(໑໖) ໖. ອເຈລກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໑໕໗-໑໖໓. ອິໂຕ ປເຣສຸ ປນ ສຸຕ຺ຕປເທສຸ ‘‘ຄາຬ຺ຫາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ວິວຣນ຺ໂຕ ‘‘ກກ຺ຂຬາ’’ຕິ ອາຫ. ກກ຺ຂຬຈາໂຣ ຈສ຺ສາ ນ ລູຂສຠາໂວ. ອຖ ໂຂ ຕຓ຺ຫາວເສນ ຖິຣຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ໂລຠວເສນ ຖິຣຄ຺ຄຫຓາ’’ຕິ. ອຄາຬ຺ຫາ ປຏິປທາຕິ ວາ ກາມານໍ ໂອຄາຫນໍ ປຏິປຕ຺ຕິ, ກາມສຸຂານຸໂຍໂຄຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິຊ຺ຌາມາ ປຏິປທາຕິ ກາຍສ຺ສ ນິຊ຺ຌາປນວເສນ ເຂປນວເສນ ປວຕ຺ຕາ ປຏິປຕ຺ຕິ, ອຕ຺ຕກິລມຖານຸໂຍໂຄຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິຈ຺ເຈໂລຕິ ນິສ຺ສຏ຺ຐເຈໂລ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕເຈໂລ. ນຄ຺ຄິຍວຕສມາທາເນນ ນຄ຺ໂຄ. ຐິຕໂກວ ອຸຈ຺ຈາຣໍ ກໂຣຕີຕິອາທິ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ ວມິຕ຺ວາ ມຸຂວິກ຺ຂາລນາທິອາຈາຣສ຺ສປິ ເຕນ ວິສ຺ສຏ຺ຐຕ຺ຕາ. ຊິວ຺ຫາຍ ຫຕ຺ຖໍ ອປເລຂຕິ ອວເລຂຕິ ອຸທເກນ ອໂຘວນໂຕ. ທຸຕິຍວິກປ຺ເປປິ ເອເສວ ນໂຍ. ‘‘ເອຫິ, ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຸປຄມນສງ຺ຂາໂຕ ວິຘິ ເອຫິຠທນ຺ໂຕ, ຕໍ ຈຣຕີຕິ ເອຫິຠທນ຺ຕິໂກ, ຕປ຺ປຏິກ຺ເຂເປນ ນ ເອຫິຠທນ຺ຕິໂກ. ນ ກໂຣຕິ ‘‘ສມເຓນ ນາມ ປຣສ຺ສ ວຈນກເຣນ ນ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ.

ປຸເຣຕຣນ຺ຕິ ຕໍ ຐານໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຄມນໂຕ ປຸເຣຕຣໍ. ຕໍ ກິຣ ໂສ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນາ ນາມ ຍທິຈ຺ຉກາ ເອວ ຠິກ຺ຂາ ຄເຫຕພ຺ພາ’’ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ. ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕໍ ມມ ນິມິຕ຺ຕຠາເວນ ພຫູ ຂຸທ຺ທກາ ປາຓາ ສງ຺ຆາຕໍ ອາປາທິຕາຕິ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ. ນິມນ຺ຕນໍ ນ ສາທິຍຕິ ເອວໍ ເຕສໍ ວຈນໍ ກຕໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ. ກຸມ຺ຠິ ອາທີສຸປິ ໂສ ສຕ຺ຕສຎ຺ຎີຕິ ອາຫ ‘‘ກຸມ຺ຠິ-ກໂຬປິໂຍ’’ຕິອາທິ. ກພຬນ຺ຕຣາໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຸຏ຺ຐິຕສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ກພຬນ຺ຕຣາໂຍ ໂຫຕິ. ຄາມສຠາຄາທິວເສນ ສງ຺ຄມ຺ມ ກິຕ຺ເຕນ຺ຕິ ເອຕິສ຺ສາຕິ ສງ຺ກິຕ຺ຕິ, ຍຖາສໍຫຕຕຓ຺ຑຸລາທິສຎ຺ຈໂຍ. ມານຸສການີຕິ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣາ ມນຸສ຺ສາ.

