ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣວິປາກວຓ຺ຓນາ

ມຫຄ຺ຄຕວິປາການໍ ຕໍຕໍກຸສລາຄມນວເສເນວ ຌານງ຺ຄຫານິ, ນ ປນ ຠາວນາວິເສເສນາຕິ ເຕສໍ ປຫານງ຺ຄານິ ອນຸທ຺ຘຏານິ. ອຸປປຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອຸປປຕ຺ຕິຠເວ.

ອຣູປາວຈຣວິປາກຈິຕ຺ຕານິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໔. ກຸສລານຸຄຕໍ ກຕ຺ວາຕິ ກຸສລານຸຣູປໍ ກຸສລສທິສໍ ກຕ຺ວາ. ຍຖາ ກາມາວຈຣວິປາກໍ ກຸສລໂຕ ວິສທິສມ຺ປິ ກຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕໍ, ເອວມກຕ຺ວາ ກຸສລສທິສເມວ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ກຸສລານນ຺ຕຣໍ ກຕ຺ວາ ມຫຄ຺ຄຕວິປາການໍ ຠາຊິຕປາຬິໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ກຸສລານຸຄຕໍ ກຕ຺ວາ ຠາຊິຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາຬິຍຎ຺ຫິ –

‘‘ກຕເມ ຘມ຺ມາ ອພ຺ຍາກຕາ? ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ກາມາວຈຣສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ອຸປຈິຕຕ຺ຕາ ວິປາກໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິນາ (ຘ. ສ. ໔໓໑) –

ກາມາວຈຣວິປາກໍ ວິຠຊິຕ຺ວາ ມຫຄ຺ຄຕວິປາກໍ ວິຠຊນ຺ເຕນ –

‘‘ກຕເມ ຘມ຺ມາ ອພ຺ຍາກຕາ? ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ຣູປປຕ຺ຕິຍາ ມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕິ, ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ…ເປ… ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ ປຖວີກສິຓໍ, ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຜສ຺ໂສ ໂຫຕິ…ເປ… ອວິກ຺ເຂໂປ ໂຫຕິ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ, ຕສ຺ເສວ ຣູປາວຈຣສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ອຸປຈິຕຕ຺ຕາ ວິປາກໍ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ…ເປ… ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ ປຖວີກສິຓໍ…ເປ… ອິເມ ຘມ຺ມາ ອພ຺ຍາກຕາ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໔໙໘).

ເອວໍ ກຸສລໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ຕທນນ຺ຕຣໍ ກຕ຺ວາ ມຫຄ຺ຄຕໍ ວິປາກໍ ວິຠຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາ ກາມາວຈຣວິປາກໍ, ເອວໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອິທໍ ກຸສລານນ຺ຕຣໍ ກຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ໂຊເຕຕຸໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ກຸສລານຸຄຕໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາປິ ຈ ອາຈຣິເຍນ ປຣິຫາຣມຸເຂນ ວກ຺ຂມານອຕ຺ຖວິເສສວຈນິຈ຺ຉາຍ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ໂຈທນາ ກຕາ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ກຸສລານນ຺ຕຣໍເຍວ ຜລໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ຎາປນໍ ສຸຏ຺ຐູປປນ຺ນໍ ໂຫຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອມ຺ຫາກໍ ອາຈຣິຍສ຺ສ ມຄ຺ໂຄ.

