໓. ປຸຄ຺ຄລວຄ຺ໂຄ

໑. ສມິທ຺ຘສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໑. ຕຕິຍສ຺ສ ປຐເມ ຣຸຈ຺ຈຕີຕິ ກາຍສກ຺ຂິອາທີສຸ ປຸຄ຺ຄເລສຸ ອຕິວິຍ ສຸນ຺ທຣຕຣປຓີຕຕຣຠາເວນ ເຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຠິຣຸຈິອຸປ຺ປາທໂກ ກຕໂມຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຘຸຣໍ ອໂຫສິ ສທ຺ຘາຘຸຣໍ ມຄ຺ຄວຸຏ຺ຐານນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ, ເສສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປນ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເສສານີ’’ຕິອາທິ. ປຏິວິທ຺ຘມຄ຺ໂຄວາຕິ ຕີຫິປິ ເຖເຣຫິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິວິທ຺ຘອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ເອວ ກຖິໂຕ, ຕສ຺ມາ ນ ສຸກຣໍ ເອກໍເສນ ພ຺ຍາກາຕຸໍ ‘‘ອຍໍ…ເປ… ປຓີຕຕໂຣ ຈາ’’ຕິ. ຠຸມ຺ມນ຺ຕເຣເນວ ກເຖສິ ‘‘ຕີສຸປິ ປຸຄ຺ຄເລສຸ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄຏ຺ໂຐວ ປຓີຕຕໂຣ’’ຕິ.

ສມິທ຺ຘສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ຄິລານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒. ທຸຕິເຍ ຫິຕານີຕິ ຠພ຺ຍານິ. ວຸທ຺ຘິກຣານີຕິ ອາໂຣຄ຺ຍາທິວຸທ຺ຘິກຣານິ. ອນຸຈ຺ຉວິກນ຺ຕິ ອຸປຏ຺ຐານກິຣິຍາຍ ອນຸຣູປໍ. ວາຕາປມາຣໂຣເຄນາຕິ ວາຕໂຣເຄນ ຈ ອປມາຣໂຣເຄນ ຈ, ວາຕນິທາເນນ ວາ ອປມາຣໂຣເຄນ. ນິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ຕຄິລາໂນຕິ ‘‘ອິມິນາ ໂຣເຄນ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນິຏ຺ຐໍ ປຕ຺ໂຕ ຄິລາໂນ. ຂິປິຕກໍ ນາມ ວມຖຸໂຣໂຄ. ກຈ຺ຉູຕິ ຖຸລ຺ລກຈ຺ຉຸອາພາໂຘ. ຕິຓປຸປ຺ຜກຊໂຣ ວິສມວາຕສມ຺ຜສ຺ສຊໂຣໂຄ. ເຍສນ຺ຕິ ເຍສໍ ໂຣຄານໍ. ປຏິຊຄ຺ຄເນນາຕິ ປຏິກາຣມຕ຺ເຕນ. ຜາສຸກນ຺ຕິ ພ຺ຍາຘິວູປສມເນນ ສຣີຣສ຺ສ ຜາສຸຠາໂວ. ພ຺ຍາຘິນິທານສມຸຏ຺ຐານຊານເນນ ປຓ຺ຑິໂຕ, ປຏິກາຣກິຣິຍາຍ ຍຸຕ຺ຕກາຣິຕາຍ ທກ຺ໂຂ, ອຸຏ຺ຐານວີຣິຍສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອນລໂສ.

ປທປຣໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ກຖິໂຕ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາໂມກ຺ກມນສ຺ສ ອໂຍຄ຺ຄຠາວໂຕ. ອລຠນ຺ໂຕວ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ສວນາຍ ໂອກ຺ກມຕິ ນິຍາມໍ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສມ຺ມຕ຺ຕໍ ປຈ຺ເຈກໂພຘິໍ. ຍນ຺ຕິ, ຍໂຕ. ໂອວາທໍ ລຠິຕ຺ວາຕິ ອາຠິສມາຈາຣິກວຕ຺ຕໍ ໂອວາທມຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຕໂກປິ ຫິ ຕສ຺ສ ຫິຕາວໂຫຕິ. ຕນ຺ນິສ຺ສິໂຕວາຕິ ວິປຎ຺ຈິຕຎ຺ຎຸນິສ຺ສິໂຕວ ໂຫຕິ. ປຸນປ຺ປຸນໍ ເທເສຕພ຺ໂພວ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາໂມກ຺ກມນສ຺ສ ໂຍຄ຺ຄຠາວໂຕ.

ຄິລານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ສງ຺ຂາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓. ຕຕິເຍ ວິວິເຘຫິ ອາກາເຣຫິ ອາພາຘນໂຕ ພ຺ຍາພາໂຘວ ພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ, ກາຍິກໍ ເຈຕສິກຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ. ສຫ ພ຺ຍາພຊ຺ເຌນ ວຕ຺ຕຕີຕິ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ. ເຕນາຫ ‘‘ສທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ. ເຈຕນາຣາສິນ຺ຕິ ປຸພ຺ພເຈຕນາທິຣາສິໍ. ເຈຕນໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ‘‘ຣາສິໍ ກໂຣຕິ ປິຓ຺ຑໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ໂຕ. ສທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ນິຣນ຺ຕຣທຸກ຺ຂໍ. ເຕນາຫ ‘‘ສາພາຘໍ ນິຣສ຺ສາທ’’ນ຺ຕິ. ອຕ຺ຖີຕິ ອຸຊຸກໍ ທຸກ຺ຂເວທນາ ນຕ຺ຖີຕິ ອວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນິຏ຺ຐສຠາວຕ຺ຕາ ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ຈ ທຸກ຺ຂປກ຺ຂິກາວ ສາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ນ ຫິ ອກຸສລວິປາກາ ອິຏ຺ຐາ ນາມ ອຕ຺ຖີ, ກຸສລວິປາກາ ປນ ອຸເປກ຺ຂາເວທນາ ຕຕ຺ຖ ອປ຺ປາວສຣາ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ນິຣຍສ຺ສ ທຸກ຺ຂພຫຸລຕ຺ຕາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ຕຕ຺ຖ ພລວຕາຍ ສາ ອພ຺ໂພຫາຣິກຏ຺ຐາເນ ຐິຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸປມໍ ກຕ຺ວາ ອາຫໂຏ ວິເສໂສ ວິຍ ສາມຎ຺ຎສ຺ສ ຍຖາ ອໂຍປິຓ຺ຑິໂຣຫິໂນ ວິຍ ຣູປານນ຺ຕິ. ປຏິຠາຄອຸປມາຕິ ປຏິພິມ຺ພອຸປມາ.

