໖. ປຐມສິກ຺ຂາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໗. ຉຏ຺ເຐ ສມຕ຺ຕກາຣີຕິ ອນູເນນ ປຣິປູເຣນ ອາກາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ສິກ຺ຂາປທານໍ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທກຕ຺ຕໍ ອເປກ຺ຂາສິທ຺ຘນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕຕ຺ຣາປິ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ຂຸທ຺ທກ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣມຫານິກາຍວຬຎ຺ຊນກອາຈຣິຍາຕິ ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣນິກາຍໍ ປຣິຫຣນ຺ຕາ ອາຈຣິຍາ, ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣຠາຓກາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂລກວຊ຺ຊໍ ນາປຊ຺ຊຕິ ໂລກວຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທານໍ ວີຕິກ຺ກມສາຘກສ຺ສ ກິເລສຄຫນສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ປຫີນຕ຺ຕາ. ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊເມວ ອາປຊ຺ຊຕິ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວີຕິກ຺ກມໍ ວາ ອຊານໂຕປິ ອາປຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂຕ. ຈິຕ຺ເຕນ ອາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຣູປິຍປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕສາທິເຍນ ອາປຊ຺ຊຕິ.

ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ອາທິຠູຕານິ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍານິ, ຕານິ ເອວ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍການິ ຍຖາ ‘‘ວິນໂຍ ເອວ ເວນຍິໂກ’’ຕິ ອາຫ ‘‘ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາສີລສິກ຺ຂາປທານີຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ປາຣາຊິການິ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ປຏິປກ຺ຂຘມ຺ມານໍ ອນວເສສໂຕ ສວນໂຕ ປຄ຺ຆຣຓໂຕ ໂສໂຕ, ອຣິຍມຄ຺ໂຄຕິ ອາຫ ‘‘ໂສຕສງ຺ຂາເຕນ ມຄ຺ເຄນາ’’ຕິ. ວິນິປາເຕຕິ ວິຣູປໍ ສທຸກ຺ຂໍ ສອຸປາຍາສໍ ນິປາເຕຕີຕິ ວິນິປາໂຕ, ອປາຍທຸກ຺ເຂ ຂິປນໂກ. ຘມ຺ໂມຕິ ສຠາໂວ. ນາສ຺ສ ວິນິປາໂຕ ຘມ຺ໂມຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ, ນ ອຕ຺ຕານໍ ອປາເຍສຸ ວິນິປາຕນສຠາໂວຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ? ເຍ ຘມ຺ມາ ອປາຍຄມນີຍາ, ເຕສໍ ປຫີນຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມຕິ ຈຕູສຸ ອປາເຍສຸ ອປຕນສຠາໂວ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອປຕນສຠາໂວຕິ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນສຠາໂວ. ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄນິຍາເມນ ນິຍໂຕຕິ ອຸປຣິມຄ຺ຄາຘິຄມສ຺ສ ອວສ຺ສໍຠາວີຠາວໂຕ ນິຍໂຕ. ເຕເນວາຫ ‘‘ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ’’ຕິ. ເຫຏ຺ຐິມນ຺ຕໂຕ ສຕ຺ຕມຠວໂຕ ອຸປຣິ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນຘມ຺ມຕາຍ ວາ ນິຍໂຕ. ສມ຺ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ສມ຺ໂພຘິ, ອຣິຍມຄ຺ໂຄ. ໂສ ປນ ປຐມມຄ຺ຄສ຺ສ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ອວສິຏ຺ໂຐ ຈ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພຠາເວນ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພຕິ ອຸປຣິມຄ຺ຄຕ຺ຕຍສງ຺ຂາຕາ ສມ຺ໂພຘິ ປຣໍ ອຍນໍ ປຣາ ຄຕິ ອສ຺ສາຕິ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸປຣິມຄ຺ຄຕ຺ຕຍສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ’’ຕິ.

ຕນຸຠາວາຕິ ປຣິຍຸຏ຺ຐານມນ຺ທຕາຍ ຈ ກທາຈິ ກຣຫຈິ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ຕນຸຠາເວນ. ຕນຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ທ຺ວີຫິ ກາຣເຓຫິ ເວທິຕພ຺ພໍ ອຘິຈ຺ຈຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ປຣິຍຸຏ຺ຐານມນ຺ທຕາຍ ຈ. ສກທາຄາມິສ຺ສ ຫິ ວຏ຺ຏານຸສາຣິມຫາຊນສ຺ສ ວິຍ ກິເລສາ ອຠິຓ຺ຫໍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ກທາຈິ ກຣຫຈິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ວິຣຬາກາຣາ ຫຸຕ຺ວາ ວິຣຬວາປິເຕ ເຂຕ຺ເຕ ອງ຺ກຸຣາ ວິຍ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາປິ ຈ ວຏ຺ຏານຸສາຣິມຫາຊນສ຺ເສວ ມທ຺ທນ຺ຕາ ຜຣນ຺ຕາ ຉາເທນ຺ຕາ ອນ຺ຘກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ມນ຺ທມນ຺ທາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ຕນຸກາກາຣາ ຫຸຕ຺ວາ ອພ຺ຠປຏລມິວ ມກ຺ຂິກາປຕ຺ຕມິວ ຈ. ຕຕ຺ຖ ເກຈິ ເຖຣາ ຠຓນ຺ຕິ ‘‘ສກທາຄາມິສ຺ສ ກິເລສາ ກິຎ຺ຈາປິ ຈິເຣນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ພຫລາວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕຖາ ຫິສ຺ສ ປຸຕ຺ຕາ ຈ ຘີຕໂຣ ຈ ທິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ເອຕໍ ປນ ອປ຺ປມາຓໍ. ປຸຕ຺ຕຘີຕໂຣ ຫິ ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄປຣາມສນມຕ຺ເຕນປິ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ທ຺ວີຫິເຍວ ກາຣເຓຫິສ຺ສ ກິເລສານໍ ຕນຸຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ ອຘິຈ຺ຈຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ປຣິຍຸຏ຺ຐານມນ຺ທຕາຍ ຈາຕິ.

