ຣູປວິຠາຄວຓ຺ຓນາ

໑໘. ອິທານິ ຍຖາອຸທ຺ທິຏ຺ຐຣູປານໍ ເອກວິຘາທິນຍທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ສພ຺ພຎ຺ຈ ປເນຕ’’ນ຺ຕ຺ຍາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ອໂລຠາທິເຫຕຸໂນ ອຠາວາ ອເຫຕຸກໍ. ຍຖາສກໍ ປຈ຺ຈຍວນ຺ຕຕາຍ ສປ຺ປຈ຺ຈຍໍ. ອຕ຺ຕານໍ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ເຕຫິ ກາມາສວາທີຫິ ສຫິຕຕ຺ຕາ ສາສວໍ. ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຠິສງ຺ຂຕຕ຺ຕາ ສງ຺ຂຕໍ. ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຂາເຕ ໂລເກ ນິຍຸຕ຺ຕຕາຍ ໂລກິຍໍ. ກາມຕຓ຺ຫາຍ ອວຈຣິຕຕ຺ຕາ ກາມາວຈຣໍ. ອຣູປຘມ຺ມານໍ ວິຍ ກສ຺ສຈິ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອຄ຺ຄຫຓໂຕ ນາສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ອນາຣມ຺ມຓໍ. ຕທງ຺ຄາທິວເສນ ປຫາຕພ຺ພຕາຠາວໂຕ ອປ຺ປຫາຕພ຺ພໍ. ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ປກາຣຕ຺ໂຖ, ເຕນ ‘‘ອພ຺ຍາກຕ’’ນ຺ຕ຺ຍາທິກໍ ສພ຺ພໍ ເອກວິຘນຍໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

໑໙. ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຣູປໍ ອຕ຺ຕຠາວສງ຺ຂາຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ອຘິກິຈ຺ຈ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ກາມໍ ອຎ຺ເຎປິ ຫິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕສມ຺ຠູຕາ ອຕ຺ຖິ, ຣຸຬ຺ຫີວເສນ ປນ ຈກ຺ຂາທິກໍເຍວ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ. ອຖ ວາ ‘‘ຍທິ ມຍໍ ນ ໂຫມ, ຕ຺ວໍ ກຏ຺ຐກລິງ຺ຄຣູປໂມ ຠວິສ຺ສສີ’’ຕິ ວທນ຺ຕາ ວິຍ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ສາຕິສຍໍ ອຸປກາຣຕ຺ຕາ ຈກ຺ຂາທີເນວ ວິເສສໂຕ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ນາມ. ອຕ຺ຕສງ຺ຂາຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອຘິກິຈ຺ຈ ຕສ຺ສ ທ຺ວາຣຠາເວນ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ, ຕເທວ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ. ຕໂຕ ພຫິຠູຕຕ຺ຕາ ອິຕຣໍ ເຕວີສຕິວິຘໍ ພາຫິຣຣູປໍ.

໒໐. ອິຕຣໍ ພາວີສຕິວິຘໍ ອວຕ຺ຖຸຣູປໍ.

໒໒. ອຏ຺ຐວິຘມ຺ປິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຣູປໍ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາເຓສຸ ລິງ຺ຄາທີສຸ ສຫຊຣູປປຣິປາລເນ ຈ ອາຘິປຈ຺ຈໂຍຄໂຕ. ປສາທຣູປສ຺ສ ຫິ ປຎ຺ຈວິຘສ຺ສ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີສຸ ອາຘິປຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຏຸມນ຺ທາທິຠາເວນ ເຕສມ຺ປິ ປຏຸມນ຺ທາທິຠາວາປາທນໂຕ. ຠາວທ຺ວຍສ຺ສາປິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄາທີສຸ ອາຘິປຈ຺ຈໍ ຍຖາສກໍ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານານມ຺ປິ ເຕສໍ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ສຠາວກສນ຺ຕາເນເຍວ ຕໍຕທາກາເຣນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ, ນ ປນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ. ຊີວິຕສ຺ສ ຈ ກມ຺ມຊປຣິປາລເນ ອາຘິປຈ຺ຈໍ ເຕສໍ ຍຖາສກໍ ຂຓຏ຺ຐານສ຺ສ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍປ຺ປຏິພທ຺ຘຕ຺ຕາ. ສຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຕນາ ຐປິຕຘມ຺ມສມ຺ພນ຺ເຘເນວ ປວຕ຺ຕຕິ ນາວິໂກ ວິຍ.

