໖. ເທວທູຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໖. ຉຏ຺ເຐ ເທວທູຕານີຕິ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາສໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເທວທູຕາ’’ຕິ, ອຸຠຍລິງ຺ຄໍ ວາ ເອຕໍ ປທໍ, ຕສ຺ມາ ນປຸໍສກລິງ຺ຄວເສນ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຸລ຺ລິງ຺ຄວເສນ ອຕ຺ຖທສ຺ສນໍ ກຕໍ. ເທໂວຕິ ມຈ຺ຈູຕິ ອຠິຠວນຏ຺ເຐນ ສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕໂນ ວເສ ວຕ຺ຕາປນໂຕ ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ‘‘ເທໂວ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາ ຫິ ເທໂວ ປກຕິສຕ຺ເຕ ອຠິຠວຕິ, ເອວໍ ມຈ຺ຈຸ ສພ຺ພສຕ຺ເຕ ອຠິຠວຕິ, ຕສ຺ມາ ເທໂວ ວິຍາຕິ ເທໂວ. ‘‘ຕສ຺ສ ທູຕາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິທານິສ຺ສ ທູເຕ ເຕສໍ ທູຕຠາວຎ຺ຈ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ຊິຓ຺ຓພ຺ຍາຘິມຕາ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ໂຈທນຕ຺ເຖນ ເທວສ຺ສ ທູຕາ ວິຍາຕິ ເທວທູຕາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ອຫໍ ອສຸກໍ ປມທ຺ທິຕຸໍ ອາຄມິສ຺ສາມິ, ຕຸວໍ ຕສ຺ສ ເກເສ ຄເຫຕ຺ວາ ມາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຫີ’’ຕິ ມຈ຺ຈຸເທວສ຺ສ ອາຓາກຣາ ທູຕາ ວິຍາຕິ ຫິ ທູຕາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ.

ອິທານິ ສທ຺ຘາຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ເທວາ ວິຍ ທູຕາຕິ ເທວທູຕາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເທວາ ວິຍ ທູຕາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອລງ຺ກຕປ຺ປຏິຍຕ຺ຕາຍາຕິ ອິທໍ ອຕ຺ຕໂນ ທິພ຺ພານຸຠາວໍ ອາວິກຕ຺ວາ ຐິຕາຍາຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເທວຕາຍ ພ຺ຍາກຣຓສທິສເມວ ໂຫຕິ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ຊຣາພ຺ຍາຘິມຣຓສ຺ສ ສມ຺ຠວໂຕ. ວິສຸທ຺ຘິເທວານນ຺ຕິ ຂີຓາສວພ຺ຣຫ຺ມານໍ. ເຕ ຫິ ຈຣິມຠເວ ໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ຊິຓ຺ຓາທິເຠທໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອນ຺ຕິມຠວິກໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິເທເວຫິ ອຸປຏ຺ຐາປິຕຠາວໍ ອຸປາທາຍ ຕທຎ຺ເຎສມ຺ປິ ເຕຫິ ອນຸປຏ຺ຐາປິຕານມ຺ປິ ຕຖາ ໂວຫຣິຕພ຺ພຕາ ປຣິຍາຍສິທ຺ຘາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ທິສ຺ວາວາຕິ ວິສຸທ຺ຘິເທເວຫິ ທສ຺ສິເຕ ທິສ຺ວາວ. ຕໂຕເຍວ ຫິ ເຕ ວິສຸທ຺ຘິເທວານໍ ທູຕາ ວຸຕ຺ຕາ.

ກສ຺ມາ ອາຣທ຺ຘນ຺ຕິ ເກວລໍ ເທວທູເຕ ເອວ ສຣູປໂຕ ອທສ຺ເສຕ຺ວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເທວານໍ ທູຕານໍ ທສ຺ສນູປາຍຕ຺ຕາ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເທວທູຕາ…ເປ… ສມນຸຍຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ເທວທູຕາ…ເປ… ທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ເທວທູຕານໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນຏ຺ຐານູປຄສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ.

