(໙) ໔. ມຈລວຄ຺ໂຄ

໑-໖. ປາຓາຕິປາຕສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໘໑-໘໖. ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ປຐມາທີນິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ. ປຎ຺ຈເມ (ສໍ. ນິ. ຏີ. ໑.໑.໑໓໒) ‘‘ນີເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ’’ຕິອາທິເກນ ອປ຺ປກາສຠາເວນ ຕມຕີຕິ ຕໂມ, ເຕນ ຕເມນ ຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຕໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຖາ ຫິ ຕໍໂຍຄໂຕ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕພ຺ໂພຫາໂຣ ຍຖາ ‘‘ມຈ຺ເຉຣໂຍຄໂຕ ມຈ຺ຉໂຣ’’ຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໂມຕິ ອປ຺ປກາສຠາເວນ ຕໂມ ຕມຠູໂຕ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຍ ຊາໂຕ, ອນ຺ຘກາຣຕ຺ຕໍ ວາ ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ຕມເມວ ປຣມ຺ປຣໂຕ ອຍນໍ ຄຕິ ນິຏ຺ຐາ ເອຕສ຺ສາຕິ ຕມປຣາຍໂຓ. ອຸຠເຍນປິ ຕມຄ຺ຄຫເຓນ ຂນ຺ຘຕໂມ ກຖິໂຕ, ນ ອນ຺ຘກາຣຕໂມ. ຂນ຺ຘຕໂມຕິ ຈ ສມ຺ປຕ຺ຕິຣຫິຕາ ຂນ຺ຘປວຕ຺ຕິເຍວ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ‘‘ອຸຈ຺ເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ’’ຕິອາທິເກນ ປກາສຠາເວນ ໂຊເຕຕີຕິ ໂຊຕິ, ເຕນ ໂຊຕິນາຍຸຕ຺ໂຕຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິຕເຣ ທ຺ເວຕິ ໂຊຕິຕມປຣາຍໂຓ, ໂຊຕິໂຊຕິປຣາຍໂຓຕິ ອິຕເຣ ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄເລ.

ເວຓຸເວຕ຺ຕາທິວິລີເວຫິ ເປຬຠາຊນາທິກາຣກາ ວິລີວກາຣກາ. ມິຄມຈ຺ຉາທີນໍ ນິສາທນໂຕ ເນສາທາ, ມາຄວິກມຈ຺ຉພນ຺ຘາທໂຍ. ຣເຖສຸ ຈມ຺ເມນ ນຫຓກຣຓໂຕ ຣຖກາຣາ, ຈມ຺ມກາຣາ. ປຸອິຕິ ກຣີສສ຺ສ ນາມໍ, ຕໍ ກຸເສນ຺ຕິ ອປເນນ຺ຕີຕິ ປຸກ຺ກຸສາ, ປຸປ຺ຜຉຑ຺ຑກາ. ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓຕິ ວິຣູໂປ. ໂອໂກຏິມໂກຕິ ອາໂຣຫາຠາເວນ ເຫຏ຺ຐິມໂກ, ຣສ຺ສກາໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ລກຸຓ຺ຑໂກ’’ຕິ. ລກຸ ວິຍ ຆຏິກາ ວິຍ ເຑຕິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ລກຸຓ຺ຑໂກ, ຣສ຺ໂສ. ກຓຕິ ນິມີລຕີຕິ ກາໂຓ. ຕໍ ປນສ຺ສ ນິມີລນໍ ເອເກນ ອກ຺ຂິນາ ທ຺ວີຫິປິ ວາຕິ ອາຫ ‘‘ເອກຈ຺ຉິກາໂຓ ວາ ອຸຠຍຈ຺ຉິກາໂຓ ວາ’’ຕິ. ກຸຓນໍ ກຸໂຓ, ຫຕ຺ຖເວກລ຺ລໍ, ໂສ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ກຸຓີ. ຂຎ຺ໂຊ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາທວິກໂລ. ເຫຏ຺ຐິມກາຍສງ຺ຂາໂຕ ສຣີຣສ຺ສ ປກ຺ໂຂ ປເທໂສ ຫໂຕ ອສ຺ສາຕິ ປກ຺ຂຫໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ປີຐສປ຺ປີ’’ຕິ. ປທີເປ ປທີປເນ ເອຕພ຺ພໍ ເນຕພ຺ພນ຺ຕິ ປທີເປຍ຺ຍໍ, ເຕລກປາລາທິອຸປກຣຓໍ. ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອາຄມນວິປຕ຺ຕີຕິ ອາຄມນຏ຺ຐານວເສນ ວິປຕ຺ຕິ ‘‘ອາຄໂມ ເອຕ຺ຖາ’’ຕິ ກຕ຺ວາ. ປຸພ຺ພຸປ຺ປນ຺ນປຈ຺ຈຍວິປຕ຺ຕີຕິ ປຐມຸປ຺ປນ຺ນປຈ຺ຈຍວເສນ ວິປຣາວຕ຺ຕິ. ຈຓ຺ຑາລາທິສຠາວາ ຫິສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ປຐມຸປ຺ປນ຺ນປຈ຺ຈໂຍ. ປວຕ຺ຕປຈ຺ຈຍວິປຕ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ເຕ ສຸຂປຈ຺ຈຍວິປຕ຺ຕິ. ຕາທິເສ ນິຫີນກຸເລ ອຸປ຺ປນ຺ໂນປິ ໂກຈິ ວິຠວສມ຺ປນ຺ໂນ ສິຍາ, ອຍໍ ປນ ທຸຄ຺ຄໂຕ ທຸຣູໂປ. ອາຊີວຸປາຍວິປຕ຺ຕີຕິ ອາຊີວນຸປາຍວເສນ ວິປຕ຺ຕິ. ສຸເຂນ ຫິ ຊີວິກໍ ປວຕ຺ເຕຕຸໍ ອຸປາຍຠູຕາ ຫຕ຺ຖິສິປ຺ປາທໂຍ ອິມສ຺ສ ນຕ຺ຖິ, ປຸປ຺ຜຉຑ຺ຑນສິລາໂກຏ຺ຏນາທິກມ຺ມໍ ປນ ກຕ຺ວາ ຊີວິກໍ ປວຕ຺ເຕຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ກສິຣວຸຕ຺ຕິເກ’’ຕິ. ອຕ຺ຕຠາວວິປຕ຺ຕີຕິ ອຸປຘິວິປຕ຺ຕິ. ທຸກ຺ຂກາຣຓສມາໂຍໂຄຕິ ກາຍິກເຈຕສິກທຸກ຺ຂຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈຍສໂມຘານໍ. ສຸຂກາຣຓວິປຕ຺ຕີຕິ ສຸຂປຈ຺ຈຍປຣິຫານິ. ອຸປໂຠຄວິປຕ຺ຕີຕິ ອຸປໂຠຄສຸຂສ຺ສ ວິນາໂສ ອນຸປລທ຺ຘິ. ໂຊຕິ ເຈວ ໂຊຕິປຣາຍຓຠາໂວ ຈ ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂ. ຉຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ປາຓາຕິປາຕສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໗. ສຕ຺ຕເມ ມ-ກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ ‘‘ອຎ຺ຎມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ວິຍ. ນິຈ຺ຈລສມໂຓຕິ ຖິຣສມໂຓ. ອຠິສິຎ຺ຈິຕພ຺ໂພຕິ ອຠິເສໂກຕິ ກມ຺ມສາຘໂນ ອຠິເສກສທ຺ໂທ. ເຕນາຫ ‘‘ອຠິເສກໍ ກາຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ.