໒໓. ວິສຍວິສຍິຠາວປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ຖູລຕ຺ຕາ ໂອຬາຣິກຣູປໍ. ຕໂຕເຍວ ຄຫຓສ຺ສ ສຸກຣຕ຺ຕາ ສນ຺ຕິເກຣູປໍ ອາສນ຺ນຣູປໍ ນາມ. ໂຍ ສຍໍ, ນິສ຺ສຍວເສນ ຈ ສມ຺ປຕ຺ຕານໍ, ອສມ຺ປຕ຺ຕານຎ຺ຈ ປຏິມຸຂຠາໂວ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຕນໍ, ໂສ ປຏິໂຆ ວິຍາຕິ ປຏິໂຆ. ຍຖາ ຫິ ປຏິຆາເຕ ສຕິ ທຸພ຺ພລສ຺ສ ຈລນໍ ໂຫຕິ, ເອວໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຏິມຸຂຠາເວ ສຕິ ອຣູປສຠາວຕ຺ຕາ ທຸພ຺ພລສ຺ສ ຠວງ຺ຄສ຺ສ ຈລນໍ ໂຫຕິ. ປຏິໂຆ ຍສ຺ສ ອຕ຺ຖິ ຕໍ ສປ຺ປຏິຆໍ. ຕຕ຺ຖ ສຍໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພສ຺ສ, ນິສ຺ສຍວເສນ ສມ຺ປຕ຺ຕິ ຆານຊິວ຺ຫາກາຍຄນ຺ຘຣສານໍ, ອຸຠຍຖາປິ ອສມ຺ປຕ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸໂສຕຣູປສທ຺ທານນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອິຕຣໍ ໂສຬສວິຘໍ ໂອຬາຣິກຕາທິສຠາວາຠາວໂຕ ສຸຂຸມຣູປາທິກໍ.

໒໔. ກມ຺ມໂຕ ຊາຕໍ ອຏ຺ຐາຣສວິຘໍ ອຸປາທິນ຺ນຣູປໍ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐີຫິ ອຸເປເຕນ ກມ຺ມຸນາ ອຕ຺ຕໂນ ຜລຠາເວນ ອາທິນ຺ນຕ຺ຕາ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ອິຕຣໍ ອຄ຺ຄຫິຕຄ຺ຄຫເຓນທສວິຘໍ ອນຸປາທິນ຺ນຣູປໍ.

໒໕. ທຏ຺ຐພ຺ພຠາວສງ຺ຂາເຕນ ນິທສ຺ສເນນ ສຫ ວຕ຺ຕຕີຕິ ສນິທສ຺ສນໍ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໂຄຈຣຠາໂວ ຫິ ນິທສ຺ສນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕສ຺ສ ຈ ຣູປາຍຕນໂຕ ອນຎ຺ຎຕ຺ເຕປິ ອຎ຺ເຎຫິ ຘມ຺ເມຫິ ຕໍ ວິເສເສຕຸໍ ອຎ຺ຎໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສຫ ນິທສ຺ສເນນ ສນິທສ຺ສນນ຺ຕິ. ຘມ຺ມຠາວສາມຎ຺ເຎນ ຫິ ເອກີຠູເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ໂຍ ນານຕ຺ຕກໂຣ ວິເສໂສ, ໂສ ອຎ຺ໂຎ ວິຍ ກຕ຺ວາ ອຸປຈຣິຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕ. ເອວຎ຺ຫິ ອຕ຺ຖວິເສສາວໂພໂຘ ໂຫຕິ.

໒໖. ອສມ຺ປຕ຺ຕວເສນາຕິ ອຕ຺ຕານໍ ອສມ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ໂຄຈຣສ຺ສ ວເສນ, ອຕ຺ຕນາ ວິສຍປ຺ປເທສໍ ວາ ອສມ຺ປຕ຺ຕວເສນ. ຈກ຺ຂຸໂສຕານິ ຫິ ຣູປສທ຺ເທຫິ ອສມ຺ປຕ຺ຕານິ, ສຍໍ ວາ ຕານິ ອສມ຺ປຕ຺ຕາເນວ ອາຣມ຺ມຓໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ເຕເນຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ –

‘‘ຈກ຺ຂຸໂສຕໍ ປເນເຕສຸ, ໂຫຕາສມ຺ປຕ຺ຕຄາຫກໍ;

ວິຎ຺ຎາຓຸປ຺ປຕ຺ຕິເຫຕຸຕ຺ຕາ, ສນ຺ຕຣາຘິກໂຄຈເຣ.

