໙. ອຸຊ຺ຊຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໙. ນວເມ ອນຸກຸລຍຎ຺ຎນ຺ຕິ ອນຸກຸລໍ ກຸລານຸກ຺ກມໍ ອຸປາທາຍ ທາຕພ຺ພທານໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ…ເປ… ກຸລານຸກຸລວເສນ ຍຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ວໍສປຣມ຺ປຣາຍ ປຈ຺ຉາ ທຸຄ຺ຄຕປຸຣິເສຫິ ປທາຕພ຺ພທານໍ. ເອວຣູປໍ ກຸລໍ ສີລວນ຺ເຕ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ນິພທ຺ຘທານໍ, ຕສ຺ມິໍ ກຸເລ ທລິທ຺ທານິປິ ນ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຣິທໍ ວຕ຺ຖຸ – ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ຆເຣ ປຎ຺ຈ ສລາກຠຕ຺ຕສຕານິ ທີຍິໍສຸ. ທນ຺ຕມຍສລາການໍ ປຎ຺ຈສຕານິ ອເຫສຸໍ. ອຖ ຕໍ ກຸລໍ ອນຸກ຺ກເມນ ທາລິທ຺ທິເຍນ ອຠິຠູຕໍ. ເອກາ ຕສ຺ມິໍ ກຸເລ ທາຣິກາ ເອກສລາກໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ທາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ. ສາປິ ປຈ຺ຉາ ສາຕວາຫນໍ ຣຏ຺ຐໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຂລໍ ໂສເຘຕ຺ວາ ລທ຺ຘຘຎ຺ເຎນ ຕໍ ສລາກໍ ອທາສິ. ເອໂກ ເຖໂຣ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈສິ. ຣາຊາ ຕໍ ອາເນຕ຺ວາ ອຄ຺ຄມເຫສິຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ. ສາ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຸນ ປຎ຺ຈປິ ສລາກສຕານິ ປວຕ຺ເຕສິ.

ອສ຺ສເມຘນ຺ຕິອາທີສຸ ໂປຣາຓກຣາຊກາເລ ກິຣ ສສ຺ສເມຘໍ, ປຸຣິສເມຘໍ, ສມ຺ມາປາສໍ, ວາຈາເປຍ຺ຍນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູນິ ອເຫສຸໍ, ເຍຫິ ຣາຊາໂນ ໂລກໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫິໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ນິປ຺ຜນ຺ນສສ຺ສໂຕ ທສມຠາຄຄ຺ຄຫຓໍ ສສ຺ສເມຘໍ ນາມ, ສສ຺ສສມ຺ປາທເນ ເມຘາວິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຫາໂຍຘານໍ ຉມາສິກຠຕ຺ຕເວຕນານຸປ຺ປທານໍ ປຸຣິສເມຘໍ ນາມ, ປຸຣິສສງ຺ຄຓ຺ຫເນ ເມຘາວິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທລິທ຺ທມນຸສ຺ສານໍ ຫຕ຺ເຖ ເລຂໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕີຓິ ວສ຺ສານິ ວິນາ ວຑ຺ຒິຍາ ສຫສ຺ສທ຺ວິສຫສ຺ສມຕ຺ຕຘນານຸປ຺ປທານໍ ສມ຺ມາປາສໍ ນາມ. ຕຎ຺ຫິ ສມ຺ມາ ມນຸສ຺ເສ ປາເສຕິ ຫທເຍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ວິຍ ຐເປຕິ, ຕສ຺ມາ ສມ຺ມາປາສນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ຕາຕ, ມາຕຸລາ’’ຕິອາທິນາ ປນ ສຓ຺ຫວາຈາຠຓນໍ ວາຈາເປຍ຺ຍໍ ນາມ, ເປຍ຺ຍວຊ຺ຊໍ ປິຍວຈນຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ສງ຺ຄຫິຕໍ ຣຏ຺ຐໍ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ໂຫຕິ ຜີຕຎ຺ຈ ປຫູຕອນ຺ນປານໍ ເຂມໍ ນິຣພ຺ພຸທໍ, ມນຸສ຺ສາ ມຸທາ ໂມທນາ ອຸເຣ ປຸຕ຺ເຕ ນຈ຺ເຈນ຺ຕາ ອປາຣຸຕຆຣທ຺ວາຣາ ວິຫຣນ຺ຕິ. ອິທໍ ຆຣທ຺ວາເຣສຸ ອຄ຺ຄຬານໍ ອຠາວໂຕ ນິຣຄ຺ຄຬນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຍໍ ໂປຣາຓິກາ ປເວຓີ. ອປຣຠາເຄ ປນ ໂອກ຺ກາກຣາຊກາເລ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູນິ ອິມຎ຺ຈ ຣຏ຺ຐສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ຕາ ອຸມ຺ມູລໍ ກຕ຺ວາ ອສ຺ສເມຘໍ ປຸຣິສເມຘນ຺ຕິອາທິເກ ປຎ຺ຈ ຍຎ຺ເຎ ນາມ ອກໍສຸ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຘມ຺ມິຍສຸຕ຺ເຕ –

‘‘ເຕສໍ ອາສິ ວິປລ຺ລາໂສ, ທິສ຺ວານ ອຓຸໂຕ ອຓຸໍ…ເປ…;