ສຸຣາປານເມວາຕິ ມຊ຺ຊລກ຺ຂຓປ຺ປຕ຺ຕາຍ ສຸຣາຍ ປານເມວ. ສຸຣາຄຫເຓເນເວຕ຺ຖ ເມຣຍມ຺ປິ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ເອກາຄາຣເມວ ອຸຎ຺ຉຕີຕິ ເອກາຄາຣິໂກ. ເອກາໂລເປເນວ ວຕ຺ຕຕີຕິ ເອກາໂລປິໂກ. ທີຍຕິ ເອຕາຍາຕິ ທຕ຺ຕິ, ທ຺ວຕ຺ຕິອາໂລປມຕ຺ຕຄ຺ຄາຫິ ຂຸທ຺ທກໍ ຠິກ຺ຂາທານຠາຊນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຂຸທ຺ທກປາຕີ’’ຕິ. ອຠຸຎ຺ຊນວເສນ ເອໂກ ອໂຫ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ເອກາຫິໂກ, ອາຫາໂຣ, ຕໍ ເອກາຫິກໍ. ໂສ ປນ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກທິວສໍ ລງ຺ຆໂກ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເອກາທິວສນ຺ຕຣິກ’’ນ຺ຕິ. ທ຺ວາຫິກນ຺ຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອກາຫໍ ອຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເອກາຫໍ ຠຸຎ຺ຊນໍ ເອກາຫວາໂຣ, ຕໍ ເອກາຫິກເມວ ອຕ຺ຖໂຕ. ທ຺ວີຫໍ ອຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ທ຺ວີຫໍ ຠຸຎ຺ຊນໍ ທ຺ວີຫວາໂຣ. ເສສປທທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຸກ຺ກຏ຺ໂຐ ປນ ປຣິຍາຍຠຕ຺ຕໂຠຊນິໂກ ທ຺ວີຫໍ ອຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເອກາຫເມວ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ເສສທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ມິຈ຺ຉາວາຍາມວເສເນວ ອຸກ຺ກຸຏິກວຕານຸໂຍໂຄຕິ ອາຫ ‘‘ອຸກ຺ກຸຏິກວີຣິຍມນຸຍຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ອຕ຺ຕກິລມຖານຸໂຍຄນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ກິລມຖານຸໂຍຄໍ, ສຣີຣທຸກ຺ຂກາຣຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຣີຣປຣິຍາໂຍ ຫິ ອິຘ ອຕ຺ຕສທ຺ໂທ ‘‘ອຕ຺ຕນ຺ຕໂປ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໒.໔໑໓) ວິຍ. ທ຺ເວ ອນ຺ເຕຕິ ອຸໂຠ ໂກຏິໂຍ, ອຸໂຠ ລາມກປຏິປຕ຺ຕິໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ລາມກມ຺ປິ ຫິ ອນ຺ໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ອນ຺ຕມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊີວິການໍ (ສໍ. ນິ. ໓.໘໐; ອິຕິວຸ. ໖໑), ໂກຏ຺ຐໂກ ອນ຺ໂຕ’’ຕິ ເອວມາທີສຸ. ມຊ຺ຌິມປຏິປທາຍ ອຸປ຺ປຖຠາເວນ ອມນີຍາ ຄນ຺ຕພ຺ພາ ຎາຕພ຺ພາຕິ ອນ຺ຕາ. ຕໂຕ ເອວ ລາມກາ.

ອເຈລກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ເປຍ຺ຍາລວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໑໖໔-໑໘໔. ສມນຸຎ຺ໂຎຕິ ສມ຺ມເທວ ກຕານຸຎ຺ໂຎ. ເຕນາຫ ‘‘ສມານຊ຺ຌາສໂຍ’’ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ອິຕິ ມໂນຣຖປູຣຓິຍາ ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣນິກາຍ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ຕິກນິປາຕວຓ຺ຓນາຍ ອນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖທີປນາ ສມຕ຺ຕາ.