(໑໑) ໑. ອາສາທຸປ຺ປຊຫວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໑໑໙. ຕຕິຍປຓ຺ຓາສກສ຺ສ ປຐເມ ທຸກ຺ເຂນ ປຊຫິຕພ຺ພາຕິ ທຸປ຺ປຊຫາ. ທຸຈ຺ຈຊາຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ອາສານໍ ທຸຈ຺ຈຊຠາໂວ ກຖໍ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ ປຐມໍ ຕາວ ລາຠາສາຍ ທຸຈ຺ຈຊຠາວໍ ວິຠາເວຕິ ‘‘ລາຠາສາຍາ’’ຕິອາທິນາ. ອຸຠໂຕພ຺ຍູຬ຺ຫນ຺ຕິ ຍຸທ຺ຘຕ຺ຖາຍ ອຸຠໂຕ ສນ຺ນິປຕິຕໍ. ປກ຺ຂນ຺ທນ຺ຕີຕິ ອນຸປ຺ປວິສນ຺ຕິ. ຊີວິຕາສາຍ ທຸປ຺ປຊຫຕ຺ຕາຕິອາທິນາ ຊີວິຕາສາຍ ທຸຈ຺ຈຊຠາວໍ ວິຠາເວຕິ.

໑໒໐. ທຸຕິເຍ ທຸລ຺ລຠາຕິ ນ ສຸລຠາ. ອິຓໍ ເທມີຕິ ສຎ຺ຎໍ ກໂຣຕີຕິ ເອວໍ ສຎ຺ຎໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ປຸພ຺ພກາຣີຕິ ປຐມໍ ອຸປກາຣສ຺ສ ກາຣໂກ. ກຕຎ຺ຎູ ກຕເວທີຕິ ເຕນ ກຕໍ ຎຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ກາຣໂກ. ເຕສຸ ປຸພ຺ພກາຣີ ‘ອິຓໍ ເທມີ’ຕິ ສຎ຺ຎໍ ກໂຣຕິ, ປຈ຺ຉາ ກາຣໂກ ‘ອິຓໍ ຊີຣາເປມີ’ຕິ ສຎ຺ຎໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ອິຘ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຸຄ຺ຄລປຓ຺ຓຕ຺ຕິສໍວຓ຺ຓນາຍໍ (ປຸ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໘໓) ປນ –

‘‘ປຸພ຺ພກາຣີຕິ ປຐມເມວ ກາຣໂກ. ກຕເວທີຕິ ກຕໍ ເວເທຕິ, ວິທິຕໍ ປາກຏໍ ກໂຣຕິ. ເຕ ອຄາຣິຍານຄາຣິເຍຫິ ທີເປຕພ຺ພາ. ອຄາຣິເກສຸ ຫິ ມາຕາປິຕໂຣ ປຸພ຺ພກາຣິໂນ ນາມ, ປຸຕ຺ຕຘີຕໂຣ ປນ ມາຕາປິຕໂຣ ປຏິຊຄ຺ຄນ຺ຕາ ອຠິວາທນາທີນິ ເຕສໍ ກຸຣຸມານາ ກຕເວທິໂນ ນາມ. ອນຄາຣິເຍສຸ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍາ ປຸພ຺ພກາຣິໂນ ນາມ, ອນ຺ເຕວາສິກສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາເຍ ປຏິຊຄ຺ຄນ຺ຕາ ອຠິວາທນາທີນິ ຈ ເຕສໍ ກຸຣຸມານາ ກຕເວທິໂນ ນາມ. ເຕສໍ ອາວິຠາວຕ຺ຖາຍ ອຸປຊ຺ຌາຍໂປສກໂສຓຕ຺ເຖຣາທີນໍ ວຕ຺ຖູນິ ກເຖຕພ຺ພານິ.