ເຕ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິ ເຫຏ຺ຐິມພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ. ໂວມິສ຺ສກສຸຂທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວິມິສ຺ສກສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປີຕິມິສ຺ສກຠາວໂຕ. ກມ຺ມນ຺ຕິ ປາປກມ຺ມໍ. ກມ຺ມສີເສນ ຜລໍ ວທຕິ. ກາມຎ຺ເຈຕ຺ຖ ‘‘ອພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ອາຄຕໍ, ‘‘ອພ຺ຍາພຊ຺ຌາ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕີ’’ຕິ ປນ ວຈເນນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຜສ຺ສາປິ ສງ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕີຕິ ‘‘ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສການິ ກຖິຕານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສງ຺ຂາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ພຫຸກາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ອວສ຺ສຍໍ ຄໂຕຕິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂປຣິມຸຕ຺ຕິຍາ ອວສ຺ສໂຍ ມຍ຺ຫນ຺ຕິ ສຣຓຄມນກ຺ກເມນ ອຸປຄໂຕ ໂຫຕິ. ສຕນ຺ຕິກນ຺ຕິ ສປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ມໍ. ອຄ຺ຄຫິຕສຣຓປຸພ຺ພສ຺ສາຕິ ອຄ຺ຄຫິຕປຸພ຺ພສຣຓສ຺ສ. ອກຕາຠິນິເວສສ຺ສ ວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ນ ກໂຕ ສຣຓຄມນາຠິນິເວໂສ ເຍນາຕິ ອກຕາຠິນິເວໂສ, ຕສ຺ສ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາມໍ ປຸພ຺ເພປິ ສຣຓທາຍໂກ ອາຈຣິໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ປພ຺ພຊ຺ຊາທາຍໂກປິ ສຣຓທາຍໂກວ. ປຸພ຺ເພ ປນ ອຸປາສກຠາວາປາທກວເສນ ສຣຓທາຍໂກ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ອິທໍ ປນ ຄຫິຕປພ຺ພຊ຺ຊສ຺ສ ສຣຓຄມນໍ. ປພ຺ພຊາ ຫິ ສວິເສສໍ ສຣຓຄມນນ຺ຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊາທາຍໂກ ປຸນ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອເຕຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊາທາຍກາທໂຍ. ທຸວິເຘນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ໂລກິຍຘມ຺ມສມ຺ປາປໂກ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມສມ຺ປາປໂກຕິ ທ຺ວິປ຺ປກາເຣນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາ, ກຕາຠິນິເວສອກຕາຠິນິເວສວເສນ ວາ. ອຸປຣີຕິ ປຐມມຄ຺ຄໂຕ ອຸປຣິ. ເນວ ສກ຺ໂກຕີຕິ ອາຈຣິເຍນ ກຕສ຺ສ ອຸປກາຣສ຺ສ ມຫານຸຠາວຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ປຕິກາຣໍ ນາມ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ.

ພຫຸກາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ວຊິຣູປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໕. ປຎ຺ຈເມ ອຣຸອິຕິ ປຸຣາຓໍ ທຸຏ຺ຐວຓໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກ-ກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣຕິ ອຣຸກູປມໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອຣຸກູປມຈິຕ຺ໂຕ ອປ຺ປມຕ຺ຕກສ຺ສປິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອສຫນໂຕ. ເສສປທທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິຕ຺ຕຣກາໂລຠາເສນາຕິ ປຣິຕ຺ຕເມວ ກາໂລ ຎາໂຓຠາສວິຣເຫນ. ລຄຕີຕິ ໂກຘາສງ຺ຄວເສນ ກຸປ຺ປນ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ສມ຺ມຸຂາ, ‘‘ກິໍ ວທສີ’’ຕິອາທິນາ ປຣມ຺ມຸຂາ ຈ ອຸປນຍ຺ຫນວເສນ ລຄຕິ, ນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຄວເສນ. ກຸປ຺ປຕີຕິ ກຸຊ຺ຌຕິ. ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕີຕິ ວິປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ຖທ຺ຘຠາວໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອີສກມ຺ປິ ມຸທຸຕ຺ຕາຠາວໂຕ. ທຸຏ຺ຐາຣຸໂກຕິ ມໍສໂລຫິຕານໍ ທຸຏ຺ຐຠາເວນ ປກຕິຠາວໍ ຊຫິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ທຸຏ຺ຐວໂຓ. ‘‘ທຸຏ຺ຐາຣຸຕາ’’ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖາປິ ຕາກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ.

