໕. ຈູຬວຄ຺ໂຄ
໑. ສມ຺ມຸຂີຠາວສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໔໑. ປຎ຺ຈມສ຺ສ ປຐເມ ສມ຺ມຸໂຂ ຠວຕິ ເຍນ ໂສ ສມ຺ມຸຂີຠາໂວ, ປຸຣໂຕ ວິຊ຺ຊມານຕາ, ຕສ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠາວາ. ປຸຎ຺ຎກມ຺ມນ຺ຕິ ທານສງ຺ຂາຕໍ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມໍ. ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ສຸລຠາ ພາຫິຣຕ຺ຕາ ຍຖາສກໍ ປຈ຺ຈຍສມວາເຍນ ລພ຺ຠນໂຕ. ສທ຺ຘາ ປນ ທຸລ຺ລຠາ ປຈຸຣຊນສ຺ສ ອນວຏ຺ຐິຕກິຈ຺ຈຕ຺ຕາ. ເຕເນວາຫ ‘‘ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສາ’’ຕິອາທິ.
ສມ຺ມຸຂີຠາວສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໒. ຕິຐານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໔໒. ທຸຕິເຍ ມຈ຺ຉຣິຍເມວ ມລໍ ມຈ຺ຉຣິຍມລໍ, ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ມລີນສຠາວາປາທນໂຕ ວິຄຕໍ ມຈ຺ຉຣິຍມລໍ ເອຕ຺ຖາຕິ ວິຄຕມຈ຺ຉຣິຍມລໍ. ເຄຘາຠາເວນ ໂກຈິ ກິຎ຺ຈິ ເທນ຺ໂຕປິ ຕຕ຺ຖ ອາສຕ຺ຕິໍ ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ອຍໍ ປນ ນ ຕາທິໂສຕິ ອາຫ ‘‘ວິສ຺ສຏ຺ຐຈາໂຄ’’ຕິ. ມລີນຫຕ຺ໂຖວ ຈິຕ຺ຕວິສຸທ຺ຘິຍາ ອຠາວໂຕ. ໂຘຕຫຕ຺ໂຖວ ໂຘຕຫຕ຺ເຖນ ກາຕພ຺ພກິຈ຺ຈສາຘນໂຕ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຈິຕ຺ເຕ ສຸທ຺ເຘ ວິສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ອິຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ມເຫສິນາ’’ຕິ. ຍາຈິຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕ ຍາຈການໍ ມໂນຣຖປູຣຓໂຕ. ຍາຈໂຍໂຄ ປໂຍຄາສເຫຫິ ຍາຈເກຫິ ສຸຏ຺ຐຸ ຍຸຕ຺ຕຠາວໂຕ. ຕໍສມງ຺ຄີ ເອວ ຕຕ຺ຖ ຣໂຕ ນາມ, ນ ຈິຕ຺ຕມຕ຺ເຕເນວາຕິ ອາຫ ‘‘ທານໍ…ເປ… ຣໂຕ ນາມ ໂຫຕີ’’ຕິ.
‘‘ອຸຈ຺ຈາ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຍໍ ມໍ ອຸຈ຺ຈໂຕ ວທຕີຕິ ຈິນ຺ເຕຍ຺ຍາຕິ ປຸນ ‘‘ນາຕິອຸຈ຺ຈາ ຕຸມ຺ເຫ’’ຕິ ອາຫ, ສຣີເຣນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເມຈກວຓ຺ຓສ຺ສາຕິ ນີໂລຠາສສ຺ສ. ປຸຈ຺ຉີຕິ ຠິກ຺ຂູ ປຸຈ຺ຉິ. ຠູມິຍໍ ເລຂໍ ລິຂນ຺ໂຕ ອຈ຺ຉີຕິ ປຐມໍ ມຎ຺ເຈ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ຠູມິຍໍ ເລຂໍ ລິຂນ຺ໂຕ ອຈ຺ຉິ ‘‘ອຂີຓາສໂວຕິ ມຎ຺ຎນາ ໂຫຕູ’’ຕິ. ຕຖາ ຫິ ຣາຊາ ຂີຓາສວສ຺ສ ນາມ…ເປ… ນິວຕ຺ຕິ. ຘຊປຄ຺ຄຫິຕາວາຕິ ປຄ຺ຄຫິຕຘຊາວ. ສິລາເຈຕິຍຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຖູປາຣາມສ຺ສ ຈ ມຫາເຈຕິຍສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕເຣ ສິລາຍ ກຕເຈຕິຍຏ຺ຐານໍ. ເຈຕິຍໍ…ເປ… ອຏ຺ຐາສິ ສາວກສ຺ສ ຕໍ ກູຏາຄາຣນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ.