ເຫຏ຺ຐາຠາຄິຍານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐາຕິ ມຫຄ຺ຄຕຠູມິໂຕ ເຫຏ຺ຐາ, ກາມຠູມິຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕສໍ ປຈ຺ຈຍຠາເວນ ເຫຏ຺ຐາຠາຄສ຺ສ ຫິຕາຕິ ເຫຏ຺ຐາຠາຄິຍາ, ເຕສໍ ເຫຏ຺ຐາຠາຄິຍານໍ, ເຫຏ຺ຐາຠາຄສ຺ສ ກາມຠວສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠາເວນ ຄຫິຕານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສໍໂຍເຊນ຺ຕິ ພນ຺ຘນ຺ຕິ ຂນ຺ຘຄຕິຠວາທີຫິ ຂນ຺ຘຄຕິຠວາທໂຍ, ກມ຺ມໍ ວາ ຜເລນາຕິ ສໍໂຍຊນານີຕິ ອາຫ ‘‘ສໍໂຍຊນານນ຺ຕິ ພນ຺ຘນານ’’ນ຺ຕິ. ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຣາຄາທິກສ຺ສ ຫິ ເອຕຣຫິ ຂນ຺ຘາທີນໍ ອາຍຕິໍ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຣາຄາທິກສ຺ສ ປນ ຕໍ ນຕ຺ຖິ, ກຕານມ຺ປິ ກມ຺ມານໍ ອສມຕ຺ຖຠາວາປຕ຺ຕິໂຕ ຣາຄາທີນໍ ອນ຺ວຍໂຕ ພ຺ຍຕິເຣກໂຕ ຈ ສໍໂຍຊນຏ຺ໂຐ ສິທ຺ໂຘ. ປຣິກ຺ຂເຍນາຕິ ສມຸຈ຺ເຉເທນ.

ໂອປປາຕິໂກຕິ ອຸປປາຕິກໂຍນິໂກ ອຸປປຕເນ ສາຘຸກາຣີ. ເສສໂຍນິປຏິກ຺ເຂປວຈນເມຕໍ. ເຕນ ຄພ຺ຠວາສທຸກ຺ຂາຠາວມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ອິມິນາ ເສສທຸກ຺ຂາຠາວໍ. ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍິຕາ ຈສ຺ສ ກາມໂລເກ ຂນ຺ຘພີຊສ຺ສ ອປຸນາຄມນວເສເນວາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸປຣິເຍວາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກເຍວ. ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມຕິ ຕໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ນ ອາວຕ຺ຕນຘມ຺ໂມ. ເຕນາຫ ‘‘ໂຍນິຄຕິວເສນ ອນາຄມນຘມ຺ໂມ’’ຕິ.

ປເທສໍ ປເທສກາຣີ ອາຣາເຘຕີຕິ ສີລກ຺ຂນ຺ຘາທີນໍ ປາຣິປູຣິຍາ ເອກເທສຠູຕໍ ເຫຏ຺ຐິມມຄ຺ຄຕ຺ຕຍໍ ປເທໂສ, ຕໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ປເທສໍ ເອກເທສຠູຕໍ ເຫຏ຺ຐິມໍ ຜລຕ຺ຕຍເມວ ອາຣາເຘຕິ, ນິປ຺ຜາເທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ປເທສກາຣີ ປຸຄ຺ຄໂລ ນາມ ໂສຕາປນ຺ໂນ’’ຕິອາທິ. ປຣິປູຣໍ ປຣິປູຣກາຣີຕິ ສີລກ຺ຂນ຺ຘາທີຫິ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາທີຫິ ຈ ປຣິໂຕ ປູຣເຓນ ປຣິປູຣສງ຺ຂາຕໍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ປຣິປູຣໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ອາຣາເຘຕິ, ນິປ຺ຜາເທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ປຣິປູຣກາຣີ ນາມ ອຣຫາ’’ຕິອາທິ.

ປຐມສິກ຺ຂາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.