‘‘ອປໂຣ ນໂຍ – ປເຣນ ອກເຕເຍວ ອຸປກາເຣ ອຕ຺ຕນິ ກຕໍ ອຸປກາຣໍ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ກາຣໂກ ປຸພ຺ພກາຣີ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ມາຕາປິຕໂຣ ເຈວ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍາ ຈ. ໂສ ທຸລ຺ລໂຠ ສຕ຺ຕານໍ ຕຓ຺ຫາຠິຠູຕຕ຺ຕາ. ປເຣນ ກຕສ຺ສ ອຸປກາຣສ຺ສ ອນຸຣູປປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ອຕ຺ຕນິ ກຕໍ ອຸປກາຣໍ ອຸປກາຣໂຕ ຊານນ຺ໂຕ ເວທິຍນ຺ໂຕ ກຕຎ຺ຎຸກຕເວທີ ເສຍ຺ຍຖາປິ ມາຕາປິຕຸອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາເຍສຸ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ໂນ. ໂສປິ ທຸລ຺ລໂຠ ສຕ຺ຕານໍ ອວິຊ຺ຊາຠິຠູຕຕ຺ຕາ. ອປິຈ ອກາຣຓວຈ຺ຉໂລ ປຸພ຺ພກາຣີ, ສກາຣຓວຈ຺ຉໂລ ກຕຎ຺ຎຸກຕເວທີ. ‘ກຣິສ຺ສຕິ ເມ’ຕິ ເອວມາທິກາຣຓນິຣເປກ຺ຂກິຣິໂຍ ປຸພ຺ພກາຣີ, ‘ກຣິສ຺ສຕິ ເມ’ຕິ ເອວມາທິກາຣຓສາເປກ຺ຂກິຣິໂຍ ກຕຎ຺ຎຸກຕເວທີ. ຕໂມໂຊຕິປຣາຍໂຓ ປຸພ຺ພກາຣີ, ໂຊຕິໂຊຕິປຣາຍໂຓ ກຕຎ຺ຎຸກຕເວທີ. ເທເສຕາ ປຸພ຺ພກາຣີ, ປຏິປຊ຺ຊິຕາ ກຕຎ຺ຎຸກຕເວທີ. ສເທວເກ ໂລເກ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຸພ຺ພກາຣີ, ອຣິຍສາວໂກ ກຕຎ຺ຎຸກຕເວທີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ກາຣເຓນ ວິນາ ປວຕ຺ຕຫິຕຈິຕ຺ໂຕ ອກາຣຓວຈ຺ຉໂລ. ອນາຄຕມ຺ຫິ ປໂຍຊນໍ ອເປກ຺ຂມາໂນ ‘‘ກຣິສ຺ສຕິ ເມ’’ຕິອາທິນາ ຈິຕ຺ເຕນ ປຐມໍ ຄຫິຕໍ ຕາທິສໍ ກຕໍ ອຸປາທາຍ ກຕຎ຺ຎູ ເອວ ນາມ ໂຫຕິ, ນ ປຸພ຺ພກາຣີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ກຣິສ຺ສຕິ ເມຕິ ເອວມາທິກາຣຓສາເປກ຺ຂກິຣິໂຍ ກຕຎ຺ຎຸກຕເວທີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໂມໂຊຕິປຣາຍໂຓ ປຸຎ຺ຎຜລານິ ອນຸປຊີວນ຺ໂຕ ເອວ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣຕີຕິ ‘‘ປຸພ຺ພກາຣີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ປຸຎ຺ຎຜລໍ ອຸປຊີວນ຺ໂຕ ຫິ ກຕຎ຺ຎຸປກ຺ເຂ ຕິຏ຺ຐຕິ.