ປຈ຺ຉາຠາເຄນາຕິ ຘມ຺ມກຖິກສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ປິຏ຺ຐິປສ຺ເສນ. ໂຄນໂສຕິ ມຓ຺ຑລສປ຺ໂປ. ຘມ຺ມສ຺ສວນນ຺ຕຣາຍ ພຫູນໍ ສຄ຺ຄມຄ຺ຄປ຺ປຏິລາຠນ຺ຕຣາໂຍ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ຘມ຺ມສ຺ສວນນ຺ຕຣາຍໍ ນ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ວິສໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາຕິ ວິປສ຺ສນາເຕເຊນ ວິສເວຄໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ. ຄາຖາສຫສ຺ສນ຺ຕິ ຄາຖາສຫສ຺ສວນ຺ຕໍ. ປຏ຺ຐານຄາຖາຍາຕິ ປຏ຺ຐາປນຄາຖາຍ, ອາທິຄາຖາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຏ຺ຐານ…ເປ… ອວສານຄາຖໍ ເອວ ວວຕ຺ຖເປສິ, ນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອນ຺ຕເຣ ວຸຕ຺ຕໍ ກິລນ຺ຕກາຍຕ຺ຕາ. ສຣຠາຓໍ ສາຍນ຺ຫຘມ຺ມກຖາ. ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກໂຣນ຺ຕີ ຄຓ຺ຫາຕິ, ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ສຸຓາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ມກຖນທິວເສ ຘມ຺ມກຖິການໍ ອກິລມນຕ຺ຖໍ ສທ຺ຘາ ອຸປາສກາ ສິນິທ຺ຘໂຠຊນໍ ມຘຸປານກຎ຺ຈ ເທນ຺ຕິ ສຣສ຺ສ ມຘຸຣຠາວາຍ ສປ຺ປິມຘຸກເຕລາທິຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອຣິຍວໍສໍ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິອາທິ. ຈຕູຫິ ທາຐາຫິ ຑໍສິຕ຺ວາຕິ ທຬ຺ຫທຏ຺ຐຠາວທສ຺ສນໍ. ຈຣິສ຺ສາມີຕິ ສມ຺ມາເນສ຺ສາມິ, ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ສຸຓິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິມ຺ມເຖຕ຺ວາຕິ ນິມ຺ມທ຺ທິຕ຺ວາ, ອປເນຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.
ຕິຐານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໓. ອຕ຺ຖວສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໔໓. ຕຕິເຍ ອຕ຺ໂຖ ນາມ ຜລໍ, ຕໍ ເອຕສ຺ສ ວໂສຕິ ອຕ຺ຖວໂສ. ເຫຕຸ, ອຕ຺ໂຖ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ, ໂສ ເອວາຕິ ອາຫ ‘‘ຕໂຍ ອຕ຺ເຖ ຕີຓິ ກາຣຓານີ’’ຕິ. ຘມ຺ມເທສນາ ນາມ ອຸກ຺ກຏ຺ຐນິທ຺ເທເສນ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ປກາສນາຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມໍ ປກາເສຕີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐກຖໍ ຎາເຓນ ປຏິສໍເວທີຕິ ປາຬິປທານໍ ອຕ຺ຖໍ ວິວຣຓຎາເຓນ ປຏິ ປຏິ ສໍເວທນສີໂລ ‘‘ອຍໍ ອິມສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ເອເຕນ ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາພ຺ຍາປາຣມາຫ. ປາຬິຘມ຺ມໍ ປຏິສໍເວທີຕິ ປາຬິຄຕິໍ ປາຬິໍ ປທວິວຣຓໍ ປຏິ ປຏິ ສໍເວທນສີໂລ. ເອເຕນ ຘມ຺ມປຏິສມ຺ຠິທາພ຺ຍາປາຣມາຫ.
