ວິປາກຈິຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕໕. ປາກສ຺ສ ອສຸຣກຎ຺ຎານໍ ຄພ຺ຠປຣິປາກສ຺ສ ສາສນໂຕ ວິນາສນໂຕ, ປາກສງ຺ຂາຕສ຺ສ ວາ ອສຸຣສ຺ສ ວິນາສນໂຕ ປາກສາສໂນ ວຸຈ຺ຈຕິ ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ, ເຕນ ປູຊິໂຕ ປາກສາສນປູຊິໂຕ. ປາກໍ ວາ ປຣິປກ຺ກໍ ສາສນເມເຕສູຕິ ປາກສາສນາ, ຂີຓາສວາ, ເຕຫິ ປູຊິໂຕຕິ ປາກສາສນປູຊິໂຕ.

ວິປາກຈິຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ທານາທິວເສນາຕິ ປວຕ຺ຕາກາຣມຕ຺ຕໂຕ ທານາທິວເສນ, ນ ປນ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸວເສນ ຂີຓາສວສນ຺ຕານຄຕສ຺ສ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍຠາວາຠາວໂຕຕິ ວຸຕ຺ໂຕວາຍມຕ຺ໂຖ.

ອາວຊ຺ຊຕີຕິ ອາວຊ຺ຊນໍ, ອາຠຸຎ຺ຊຕິ ໂອໂຓເຊຕິ ປຣິຓາເມຕິ ວາເຣຕີຕິ ວາ ອຕ຺ໂຖ. ຕຎ຺ຫິ ອາປາຖຄຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ປຐມມາຠຸຎ຺ຊຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນິ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ອາປາຖຄຕາຣມ຺ມຓາຠິມຸຂໍ ໂອໂຓເຊຕິ, ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານໍ ວາ ປຸຣິມາກາຣໂຕ ອຎ຺ຎຖາ ປຣິຓາເມຕິ, ອນຸປ຺ປພນ຺ຘໂຕ ປວຕ຺ຕນກໍ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານໍ ປຣໂຕ ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ອທຕ຺ວາ ອາປາຖຄຕໍ ວາ ອາຣມ຺ມຓໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຄນ຺ຕຸໍ ອທຕ຺ວາ ວາເຣຕິ. ຫສິຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອຸປ຺ປາທີຍຕິ ວາ ເອເຕນາຕິ ຫສິຕຸປ຺ປາທໍ, ຕເທວ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຫສິຕຸປ຺ປາທຈິຕ຺ຕໍ. ໂວຏ຺ຐເປຕີຕິ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນໍ. ກສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ອາວຊ຺ຊນໂວຏ຺ຐພ຺ພນານິ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕານິ, ຫສິຕຸປ຺ປາທຎ຺ຈ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕນ຺ຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ອາວຊ຺ຊນໍ ຕາວ ອປຸພ຺ພາຣມ຺ມເຓ ສກິເທວ ຈ ປວຕ຺ຕມານສນ຺ຕຕິວິຈ຺ເຉທວເສນ ປວຕ຺ຕນໂຕ, ທຸພ຺ພລຠວງ຺ຄປຈ຺ຈຍໍ ວາ ສພ຺ພຖາ ວິສຍຣສມນຸຠວິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີຕິ ອິຏ຺ຐາທີສຸ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸເປກ຺ຂາຍຸຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ. ໂວຏ຺ຐພ຺ພນຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕວິປຣິຍາເຍນ ເວທນາເຠທາຣຫມ຺ປິ ສມານໍ ວິປາກປ຺ປພນ຺ຘໍ ວິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ວິສທິສຈິຕ຺ຕປ຺ປພນ຺ຘສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕນໂຕ ສນ຺ຕຕິປຣິຓາມເນເຍວ ກິຈ຺ຈນ຺ຕເຣ ພ຺ຍາວຏຕ຺ຕາ ວິປາກໍ ວິຍ ອາຣມ຺ມຓຣສສ຺ສາເທ ອສມຕ຺ຖເມວາຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕເມວ. ຫສິຕຸປ຺ປາທໍ ປນ ວຸຕ຺ຕວິປຣີຕໂຕ ປຣິຫີນວິປລ຺ລາສານໍ ຂີຓາສວານໍ ສນ຺ຕາເນ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓເຍວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ສພ຺ພຖາ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕເມວາຕິ.