ເອກຈ຺ເຈ ເຖຣາຕິ ອນ຺ຘກາທິເກ ວິຎ຺ຎາຓວາທິໂນ ຈ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ເນຣຍິເກ ນິຣເຍ ປາເລນ຺ຕິ ຕໂຕ ນິຄ຺ຄນ຺ຕຸໍ ອປ຺ປທານວເສນ ຣກ຺ຂນ຺ຕີຕິ ນິຣຍປາລາ. ອຖ ວາ ນິຣຍປາລຕາຍ ເນຣຍິການໍ ນິຣຍທຸກ຺ເຂນ ປຣິໂຍນທ຺ຘາຍ ອລໍ ສມຕ຺ຖາຕິ ນິຣຍປາລາ. ຕນ຺ຕິ ‘‘ນຕ຺ຖິ ນິຣຍປາລາ’’ຕິ ວຈນໍ. ປຏິເສຘິຕເມວາຕິ ‘‘ອຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ນິຣຍປາລາ ອຕ຺ຖິ ຈ ກາຣຓິກາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອຠິຘມ຺ເມ (ກຖາ. ໘໖໖) ປຏິເສຘິຕເມວ. ຍທິ ນິຣຍປາລາ ນາມ ນ ສິຍຸໍ, ກມ຺ມກາຣຓາປິ ນ ຠເວຍ຺ຍ. ສຕິ ຫິ ກາຣຓິເກ ກມ຺ມກາຣຓາຍ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖາຫ – ‘‘ກິໍ ປເນເຕ ນິຣຍປາລາ ເນຣຍິກາ, ອຸທາຫຸ ອເນຣຍິກາ’’ຕິ. ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ – ຍທິ ຕາວ ເນຣຍິກາ ນິຣຍສໍວຕ຺ຕນິເຍນ ກມ຺ເມນ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ, ສຍມ຺ປິ ນິຣຍທຸກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈນຸຠເວຍ຺ຍຸໍ, ຕຖາ ສຕິ ອຎ຺ເຎສໍ ເນຣຍິການໍ ຆາຕນາຍ ອສມຕ຺ຖາ ສິຍຸໍ, ‘‘ອິເມ ເນຣຍິກາ ອິເມ ນິຣຍປາລາ’’ຕິ ວວຕ຺ຖານຎ຺ຈ ນ ສິຍາ. ເຍ ຈ ເຍ ຆາເຕນ຺ຕິ, ເຕຫິ ສມານຣູປພລປ຺ປມາເຓຫິ ອິຕເຣສໍ ຠຍສນ຺ຕາສາ ນ ສິຍຸໍ. ອຖ ອເນຣຍິກາ, ເນສໍ ຕຕ຺ຖ ກຖໍ ສມ຺ຠໂວຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ອເນຣຍິກາ ນິຣຍປາລາ ອນິຣຍຄຕິສໍວຕ຺ຕນິຍກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕິໂຕ. ນິຣຍູປປຕ຺ຕິສໍວຕ຺ຕນິຍກມ຺ມໂຕ ຫິ ອຎ຺ເຎເນວ ກມ຺ມຸນາ ເຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ ຣກ຺ຂສຊາຕິກຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ວທນ຺ຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖິວາທິໂນ –

‘‘ໂກຘາ ກຸຣູຣກມ຺ມນ຺ຕາ, ປາປາຠິຣຸຈິໂນ ຕຖາ;