ຕສ຺ສາຕິ ທຸຏ຺ຐາຣຸກສ຺ສ. ສວນນ຺ຕິ ອສຸຈິວິສນ຺ທນໍ. ອຸທ຺ຘຸມາຕສ຺ສ ວິຍາຕິ ໂກເຘນ ອຸທ຺ຘໍ ອຸທ຺ຘໍ ຘຸມາຕກສ຺ສ ວິຍ ໂກຘູປາຍາສສ຺ສ ອວິສ຺ສຊ຺ຊນໂຕ. ຈຓ຺ຑິກຕສ຺ສາຕິ ກຸປິຕສ຺ສ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກິຎ຺ຈາປິ ເຫຏ຺ຐິມມຄ຺ຄວຊ຺ຌາປິ ກິເລສາ ເຕຫິ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຘມ຺ມຕໍ ອາປາທິຕຕ຺ຕາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນາ, ຕຖາປິ ຕສ຺ມິໍ ສນ຺ຕາເນ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄສ຺ສ ອນຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ອປ຺ປຫີນາປິ ກິເລສາ ອຕ຺ເຖວາຕິ ກຕ຺ວາ ເຕສໍ ຎາຓານໍ ວິຊ຺ຊູປມຕາ ວຸຕ຺ຕາ, ນ ເຕຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ປຫີນານໍ ກິເລສານໍ ອຕ຺ຖິຠາວໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ວຊິຣູປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ເສວິຕພ຺ພສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໖. ຉຏ຺ເຐ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ໂພຕິ ກາເລນ ກາລໍ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ໂພ. ອລ຺ລີຍິຕພ຺ໂພຕິ ຉາຍາຍ ວິຍ ວິນາ ຠາວນາຍ ນິລ຺ລີຍິຕພ຺ໂພ. ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປາສິຕພ຺ໂພຕິ ອຠິຓ຺ຫໂສ ອຸປນິສີທິຕພ຺ໂພ. ອນຸທ຺ທຍາຕິ ເມຕ຺ຕາປຸພ຺ພຠາໂຄ. ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ‘‘ເອຕສ຺ສ ສີເລນ ອຠິວຸທ຺ຘິ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອຸປກາຣຕ຺ຖໍ ອຸປເສວນາທິ ວຏ຺ຏຕິ.

ນ ປຏິຫຎ຺ຎິສ຺ສຕີຕິ ‘‘ອເປຫິ, ກິໍ ເອເຕນາ’’ຕິ ປຏິກ຺ເຂປາຠາວໂຕ ປິຍສີລຕ຺ຕາ ນ ປຏິຫຎ຺ຎິສ຺ສຕິ. ຜາສຸ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ທ຺ວີສຸ ຫິ ສີລວນ຺ເຕສຸ ເອເກນ ສີລສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ກຖິເຕ ອິຕໂຣ ອນຸໂມທຕິ. ເຕນ ເຕສໍ ກຖາ ຜາສຸ ເຈວ ໂຫຕິ ປວຕ຺ຕິນີ ຈ. ເອກສ຺ມິໍ ປນ ທຸສ຺ສີເລ ສຕິ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ສີລກຖາ ທຸກ຺ກຖາ, ເນວ ສີລກຖາ ໂຫຕິ, ນ ຜາສຸ ໂຫຕິ, ນ ປວຕ຺ຕິນີ. ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ຫິ ສີລກຖາ ອຜາສຸ ຠວິສ຺ສຕິ. ສີລກຖາຍ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ສມາຘິປຎ຺ຎາກຖາສຸປິ ອຕິທິສຕິ ‘‘ສມາຘິປຎ຺ຎາກຖາສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ’’ຕິ. ທ຺ເວ ຫິ ສມາຘິລາຠິໂນ ສມາຘິກຖໍ ສປ຺ປຎ຺ຎາ ຈ ປຎ຺ຎາກຖໍ ກເຖນ຺ຕາ ຣຕ຺ຕິໍ ວາ ທິວສໍ ວາ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕມ຺ປິ ນ ຊານນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຎາຍ ອນຸຄ຺ຄເຫສ຺ສາມີຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ອນຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ເພ ປຎ຺ຎາຍ ໂສເຘຕພ຺ເພ ວຑ຺ເຒຕພ຺ເພ ຈ ອຘິກສີລໍ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຎ຺ຎາຍ ອນຸຄ຺ຄເຫສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຎ຺ຈ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ ສີລສ຺ສ ອສປ຺ປາຍານຸປກາຣຘມ຺ເມ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂເສວເນນ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສີລສ຺ສ ອສປ຺ປາເຍ’’ຕິອາທິ. ສີລສ຺ສ ອສປ຺ປາຍານຸປກາຣຘມ຺ມາ ນາມ ອນາຈາຣາໂຄຈຣາທໂຍ, ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂໂຕ ອຸປກາຣຘມ຺ມາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນຕິ ຕໍຕໍສິກ຺ຂາໂກຏ຺ຐາສປທຏ຺ຐາເນ. ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ນາມາຕິ ອຠິນ຺ນໍ ອສໍກິລິຏ຺ຐໍ ກຕ຺ວາ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ນາມ. ຂາຣປຣິສ຺ສາວເນຕິ ຣຊການໍ ອູສຂາຣາທິຂາຣປຣິສ຺ສາວນປເຏ. ຫາຍຕີຕິ ສີລາທິນາ ປຣິຫາຍຕິ. ເສຏ຺ຐໍ ປຸຄ຺ຄລນ຺ຕິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ເສຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປຸຄ຺ຄລໍ.

ເສວິຕພ຺ພສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ຊິຄຸຈ຺ຉິຕພ຺ພສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໗. ສຕ຺ຕເມ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອຠິ-ສທ຺ທາເປກ຺ຂາຍ ‘‘ນ’’ນ຺ຕິ ສາມິອຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອສ຺ສາ’’ຕິ ‘‘ຕໍ ໂຂ ປນ ຠວນ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ວິຍ. ປາປໂກ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທຕິ ລາມກຠາເວນ ກເຖຕພ຺ພສທ຺ໂທ. ຄູຖກູໂປ ວິຍ ທຸສ຺ສີລ຺ຍນ຺ຕິ ເອເຕນ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ຄູຖສທິສຕ຺ຕເມວ ທສ຺ເສຕິ. ວຈນນ຺ຕິ ອນິຏ຺ຐວຈນໍ. ປຸຣິມນເຍເນວາຕິ ‘‘ຄູຖກູໂປ ວິຍ ທຸສ຺ສີລ຺ຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍນ. ສຸຈິມິຕ຺ໂຕຕິ ສີລາຈາຣສຸທ຺ຘິຍາ ສຸຈິມິຕ຺ໂຕ. ສຫ ອຍນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ສຫາຍາຕິ ອາຫ ‘‘ສຫຄາມິໂນ’’ຕິ.

ຊິຄຸຈ຺ຉິຕພ຺ພສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ຄູຖຠາຓີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໘. ອຏ຺ຐເມ ຄູຖຠາຓີຕິ ຄູຖສທິສວຈນຕ຺ຕາ ຄູຖຠາຓີ. ຍຖາ ຫິ ຄູຖໍ ນາມ ມຫາຊນສ຺ສ ອນິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ອິມສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວຈນໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ອນິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ. ທຸຄ຺ຄນ຺ຘກຖນ຺ຕິ ກິເລສາສຸຈິສໍກິລິຏ຺ຐຕາຍ ຄູຖໍ ວິຍ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘວາຍນກຖໍ. ປຸປ຺ຜຠາຓີຕິ ສຸປຸປ຺ຜສທິສວຈນຕ຺ຕາ ປຸປ຺ຜຠາຓີ. ຍຖາ ຫິ ຜຸລ຺ລານິ ວສ຺ສິການິ ວາ ອຘິມຸຕ຺ຕິການິ ວາ ມຫາຊນສ຺ສ ອິຏ຺ຐານິ ກນ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວເມວ ອິມສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວຈນໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ອິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ ກນ຺ຕໍ. ປຸປ຺ຜານິ ວິຍາຕິ ຈມ຺ປກສຸມນາທິສຸຄນ຺ຘປຸປ຺ຜານິ ວິຍ. ສຸຄນ຺ຘກຖນ຺ຕິ ສຸຈິຄນ຺ຘວາຍນກຖໍ ກິເລສທຸຄ຺ຄນ຺ຘາຠາວໂຕ. ມຘຸຠາຓີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ມຸທຸຠາຓີ’’ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ. ອຸຠຍຕ຺ຖາປິ ຫິ ມຘຸຣວຈໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຖາ ຫິ ຈຕຸມຘຸຣໍ ນາມ ມຘຸຣໍ ປຓີຕໍ, ເອວເມວ ອິມສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວຈນໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ມຘຸຣໍ ໂຫຕິ. ມຘຸຣກຖນ຺ຕິ ກຓ຺ຓສຸຂຕາຍ ເປມນີຍຕາຍ ຈ ສທ຺ທໂຕ ອຕ຺ຖໂຕ ຈ ມຘຸຣສຠາວກຖໍ. ອຕ຺ຕເຫຕຸ ວາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ຫຕ຺ຖປາທາທິຈ຺ເຉທນຫຣຓເຫຕຸ. ປຣເຫຕຸ ວາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ວາ’’ຕິອາທິ.