ລກ຺ຂຓາທິໂຕ ປເນຕາສຸ ປຸຣິມໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ປຸເຣຈຣໍ ຣູປາທິວິຊານນລກ຺ຂຓໍ, ອາວຊ຺ຊນຣສໍ, ຕຖາຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ, ຠວງ຺ຄວິຈ຺ເຉທປທຏ຺ຐານໍ. ທຸຕິຍໍ ຉຬາຣມ຺ມຓວິຊານນລກ຺ຂຓໍ, ອຣຫຕໍ ອໂນຬາຣິເກສຸ ວຕ຺ຖູສຸ ຫສິຕຸປ຺ປາທຣສໍ, ຕຖາຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ, ເອກນ຺ຕໂຕ ຫທຍວຕ຺ຖຸປທຏ຺ຐານໍ. ຕຕິຍມ຺ປິ ຉຬາຣມ຺ມຓວິຊານນລກ຺ຂຓໍ, ປຎ຺ຈທ຺ວາຣມໂນທ຺ວາເຣສຸ ໂວຏ຺ຐພ຺ພນາວຊ຺ຊນຣສໍ, ຕຖາຠາວປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ, ອເຫຕຸກວິປາກມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຠວງ຺ຄານໍ ອຎ຺ຎຕຣາປຄມປທຏ຺ຐານນ຺ຕິ.

ຠວງ຺ຄໍ ອາວຏ຺ຏຍມານາຕິ ຠວງ຺ຄສນ຺ຕານໍ ອາວຏ຺ຏຍນ຺ຕີ ວິຍ. ສາຘາຣຓາຕິ ເສກ຺ຂາເສກ຺ຂປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ສາຘາຣຓາ. ອສາຘາຣຓາຕິ ອເສກ຺ຂານໍເຍວ ອາເວຓິກາ. ເຕນາຫ ‘‘ຂີຓາສວສ຺ສາ’’ຕິ. ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ…ເປ…ອາຣມ຺ມເຓສູຕິ ຈກ຺ຂາທີສຸ ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ, ປຘານສາຣຸປ຺ປຏ຺ຐານາທິຄເຕສຸ ຉສຸ ຣູປາທິອາຣມ຺ມເຓສຸ. ປຘານສາຣຸປ຺ປຎ຺ຫິ ຐານໍ ທິສ຺ວາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣຕ຺ຖາຍ ‘‘ສາຣຸປ຺ປມິທໍ ຐານໍ ມຍາ ລທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ຕຸສນ຺ຕສ຺ສ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ຣູປາຣມ຺ມເຓ, ຠຓ຺ຑຠາຊນຏ຺ຐາເນ ມຫາສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ເອວຣູປາ ໂລລຸປ຺ປຕຓ຺ຫາ ເມ ປຫີນາ’’ຕິ ຕຸສນ຺ຕສ຺ສ ໂສຕທ຺ວາເຣ ສທ຺ທາຣມ຺ມເຓ, ຄນ຺ເຘຫິ ວາ ປຸປ຺ເຜຫິ ວາ ເຈຕິຍປູຊນກາເລ ‘‘ເອວຣູເປນ ວຕ ສຸຄນ຺ເຘນ ຠຄວນ຺ຕໍ ປູເຊມີ’’ຕິ ຕຸສນ຺ຕສ຺ສ ຆານທ຺ວາເຣ ຄນ຺ຘາຣມ຺ມເຓ, ຣສສມ຺ປນ຺ນໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ສຫ ຠາເຊຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນກາເລ ‘‘ສາຣຓີຍຘມ຺ໂມ ວຕ ເມ ປູຣິໂຕ’’ຕິ ຕຸສນ຺ຕສ຺ສ ຊິວ຺ຫາທ຺ວາເຣ ຣສາຣມ຺ມເຓ, ອາຠິສມາຈາຣິກວຕ຺ຕປູຣຓກາເລ ‘‘ກາເຍນ ວຕ຺ຕປຏິວຕ຺ຕໍ ປູເຣມີ’’ຕິ ຕຸສນ຺ຕສ຺ສ ກາຍທ຺ວາເຣ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຣມ຺ມເຓຕິ ເອວໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣສຸ ປຎ຺ຈາຣມ຺ມເຓສຸ ປວຕ຺ຕຕິ.

ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ຍຖາວຸຕ຺ເຕສ຺ເວວ ປຎ຺ຈສຸ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຣມ຺ມເຓສຸ ຆຏິກາຣສຸຕ຺ຕາທີສຸ (ມ. ນິ. ໒.໒໘໒ ອາທໂຍ) ວິຍ ຠຄວໂຕ ປຸພ຺ເພນິວາສຎາເຓນ ປຣິຎ຺ຎາເຕ ອຕີຕາຣມ຺ມເຓ, ‘‘ອຏ຺ຐິສ຺ສໂຣ ນາມ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ (ຘ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໖ ເທວທຕ຺ຕວຕ຺ຖຸ) ອາຄຕຏ຺ຐານາທີສຸ ວິຍ ອນາຄຕໍສຎາເຓນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນ ອນາຄຕາຣມ຺ມເຓ ຈາຕິ ເອວໍ ຉສ຺ເວວາຣມ຺ມເຓສຸ ຫສິຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ນນຸ ຈ ອຕີຕໍສາທີສຸ ອປ຺ປຏິຫຕາທີສຸ ອປ຺ປຏິຫຕຎາຓໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ອິເມຫິ ຕີຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສພ຺ພໍ ກາຍກມ຺ມໍ ຎາຓປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ວິຈາຣຓປຎ຺ຎາຣຫິຕາຍ ເອຕາຍ ກຖໍ ຠຄວໂຕ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ຍຸຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ? ຫສິຕຸປ຺ປາທຈິຕ຺ເຕນ ປວຕ຺ຕິຍມານມ຺ປິ ຠຄວໂຕ ສິຕກຣຓໍ ປຸພ຺ເພນິວາສອນາຄຕໍສສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓານໍ ອນຸວຕ຺ຕກຕ຺ຕາ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕິເຍວ, ເອວໍ ປນ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕິຠາເວ ສຕິ ນ ໂກຈິ ປາຬິວິໂຣໂຘ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ເຕສໍ ຎາຓານໍ ຈິຓ຺ຓປຣິຍນ຺ເຕ ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອວສ຺ສຎ຺ເຈຕໍ ເອວໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ອິຕຣຖາ ອຎ຺ຎສ຺ສາປິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐາປກສ຺ສ ອເຫຕຸກຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ນ ຍຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ນ ຫິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐາປກສ຺ສ ຕໍສມຸຏ຺ຐິຕາຍ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ກາຍກມ຺ມາທິຠາວໍ ອາປຊ຺ຊນຠາໂວ ວິພນ຺ຘຕີຕິ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ອິມິນາ ຈິຕ຺ເຕນ ໂສມນສ຺ສຸປ຺ປາທນມຕ຺ຕໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ນ ຫາສຸປ຺ປາທນໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ຕານໍ ອວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຊນກຕ຺ຕາ. ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ຫາສຸປ຺ປາທນໍ. ເຕເນວ ຫິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ‘‘ໂສມນສ຺ສິໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ (ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໕໖໘) ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕໍ, ມໂນທ຺ວາເຣ ຈ ‘‘ຫາສຍມານ’’ນ຺ຕິ. ອິຘ ປນ ‘‘ຫສິຕຸປ຺ປາທກິຈ຺ຈາ’’ຕິ ອວິເສສວຈນໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ໂສມນສ຺ສກຣຓວເສນ ປວຕ຺ຕສ຺ສປິ ມໂນທ຺ວາເຣ ຫາສຊນນສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຫສິຕຸປ຺ປາທກິຈ຺ຈາຕິ ຫສິຕສ຺ເສວ ອຸປ຺ປາທນກິຈ຺ຈາ. ເຕເນວ ຫິ ຕໍ ‘‘ຫສິຕຸປ຺ປາທ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ນ ປນ ອຎ຺ເຎສໍ ຫສິຕຸປ຺ປາທຈິຕ຺ຕານໍ ອຠາວໂຕ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ກຸສລໂຕ ຈຕູຫີ’’ຕິອາທິ.

ຉ ອສາຘາຣຓຎາຓານີຕິ ອາສຍານຸສຍຎາຓໍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຎາຓໍ, ຍມກປາຏິຫາຣິຍຎາຓໍ, ມຫາກຣຸຓາສມາປຕ຺ຕິຎາຓໍ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ, ອນາວຣຓຎາຓນ຺ຕິ ອິມານິ ຉ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາທີຫິ ອສາຘາຣຓານິ ຎາຓານິ. ນນຸ ຈ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓເມວ ອນາວຣຓຎາຓໍ, ອິຕຣຖາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕານາວຣຓຎາຓານໍ ອສພ຺ພຎ຺ຎຸຕສາວຣຓຎາຓຕາ ຈ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ຕຖາ ຫິ ຍທິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໂຕ ອຎ຺ຎມນາວຣຓຎາຓໍ ສິຍາ, ຕສ຺ສ ສາວຣຓຕ຺ຕາ ສາວຣເຓ ຈ ວິສເຍ ສຠາວປຏິເວຘາຠາວໂຕ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຠາວໍ ນ ສິຊ຺ເຌຍ຺ຍ, ອນາວຣຓຎາຓສ຺ສ ຈ ອສພ຺ພຘມ຺ມາຣມ຺ມຓຠາເວນ ຍຕ຺ຖ ຕໍ ນ ປວຕ຺ຕຕິ, ຕຕ຺ຖາວຣຓສມ຺ຠວໂຕ ອນາວຣຓຠາໂວປິ ນ ສິຍາຕິ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ເອກເມວ ຕໍ ຎາຓໍ ອນວເສສສງ຺ຂຕາສງ຺ຂຕສມ຺ມຸຕິຘມ຺ມວິສຍຕ຺ຕາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ, ຕຕ຺ຖ ຈ ອາວຣຓາຠາວໂຕ ນິສ຺ສງ຺ຄວາຣມຸປາທາຍ ອນາວຣຓຎາຓນ຺ຕິ ເອວໍ ວິສຍປວຕ຺ຕິເຠເທນ ອຎ຺ເຎຫິ ອສາຘາຣຓຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ທ຺ເວຘາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍຖາຫ –

‘‘ສພ຺ພໍ ສງ຺ຂຕມສງ຺ຂຕໍ ອນວເສສໍ ຊານາຕີຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ, ຕຕ຺ຖ ອາວຣຓໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອນາວຣຓຎາຓ’’ນ຺ຕິອາທິ (ປຏິ. ມ. ໑.໑໑໙).

ອິຘ ຐຕ຺ວາຕິ ຫສິຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທນໂຕ ຫສິຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ຐຕ຺ວາ. ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພານີຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພານິ. ກິຎ຺ຈາປິ ຣູປາວຈຣກິຣິຍານໍ ຌານງ຺ຄປ຺ປຫານໍ ວິປາເກ ວິຍ ອາຄມນໂຕ ອຫຸຕ຺ວາ ກຸສເລ ວິຍ ຠາວນາວິເສເສນ ປວຕ຺ຕາກາຣມຕ຺ຕໍວ ໂຫຕິ, ປຐມຊ຺ຌານສ຺ສ ປນ ປຫານງ຺ຄສມ຺ຠວາຠາວໂຕ ເອກສ຺ສ ວເສເນວ ນິທ຺ທິສິຕຸໍ ເສສານມ຺ປິ ປຫານງ຺ຄໍ ອວຕ຺ວາ ສມ຺ປໂຍຄງ຺ຄເມວ ເຕສຸ ທສ຺ສິຕນ຺ຕິ.

໕໗. ຍສ຺ມາ ປນ ຠາວນາວເສນ ປວຕ຺ຕາກາຣມຕ຺ຕໍ ວິນາ ຠາວນາຍ ກາຕພ຺ພສ຺ສ ນີວຣຓປ຺ປຫານາທິກິຈ຺ຈສ຺ສ ອຠາວໂຕ ອຸຊຸກໍ ຠາວນາ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຠາວນາກາຣວສປ຺ປວຕ຺ຕານີ’’ຕິ ອາກາຣ-ຄ຺ຄຫຓໍ ກຕນ຺ຕິ.

໕໘-໙. ນນ຺ຕິ ຕໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕຣູປາຣູປສມາປຕ຺ຕິໍ. ສມາປນ຺ນາ ສເຈ ກ຺ຣິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ສາ ເອວ ສມາປຕ຺ຕິ ສມາປຊ຺ຊິຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ນິຣຸທ຺ຘານໍ ອນຸປ຺ປນ຺ນໂຕ, ປຏິລທ຺ຘສມາປຕ຺ຕິກສ຺ເສວ ສມາປຊ຺ຊິຕຸກາມຕາຍ ສທ຺ຘິໍເຍວ ສມາປຊ຺ຊນໂຕ, ປຐມຊ຺ຌານາທິກເມວ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ທຸຕິຍຊ຺ຌານາທິກໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຠາວໂຕ ຈ, ປຸພ຺ເພ ປຏິລທ຺ຘສມາປຕ຺ຕິສທິສໍ ປຸນ ສມາປຊ຺ຊນໂຕ ປຸຖຸຊ຺ຊນກາລສ຺ມິໍ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິຕສມາປຕ຺ຕິສທິສາ ເອຕ຺ຖ ສາ ເອວ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕາ.

໖໑. ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓຕ຺ຕາຕິ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓເຍວ ປວຕ຺ຕນໂຕ. ຍທິ ຫິ ໂສ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ຕທາສ຺ສ ອຣຫໂຕ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ກິຣິຍຠາໂວ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ ສິຍາ. ສກິໍເຍວ ປນ ປວຕ຺ຕຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈປຏິເວຘກິຈ຺ຈສ຺ສ ເອກວາເຣເນວ ປຣິນິຏ຺ຐານໂຕ, ຕກ຺ກິຈ຺ເຈນ ຈ ວິນາ ຕສ຺ສ ອນຸປລພ຺ຠນີຍຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ – ‘‘ນ ປາຣໍ ທິຄຸຓໍ ຍນ຺ຕີ’’ຕິ (ສຸ. ນິ. ໗໑໙), ຕສ຺ມາ ນຕ຺ຖິ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ກິຣິຍຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໖໒. ກ຺ຣິຍາ…ເປ… ເທສໂກຕິ ຍາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ກາຍວາຈາຫິ ອກາຕພ຺ພໍ ກຕ຺ວາ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕາ ກິຣິຍາ, ຍາ ປນ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ກາຍວາຈາຫິ ກາຕພ຺ພໍ ອກໂຣນ຺ໂຕ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕາ ອກິຣິຍາ, ກິຣິຍາ ຈ ອກິຣິຍາ ຈາຕິ ກິຣິຍາກິຣິຍາ, ກິຣິຍາກິຣິຍາ ຈ ຕາ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຈາຕິ ກິຣິຍາກິຣິຍາປຕ຺ຕິໂຍ, ຕາສໍ ວິຠາຄໍ ເທເສຕີຕິ ກິຣິຍາ…ເປ… ເທສໂກ. ອຖ ວາ ກິຣິຍາຌານຠູຕາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ກິຣິຍາປຕ຺ຕິໂຍ, ກຸສລຠູຕາ ປນ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ອກິຣິຍາປຕ຺ຕິໂຍ, ຕາສໍ ວິຠາຄໍ ເທເສຕີຕິ ກ຺ຣິຍາ…ເປ… ເທສໂກ. ຍໍ ກິຣິຍາກິຣິຍໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ມາຣານໍ ຊິຕຕ຺ຕາ ຊິໂນ. ຫິຕາຫິຕານນ຺ຕິ ອຕ຺ຖານຕ຺ຖານໍ. ສາຕິ ໂສ ຊິໂນ. ກ຺ຣິຍາກ຺ຣິຍາຣໂຕຕິ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ຫິຕສ຺ສ ກຣເຓ, ອຫິຕສ຺ສ ຈ ອກຣເຓ ນິຣໂຕ. ອຖ ວາ ເອກນ຺ຕມິຏ຺ຐວິປາກຕ຺ຕາ ຫິຕາຕິ ກຸສລານເມຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂຕ຺ຕາ ອຫິຕາຕິ ອກຸສລານເມຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຍຖາກ຺ກມໍ ເຕສໍ ກິຣິຍາຍໍ, ອກິຣິຍາຍຎ຺ຈ ຣໂຕຕິ ຫິຕາຫິຕານໍ…ເປ… ຣໂຕ. ອຖ ວາ ຫິຕາຫິຕາຕິ ກຸສລາກຸສລາ ເອວ, ເຕສໍ ກິຣິຍາກິຣິຍາມຕ຺ຕມວິປາກຠາວໍ ກາຕຸໍ ອິຈ຺ຉຕີຕິ ຫິຕາຫິຕານໍ…ເປ… ຣໂຕ. ອຖ ວາ ຫິຕາຫິຕານໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ສກິຣິຍາກິຣິຍາຍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ກິຈ຺ຈສ຺ສ ອິຘໂລກປຣໂລກນິປ຺ຜາທນສ຺ສ ກຣເຓ ຣໂຕ ອຠິຣໂຕຕິ ຫິຕາຫິຕານໍ…ເປ… ຣໂຕ.