ເຕ ຕຕ຺ຖ ມນ຺ເຕ ຄນ຺ເຖຕ຺ວາ, ໂອກ຺ກາກໍ ຕທຸປາຄມຸ’’ນ຺ຕິ. (ສຸ. ນິ. ໓໐໑-໓໐໔);

ອິທານິ ເຕຫິ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຐປິຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອສ຺ສເມຘ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເມຘນ຺ຕີຕິ ວເຘນ຺ຕິ. ທ຺ວີຫິ ປຣິຍຎ຺ເຎຫີຕິ ມຫາຍຎ຺ຎສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາເຄ ປຈ຺ຉາ ຈ ປວຕ຺ເຕຕພ຺ເພຫິ ທ຺ວີຫິ ປຣິວາຣຍຎ຺ເຎຫິ. ສຕ຺ຕນວຸຕິປຎ຺ຈປສຸສຕຆາຕຠິໍສນສ຺ສາຕິ ສຕ຺ຕນວຸຕາຘິການໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປສຸສຕານໍ ມາຣເຓນ ເຠຣວສ຺ສ ປາປຠີຣຸການໍ ຠຍາວຫສ຺ສ. ຕຖາ ຫິ ວທນ຺ຕິ –

‘‘ຉສຕານິ ນິຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິ, ປສູນໍ ມຊ຺ຌິເມ ຫນິ;

ອສ຺ສເມຘສ຺ສ ຍຎ຺ຎສ຺ສ, ອູນານິ ປສູຫິ ຕີຫີ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ຏີ. ໑.໑.໑໒໐);

ສມ຺ມນ຺ຕິ ຍຸຄຈ຺ຉິທ຺ເທ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພທຓ຺ຑກໍ. ປາສນ຺ຕີຕິ ຂິປນ຺ຕິ. ສໍຫາຣິເມຫີຕິ ສກເຏຫິ ວຫິຕພ຺ເພຫິ. ປຸພ຺ເພ ກິຣ ເອໂກ ຣາຊາ ສມ຺ມາປາສໍ ຍຊນ຺ໂຕ ສຣສ຺ສຕິນທິຕີເຣ ປຖວິຍາ ວິວເຣ ທິນ຺ເນ ນິມຸຄ຺ໂຄເຍວ ອໂຫສິ, ອນ຺ຘພາລພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຄຕານຸຄຕິຄຕາ ‘‘ອຍໍ ຕສ຺ສ ສຄ຺ຄຄມນມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມາປາສຍຎ຺ຎໍ ປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນິມຸຄ຺ໂຄກາສໂຕ ປຠຸຕີ’’ຕິ. ອຍູໂປ ອປ຺ປກທິວໂສ ຍາໂຄ, ສຍູໂປ ພຫຸທິວສໍ ເນຍ຺ໂຍ ສຕ຺ຣຍາໂຄຕິ. ມນ຺ຕປທາຠິສງ຺ຂຕານໍ ສປ຺ປິມຘູນໍ ວາຊມິຕິ ສມຎ຺ຎາ. ຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓໂຄມຫິໍສາທິ ສຕ຺ຕຣສກທກ຺ຂິຓສ຺ສ. ສາຣຄພ຺ຠໂກຏ຺ຐາຄາຣາທີສຸ ນຕ຺ຖິ ເອຕ຺ຖ ອຄ຺ຄຬນ຺ຕິ ນິຣຄ຺ຄໂຬ. ຕຕ຺ຖ ກິຣ ຍຎ຺ເຎ ອຕ຺ຕໂນ ສາປເຕຍ຺ຍໍ ອນວເສສໂຕ ອນິຄູຫິຕ຺ວາ ນິຍ຺ຍາຕີຍຕິ.

ມຫາຣມ຺ຠາຕິ ພຫຸປສຸຆາຕກມ຺ມາ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ວິວິຘາ ຍຕ຺ຖ ຫຎ຺ຎເຣ’’ຕິ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ‘‘ມຫາກິຈ຺ຈາ ມຫາກຣຓີຍາ’’ຕິ ປຐໂມ ອຕ຺ຖວິກປ຺ໂປ ວຸຕ຺ໂຕ. ທຸຕິໂຍ ປນ ອຕ຺ຖວິກປ຺ໂປ ‘‘ມຫາຣມ຺ຠາຕິ ປປຎ຺ຈວເສນ ອເຊຬກາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ອປິຈາ’’ຕິອາທິນາ ອາຣທ຺ໂຘ. ນິຣາຣມ຺ຠາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ນນຸ ຈ ປາຓາຕິປາຕາທິອກຸສລກມ຺ມສ຺ສ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ຜລໍ ນຸປລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ນິປ຺ຜລຠາວໍ ອວຕ຺ວາ ‘‘ນ ເຕ ໂຫນ຺ຕິ ມຫປ຺ຜລາ’’ຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນິຣວເສສຕ຺ເຖ’’ຕິອາທິ. ອນຸຄຕໍ ກຸລນ຺ຕິ ອນຸກຸລໍ, ກຸລານຸຄຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍ ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕາທິໍ ປຸພ຺ພປຸຣິເສຫິ ປຏ຺ຐປິຕໍ ອປຣາປຣໍ ອນຸປຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ຕາ ມນຸສ຺ສາ ທທນ຺ຕິ, ເຕ ອນຸກຸລໍ ຍຊນ຺ຕິ ນາມ. ເຕເນວາຫ ‘‘ເຍ ອຎ຺ເຎ ອນຸກຸລໍ ຍຊນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ.

ອຸຊ຺ຊຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.