໙-໑໐. ຕຓ຺ຫາສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໙໙-໒໐໐. ນວເມ ຕໂຍ ຠເວ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຐິຕໍ ‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກສ຺ສ ອຸປາທາຍ ອຏ຺ຐາຣສ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕານີ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕໍ ຕໍ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ໂກຏ຺ຐາສຠູຕໍ ຊາລເມຕິສ຺ສາ ອຕ຺ຖີຕິ ຊາລິນີ. ເຕນາຫ ‘‘ຕໂຍ ວາ ຠເວ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຠເວ, ອາຣມ຺ມເຓ ວາ. ອປິຈາຕິອາທິນາ ນິທ຺ເທສນເຍນ ວິສຕ຺ຕິກາປທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ນິທ຺ເທສປາຬິຍາ ເອກເທສໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ວິສມູລາ’’ຕິອາທິນາ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ນິທ຺ເທສປາຬິ (ມຫານິ. ໓; ຈູຬນິ. ເມຕ຺ຕຄູມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທໂສ ໒໒, ຂຄ຺ຄວິສາຓສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທໂສ ໑໒໔) –

‘‘ວິສຕ຺ຕິກາຕິ ເກນຏ຺ເຐນ ວິສຕ຺ຕິກາ? ວິສຕາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສຏາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສາລາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສກ຺ກຕີຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສໍຫຣຕີຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສໍວາທິກາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສມູລາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສຜລາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ. ວິສປຣິໂຠຄາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ. ວິສາລາ ວາ ປນ ສາ ຕຓ຺ຫາ ຣູເປ ສທ຺ເທ ຄນ຺ເຘ ຣເສ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ກຸເລ ຄເຓ ອາວາເສ ລາເຠ ຍເສ ປສໍສາຍ ສຸເຂ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາເຣ ກາມຘາຕຸຍາ ຣູປຘາຕຸຍາ ອຣູປຘາຕຸຍາ ກາມຠເວ ຣູປຠເວ ອຣູປຠເວ ສຎ຺ຎິຠເວ ອສຎ຺ຎິຠເວ ເນວສຎ຺ຎິນາສຎ຺ຎິຠເວ ເອກໂວກາຣຠເວ ຈຕຸໂວກາຣຠເວ ປຎ຺ຈໂວກາຣຠເວ ອຕີເຕ ອນາຄເຕ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕວິຎ຺ຎາຕພ຺ເພສຸ ວິສຏາ ວິຕ຺ຖຕາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ (ມຫານິ. ອຏ຺ຐ. ໓; ສໍ. ນິ. ຏີ. ໑.໑.໑ ໂອຆຕຣຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ) ວິສຕາຕິ ວິຕ຺ຖຕາ ຣູປາທີສຸ ເຕຠູມກຘມ຺ມພ຺ຍາປນວເສນ. ວິສຏາຕິ ປຸຣິມວຈນເມວ ຕ-ກາຣສ຺ສ ຏ-ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິສາລາຕິ ວິປຸລາ. ວິສກ຺ກຕີຕິ ປຣິສຫຕິ. ຣຕ຺ໂຕ ຫິ ຣາຄວຕ຺ຖຸນາ ປເຣນ ຕາຬິຍມາໂນປິ ສຫຕິ, ວິປ຺ຜນ຺ທນໍ ວາ ‘‘ວິສກ຺ກນ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ວິສໍຫຣຕີຕິ ຕຖາ ຕຖາ ກາເມສຸ ອານິສໍສໍ ທສ຺ເສນ຺ຕີ ວິວິເຘຫິ ອາກາເຣຫິ ເນກ຺ຂມ຺ມາຠິມຸຂປ຺ປວຕ຺ຕິໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ສໍຫຣຕິ ສໍຂິປຕິ. ວິສໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ, ຕໍ ຫຣຕິ ອຸປເນຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນິຈ຺ຈາທິໍ ນິຈ຺ຈາທິໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ ວິສໍວາທິກາ ໂຫຕິ. ທຸກ຺ຂນິພ຺ພຕ຺ຕກສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸຠາວໂຕ ວິສມູລາ, ວິສໍ ວາ ທຸກ຺ຂທຸກ຺ຂາທິຠູຕາ ເວທນາ ມູລໍ ເອຕິສ຺ສາຕິ ວິສມູລາ. ທຸກ຺ຂສມຸທຍຕ຺ຕາ ວິສໍ ຜລໍ ເອຕິສ຺ສາຕິ ວິສຜລາ. ຕຓ຺ຫາຍ ຣູປາທິກສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິໂຠໂຄ ໂຫຕິ, ນ ອມຕສ຺ສາຕິ ສາ ວິສປຣິໂຠຄາ ວຸຕ຺ຕາ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ນິຣຸຕ຺ຕິວເສນ ປທສິທ຺ຘິ ເວທິຕພ຺ພາ. ໂຍ ປເນຕ຺ຖ ປຘາໂນ ອຕ຺ໂຖ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຸນ ‘‘ວິສຏາ ວາ ປນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕນ຺ຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ (ທີ. ນິ. ຏີ. ໒.໙໕ ອປສາທນາວຓ຺ຓນາ; ສໍ. ນິ. ຏີ. ໒.໒.໖໐) ວຕ຺ຖວິນນຕ຺ຖໍ ຕນ຺ຕວາເຍຫິ ທຓ຺ຑເກ ອາສຎ຺ຈິຕ຺ວາ ປສາຣິຕສຸຕ຺ຕວຏ຺ຏິ ‘‘ຕນີຍຕີ’’ຕິ ກຕ຺ວາ, ຕໍ ປນ ສຸຕ຺ຕໍ ສນ຺ຕານາກຸລຕາຍ ນິທສ຺ສນຠາເວນ ອາກຸລເມວ ຄຫິຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕນ຺ຕໍ ວິຍ ອາກຸລຊາໂຕ’’ຕິ. ສງ຺ເຂປໂຕ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ນາມາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມາເນຕຸນ຺ຕິ ປຸພ຺ເພນາປຣໍ ສມໍ ກຕ຺ວາ ອາເນຕຸໍ, ອວິສມໍ ອຸຊຸໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕນ຺ຕເມວ ວາ ອາກຸລໍ ຕນ຺ຕາກຸລໍ, ຕນ຺ຕາກຸລໍ ວິຍ ຊາໂຕ ຠູໂຕຕິ ຕນ຺ຕາກຸລກຊາໂຕ. ວິນນໂຕ ຄຸລາຕິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວເສນ ລທ຺ຘນາມສ຺ສ ຕນ຺ຕວາຍສ຺ສ ຄຸຓ຺ຐິກໍ ນາມ ອາກຸລຠາເວນ ອຄ຺ຄໂຕ ວາ ມູລໂຕ ວາ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ ຂລິພທ຺ຘຕນ຺ຕສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຄຸລາຄຸຓ຺ຐິກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ເປສກາຣກຎ຺ຊິຍສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

ສກຸຓິກາຕິ ປຏປທສກຸຓິກາ. ສາ ຫິ ຣຸກ຺ຂສາຂາສຸ ໂອລມ຺ພນກຸຏວາ ໂຫຕິ. ຕຎ຺ຫິ ສາ ກຸຏວໍ ຕໂຕ ຕໂຕ ຕິຓຫີຣາທິເກ ອາເນຕ຺ວາ ຕຖາ ວິນຕິ, ຍຖາ ເຕ ເປສກາຣກຎ຺ຊິຍສຸຕ຺ຕໍ ວິຍ ອຄ຺ເຄນ ວາ ອຄ຺ຄໍ, ມູເລນ ວາ ມູລໍ ສມາເນຕຸໍ ວິເວເຈຕຸໍ ວາ ນ ສກ຺ກາ. ເຕນາຫ ‘‘ຍຖາ’’ຕິອາທິ. ຕທຸຠຍມ຺ປິ ‘‘ຄຸລາຄຸຓ຺ຐິກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ກຎ຺ຊິຍສຸຕ຺ຕໍ ກຸລາວກຎ຺ຈ. ປຸຣິມນເຍເນວາຕິ ‘‘ເອວເມວ ສຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ. ກາມໍ ມຸຎ຺ຊປພ຺ພຊຕິຓານິ ຍຖາຊາຕານິປິ ທີຆຠາເວນ ປຕິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎຏ຺ຐາເນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິນນ຺ຘິຕ຺ວາ ອາກຸລພ຺ຍາກຸລານິ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ຕານິ ປນ ນ ຕຖາ ທຸພ຺ພິເວຈິຍານິ ຍຖາ ຣຊ຺ຊຸຠູຕານີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ຕານີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອປາຍາຕິ ອວຑ຺ຒິກາ, ສຸເຂນ, ສຸຂເຫຕຸນາ ວາ ວິຣຫິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຄຕິຠາວໂຕຕິ ອາປາຍິກສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານຠາວໂຕ. ສຸຂສມຸສ຺ສຍໂຕຕິ ອພ຺ຠຸທຍໂຕ. ວິນິປຕິຕຕ຺ຕາຕິ ວິຣູປໍ ນິປາຕຕ຺ຕາ, ຍຖາ ເຕນຕ຺ຕຠາເວນ ສຸຂສມຸສ຺ສໂຍ ນ ໂຫຕິ, ເອວໍ ນິປຕິຕຕ຺ຕາ. ອິຕໂຣຕິ ສໍສາໂຣ. ນນຸ ‘‘ອປາຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ໂຕປິ ສໍສາໂຣ ເອວາຕິ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ນິຣຍາທີນໍ ປນ ອຘິມຕ຺ຕທຸກ຺ຂຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອປາຍາທິຄ຺ຄຫຓໍ. ໂຄພລີພທ຺ທຎາເຍນາຍມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຂນ຺ຘານຎ຺ຈ ປຏິປາຏີຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ເຫຕຸຜລຠາເວນ ອປຣາປຣປ຺ປວຕ຺ຕິ. ອພ຺ໂພຈ຺ຉິນ຺ນໍ ວຕ຺ຕມານາຕິ ອວິຈ຺ເຉເທນ ວຕ຺ຕມານາ. ຕໍ ສພ຺ພມ຺ປີຕິ ຕໍ ‘‘ອປາຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕໍ ສພ຺ພໍ ອປາຍທຸກ຺ຂຎ຺ຈ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂຎ຺ຈ. ມຫາສມຸທ຺ເທ ວາຕກ຺ຂິຕ຺ຕາ ນາວາ ວິຍາຕິ ອິທໍ ປຣິພ຺ຠມນຏ຺ຐານສ຺ສ ມຫນ຺ຕທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ປຣິພ຺ຠມນສ຺ສ ອນວຏ຺ຐິຕຕາທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ຈ ອຸປມາ. ຍນ຺ເຕ ຍຸຕ຺ຕໂຄໂຓ ວິຍາຕິ ອິທໍ ປນ ອວສີຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ທຸປ຺ປໂມກ຺ຂຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ຈາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

‘‘ສມູຫຄ຺ຄາໂຫຕິ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐີນໍ ສາຘາຣຓຄ຺ຄາໂຫ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ‘‘ອິຕ຺ຖໍ ເອວໍ ອຎ຺ຎຖາ’’ຕິ ປນ ວິເສສໍ ອກຕ຺ວາ ຄຫຓໍ ສມູຫຄ຺ຄາໂຫຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ວິເສສໍ ອກຕ຺ວາຕິ ຈ ອນຸປນິຘານໍ ສມໂຕ ອສມໂຕ ຈ ອຸປນິຘານນ຺ຕິ ອິມໍ ວິຠາຄໍ ອກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕ຺ຖນ຺ຕິ ຫິ ອນຸປນິຘານໍ ກຖິຕໍ. ເອວໍ ອຎ຺ຎຖາຕິ ປນ ສມໂຕ ອສມໂຕ ຈ ອຸປນິຘານໍ. ອຎ຺ຎໍ ອາກາຣນ຺ຕິ ປຣສນ຺ຕານຄຕໍ ອາກາຣໍ.

ອຕ຺ຖີຕິ ສທາ ສໍວິຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສີທຕີຕິ ນສ຺ສຕິ. ສໍສຍປຣິວິຕກ຺ກວເສນາຕິ ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ສິຍໍ, ນ ສິຍ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປຣິວິຕກ຺ກວເສນ. ປຕ຺ຖນາກປ຺ປນວເສນາຕິ ‘‘ອປິ ນາມ ສາຘຸ ປນາຫໍ ສິຍ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປຕ຺ຖນາຍ ກປ຺ປນວເສນ. ສຸທ຺ຘສີສາຕິ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐີນໍ ສາຘາຣຓາ ສີສາ. ‘‘ອິຕ຺ຖໍ ເອວໍ ອຎ຺ຎຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິເສສສ຺ສ ອນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ‘‘ສຸທ຺ຘສີສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐິສີເສຫິ ທິຏ຺ຐິຍາ ຄຫິຕາຍ ຕທວິນາຠາວິນີ ຕຓ຺ຫາ ທສ຺ສິຕາ, ຈຕູຫິ ສີເສຫິ ທ຺ວາທສຫິ ຈ ສີສມູລເກຫິ ມານທິຏ຺ຐີຫິ ອຍເມວ ຕຓ຺ຫາ ທສ຺ສິຕາຕິ ອາຫ ‘‘ເອວເມເຕ…ເປ… ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕຘມ຺ມາ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ. ນນຸ ຈ ມານທິຏ຺ຐິຄ຺ຄາໂຫປິ ອິຘາຘິປ຺ເປໂຕ, ຍໂຕ ‘‘ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐິວເສນ ສມູຫຄ຺ຄາໂຫ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ກຖໍ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕານີຕິ ອິທໍ ວຈນໍ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ທິຏ຺ຐິມາເນສຸປິ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕານີຕິ ວຈນໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິປ຺ປໂຍຄີນໍ ທິຏ຺ຐິມານານໍ ຕຓ຺ຫາຍ ອວິປ຺ປໂຍຄານໍ ຕໍມູລກຕ຺ຕາ ຕປ຺ປຘານຕາຍ ກຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ທສມໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ຕຓ຺ຫາສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ມຫາວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຈຕຸຕ຺ຖປຓ຺ຓາສກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.