໖໔-໖. ສພ຺ເພ ໂລກຸຕ຺ຕເຣ ອຏ຺ຐ ກຕ຺ວາ ເຍ ເອກູນນວຸຕິ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕານິ ຈິຕ຺ຕານິ ມຍາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປາຏວໍ ອຕ຺ເຖນ຺ຕິ ປຕ຺ເຖນ຺ຕິ, ປາຏວສງ຺ຂາໂຕ ວາ ອຕ຺ໂຖ ເອເຕສນ຺ຕິ ປາຏວຕ຺ຖິໂນ. ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ສວນປຏິປຸຈ຺ຉາວເສນ ອຸຄ຺ຄຫິຕພ຺ໂພ, ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ປນ ນ ເກວລໍ ອຸຄ຺ຄຫຓມຕ຺ເຕເຍວ ຐາຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຈິນ຺ເຕຕພ຺ໂພ ປຸນປ຺ປຸນ’’ນ຺ຕິ, ນ ຫິ ສກ຺ກາ ອຸຄ຺ຄຫຓມຕ຺ເຕເນເວຕ຺ຖ ສພ຺ພຖາ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຠິຘມ຺ມມໂຫທຘິນ຺ຕິ ຘມ຺ມສງ຺ຄຓີອາທິສຕ຺ຕປ຺ປກຣຓວເສນ ຐິຕມຠິຘມ຺ມປິຏກມຫຓ຺ຓວໍ, ຂນ຺ຘາຍຕນາທິວເສນ ຐິຕໍ ປຣມຕ຺ຖມຫຓ຺ຓວໍ ວາ. ຕຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓວເສນ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ, ສຸຕມຍຎາຓມູລເກນ ວາ ຠາວນາຎາເຓນ ໂອຕຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມໍ ໂລກນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຠວໍ. ປຣໍ ໂລກນ຺ຕິ ອນາຄຕຠວໍ. ຕຣນ຺ຕີຕິ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕິ. ອິຘ ໂລກສ຺ມິຎ຺ຫິ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານວເສນ ອິມໍ ໂລກໍ ຕຣນ຺ຕິ, ອາຍຕິໍ ຠວູປປາທກສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກມ຺ມກ຺ຂຍກຣຎາເຓນ ວິນາສນໂຕ ປຣໂລກໍ ຕຣນ຺ຕິ, ອນຸປາທາປຣິນິພ຺ພານວເສນ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອິຕິ ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖວິກາສິນິຍາ ນາມ

ອຠິຘມ຺ມາວຕາຣສໍວຓ຺ຓນາຍ

ຈິຕ຺ຕນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.