໓. ອສຸຠສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໖໓. ຕຕິເຍ ‘‘ຍຖາ ເອຕໍ, ຕຖາ ອິທ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ນເຍນາຕິ ເອເຕນ –

‘‘ຍຖາ ອິທໍ ຕຖາ ເອຕໍ, ຍຖາ ເອຕໍ ຕຖາ ອິທໍ;

ອຊ຺ຌຕ຺ຕຎ຺ຈ ພຫິທ຺ຘາ ຈ, ກາເຍ ຉນ຺ທໍ ວິຣາຊເຍ’’ຕິ. (ສຸ. ນິ. ໒໐໕); –

ອິມໍ ເທສນານຍໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍຖາ ອິທໍ ສວິຎ຺ຎາຓກາສຸຠໍ ອາຍຸອຸສ຺ມາວິຎ຺ຎາຓານໍ ອນປຄມາ ຈຣຕິ ຕິຏ຺ຐຕິ ນິສີທຕິ ສຍຕິ, ຕຖາ ເອຕໍ ເອຕຣຫິ ສຸສາເນ ສຍິຕໍ ອວິຎ຺ຎາຓກມ຺ປິ ປຸພ຺ເພ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ອນປຄມາ ອໂຫສິ. ຍຖາ ຈ ເອຕໍ ເອຕຣຫິ ມຕສຣີຣໍ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ອປຄມາ ນ ຈຣຕິ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ ນ ນິສີທຕິ ນ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຕິ, ຕຖາ ອິທໍ ສວິຎ຺ຎາຓກມ຺ປິ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ອປຄມາ ຠວິສ຺ສຕິ. ຍຖາ ຈ ອິທໍ ສວິຎ຺ຎາຓກໍ ເນຕຣຫິ ສຸສາເນ ມຕໍ ເສຕິ ນ ອຸທ຺ຘຸມາຕກາທິຠາວມຸປຄຕໍ, ຕຖາ ເອຕໍ ເອຕຣຫິ ມຕສຣີຣມ຺ປິ ປຸພ຺ເພ ອໂຫສິ. ຍຖາ ປເນຕໍ ເອຕຣຫິ ອວິຎ຺ຎາຓກາສຸຠໍ ມຕກສຸສາເນ ເສຕິ ອຸທ຺ຘຸມາຕກາທິຠາວຎ຺ຈ ອຸປຄຕໍ, ຕຖາ ອິທໍ ສວິຎ຺ຎາຓກມ຺ປິ ຠວິສ຺ສຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອິທໍ ຕຖາ ເອຕນ຺ຕິ ອຕ຺ຕນາ ມຕສຣີຣສ຺ສ ສມານຠາວໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ພາຫິເຣ ໂທສໍ ປຊຫຕິ. ຍຖາ ເອຕໍ ຕຖາ ອິທນ຺ຕິ ມຕສຣີເຣນ ອຕ຺ຕໂນ ສມານຠາວໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິເກ ຣາຄໍ ປຊຫຕິ. ເຍນາກາເຣນ ອຸຠຍໍ ສມໍ ກໂຣຕິ, ຕໍ ສມ຺ປຊານນ຺ໂຕ ອຸຠຍຕ຺ຖ ໂມຫໍ ປຊຫຕິ.

ພຫິທ຺ຘາ ທິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ພຫິທ຺ຘາ ສຸສານາທີສຸ ທິຏ຺ຐານໍ ອຸທ຺ຘຸມາຕກາທິທສນ຺ນໍ ອສຸຠານໍ. ‘‘ນວນ຺ນໍ ປາຏິກຸລ຺ຍານໍ ວເສນາ’’ຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ, ນນຸ ອນ຺ຕິມຊີວິກາຠາວໂຕ ປິຓ຺ຑປາຕສ຺ສ ອລາຠລາເຠສຸ ປຣິຕສ຺ສນເຄຘາທິສມຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ຠຕ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ມທຊນນໂຕ ກິມິກຸລສໍວທ຺ຘນໂຕຕິ ເອວມາທີຫິປິ ອາກາເຣຫິ ອາຫາເຣປຏິກູລຕາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພາ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ – ‘‘ອນ຺ຕມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊີວິການໍ ຍທິທໍ ປິຓ຺ໂຑລ຺ຍໍ ອຕິປາໂປຍໍ ໂລກສ຺ມິໍ ຍທິທໍ ປິຓ຺ໂຑລ຺ໂຍ ວິຈຣຕິ ປຕ຺ຕປາຓີຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໘໐; ອິຕິວຸ. ໙໑). ອລທ຺ຘາ ຈ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ລທ຺ຘາ ຈ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ຄຘິໂຕ ມຸຈ຺ຉິໂຕ ອຊ຺ໂຌປນ຺ໂນ ອນາທີນວທສ຺ສາວີ ອນິສ຺ສຣຓປຎ຺ໂຎ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີຕິ (ອ. ນິ. ໓.໑໒໔). ຠຸຕ຺ໂຕ ຈ ອາຫາໂຣ ກສ຺ສຈິ ກທາຈິ ມຣຓໍ ວາ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ອາວຫຕີ’’ຕິ.

