີໂລປິ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ນ ປູເຣຕິ. ໂສ ຫິ ‘‘ກິມຕ຺ຖໍ ອາຍສ຺ມາ ປມຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ, ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ນາມ ຄຕິ ອນິພທ຺ຘາ, ຕສ຺ມາ ຫິ ເມຕ຺ເຕຍ຺ຍສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສມ຺ມຸຂີຠາວໍ ລເຠຍ຺ຍາສິ, ອຣຫຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ ວິປສ຺ສນໍ ຠາເວຫີ’’ຕິ ໂອວທິຕພ຺ໂພວ.

ສາຘູຕິ ອາຍາຈນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍາວ ອປຣທ຺ຘໍ ວຕ ອາຍສ຺ມຕາ, ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຍາຈາມ, ເທເສຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກສ຺ສ ເທສນາຍ, ວຸຏ຺ຐາຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກສ຺ສ ວຸຏ຺ຐາເນນ, ອາວິກາຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກສ຺ສ ອາວິກິຣິຍາຍ ອາຣມ຺ຠເຊ ອາສເວ ປຫາຍ ສຸທ຺ຘນ຺ເຕ ຐິຕຠາວປຈ຺ຈເວກ຺ຂເຓນ ວິປ຺ປຏິສາຣເຊ ອາສເວ ປຏິວິໂນເທຕ຺ວາ ນີຫຣິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎຎ຺ຈ ວຑ຺ເຒຕູຕິ. ອມຸນາ ປຎ຺ຈເມນ ປຸຄ຺ຄເລນາຕິ ເອເຕນ ປຎ຺ຈເມນ ຂີຓາສວປຸຄ຺ຄເລນ. ສມສໂມ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຄຸເຓຫິ ສມຠາເວເນວ ສໂມ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອວໍ ຂີຓາສເວນ ໂອວທິຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕິຍໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ອາຣຠຕິສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.