ພາກຸລຕ຺ເຖໂຣ ວິຍາຕິ ເຖໂຣ ຫິ ມຫາຍສສ຺ສີ, ຕສ຺ສ ປຸຕ຺ຕຘີຕໂຣ ນຕ຺ຕຸປນຕ຺ຕກາ ສຸຂຸມສາຏເກຫິ ຈີວຣານິ ກາເຣຕ຺ວາ ຣຊາເປຕ຺ວາ ສມຸຄ຺ເຄ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຫິຓນ຺ຕິ. ເຖຣສ຺ສ ນຫານກາເລ ນຫານໂກຏ຺ຐເກ ຐເປນ຺ຕິ. ເຖໂຣ ຕານິ ນິວາເສຕິ ເຈວ ປາຣຸປຕິ ຈ. ເຕເນເວຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຂທິຣວນມຄ຺ເຄ ສີວລິຕ຺ເຖໂຣ ວິຍາຕິ ສຕ຺ຖຣິ ກິຣ ຕໍ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປນ຺ເນ ເທວຕາ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ອຍ຺ຍສ຺ສ ສີວລິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສກ຺ກາຣໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ເອເກກໂຍຊເນ ວິຫາຣໍ ກາເຣຕ຺ວາ ເອກໂຍຊນໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ຄນ຺ຕຸໍ ອທຕ຺ວາ ປາໂຕວ ອຸຏ຺ຐາຍ ທິພ຺ພານິ ຍາຄຸອາທີນິ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ອຍ຺ໂຍ ສີວລິຕ຺ເຖໂຣ ກຫໍ ນິສິນ຺ໂນ’’ຕິ ວິຈຣນ຺ຕິ. ເຖໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ອຠິຫຏໍ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ທາເປສິ. ເອວໍ ສຕ຺ຖາ ສປຣິວາໂຣ ຕິໍສໂຍຊນິກໍ ກນ຺ຕາຣໍ ສີວລິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ປຸຎ຺ຎຜລໍ ອນຸຠວມາໂນວ ອຄມາສິ. ເຕເນເວຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຏ຺ຐກນາຄຣສຸຕ຺ເຕ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ວິຍາຕິ ອຏ຺ຐກນາຄຣໂກ ກິຣ ຄຫປຕິ ເຖຣສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນາຍ ປສີທິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສຕຄ຺ຆນກໍ ວິຫາຣໍ ກາເຣຕ຺ວາ ອທາສິ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປິລິນ຺ທວຈ຺ຉຕ຺ເຖໂຣ ວິຍາຕິ ເຖຣສ຺ສ ກິຣ ອິທ຺ຘານຸຠາເວນ ປສນ຺ນາ ມນຸສ຺ສາ ສປ຺ປິອາທີນິ ພຫູນິ ເຠສຊ຺ຊານິ ອຠິຫຣິໍສຸ. ປກຕິຍາປິ ຈ ອາຍສ຺ມາ ປິລິນ຺ທວຈ຺ໂຉ ລາຠີ ໂຫຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ເຠສຊ຺ຊານໍ, ລທ຺ຘໍ ລທ຺ຘໍ ປຣິສາຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ເຕເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຄິລານປຈ຺ຈຍໍ ປິລິນ຺ທວຈ຺ຉຕ຺ເຖໂຣ ວິຍາ’’ຕິ.

ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ສນ຺ນິປາເຕນ ນິພ຺ພຕ຺ຕານີຕິ ປິຕ຺ຕາທີນໍ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ວິສມານໍ ສນ຺ນິປາເຕນ ຊາຕານິ. ອຕິສີຕາທິຠາເວນ ອຸຕູນໍ ປຣິຓາໂມຕິ ອາຫ ‘‘ອຕິສີຕອຕິອຸຓ຺ຫອຸຕຸໂຕ ຊາຕານີ’’ຕິ. ປຸຣິມອຸຕຸໂຕ ວິສທິໂສ ອຸຕຸ ອຸຕຸປຣິຓາໂມ, ຕໂຕ ຊາຕານິ ອຸຕຸປຣິຓາມຊານິ, ວິສຠາຄອຸຕຸໂຕ ຊາຕານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊງ຺ຄລເທສວາສີນຎ຺ຫິ ອນູປເທເສ ວສນ຺ຕານໍ ວິສຠາໂຄວ ອຸຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອນູປເທສວາສີນຎ຺ຈ ຊງ຺ຄລເທເສຕິ. ເອວໍ ມລຍສມຸທ຺ທຕີຣາທິວເສນປິ ອຸຕຸວິສຠາຄຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິເຍວ. ຕໂຕ ຊາຕານິ ອຸຕຸປຣິຓາມຊານິ ນາມ.

ອຕ຺ຕໂນ ປກຕິຈຣິຍານໍ ວິສມໍ ກາຍສ຺ສ ປຣິຫຣຓວເສນ ວິສມປຣິຫາຣຊານິ. ຕານິ ປນ ອຈ຺ຈາສນອຕິຏ຺ຐານາທິນາ ເວທິຕພ຺ພານີຕິ ອາຫ ‘‘ອຈ຺ຈາສນອຕິຏ຺ຐານາທິກາ’’ຕິ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ມຫາຠາຣວຫຓສຸຘາໂກຏ຺ຏນອເທສກາລຈຣຓາທີນິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ປຣສ຺ສ ອຸປກ຺ກມໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕານິ ໂອປກ຺ກມິການິ, ອຍໍ ໂຈໂຣຕິ ວາ ປາຣທາຣິໂກຕິ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຊຓ຺ຓຸກກປ຺ປຣມຸຄ຺ຄຣາທີຫິ ນິປ຺ໂປຖນອຸປກ຺ກມໍ ປຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ວຘພນ຺ຘນາທິອຸປກ຺ກເມນ ນິພ຺ພຕ຺ຕານີ’’ຕິ. ເກວລນ຺ຕິ ພາຫິຣໍ ປຈ຺ຈຍໍ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ເກວລໍ, ເຕນ ວິນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ປຸພ຺ເພກຕກມ຺ມວິປາກວເສເນວ ຊາຕານີ’’ຕິ.

ປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘-໑໐. ສໍໂຍຊນສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໘໘-໙໐. ອຏ຺ຐເມ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຈຕູຫິ ວາເຕຫິ ອິນ຺ທຂີໂລ ວິຍ ປຣປ຺ປວາເທຫິ ອກມ຺ປິໂຍ ອຈລສທ຺ຘາຍ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ສາສເນ ລທ຺ຘປ຺ປຕິຏ຺ໂຐ ສມຓມຈໂລ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ສາສເນ ລທ຺ຘປ຺ປຕິຏ຺ຐຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິ. ຖທ຺ຘຠາວກຣານໍ ກິເລສານໍ ສພ຺ພໂສ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຖທ຺ຘຠາວກຣານໍ ອຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍກິເລສານໍ ສພ຺ພໂສ ອຠາວາ ສມຓສຸຂຸມາໂລ ນາມ ສຸຂຸມາລຠາວປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ. ນວມທສມານິ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາເນວ.

ສໍໂຍຊນສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ມຈລວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.