ທຸກ຺ຂິເຕສຸ ຈ ນນ຺ທນ຺ຕິ, ຊາຍນ຺ຕິ ຍມຣກ຺ຂສາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍເທເກ ວທນ຺ຕິ ‘‘ຍາຕນາທຸກ຺ຂໍ ປຏິສໍເວເທຍ຺ຍຸໍ, ອຖ ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຆາເຕຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິອາທິ, ຕຍິທໍ ອສາຣໍ ນິຣຍປາລານໍ ເນຣຍິກຠາວສ຺ເສວ ອຠາວໂຕ. ຍທິປິ ອເນຣຍິກາ ນິຣຍປາລາ, ອໂຍມຍາຍ ປນ ອາທິຕ຺ຕາຍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕາຍ ສໂຊຕິຠູຕາຍ ນິຣຍຠູມິຍາ ປຣິກ຺ກມມານາ ກຖໍ ທາຫທຸກ຺ຂໍ ນານຸຠວນ຺ຕີຕິ? ກມ຺ມານຸຠາວໂຕ. ຍຖາ ຫິ ອິທ຺ຘິມນ຺ໂຕ ເຈໂຕວສິປ຺ປຕ຺ຕາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານາທໂຍ ເນຣຍິເກ ອນຸກມ຺ປນ຺ຕາ ອິທ຺ຘິພເລນ ນິຣຍຠູມິໍ ອຸປຄຕາ ທາຫທຸກ຺ເຂນ ນ ພາຘີຍນ຺ຕິ, ເອວໍ ສມ຺ປທມິທໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ອິທ຺ຘິວິສຍສ຺ສ ອຈິນ຺ເຕຍ຺ຍຠາວໂຕຕິ ເຈ? ອິທມ຺ປິ ຕໍສມານໍ ກມ຺ມວິປາກສ຺ສ ອຈິນ຺ເຕຍ຺ຍຠາວໂຕ. ຕຖາຣູເປນ ຫິ ກມ຺ມຸນາ ເຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ຍຖາ ນິຣຍທຸກ຺ເຂນ ອພາຘິຕາ ເອວ ຫຸຕ຺ວາ ເນຣຍິເກ ຆາເຕນ຺ຕິ, ນ ເຈຕ຺ຕເກນ ພາຫິຣວິສຍາຠາໂວ ຍຸຊ຺ຊຕິ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐຕາຍ ປຈ຺ເຈກໍ ທ຺ວາຣປຸຣິເສສຸປິ ວິຠຕ຺ຕສຠາວຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ທ຺ວາຣສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຈ ອິຏ຺ຐໍ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ອນິຏ຺ຐໍ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ຈ ອນິຏ຺ຐໍ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ອິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ຍເທເກ ວທນ຺ຕິ ‘‘ນຕ຺ຖິ ກມ຺ມວເສນ ເຕຊສາ ປຣູປຕາປນ’’ນ຺ຕິອາທິ, ຕທປາຫຕໍ ໂຫຕິ. ຍໍ ປນ ວທນ຺ຕິ ‘‘ອເນຣຍິການໍ ເຕສໍ ກຖໍ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ຠໂວ’’ຕິ ນິຣເຍ ເນຣຍິການໍ ຍາຕນາສພ຺ຠາວຠາວໂຕ. ເນຣຍິກສຕ຺ຕຍາຕນາໂຍຄ຺ຄຎ຺ຫິ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ຺ຕໍ ກມ຺ມໍ ຕາທິສນິກນ຺ຕິ ວິນາມິຕໍ ນິຣຍຏ຺ຐາເນ ເອວ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ. ເຕ ຫິ ເນຣຍິເກຫິ ອຘິກຕຣພລາໂຣຫປຣິຓາຫາ ອຕິວິຍ ຠຍານກທສ຺ສນາ ກຸຣູຣຕຣປໂຍຄາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ເອເຕເນວ ຕຕ຺ຖ ເນຣຍິການໍ ວິພາຘກກາກສຸນຂາທີນມ຺ປິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖິຠາໂວ ສໍວຓ຺ຓິໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ກຖມຎ຺ຎຄຕິເກຫິ ອຎ຺ຎຄຕິກພາຘນນ຺ຕິ ຈ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖາປິ ຕຖາ ທສ຺ສນໂຕ. ຍໍ ປເນເກ ວທນ຺ຕິ ‘‘ອສຕ຺ຕສຠາວາ ເອວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ນິຣເຍ ສຸນຂາທໂຍ ຈາ’’ຕິ, ຕມ຺ເປເຕສໍ ມຕິມຕ຺ຕໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຕຖາ ອທສ຺ສນໂຕ. ນ ຫິ ກາຈິ ອຕ຺ຖິ ຕາທິສີ ຘມ຺ມປ຺ປວຕ຺ຕິ, ຍາ ອສຕ຺ຕສຠາວາ, ສມ຺ປຕິສຕ຺ເຕຫິ ອປ຺ປໂຍຊິຕາ ຈ ອຕ຺ຖກິຈ຺ຈໍ ສາເຘນ຺ຕີ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ພາ. ເປຕານໍ ປານີຍນິວາຣການໍ ທຓ຺ຑາທິຫຕ຺ຖານຎ຺ຈ ປຸຣິສານໍ ສພ຺ຠາເວ ອສຕ຺ຕຠາເວ ຈ ວິເສສກາຣຓໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຕາທິສານໍ ສພ຺ຠາເວ ກິໍ ປາປການໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ສຸປິໂນປຆາໂຕປິ ອຕ຺ຖກິຈ຺ຈສມຕ຺ຖຕາຍ ອປ຺ປມາຓໍ ທສ຺ສນາທິມຕ຺ເຕນປິ ຕທຕ຺ຖສິທ຺ຘິໂຕ. ຕຖາ ຫິ ສຸປິເນ ອາຫາຣູປໂຠຄາທິນາ ນ ອຕ຺ຖສິທ຺ຘິ, ອິທ຺ຘິນິມ຺ມານຣູປໍ ປເນຕ຺ຖ ລທ຺ຘປຣິຫາຣໍ ອິທ຺ຘິວິສຍສ຺ສ ອຈິນ຺ເຕຍ຺ຍຠາວໂຕ. ອິຘາປິ ກມ຺ມວິປາກສ຺ສ ອຈິນ຺ເຕຍ຺ຍຠາວໂຕຕິ ເຈ? ຕໍ ນ, ອສິທ຺ຘຕ຺ຕາ. ເນຣຍິການໍ ກມ຺ມວິປາໂກ ນິຣຍປາລາຕິ ສິທ຺ຘເມຕ຺ຕໍ, ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປາຬິໂຕ ຈ ເຕສໍ ສຕ຺ຕຠາໂວ ເອວ ສິທ຺ໂຘ. ສກ຺ກາ ຫິ ວຕ຺ຕຸໍ ສຕ຺ຕສງ຺ຂາຕາ ນິຣຍປາລສຎ຺ຎິຕາ ຘມ຺ມປ຺ປວຕ຺ຕິ ສາຠິສນ຺ຘິກປຣູປຆາຕິ ອຕ຺ຖກິຈ຺ຈສພ຺ຠາວໂຕ ໂອຊາຫາຣາທິ ຣກ຺ຂສສນ຺ຕຕິ ວິຍ. ອຠິສນ຺ຘິປຸພ຺ພກຕາ ເຈຕ຺ຖ ນ ສກ຺ກາ ປຏິກ຺ຂິປິຕຸໍ ຕຖາ ຕຖາ ອຠິສນ຺ຘິຍາ ຆາຕນໂຕ. ຕໂຕ ເອວ ນ ສງ຺ຆາຕປພ຺ພເຕຫິ ອເນກນ຺ຕິກຕາ. ເຍ ປນ ວທນ຺ຕິ ‘‘ຠູຕວິເສສາ ເອວ ເຕ ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານາທິວິເສສວນ຺ໂຕ ເຠຣວາກາຣາ ນຣກປາລາຕິ ສມຎ຺ຎໍ ລຠນ຺ຕີ’’ຕິ, ຕທສິທ຺ຘໍ ອຸຊຸກເມວ ປາຬິຍໍ ‘‘ອຕ຺ຖິ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ’’ຕິ ວາທສ຺ສ ປຕິຏ຺ຐາປິຕຕ຺ຕາ.