‘‘ຕຖາ ຫິ ທູຣເທສຏ຺ຐໍ, ຜລິກາທິຕິໂຣຫິຕໍ;

ມຫນ຺ຕຎ຺ຈ ນຄາທີນໍ, ວຓ຺ຓໍ ຈກ຺ຂຸ ອຸທິກ຺ຂຕິ.

‘‘ອາກາສາທິຄໂຕ ກຸຈ຺ຉິ-ຈມ຺ມານນ຺ຕຣິໂກປິ ຈ;

ມຫນ຺ໂຕ ຈ ຆຓ຺ຏາທີນໍ, ສທ຺ໂທ ໂສຕສ຺ສ ໂຄຈໂຣ.

‘‘ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິສຍເທສໍ ຕໍ, ຜຣິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫຕີຕິ ເຈ;

ອຘິຏ຺ຐານວິຘາເນປິ, ຕສ຺ສ ໂສ ໂຄຈໂຣ ສິຍາ.

‘‘ຠູຕປ຺ປພນ຺ຘໂຕ ໂສ ເຈ, ຍາຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສນ຺ນິຘິໍ;

ກມ຺ມຈິຕ຺ໂຕຊສມ຺ຠູໂຕ, ວຓ຺ໂຓ ສທ຺ໂທ ຈ ຈິຕ຺ຕໂຊ.

‘‘ນ ເຕສໍ ໂຄຈຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ຫິ ສມ຺ໂຠນ຺ຕິ ເຕ ພຫິ;

ວຸຕ຺ຕາ ຈ ອວິເສເສນ, ປາເຐ ຕໍວິສຍາວ ເຕ.

‘‘ຍທິ ເຈຕໍ ທ຺ວຍໍ ອຕ຺ຕສມີປໍເຍວ ຄຓ຺ຫຕິ;

ອກ຺ຂິວຓ຺ຓໍ ຕຖາ ມູລໍ, ປສ຺ເສຍ຺ຍ ຠມຸກສ຺ສ ຈ.

‘‘ທິສາເທສວວຕ຺ຖານໍ, ສທ຺ທສ຺ສ ນ ຠເວຍ຺ຍ ຈ;

ສິຍາ ຈ ສຣເວຘິສ຺ສ, ສກຓ຺ເຓ ສຣປາຕນ’’ນ຺ຕິ.

ໂຄຈຣຄ຺ຄາຫິກຣູປໍ ວິຎ຺ຎາຓາຘິຏ຺ຐິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ຕໍຕໍໂຄຈຣຄ຺ຄຫຓສຠາວຕ຺ຕາ. ອິຕຣໍ ເຕວີສຕິວິຘໍ ອໂຄຈຣຄ຺ຄາຫິກຣູປໍ ໂຄຈຣຄ຺ຄຫຓາຠາວໂຕ.

໒໗. ວຓ຺ຓິຕພ຺ໂພ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ວຓ຺ໂຓ. ອຕ຺ຕໂນ ອຸທຍານນ຺ຕຣໍ ຣູປໍ ຊເນຕີຕິ ໂອຊາ. ອວິນິພ຺ໂຠຄຣູປໍ ກຕ຺ຖຈິປິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິນິຠຸຎ຺ຊນສ຺ສ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ປວຕ຺ຕິຍາ ອຠາວໂຕ. ຣູປໂລເກ ຄນ຺ຘາທີນໍ ອຠາວວາທິມຕມ຺ປິ ຫິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ (ວິຠ. ມູລຏີ. ໒໒໗; ວິຠ. ອນຸຏີ. ໒໒໗) ອາຈຣິເຍຫິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕເມວ.

໒໘. ອິຈ຺ເຈວນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖປິ ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ປກາຣຕ຺ໂຖ, ເຕນ ອິຘ ອນາຄຕມ຺ປິ ສພ຺ພໍ ທຸກຕິກາທິເຠທໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

ຣູປວິຠາຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.