໙. ປຐມເສຂສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໙. ນວເມ ອາຣມິຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ກມ຺ມໍ ອາຣາໂມ ເອຕສ຺ສາຕິ ກມ຺ມາຣາໂມ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ກມ຺ມາຣາມຕາ. ຕຕ຺ຖ ກມ຺ມນ຺ຕິ ອິຕິກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກມ຺ມໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຈີວຣວິຈາຣຓໍ ຈີວຣກມ຺ມກຣຓໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠນໍ ປຕ຺ຕຕ຺ຖວິກອໍສພທ຺ຘກກາຍພນ຺ຘນຘມ຺ມກຣຓອາຘາຣກປາທກຖລິກສມ຺ມຊ຺ຊນິອາທີນໍ ກຣຓນ຺ຕິ. ເອກຈ຺ໂຈ ຫິ ເອຕານິ ກໂຣນ຺ໂຕ ສກລທິວສໍ ເອຕາເນວ ກໂຣຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາເຍສ ປຏິກ຺ເຂໂປ. ໂຍ ປນ ເອເຕສໍ ກຣຓເວລາຍເມວ ຕານິ ກໂຣຕິ, ອຸທ຺ເທສເວລາຍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ສຊ຺ຌາຍເວລາຍ ສຊ຺ຌາຍຕິ, ເຈຕິຍງ຺ຄຓວຕ຺ຕເວລາຍ ເຈຕິຍງ຺ຄຓວຕ຺ຕໍ ກໂຣຕິ, ມນສິກາຣເວລາຍ ມນສິກາຣໍ ກໂຣຕິ, ນ ໂສ ກມ຺ມາຣາໂມ ນາມ. ຠສ຺ສາຣາມຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຍ ອິຕ຺ຖິວຓ຺ຓປຸຣິສວຓ຺ຓາທິວເສນ ອາລາປສລ຺ລາປໍ ກໂຣນ຺ໂຕເຍວ ທິວສຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິຎ຺ຈ ວີຕິນາເມຕິ, ເອວຣູໂປ ຠສ຺ເສ ປຣິຍນ຺ຕກາຣີ ນ ໂຫຕິ, ອຍໍ ຠສ຺ສາຣາໂມ ນາມ. ໂຍ ປນ ຣຕ຺ຕິມ຺ປິ ທິວສມ຺ປິ ຘມ຺ມໍ ກເຖຕິ, ປຎ຺ຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ອຍໍ ອປ຺ປຠສ຺ໂສ ຠສ຺ເສ ປຣິຍນ຺ຕກາຣີເຍວ. ກສ຺ມາ? ‘‘ສນ຺ນິປຕິຕານໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວຍໍ ກຣຓີຍໍ ຘມ຺ມີ ວາ ກຖາ, ອຣິໂຍ ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໒໗໓; ອຸທາ. ໑໒, ໒໘, ໒໙) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ.

ນິທ຺ທາຣາມຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ນິສິນ຺ໂນປິ ນິປນ຺ໂນປິ ຖິນມິທ຺ຘາຠິຠູໂຕ ນິທ຺ທາຍຕິເຍວ, ອຍໍ ນິທ຺ທາຣາໂມ ນາມ. ຍສ຺ສ ປນ ກຣຊກາເຍ ເຄລຎ຺ເຎນ ຈິຕ຺ຕໍ ຠວງ຺ເຄ ໂອຕຣຕິ, ນາຍໍ ນິທ຺ທາຣາໂມ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ອຠິຊານາມິ ໂຂ ປນາຫໍ, ອຄ຺ຄິເວສ຺ສນ, ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິເມ ມາເສ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປ຺ປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ຈຕຸຄ຺ຄຸຓໍ ສງ຺ຆາຏິໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ປສ຺ເສນ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມິຕາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໓໘໗). ສງ຺ຄຓິກາຣາມຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຍ ເອກສ຺ສ ທຸຕິໂຍ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ຕຕິໂຍ, ຕິຓ຺ຓໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖຕິ ເອວໍ ສໍສຏ຺ໂຐວ ວິຫຣຕິ, ເອກໂກ ອສ຺ສາທໍ ນ ລຠຕິ, ອຍໍ ສງ຺ຄຓິກາຣາໂມ. ໂຍ ປນ ຈຕູສຸ ອິຣິຍາປເຖສຸ ເອກໂກວ ອສ຺ສາທໍ ລຠຕິ, ນາຍໍ ສງ຺ຄຓິກາຣາໂມ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເສຂານໍ ປຏິລທ຺ຘຄຸຓສ຺ສ ປຣິຫານາສມ຺ຠວໂຕ ‘‘ອຸປຣິຄຸເຓຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຐມເສຂສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.