໒. ຐານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໒. ທຸຕິເຍ ສໍວາເສນາຕິ ສຫວາເສນ. ສີລໍ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ‘‘ອຍໍ ສຸສີໂລ ວາ ທຸສ຺ສີໂລ ວາ’’ຕິ ສຫ ວສນ຺ເຕນ ອຸປສງ຺ກມນ຺ເຕນ ຊານິຕພ຺ໂພ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ທີເຆນ ອທ຺ຘຸນາ, ນ ອິຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ຕຎ຺ຈ ສີລໍ ທີເຆນ ກາເລນ ເວທິຕພ຺ພໍ, ນ ອິຕ຺ຕເຣນ. ທ຺ວີຫຕີຫຎ຺ຫິ ສໍຍຕາກາໂຣ ຈ ສໍວຸຕິນ຺ທ຺ຣິຍາກາໂຣ ຈ ນ ສກ຺ກາ ທສ຺ເສຕຸໍ. ມນສິ ກໂຣຕາຕິ ຕມ຺ປິ ‘‘ສີລມສ຺ສ ປຣິຄ຺ຄເຫສ຺ສາມີ’’ຕິ ມນສິກໂຣນ຺ເຕນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ເຕເນວ ສກ຺ກາ ຊານິຕຸໍ, ນ ອິຕເຣນ. ປຎ຺ຎວຕາຕິ ຕມ຺ປິ ສປ຺ປຎ຺ເຎເນວ ປຓ຺ຑິເຕນ. ພາໂລ ຫິ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕປິ ຊານິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ.

ສໍໂວຫາເຣນາຕິ ອປຣາປຣໍ ກຖເນນ.

‘‘ໂຍ ຫິ ໂກຈິ ມນຸສ຺ເສສຸ, ໂວຫາຣໍ ອຸປຊີວຕິ;

ເອວໍ ວາເສຏ຺ຐ ຊານາຫິ, ວາຓິໂຊ ໂສ ນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິ. (ມ. ນິ. ໒.໔໕໗; ສຸ. ນິ. ໖໑໙) –

ເອຕ຺ຖ ຫິ ພ຺ຍວຫາໂຣ ນາມ. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣິຍໂວຫາຣາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອນຣິຍໂວຫາຣາ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໓໑໓) ເອຕ຺ຖ ເຈຕນາ. ‘‘ສງ຺ຂາ ສມຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂວຫາໂຣ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໑໓໑໓-໑໓໑໕; ມຫານິ. ໗໓) ເອຕ຺ຖ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ‘‘ໂວຫາຣມຕ຺ເຕນ ໂສ ໂວຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໕) ເອຕ຺ຖ ກຖາໂວຫາໂຣ. ອິຘາປິ ເອໂສວ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ຫິ ສມ຺ມຸຂາກຖາ ປຣມ຺ມຸຂາກຖາຍ ນ ສເມຕິ ປຣມ຺ມຸຂາກຖາ ສມ຺ມຸຂາກຖາຍ. ຕຖາ ປຸຣິມກຖາ ປຈ຺ຉິມກຖາຍ, ປຈ຺ຉິມກຖາ ຈ ປຸຣິມກຖາຍ. ໂສ ກຖເນເນວ ສກ຺ກາ ຊານິຕຸໍ ‘‘ອສຸຈິ ເອໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິ. ສຸຈິສີລສ຺ສ ປນ ປຸຣິມໍ ປຈ຺ຉິເມນ, ປຈ຺ຉິມຎ຺ຈ ປຸຣິເມນ ສເມຕິ. ສມ຺ມຸຂາກຖິຕໍ ປຣມ຺ມຸຂາກຖິເຕນ ສເມຕິ, ປຣມ຺ມຸຂາກຖິຕຎ຺ຈ ສມ຺ມຸຂາກຖິເຕນ, ຕສ຺ມາ ກຖເນນ ສກ຺ກາ ສຸຈິຠາໂວ ຊານິຕຸນ຺ຕິ ປກາເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ.

ຖາໂມຕິ ຎາຓຖາໂມ. ຍສ຺ສ ຫິ ຎາຓຖາໂມ ນຕ຺ຖິ, ໂສ ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ອຸປທ຺ທເວສຸ ຄເຫຕພ຺ພໍ ຄຫຓໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກິຈ຺ຈໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ອທ຺ວາຣກຆຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ ວິຍ ຈຣຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອາປທາສຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖາໂມ ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

ສາກຈ຺ຉາຍາຕິ ສໍກຖາຍ. ທຸປ຺ປຎ຺ຎສ຺ສ ຫິ ກຖາ ອຸທເກ ເຄຓ຺ຑຸ ວິຍ ອຸປ຺ປິລວຕິ. ປຎ຺ຎວໂຕ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ປຏິຠານໍ ອນນ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຸທກວິປ຺ຜນ຺ທິເຕເນວ ຫິ ມຈ຺ໂຉ ຂຸທ຺ທໂກ ວາ ມຫນ຺ໂຕ ວາຕິ ຎາຍຕິ.

ຎາຕິວິນາໂສຕິ ໂຈຣໂຣຄຠຍາທີຫິ ຎາຕີນໍ ວິນາໂສ. ໂຠຄານໍ ພ຺ຍສນໍ ໂຠຄພ຺ຍສນໍ, ຣາຊໂຈຣາທິວເສນ ໂຠຄວິນາໂສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ທຸຕິຍປເທປິ ເອເສວ ນໂຍ’’ຕິ. ປຎ຺ຫຸມ຺ມຄ຺ໂຄຕິ ປຎ຺ຫຄເວສນໍ, ຎາຕຸໍ ອິຈ຺ຉິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວີມໍສນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕປ຺ປກນ຺ຕິ ອຕິຕ຺ຕິກຣຏ຺ເຐນ ອຕປ຺ປກໍ ສາທຸຣສໂຠຊນໍ ວິຍ. ສຓ຺ຫນ຺ຕິ ສຸຂຸມສຠາວໍ.

ຐານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.