‘‘ເນລງ຺ໂຄຕິ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສີລານເມຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ ສຸຕ຺ເຕ (ສໍ. ນິ. ໔.໓໔໗) ອາຄຕຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕສີລໍ ວິຍາ’’ຕິ. ປູເຣຕິ ຄຸຓານໍ ປາຣິປູຣິຍໍ. ສຸກຸມາຣາຕິ ອຜຣຸສຕາຍ ມຸທຸກາ ໂກມລາ. ປຸຣສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຸຣ-ສທ຺ໂທ ຕນ຺ນິວາສິວາຈໂກ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ ‘‘ຄາໂມ ອາຄໂຕ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ. ເຕນາຫ ‘‘ນຄຣວາສີນ’’ນ຺ຕິ. ມນໍ ອປ຺ປາຍຕິ ວຑ຺ເຒຕີຕິ ມນາປາ. ເຕນາຫ ‘‘ຈິຕ຺ຕວຸທ຺ຘິກຣາ’’ຕິ.

ຄູຖຠາຓີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ອນ຺ຘສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໙. ນວເມ ອນ຺ໂຘຕິອາທີສຸ ປາຬິປເທສຸ ປຐໂມ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກໂຠຄສໍຫຣຓປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸໂນ ຈ ສມ຺ປຣາຍິກຕ຺ຖສາຘນປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸໂນ ຈ ອຠາວາ ‘‘ອນ຺ໂຘ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ທຸຕິໂຍປິ, ຕຕິໂຍ ປນ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ຠາວາ ‘‘ທ຺ວິຈກ຺ຂູ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂູຕິ ອາຍໂກສລ຺ລຠູຕາ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸ. ເຕນາຫ ‘‘ຜາຕິໍ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ. ອຘມຸຕ຺ຕເມຕິ ອຘເມ ເຈວ ອຸຕ຺ຕເມ ຈ. ປຏິປກ຺ຂວເສນາຕິ ປຏິປກ຺ຂສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາວເສນ. ສຸກ຺ກສປ຺ປຏິຠາຄາຕິ ສຸກ຺ກຘມ຺ເມຫິ ປຫາຍເກຫິ ສປ຺ປຏິຠາຄາຕິ ຊາເນຍ຺ຍ. ກຓ຺ຫສປ຺ປຏິຠາຄາຕິ ກຓ຺ຫຘມ຺ເມຫິ ປຫາຕພ຺ເພຫິ ສປ຺ປຏິຠາຄາຕິ ຊາເນຍ຺ຍ.

ຕຖາຊາຕິກາຕິ ຍາທິເສຫິ ສປຸຕ຺ຕທາຣປຣິຊນສຎາຕິມິຕ຺ຕພນ຺ຘວຄ຺ຄໍ ອຕ຺ຕານໍ ສຸເຂຕິ ປີເຓຕິ, ຕາທິສາ ໂຠຄາປິ ນ ສນ຺ຕິ. ປຸຎ຺ຎານິ ຈ ນ ກໂຣຕີຕິ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓກປຓທ຺ຘິກຍາຈການໍ ສນ຺ຕປ຺ປນວເສນ ປຸຎ຺ຎານິ ນ ກໂຣຕິ. ອຸຠຍຕ຺ຖາຕິ ອຸຠຍສ຺ມິໍ ໂລເກ, ອຸຠຍສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ເຖຕິ ວິຄ຺ຄໂຫຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອິຘໂລເກ’’ຕິອາທິມາຫ. ອຸຠເຍນາຕິ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ກຖ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ມິໍ ຐາເນຕິ ຍສ຺ມິໍເຍວ ຐາເນ. ນ ໂສຈຕີຕິ ໂສກເຫຕູນໍ ຕຕ຺ຖ ອຠາວໂຕ ນ ໂສຈຕິ.