ອປິຈ ຍຖາ ອຣິຍວິນເຍ ນຣກປາລານໍ ຠູຕມຕ຺ຕຕາ ອສິທ຺ຘາ, ຕຖາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິມຕ຺ຕວາທິໂນປິ ຠູຕມຕ຺ຕຕາ ອສິທ຺ຘາ ສພ຺ພໂສ ຣູປຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖິຠາວສ຺ເສວ ອປ຺ປຏິຊານນໂຕ. ນ ຫິ ຕສ຺ສ ຠູຕານິ ນາມ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ສນ຺ຕິ. ຍທິ ປຣມຕ຺ຖໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂວຫຣຕິ, ອຖ ກສ຺ມາ ຈກ຺ຂຸຣູປາທີນິ ປຏິກ຺ຂິປຕີຕິ? ຕິຏ຺ຐເຕສາ ອນວຏ຺ຐິຕຕກ຺ການໍ ອປ຺ປຫີນວິປລ຺ລາສານໍ ວາທວີມໍສາ. ເອວໍ ອຕ຺ເຖວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາຕິ ນິຏ຺ຐເມຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສຕິ ຈ ເນສໍ ສພ຺ຠາເວ ອສຕິປິ ພາຫິເຣ ວິສເຍ ນຣເກ ວິຍ ເທສາທິນິຍໂມ ໂຫຕີຕິ ວາໂທ ນ ສິຊ຺ຌຕິ, ສຕິ ເອວ ປນ ພາຫິເຣ ວິສເຍ ເທສາທິນິຍໂມຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ເທວທູຕສຣາປນວເສນ ສຕ຺ເຕ ຍຖູປຈິເຕ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມ ຍເມຕິ ນິຍເມຕີຕິ ຍໂມ. ຕສ຺ສ ຍມສ຺ສ ເວມານິກເປຕານໍ ຣາຊຠາວໂຕ ຣຎ຺ໂຎ. ເຕນາຫ ‘‘ຍມຣາຊາ ນາມ ເວມານິກເປຕຣາຊາ’’ຕິ. ກມ຺ມວິປາກນ຺ຕິ ອກຸສລກມ຺ມວິປາກໍ. ເວມານິກເປຕາ ຫິ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກວເສນ ມິສ຺ສກໍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ວິນິປາຕິກເທວຕາ ວິຍ ສຸກ຺ເກນ ກມ຺ມຸນາ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ຫິ ມຄ຺ຄຜລຠາຄິໂນປິ ໂຫນ຺ຕິ, ປວຕ຺ຕິຍໍ ປນ ກມ຺ມານຸຣູປໍ ກທາຈິ ປຸຎ຺ຎຜລໍ, ກທາຈິ ອປຸຎ຺ຎຜລໍ ປຈ຺ຈນຸຠວນ຺ຕິ. ເຍສໍ ປນ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເຕສໍ ມຄ຺ຄາຘິຄມໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຸຎ຺ຎຜລເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອປຸຎ຺ຎຜລໍ ປຸພ຺ເພ ວິຍ ກຏຸກໍ ນ ໂຫຕິ, ມນຸສ຺ສຕ຺ຕຠາເວ ຐິຕານໍ ວິຍ ມຸທຸກເມວ ໂຫຕີຕິ ອປເຣ. ຘມ຺ມິໂກ ຣາຊາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມິກຠາໂວ ຘມ຺ມເທວປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິນິຍໂຕ ຘມ຺ມຕາວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ທ຺ວາເຣສູຕິ ອວີຈິມຫານຣກສ຺ສ ຈຕູສຸ ທ຺ວາເຣສຸ. ຂີຓາສວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ນາມ ອຸກ຺ກຏ຺ຐນິທ຺ເທເສນ.