ອຕ຺ຖວສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໔. ກຖາປວຕ຺ຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໔໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ປວຕ຺ຕິນີຕິ ຍາວ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຖນິຄມນາ ອວິຈ຺ເຉເທນ ປວຕ຺ຕິນີ. ປຏິຆາຕາຠາເວນ ອປ຺ປຏິຫຕາ. ນິຍ຺ຍານິກາ ສປ຺ປາຏິຫີຣກາ.
ກຖາປວຕ຺ຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໕. ປຓ຺ຑິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໔໕. ປຎ຺ຈເມ ປຓ຺ຑິຕປຎ຺ຎຕ຺ຕານີຕິ ປຓ຺ຑິເຕຫິ ປຐມໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ. ກຖິຕານີຕິ ເສຍ຺ຍໂສ ກຖິຕານິ. ມຫາປຸຣິເສຫີຕິ ພຸທ຺ຘໂພຘິສຕ຺ເຕຫິ. ກຣຸຓາຕິ ກຣຸຓາເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ປຸພ຺ພຠາໂຄຕິ ຕສ຺ສ ອຸປຈາໂຣ. ທໂມຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ ‘‘ມນຈ຺ຉຏ຺ຐານໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ທມນ’’ນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ. ອຕ຺ຕທມນນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕທມນໍ. ປຸຓ຺ໂຓວາເທ (ມ. ນິ. ໓.໓໙໖) ‘‘ສກ຺ຂິສ຺ສສິ ໂຂ, ຕ຺ວໍ ປຸຓ຺ຓ, ອິມິນາ ທມູປສເມນາ’’ຕິ ອາຄຕຕ຺ຕາ ທໂມຕິ ວຸຕ຺ຕາ ຂນ຺ຕິປິ. ອາຬວເກ ອາຬວກສຸຕ຺ເຕ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໔໖; ສຸ. ນິ. ໑໙໐) ‘‘ສຈ຺ຈາ ທມາ ຈາຄາ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາ ປຎ຺ຎາປິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ‘‘ທໂມ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຣກ຺ຂນໍ ໂຄປນໍ ປຏິຊຄ຺ຄນນ຺ຕິ ມາຕາປິຕູນໍ ມນຸສ຺ສາມນຸສ຺ສກຕູປທ຺ທວໂຕ ຣກ຺ຂນໍ, ພ຺ຍາຘິອາທິອນຕ຺ຖໂຕ ໂຄປນໍ, ຆາສຈ຺ຉາທນາທີຫິ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣເຓນ ປຏິຊຄ຺ຄນໍ. ສນ຺ໂຕ ນາມ ສພ຺ພກິເລສທຣຖປຣິຬາຫູປສເມນ ອຸປສນ຺ຕກາຍວຈີສມາຈາຣຕາຍ ຈ. ອຸຕ຺ຕມຏ຺ເຐນ ສນ຺ຕານນ຺ຕິ ມຕ຺ເຕຍ຺ຍຕາທີຫິ ເສຏ຺ຐຏ຺ເຐນ ສນ຺ຕານໍ.
ອິຘ ອິເມສໍເຍວ ຕິຓ຺ຓໍ ຐານານໍ ກຣເຓນາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຐານານໍ ກຣເຓນ ນິພ຺ພຕ຺ຕເນນ. ເອຕານິ…ເປ… ກາຣຓານີຕິ ມາຕຸປຏ຺ຐານໍ ປິຕຸປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ເອຕານິ ທ຺ເວ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິສານໍ ກາຣຓານິ. ອຸຕ຺ຕມກິຈ຺ຈກຣເຓນ ຫິ ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐາກາ ‘‘ອຸຕ຺ຕມປຸຣິສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ມາຕາປິຕຸ…ເປ… ວຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ອນຸປທ຺ທວຠາເວນ ເຂມໍ.
ປຓ຺ຑິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໖. ສີລວນ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໔໖. ຉຏ຺ເຐ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ມນຸສ຺ສາ ປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕີ’’ຕິ ອວິເສເສນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຠາວນາມຍສ຺ສປິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ສງ຺ຄຓ຺ຫນໂຕ ໂລກຸຕ຺ຕຣສ຺ສປິ ສມ຺ຠໂວ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.