ມຫຄ຺ຄຕນ຺ຕິ ມຫຄ຺ຄຕວິປາກໍ. ຕຎ຺ຫິ ອິຘ ອຘິຄຕໍ. ກາມາ…ເປ… ຍໂຕຕິ ຍສ຺ມາ ກາມາວຈຣກຸສລໍ ອສມານຜລໍ ໂຫຕິ ຕິເຫຕຸກສ຺ສ ທຸເຫຕຸກາເຫຕຸກວິປາການໍ, ທຸເຫຕຸກສ຺ສ ຈ ອເຫຕຸກວິປາການມ຺ປິ ຊນນໂຕ, ນ ເອວມິທໍ, ອິທໍ ປນ ເອກນ຺ເຕເນວ ສທິສວິປາກຊນນໂຕ ສມານຜລເມວ, ຕສ຺ມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ກຸສລ’’ນ຺ຕິ ອວຸຕ຺ເຕປິ ກາມາວຈຣປຸຎ຺ຎໍວາຕິ ອຸປມິຕຕ຺ຕາ ອຸປເມຍ຺ຍສ຺ສປິ ກຸສລຠາໂວ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ກສ຺ມາ ປເນຕໍ ສທິສວິປາກໍ, ນ ກາມາວຈຣໍ ວິຍ ວິສທິສວິປາກມ຺ປີຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ກາມາວຈຣປຸຎ຺ຎຎ຺ຫິ ອາຈິນນ຺ໂຕ ຣູປຕຓ຺ຫາທິນານາວຕ຺ຖຸກກາມຕຓ຺ຫູປນິສ຺ສຍໂຕ ອາຈິນຕິ, ຕສ຺ມາ ຕທູປນິສ຺ສຍກຸສລໍ ຕທນຸຣູປໂຕ ນານາວຕ຺ຖຸກໍ ວິປາກໍ ຊເນຕິ. ມຫຄ຺ຄຕໍ ປນ ອາຈິນນ຺ໂຕ ເອກວຕ຺ຖຸກາເຍວ ຠວຕຓ຺ຫາຍ ວເສນ ອາຈິນຕີຕິ ຕທນຸຣູປໂຕ ຕໍ ນານາວຕ຺ຖຸໍ ອຊເນຕ຺ວາ ເອກວຕ຺ຖຸເມວ ຊເນຕີຕິ.

໔໕-໖. ສພ຺ພຖາຕິ ຘມ຺ມໂຕ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ປຏິປທາທິໂຕ ຈ. ຕຖາ ຫິ ເຍ ຜສ຺ສາທໂຍ ກຸສເລ ຈ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕ ວິປາເກປິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ຍສ຺ມິຎ຺ຈ ອາຣມ຺ມເຓ ກຸສລໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ຕຕ຺ເຖວ ອິທໍ ວິປາກມ຺ປິ. ຍາວ ປຏິປທາທໂຍ ກຸສລສ຺ສ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ຕາວ ອິມສ຺ສ ວິປາກສ຺ສປີຕິ. ກາມໍ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຉາຍາ ຕໍຕໍວຕ຺ຖຸສທິສາວ, ມຫນ຺ຕສ຺ສ ປນ ກຸສລວິປາກສ຺ສ ມຫນ຺ຕາຫິເຍວ ອຸປມາຫິ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ‘‘ຄຊາທີນ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປເຣ ອປເຣ ອຕ຺ຕຠາເວ ຠວໍ ເວທນມສ຺ສາຕິ ອປຣາປຣິຍເວທນໍ. ຍທິ ອປຣາປຣິຍເວທນໍ ນ ໂຫຕິ, ກຖຎ຺ຈຣຫິ ອິມສ຺ສ ຜລຸປ຺ປຕ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຌານາ ອປຣິຫີນສ຺ສາ’’ຕິອາທິ.