ອນ຺ຘສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ອວກຸຊ຺ຊສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໐. ທສເມ ອວກຸຊ຺ຊປຎ຺ໂຎຕິ ນິກ຺ກຸຊ຺ຊປຎ຺ໂຎ. ເຕນາຫ ‘‘ອໂຘມຸຂປຎ຺ໂຎ’’ຕິ. ປຸພ຺ພປຏ຺ຐປນາຕິ ປຐມາຣມ຺ໂຠ. ສນ຺ນິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ກຖາປຣິໂຍສານໍ. ອປ຺ປນາຕິ ເທສນາຍ ນິຏ຺ຐາປນໍ. ອເນເກ ວາ ອນຸສນ຺ຘິໂຍຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ສມາຘິ ວາຕິອາທີສຸ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ສາສນນ຺ຕິ ຕທຕ຺ໂຖປາທກສມາຘິ ຕສ຺ສ ອາທີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕທາສນ຺ນຕ຺ຕາ ວິປສ຺ສນາ, ຕສ຺ສ ມູລຠາເວນ ເອກເທສຕ຺ຕາ ມຄ຺ໂຄ.

ສາສນສ຺ສ ປາຣິປູຣິສຸທ຺ຘິໂຍ ນາມ ສຕ຺ຖາຣາ ເທສິຕນິຍາເມເນວ ສິທ຺ຘາ, ຕາ ປເນຕ຺ຖ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ຄເຫຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອນູນໍ ກຕ຺ວາ ເທເສນ຺ຕີ’’ຕິ, ‘‘ນິຄ຺ຄຓ຺ຐິໍ ກຕ຺ວາ ເທເສນ຺ຕີ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ນິຊ຺ຊຏນ຺ຕິ ນິຄ຺ຄຸມ຺ພໍ ອນາກຸລໍ. ນິຄ຺ຄຓ຺ຐິນ຺ຕິ ຄຓ຺ຐິຏ຺ຐານຣຫິຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ກຕ຺ວາ.

ອາກິຓ຺ຓານີຕິ ອາກິຣິຕ຺ວາ ສໍກິຣິຕ຺ວາ ຐປິຕານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ປກ຺ຂິຕ຺ຕານີ’’ຕິ. ອຸຈ຺ຉງ຺ໂຄ ວິຍ ອຸຈ຺ຉງ຺ຄປຎ຺ໂຎ ປຸຄ຺ຄໂລ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ອຸຈ຺ຉງ຺ຄສທິສປຎ຺ຎຕາຍ ອຸຈ຺ຉງ຺ຄປຎ຺ໂຎ. ເອວໍ ປຎ຺ຎາ ວິຍ ປຸຄ຺ຄໂລປິ ອຸຈ຺ຉງ຺ໂຄ ວິຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ມານໍ ອຈິຣຏ຺ຐານໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ຈ ອຸຈ຺ຉງ຺ຄສທິສາ ປຎ຺ຎາ, ເອວໍ ນິກ຺ກຸຊ຺ຊກຸມ຺ຠສທິສາ ປຎ຺ຎາ ເອວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ສໍວິທຫນປຎ຺ຎາຍາຕິ ‘‘ເອວໍ ກເຕ ອິທໍ ນາມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອວໍ ຕໍຕໍອຕ຺ຖກິຈ຺ຈໍ ສໍວິຘາຕຸໍ ສມຕ຺ຖຕາຍ ວິຈາຣຓປຎ຺ຎາຍ ຣຫິໂຕ. ເສຍ຺ໂຍຕິ ເສຏ຺ໂຐ ປາສໍໂສ. ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕວິສຸທ຺ຘິອາທິກໍ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປຕ຺ຕິໍ.

ອວກຸຊ຺ຊສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຸຄ຺ຄລວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.