ອນຸໂຍຄວຕ຺ຕນ຺ຕິ ອນຸໂຍເຄ ກເຕ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພວຕ຺ຕໍ. ອາໂຣເປນ຺ໂຕຕິ ກາຣາເປນ຺ໂຕ, ອຕ຺ຕໂນ ປຸຈ຺ຉໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ປຏິວຈນໍ ທາເປນ຺ໂຕ ປຸຈ຺ຉຕິ. ປຣສ຺ສ ຫິ ອຘິປ຺ປາຍໍ ຎາຕຸໍ ອິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຕທຸປຄໍ ປໂຍຄໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ປຸຈ຺ຉຕິ ນາມ. ລທ຺ຘິນ຺ຕິ ຄາຫໍ. ປຕິຏ຺ຐາເປນ຺ໂຕຕິ ຕຕ຺ຖ ນິຈ຺ຈກາລໍ ກາຣາເປນ຺ໂຕ. ກາຣຓໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕຕິ ຍຸຕ຺ຕິໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ. ສມນຸຠາສຕີຕິ ຍຖານຸຍຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ກເຖຕິ.

ຊິຓ຺ຓນ຺ຕິ ຊຣາປຕ຺ຕິຍາ ຊິຓ຺ຓໍ. ເອກຈ຺ໂຈ ທຫຣກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຓ຺ຑຸໂຣຄາທິນາ ອຠິຠູຕກາຍຕາຍ ຊິຓ຺ຓສທິໂສ ໂຫຕິ, ອຍໍ ນ ຕຖາ ຊຣາປຕ຺ຕິຍາ ຊິຓ຺ໂຓຕິ ທສ຺ເສຕິ. ໂຄປານສີ ວິຍ ວງ຺ກນ຺ຕິ ວງ຺ກໂຄປານສີ ວິຍ ວງ຺ກໍ. ນ ຫິ ວງ຺ກຠາວສ຺ສ ນິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອວງ຺ກໂຄປານສີ ຄຍ຺ຫຕິ. ຠຄ຺ຄນ຺ຕິ ຠຄ຺ຄສຣີຣໍ ກຏິຍໍ ຠຄ຺ຄກາຍຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ອິມິນາປິສ຺ສ ວງ຺ກຠາວເມວ ທີເປຕີ’’ຕິ. ທຓ຺ຑປຏິສຣຓນ຺ຕິ ຐານຄມເນສຸ ທຓ຺ໂຑ ປຏິສຣຓໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ທຓ຺ຑປຏິສຣຓໍ ເຕນ ວິນາ ວຕ຺ຕິຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ທຓ຺ຑທຸຕິຍ’’ນ຺ຕິ. ຊຣາຕຸຣນ຺ຕິ ຊຣາຍ ປຕ຺ຖຕສໍກິລນ຺ຕກາຍໍ. ສພ຺ພໂສ ກິມິຫຕໍ ວິຍ ມຫາຂລ຺ລາຏໍ ສີສມສ຺ສາຕິ ມຫາຂລ຺ລາຏສີສໍ. ສຎ຺ຊາຕວລິນ຺ຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ຊາຕວລິກໍ. ຊຣາຘມ຺ໂມຕິ ຊຣາປກຕິໂກ. ເຕນາຫ ‘‘ຊຣາສຠາໂວ’’ຕິ. ສຠາໂວ ຈ ນາມ ເຕໂຊຘາຕຸຍາ ອຸຓ຺ຫຕາ ວິຍ ນ ກທາຈິ ວິຄຈ຺ຉຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອປຣິມຸຕ຺ໂຕ ຊຣາຍາ’’ຕິອາທິ.

ອຕ຺ຖໂຕ ເອວໍ ວທຕິ ນາມ, ວາຈາຍ ອວທນ຺ໂຕປິ ອຕ຺ຖາປຕ຺ຕິໂຕ ເອວໍ ວທນ຺ໂຕ ວິຍ ໂຫຕິ ວິຎ຺ຎູນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຣຸໂຓ ອໂຫສິໍ ໂຍພ຺ພເນນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ອູຣູນໍ ພລໍ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ອູຣຸພລີ. ເຕນ ທູເຣປິ ຄມນາຄມນລງ຺ຆນາທິສມຕ຺ຖຕໍ ທສ຺ເສຕິ, ພາຫຸພລີຕິ ປນ ອິມິນາ ຫຕ຺ເຖຫິ ກາຕພ຺ພກິຈ຺ຈສມຕ຺ຖຕໍ, ຊວຄ຺ຄຫເຓນ ເວຄສາ ປວຕ຺ຕິສມຕ຺ຖຕໍ. ອນ຺ຕຣຫິຕາຕິ ນຏ຺ຐາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ນ ໂຂ ປນາຫນ຺ຕິອາທິ ຊຣາຍ ເທວທູຕຠາວທສ຺ສນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ເຕເນສ ເທວທູໂຕ ນາມ ຊາໂຕ’’ຕິ. ອາພາຘສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ ອາພາຘິກໍ. ວິວິຘໍ ທຸກ຺ຂໍ ອາທຫຕີຕິ ພ຺ຍາຘິ, ວິເສເສນ ວາ ອາຘິຍຕິ ເອເຕນາຕິ ພ຺ຍາຘິ, ພ຺ຍາຘິ ສໍຊາໂຕ ເອຕສ຺ສາຕິ ພ຺ຍາຘິຕໍ. ເອສ ນໂຍ ທຸກ຺ຂິຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ.