໑໒໑. ຕຕິເຍ ຕິຕ຺ໂຕຕິ ສຸຫິໂຕ ປຣິໂຍສິໂຕ ນິຏ຺ຐິຕກິຈ຺ຈຕາຍ ນິຣຸສ຺ສຸກ຺ໂກ. ຄຸຓປາຣິປູຣິຍາ ຫິ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ຍາວທຕ຺ໂຖ ອິຘ ຕິຕ຺ໂຕ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕປ຺ເປຕາຕິ ອຎ຺ເຎສມ຺ປິ ຕິຕ຺ຕິກໂຣ. ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ຈ ຕຖາຄຕສາວໂກ ຈ ຂີຓາສໂວ ຕິຕ຺ໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມຫິ ສຍໍ ຕິຕ຺ໂຕ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ, ອຎ຺ຎໍ ປນ ຕປ຺ເປຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ຕສ຺ສ ຫິ ຘມ຺ມກຖາຍ ອຠິສມໂຍ ນ ໂຫຕິ, ສາວການໍ ປນ ຘມ຺ມກຖາຍ ອປຣິມາຓານໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ອຠິສມໂຍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ຍສ຺ມາ ເຕ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕາ ນ ອຕ຺ຕໂນ ວຈນໍ ກຕ຺ວາ ກເຖນ຺ຕິ, ພຸທ຺ຘານໍ ວຈນໍ ກຕ຺ວາ ກເຖນ຺ຕິ, ໂສຕຸໍ ນິສິນ຺ນປຣິສາປິ – ‘‘ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ນ ອຕ຺ຕນາ ປຏິວິທ຺ຘໍ ຘມ຺ມໍ ກເຖຕີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕີກາຣໍ ກໂຣຕິ. ອິຕິ ໂສ ຈິຕ຺ຕີກາໂຣ ພຸທ຺ຘານໍເຍວ ໂຫຕິ. ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘວ ຕປ຺ເປຕາ ນາມ. ຍຖາ ຫິ ‘‘ອສຸກສ຺ສ ນາມ ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ເທຖາ’’ຕິ ຣຎ຺ຎາ ອາຓຕ຺ເຕ ກິຎ຺ຈາປິ ອາເນຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ອຖ ໂຂ ຣາຊາວ ຕຕ຺ຖ ທາຍໂກ. ເຍຫິປິ ລທ຺ຘໍ ໂຫຕິ, ເຕ ‘‘ຣຎ຺ຎາ ອມ຺ຫາກໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ທິນ຺ນໍ, ອິສ຺ສຣິຍວິຠໂວ ທິນ຺ໂນ’’ຕ຺ເວວ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ນ ‘‘ຣາຊປຸຣິເສຫີ’’ຕິ ເອວໍສມ຺ປທມິທໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໑໒໒. ຈຕຸຕ຺ເຖ ທຸຕ຺ຕປ຺ປຍາຕິ ອຕປ຺ປຍາ, ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ຕປ຺ເປຕຸໍ. ໂຍ ຫິ ອຸປຏ຺ຐາກກຸລໍ ວາ ຎາຕິກຸລໍ ວາ ນິສ຺ສາຍ ວສມາໂນ ຈີວເຣ ຊິຓ຺ເຓ ເຕຫິ ທິນ຺ນໍ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປຕິ, ນ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ. ປຸນປ຺ປຸນໍ ທິນ຺ນມ຺ປິ ຄເຫຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິປເຕວ. ໂຍ ຈ ເຕເນວ ນເຍນ ລທ຺ຘໍ ລທ຺ຘໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ປຣສ຺ສ ເທຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ລທ຺ຘມ຺ປິ ຕເຖວ ກໂຣຕິ. ອິເມ ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄລາ ສກເຏຫິປິ ປຈ຺ຈເຍ ອຸປເນນ຺ເຕນ ຕປ຺ເປຕຸໍ ນ ສກ຺ກາຕິ ທຸຕ຺ຕປ຺ປຍາ.

໑໒໓. ປຎ຺ຈເມ ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອກຕ຺ວາ ປຣສ຺ສ ນ ເທຕິ, ອຕິເຣເກ ປນ ສຕິ ນ ນິກ຺ຂິປຕິ, ປຣສ຺ສ ເທຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ສພ຺ພໍເຍວ ປເຣສໍ ນ ເທຕີ’’ຕິອາທິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ‘‘ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອຸປຏ຺ຐາກກຸລາ ວາ ຎາຕິກຸລາ ວາ ຊິຓ຺ຓຈີວໂຣ ສາຏກໍ ລຠິຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ນ ນິກ຺ຂິປຕິ, ອຄ຺ຄຬໍ ທຕ຺ວາ ປາຣຸປນ຺ໂຕປິ ປຸນປິ ທິຍ຺ຍມາເນ ສຫສາ ນປ຺ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ໂຍ ຈ ລທ຺ຘໍ ລທ຺ຘໍ ອຕ຺ຕນາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ປເຣສໍ ນ ເທຕິ. ອິເມ ທ຺ເວປິ ສຸເຂນ ສກ຺ກາ ຕປ຺ເປຕຸນ຺ຕິ ສຸຕປ຺ປຍາ’’ຕິ.

໑໒໔-໑໒໗. ຉຏ຺ຐສຕ຺ຕມາທີນິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖາເນວ.

ອາສາທຸປ຺ປຊຫວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.