ກຏຸກີຏກາທໂຍ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສກຸລປ຺ປເຠທາ ກິມິໂຍ ນໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ຊີວນ຺ຕີຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ອນ຺ຕິມຊີວິກາຠາໂວ ຕາວ ຈິຕ຺ຕສໍກິເລສວິໂສຘນຕ຺ຖໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານາຠິນິເວສນໂຕ ປເຄວ ມນສິ ກາຕພ຺ໂພ ‘‘ມາຫໍ ຉວາລາຕສທິໂສ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ຕຖາ ປິຓ຺ຑປາຕສ຺ສ ອລາຠລາເຠສຸ ປຣິຕສ຺ສນເຄຘາທິສມຸປ຺ປຕ຺ຕິນິວາຣຓໍ ປເຄວ ອນຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ ສຸປຣິສຸທ຺ຘສີລສ຺ສ ປຏິສງ຺ຂານວໂຕ ຕທຠາວໂຕ. ຠຕ຺ຕສມ຺ມໂທ ອເນກນ຺ຕິໂກ ປຣິໂຠເຄ ອນ຺ໂຕຄໂຘວາຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ກິມິກຸລສໍວທ຺ຘນໍ ປນ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ສງ຺ຄຫິຕເມວ ວາ ‘‘ນວນ຺ນໍ ປາຏິກຸລ຺ຍານໍ ວເສນາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ນິຍມສ຺ສ ອກຕຕ຺ຕາ. ອິມິນາ ວາ ນເຍນ ອິຕເຣສມ຺ເປຕ຺ຖ ສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ ຍຖາສມ຺ຠວເມຕ຺ຖ ປຏິກູລຕາປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓສ຺ສ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ.

ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໒໙໔-໒໙໕) ທສຫິ ອາກາເຣຫິ ປຏິກູລຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຄມນໂຕ, ປຣິເຍສນໂຕ, ປຣິໂຠຄໂຕ, ອາສຍໂຕ, ນິຘານໂຕ, ອປຣິປກ຺ກໂຕ, ປຣິປກ຺ກໂຕ, ຜລໂຕ, ນິສ຺ສນ຺ທໂຕ, ສມ຺ມກ຺ຂນໂຕຕິ. ເອວໍ ທສນ຺ນໍ ວເສນ ປາຏິກຸລ຺ຍວຈເນນປິ ອິຘ ‘‘ນວນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ວຈນໍ ນ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ, ສມ຺ມກ຺ຂນສ຺ສ ປຣິໂຠຄາທີສຸ ລພ຺ຠມານຠາວາ ວິສຸໍ ຕໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນ ວທນ຺ຕິ. ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໓໐໔) ປນ ສມ຺ມກ຺ຂນໍ ປຣິໂຠຄາທີສຸ ລພ຺ຠມານມ຺ປິ ນິສ຺ສນ຺ທວເສນ ວິເສສໂຕ ປຏິກູລນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ສພ຺ພປຈ຺ຉາ ຐປິຕາ.

ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕສຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ຕີສຸ ຠເວສຸ ອຣຸຈ຺ຈນວເສນ ປວຕ຺ຕາຍ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ນິພ຺ພິທານຸປສ຺ສນາ ເຫສາ ສຎ຺ຎາສີເສນ ວຸຕ຺ຕາ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ອສຸຠສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.