໔໗. ກຸສລານນ຺ຕຣນ຺ຕິ ກຸສລຠວານນ຺ຕຣໍ. ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ຠເວ ຕໍ ກຸສລໍ ກຕໍ, ໂສ ອິຘ ກຸສລ-ສທ຺ເທນ ອຸປຈາຣໂຕ ຄຫິໂຕ ກມ຺ມານນ຺ຕຣໍເຍວ ຜລສ຺ສ ອສມ຺ຠວໂຕ. ນ ຫິ ຕໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລໍ ວິຍ ອນນ຺ຕຣຜລນິປ຺ຜາທກໍ, ອຖ ໂຂ ເອກຈ຺ຈກາມາວຈຣກຸສລໍ ວິຍ ອປຣາປຣິຍເວທນໍ ອຫຸຕ຺ວາ ສຕິປິ ອເນເກເຍວ ກາມາວຈຣກມ຺ເມ ມໂຫໂຆ ວິຍ ປຣິຕ຺ຕໍ ອຸທກໍ ຕມຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນເຍວ ວິປາກທາເນນ ເອກນ຺ເຕນ ອນນ຺ຕຣຠເວເຍວ ຜລໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ. ນນຸ ຈ ອປຣິຫີນຊ຺ຌານສ຺ເສວ ກສ຺ສຈິ ນິກນ຺ຕິວເສນ ກາມຠເວ ປຏິສນ຺ຘິ ໂຫຕິ. ຕຖາ ຫິ ຕິສ຺ສມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ອຸປຣິພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປປຕ຺ຕິຍາ ຠາວິຕມຄ຺ໂຄ ຠິກ຺ຂູຫິ ຍາຈິໂຕ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ໂມຄ຺ຄລິພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ເຄເຫ ປຏິສນ຺ຘິໍ ອຄ຺ຄເຫສີຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕໍ ກຖນ຺ຕິ? ນິກນ຺ຕິພເລເນວ ຌານໍ ປຣິຫາຍຕີຕິ ຕໂຕ ປຣິຫີນຊ຺ຌາໂນ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ອປເຣ ປນ ອາຈຣິຍາ ‘‘ອນີວຣຓາວຕ຺ຖາຍ ນິກນ຺ຕິຍາ ຌານສ຺ສ ປຣິຫານິ ວີມໍສິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ສຕິປິ ມຫຄ຺ຄຕກມ຺ມຸໂນ ວິປາກໍ ປຏິພາຫນສມຕ຺ຖສ຺ເສວ ປຣິຕ຺ຕກມ຺ມສ຺ສ ອຠາເວ ‘ອິຊ຺ຌຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສີລວໂຕ ເຈໂຕປຓິຘິ ວິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ’ຕິ (ອ. ນິ. ໘.໓໕) ວຈນໂຕ ກາມຠເວ ເຈໂຕປຓິຘິ ມຫຄ຺ຄຕກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກໍ ປຏິພາຫິຕ຺ວາ ປຣິຕ຺ຕກມ຺ມຸໂນ ວິປາກສ຺ສ ໂອກາສໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ຍຸຕ຺ຕໍ. ເອຕສ຺ສາຕິ ອິມສ຺ສຕ຺ຖສ຺ສ ຎາປນຕ຺ຖນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໘-໙. ເອວໍ ອວິເສເສນ ກຸສລສທິສຕໍ ອຕິທິສິຕ຺ວາ ອິທານິ ວິເສສໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປຏິປທາກ຺ກໂມ ເຈວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ຫິ ທຸກ຺ຂປຏິປທໍ ທນ຺ຘາຠິຎ຺ຎໍ ຌານໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຕໍ ຌານໍ ຕໍປຏິປທເມວ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ອປຣິຫີເນ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕມາໂນ ຕໍຕໍປຏິປໂທວ ຠວິຕຸໍ ອຣຫຕິ. ຉນ຺ທາຘິປເຕຍ຺ຍາທິຠາໂວ ປນ ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ວິຊ຺ຊມານານໍ ຉນ຺ທາທີນໍ ອຘິປຕິປຈ຺ຈຍຠາເວນ ໂຫຕິ, ນ ອາຄມນວເສນ. ຕຖາ ຫິ ເອກເມວ ຌານໍ ນານກ຺ຂເຓສຸ ນານາຘິປເຕຍ຺ຍໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວິປາກສ຺ສ ອາຄມນວເສນ ຉນ຺ທາຘິປເຕຍ຺ຍາທິຕາ ນ ຄຫິຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ອຠາໂວຘິປຕີນ’’ນ຺ຕິ. ຕທຠາວໂຕວ ສຣສໂຕ ຕສ຺ສ ຫີນາທິຕາ ນ ສມ຺ຠວຕີຕິ ສາປິ ຌານາຄມນໂຕວ ວຸຕ຺ຕາ.

ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣວິປາກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.