ທຸຕິຍໍ ເທວທູຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ພ຺ຍາຘິນາ ອຠິຫໂຕຕິ ພ຺ຍາຘິນາ ພາຘິໂຕ, ອຸປທ຺ທຸໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ວິປຣິຠິນ຺ນວຓ຺ໂຓຕິ ວິປຣິຠິນ຺ນນີລວຓ຺ໂຓ. ຕຎ຺ຫິ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຄຫິຕປຸພ຺ພກໍ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຓ຺ຑຸວຓ຺ຓໍ, ມໍສຸສ຺ສທຏ຺ຐາເນ ຣຕ຺ຕວຓ຺ຓໍ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຈ ນີລສາຏກປາຣຸຕໍ ວິຍ ໂຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວິປຣິຠິນ຺ນນີລວຓ຺ໂຓ’’ຕິ.

‘‘ໂກ ລຠຕິ, ໂກ ນ ລຠຕີ’’ຕິ ນິຣຍຸປຄສ຺ເສວ ວເສນາຍໍ ວິຈາຣຓາຕິ ‘‘ເຍນ ຕາວ ພຫຸ ປາປໍ ກຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ພຫຸ ປາປໍ ກຕນ຺ຕິ ພຫຸໂສ ປາປໍ ກຕໍ. ເຕນ ປາປສ຺ສ ພຫຸລີກຣຓມາຫ. ພຫູຕິ ວາ ມຫນ຺ຕໍ. ມຫຕ຺ໂຖປິ ຫິ ພຫຸສທ຺ໂທ ທິສ຺ສຕິ ‘‘ພຫຸ ວຕ ກຕໍ ອສ຺ສາ’’ຕິອາທີສຸ, ຄຣຸກນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂສ ຄຣຸກໍ ພຫຸລໍ ວາ ປາປໍ ກຕ຺ວາ ຐິໂຕ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິເຍວ, ນ ຍມປຸຣິເສຫິ ຍມສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ນີຍຕີຕິ. ປຣິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປມາຓປຣິຕ຺ຕຕາຍ ກາລປຣິຕ຺ຕຕາຍ ຈ ປຣິຕ຺ຕໍ. ປຸຣິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຄຣູຕິ ອຕ຺ໂຖ, ທຸຕິຍສ຺ມິໍ ອພຫຸລນ຺ຕິ. ຍຖາວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ອຸປມາຍ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຕ຺ຕພ຺ພເມວ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ທຓ຺ຑເມວ ກໂຣນ຺ຕິ. ອນຸວິຊ຺ຊິຕ຺ວາຕິ ວີມໍສິຕ຺ວາ. ວິນິຈ຺ຉຍຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຏ຺ຏກຣຓຏ຺ຐານໍ. ປຣິຕ຺ຕປາປກມ຺ມາຕິ ທຸພ຺ພລປາປກມ຺ມາ. ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍາຕິ ປເຣຫິ ອສາຣິຍມາເນປິ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍ ສຣນ຺ຕິ. ເຕ ຫິ ປາປກມ຺ມສ຺ສ ທຸພ຺ພລຠາວໂຕ ກຕູປຈິຕສ຺ສ ຈ ໂອກາສາຣຫກຸສລກມ຺ມສ຺ສ ພລວຠາວໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍປິ ສຣນ຺ຕິ. ສາຣິຍມານາປີຕິ ‘‘ອິທໍ ນາມ ຕຍາ ກຕໍ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ປເຣຫິ ສາຣິຍມານາປິ.