ສີລວນ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໗. ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໔໗. ສຕ຺ຕເມ ສເມຈ຺ຈ ສມ຺ຠູຍ ປຈ຺ຈເຍຫິ ກຕໍ ສງ຺ຂຕໍ. ນິມິຕ຺ຕານີຕິ ສຎ຺ຊານນສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕານິ. ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສມວາເຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໍ ອຸປ຺ປາໂທ, ອຕ຺ຕລາໂຠ. ວໂຍຕິ ຠງ຺ໂຄ. ຐິຕສ຺ສາຕິ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ຐິຕິກ຺ຂຓປຕ຺ຕສ຺ສ. ສາ ປນສ຺ສ ອວຕ຺ຖາ ອຸປ຺ປາທາວຕ຺ຖາຍ ຠິນ຺ນາຕິ ກຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ຊຣາຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕາ. ຍສ຺ມາ ຘມ຺ໂມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ເອວ ຠິຊ຺ຊຕິ, ຕຖາ ສຕິ ອຸປ຺ປາທຠງ຺ຄາ ສມານກ຺ຂຓາ ສິຍຸໍ, ນ ຈ ຕໍ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸປ຺ປາທາວຕ຺ຖາຍ ຠິນ຺ນາ ຠງ຺ຄາຠິມຸຂາວຕ຺ຖາ ຊຣາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເຍ ປນ ‘‘ສງ຺ຂາຣານໍ ຐິຕິ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ເຕສໍ ຕໍ ມິຈ຺ຉາ. ຍຖາ ຫິ ຕສ຺ເສວ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຸປ຺ປາທາວຕ຺ຖາຍ ຠິນ຺ນາ ຠງ຺ຄາວຕ຺ຖາ ອິຈ຺ຉິຕາ, ອຎ຺ຎຖາ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອຎ຺ຎໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ, ເອວໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານສ຺ສ ຠງ຺ຄາຠິມຸຂາ ຘມ຺ມາ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ. ສາ ຈ ຐິຕິກ຺ຂໂຓ. ນ ຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ສກ຺ກາ ວິຎ຺ຎາຕຸນ຺ຕິ.
ສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ເຕຠູມກາ ຘມ຺ມາ ປຈ຺ຈຍສມຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ. ຍທິ ເອວໍ ມຄ຺ຄຜລຘມ຺ມາ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ມຄ຺ຄຜລານິ ປນາ’’ຕິອາທິ. ລກ຺ຂຓກຖາ ຫິ ຍາວເທວ ສມ຺ມສນຕ຺ຖາ. ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປາໂທ, ນ ຐານຠງ຺ຄກ຺ຂເຓສຸ. ກສ຺ມາ? ອຸປ຺ປາທອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ. ຍຖາ ຫິ ອຸປ຺ປາທສງ຺ຂາເຕນ ວິກາເຣນ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ, ເອວໍ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓນປິ ອຸປ຺ປາໂທ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ. ເສສທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຘມ຺ມປ຺ປວຕ຺ຕິມຕ຺ຕຕາຍປິ ກາລສ຺ສ ໂລກສມຎ຺ຎາວເສເນວ ວຸຕ຺ຕໍ. ລກ຺ຂຓໍ ນ ສງ຺ຂຕໍ, ສງ຺ຂຕໍ ນ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ເນສໍ ເຠທທສ຺ສນໍ. ອວຕ຺ຖາວໂຕ ຫິ ອວຕ຺ຖາ ຠິນ຺ນາວາຕິ. ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປ຺ປາທວເຍຫິ ຕາວ ສງ຺ຂຕໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ ໂຫຕຸ, ຊຣາຍ ປນ ຕໍ ກຖໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ? ນ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ປຸພ຺ພນ຺ຕາປຣນ຺ຕມຕ຺ເຕນ, ອຖ ໂຂ ສຠາວເຠເທນາຕິ ນາຍໍ ໂທໂສ. ສງ຺ຂຕໍ ຘມ຺ມຊາຕໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ ຕພ຺ພນ຺ຕໍ ຘມ຺ມຊາຕໍ ສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຍຕິ ເອວໍ ເຕສໍ ອຠາເວນ ນິພ຺ພານເມຕນ຺ຕິ ລກ຺ຂິຕພ຺ພໂຕ ສຎ຺ຊານິຕພ຺ພໂຕ. ອິທານິ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິນາ ຍຖາວຸຕ຺ຕມຕ຺ຕໍ ອຸປມາຫິ ວິຠາເວຕິ.
ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໘. ອສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໔໘. ອຏ຺ຐເມ ອສງ຺ຂຕສ຺ສາຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ນ ສງ຺ຂຕສ຺ສ. ເຕນາຫ ‘‘ປຈ຺ຈເຍຫີ’’ຕິອາທິ. ຍຖາ ອຸປ຺ປາທາທີນໍ ຠາເວນ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມຊາຕໍ ສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ເອວໍ ເຕສໍ ອຠາເວນ ນິພ຺ພານໍ ອສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຍຕິ.
ອສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໙. ປພ຺ພຕຣາຊສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໔໙. ນວເມ ອິຘ ສາລ-ສທ຺ໂທ ຣຸກ຺ຂສາມຎ຺ຎປຣິຍາໂຍ, ນ ຣຸກ຺ຂວິເສສປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ມຫາສາລາຕິ ມຫາຣຸກ຺ຂາ’’ຕິ. ກຸລເຊຏ຺ຐກນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ກຸເລ ເຊຏ຺ຐຠູຕໍ ສາມິຠູຕໍ. ສິລາມໂຍ ນ ປໍສຸມໂຍ ມິສ຺ສໂກ ຈ. ຄາມໍ ຄາມູປຈາຣຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ອຣຎ຺ຎນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຣຎ຺ຎສ຺ມິນ຺ຕິ ອຄາມກຏ຺ຐາເນ’’ຕິ. ມຫນ຺ໂຕ ປພ຺ພໂຕ ເສໂລຕິ ໂຍຊນາ.
ປພ຺ພຕຣາຊສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໐. ອາຕປ຺ປກຣຓີຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໕໐. ທສເມ ສຣີຣສມ຺ຠວານນ຺ຕິ ສຣີເຣ ສມ຺ຠູຕານໍ. ທຸກ຺ຂານນ຺ຕິ ອນິຏ຺ຐານໍ. ພຫລານນ຺ຕິ ນິຣນ຺ຕຣປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ອວິຣຬານໍ. ຕາປນວເສນາຕິ ທຸກ຺ຂາປນວເສນ. ຕິພ຺ພານນ຺ຕິ ກຸຣູຣານໍ. ຕາສໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕານໍ ອຘິວາສນາຍ ປຫາຕພ຺ພທຸກ຺ຂເວທນານໍ ປຊຫນໍ ນາມ ຂມນເມວາຕິ ອາຫ ‘‘ຂມນຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ. ອາຓາເປຕ຺ວາຕິ ‘‘ອາຕປ຺ປໍ ກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘາຓໍ ວິຘາຍ. ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສກາ ກຖິຕາ ສສມ຺ຠາຣານໍ ມຄ຺ຄຘມ຺ມານໍ ກຖິຕຕ຺ຕາ.
ອາຕປ຺ປກຣຓີຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໑. ມຫາໂຈຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ
໕໑. ເອກາທສເມ ມຫາພລວໂຈໂຣ ມຫາໂຈໂຣຕິ ອາຫ ‘‘ມຫນ຺ໂຕ ພລວໂຈໂຣ’’ຕິ. ພລວໂຈໂຣຕິ ຈ ມຫາຖາມຕາຍ ມຫາປຣິວາຣຕາຍ ມຫາໂຈຣິຍກມ຺ມສມຕ຺ຖຕາຍ ຈ ເວທິຕພ຺ໂພ. ມຫຕໍ ຄາມນິຄມານໍ ວິລຸປ຺ປນໍ ມຫາວິໂລໂປ. ຕໍ ຕໍ ກາຣຓໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາຕິ ຕໍ ຕໍ ອກຣຓເມວ ກາຣຓໍ ກຕ຺ວາ ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘາຍ ກຖາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ. ອຕ຺ຖໍ ກຖຍິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ກຖຍິສ຺ສນ຺ຕິ. ຫຣນ຺ຕາຕິ ອປເນນ຺ຕາ ປຣິຫຣນ຺ຕາ. ທສວຕ຺ຖຸກາຍາຕິ ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໒໖໙) ອາທິທສວຕ຺ຖຸສນ຺ນິສ຺ສິຕາຍ. ອນ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕທິຏ຺ຐິຍາຕິ ຕເມວ ສສ຺ສຕາທິອນ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຐິຕທິຏ຺ຐິຍາ.
ມຫາໂຈຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ຈູຬວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ປຐມປຓ຺ຓາສກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.