ອາກາສເຈຕິຍນ຺ຕິ ຄິຣິສິຂເຣ ອພ຺ໂຠກາເສ ວິວຏງ຺ຄເຓ ກຕເຈຕິຍໍ. ຣຕ຺ຕປເຏນາຕິ ຣຕ຺ຕວຓ຺ເຓນ ປເຏນ ປູເຊສິ ປຏາກໍ ກຕ຺ວາ. ອຄ຺ຄິຊາລສທ຺ທນ຺ຕິ ປຏປຏາຍນ຺ຕໍ ນຣເກ ອຄ຺ຄິຊາລສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາວ. ອຕ຺ຕນາ ປູຊິຕປຏໍ ອນຸສ຺ສຣີຕິ ຕທາ ປຏາກາຍ ວາຕປ຺ປຫາຣສທ຺ເທ ນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ມຍາ ຕທາ ອາກາສເຈຕິເຍ ປູຊິຕຣຕ຺ຕປຏສທ຺ໂທ ວິຍາ’’ຕິ ອຕ຺ຕນາ ປູຊິຕປຏໍ ອນຸສ຺ສຣິ.

ສຸມນປຸປ຺ຜກຸມ຺ເຠນາຕິ ກຸມ຺ຠປຣິມາເຓນ ສຸມນປຸປ຺ຜຣາສິນາ. ‘‘ທສາຘິກໍ ນາຬິສຫສ຺ສກຸມ຺ຠ’’ນ຺ຕິ ເກຈິ, ‘‘ປຎ຺ຈອມ຺ພຓ’’ນ຺ຕິ ອປເຣ. ຕີຫິປິນ ສຣຕິ ພລວໂຕ ປາປກມ຺ເມນ ພ຺ຍາໂມຫິໂຕ. ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສີຕິ ‘‘ກມ຺ມາຣໂຫ ອຍ’’ນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ປຏິກາຣໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ.

ເອກປກ຺ຂຈ຺ຉທນມຕ຺ຕາຫີຕິ ມຊ຺ຌິມປ຺ປມາຓສ຺ສ ເຄຫສ຺ສ ເອກຈ຺ຉທນປ຺ປມາເຓຫິ. ສຸຕ຺ຕາຫຕໍ ກຣິຕ຺ວາຕິ ກາຬສຸຕ຺ຕໍ ປາເຕຕ຺ວາ. ຍຖາ ຣໂຖ ສພ຺ພໂສ ປຊ຺ຊລິໂຕ ໂຫຕິ ອໂຍມໂຍ, ເອວໍ ຍຸຄາທໂຍປິສ຺ສ ປຊ຺ຊລິຕາ ສໂຊຕິຠູຕາ ເອວ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ຣເຖ ໂຍເຊຕ຺ວາ’’ຕິ. ມຫາກູຏາຄາຣປ຺ປມາຓນ຺ຕິ ສຕ຺ຕຠູມກມຫາກູຏາຄາຣປ຺ປມາຓໍ.

ວິຠຕ຺ໂຕຕິ ສຕ຺ຕານໍ ສາຘາຣເຓນ ປາປກມ຺ມຸນາ ວິຠຕ຺ໂຕ. ຫີນໍ ກາຍນ຺ຕິ ຫີນໍ ສຕ຺ຕນິກາຍໍ, ຫີນໍ ວາ ອຕ຺ຕຠາວໍ. ອຸປາທາເນຕິ ຈຕຸພ຺ພິເຘ ອຸປາທາເນ. ອຕ຺ຖໂຕ ປນ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິຄ຺ຄາໂຫຕິ ອາຫ ‘‘ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິຄ຺ຄຫເຓ’’ຕິ. ສມ຺ຠວຕິ ຊຣາມຣຓໍ ເອເຕນາຕິ ສມ຺ຠໂວ, ອຸປາທານນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຊາຕິຍາ ຈ ມຣຓສ຺ສ ຉ ກາຣຓຠູເຕ’’ຕິ. ອນຸປາທາຕິ ອນຸປາທາຍ. ເຕນາຫ ‘‘ອນຸປາທິຍິຕ຺ວາ’’ຕິ. ສກລວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາຕິ ຈຣິມຈິຕ຺ຕນິໂຣເຘນ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ກິເລສານມ຺ປິ ອສມ຺ຠວໂຕ ສພ຺ພໍ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ.

ເທວທູຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.