ປຈ຺ຈຍາກາຣວິຠງ຺ຄມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ປຈ຺ຈຍາກາຣວິຠງ຺ຄມາຕິກາຍ ປນ ອຕ຺ຖໂຕ ຕາວ – ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາຕິອາທີສຸ ອວິນ຺ທິຍໍ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິໍ ວິນ຺ທຕິ ປຏິລຠຕິ, ວິນ຺ທິຍໍ ວາ ກາຍສຸຈຣິຕາທິໍ ນ ວິນ຺ທຕິ, ຘມ຺ມານໍ ວາ ຍຖາສຠາວໍ ອວິທິຕໍ ກໂຣຕິ, ອນ຺ຕວິຣຫິເຕ ວາ ສໍສາເຣ ສຕ຺ເຕ ຊວາເປຕິ, ອວິຊ຺ຊມາເນສຸ ວາ ຊວຕິ, ວິຊ຺ຊມາເນສຸ ວາ ນ ຊວຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາ. ປຏິຈ຺ຈ ຜລເມຕິ ເອຕສ຺ມາຕິ ປຈ຺ຈໂຍ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ, ຐິຕິຍາ ຈ ອຸປກາຣໂກ ຘມ຺ໂມ. ອວິຊ຺ຊາ ຈ ສາ ປຈ຺ຈໂຍ ຈາຕິ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈໂຍ, ຕສ຺ມາ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ. ສງ຺ຂຕມຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕີຕິ ສງ຺ຂາຣາ.

ອິໂຕ ປຣໍ ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິອາທີສຸ ວຸຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອວຸຕ຺ເຕສຸ ປນ ວິຊານາຕີຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ. ນມຕີຕິ ນາມໍ, ຣຸປ຺ປຕີຕິ ຣູປໍ, ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ນາມຣູປຎ຺ຈ ນາມຣູປນ຺ຕິ ເອກເທສສຣູເປກເສສນເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອາເຍ ຕໂນຕິ, ອາຍຕຎ຺ຈ ນຍຕີຕິ ອາຍຕນໍ, ຉຏ຺ຐາຍຕນຎ຺ຈ ສຬາຍຕນຎ຺ຈ ສຬາຍຕນນ຺ຕິ ເອກເສສນເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຜຸສຕີຕິ ຜສ຺ໂສ. ເວທຍຕີຕິ ເວທນາ. ປຣິຕສ຺ສຕີຕິ ຕຓ຺ຫາ. ອຸປາທິຍຕີຕິ ອຸປາທານໍ. ຠວຕິ, ຠາວຍຕິ ຈາຕິ ຠໂວ. ຊນນໍ ຊາຕິ. ຊີຣຓໍ ຊຣາ. ມຣນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ມຣຓໍ. ໂສຈນໍ ໂສໂກ. ປຣິເທວນໍ ປຣິເທໂວ. ທຸກ຺ຂຍຕິ, ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕິວເສນ ທ຺ວິຘາ ຂຓຕີຕິປິ ທຸກ຺ຂໍ. ທຸມ຺ມນສ຺ສ ຠາໂວ ໂທມນສ຺ສໍ. ຠຸໂສ ອາຍາໂສ ອຸປາຍາໂສ. ສມ຺ຠວນ຺ຕີຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ໂສກາທີເຫວ, ອຖ ໂຂ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ ສມ຺ຠວນ຺ຕີຕິອາທິນາ ສພ຺ພປເທຫິປິ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ-ສທ຺ທສ຺ສ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ເອວໍ ຫິ ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນວວຕ຺ຖານໍ ກຕໍ ໂຫຕິ.

ເອວນ຺ຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐນຍນິທສ຺ສນໍ, ເຕນ ອວິຊ຺ຊາທີເຫວ ກາຣເຓຫິ, ນ ອິສ຺ສຣນິມ຺ມານາທີຫີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕສ຺ສາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕສ຺ສ. ເກວລສ຺ສາຕິ ອສມ຺ມິສ຺ສສ຺ສ, ສກລສ຺ສ ວາ, ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສາຕິ ທຸກ຺ຂສມູຫສ຺ສ, ນ ສຕ຺ຕສ຺ສ, ນ ສຸຂສຸຠາທີນໍ. ສມຸທໂຍຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ໂຫຕີຕິ ສມ຺ຠວຕິ. ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ປທຕ຺ໂຖ.

ຘມ຺ມເຠທໂຕ ປເນຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊາຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕປຣິຍາເຍນ ທຸກ຺ຂາທີສຸ ຈຕູສຸ, ອຠິຘມ຺ມປຣິຍາເຍນ ປຸພ຺ພນ຺ຕາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຏ຺ຐສຸ ວາ ຐາເນສຸ ອຎ຺ຎາຓໍ. ສງ຺ຂາຣາ ປນ ປຸຎ຺ຎາປຸຎ຺ຎາເນຎ຺ຊາຠິສງ຺ຂາຣາ ຕໂຍ, ກາຍວຈີຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣາ ຕໂຍ ຈາຕິ ຉພ຺ພິຘາ. ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຐ ກາມາວຈຣກຸສລເຈຕນາ, ປຎ຺ຈ ຣູປາວຈຣກຸສລເຈຕນາ ເຈຕິ ເຕຣສ ເຈຕນາ ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາໂຣ ນາມ. ທ຺ວາທສ ອກຸສລເຈຕນາ ອປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາໂຣ ນາມ. ຈຕສ຺ໂສ ອຣູປາວຈຣກຸສລເຈຕນາ ອາເນຎ຺ຊາຠິສງ຺ຂາໂຣ ນາມ. ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຂາຣານໍ ເອວ ທ຺ວາຣໂຕ ປວຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອຍໍ ສງ຺ຂາຣາທິຕ຺ຕິໂກ ວຸຕ຺ໂຕ.

ອຏ຺ຐ ກາມາວຈຣກຸສລເຈຕນາ ເຈວ ທ຺ວາທສາກຸສລເຈຕນາ ຈ ກາຍທ຺ວາເຣ ປວຕ຺ຕິຍໍ ກາຍສງ຺ຂາໂຣ, ວຈີທ຺ວາເຣ ປວຕ຺ຕິຍໍ ວຈີສງ຺ຂາໂຣ, ເອຕາ ເຈວ ມໂນທ຺ວາເຣ ປວຕ຺ຕິຍໍ, ມໂນທ຺ວາເຣ ເອວ ປວຕ຺ຕນກາ ຣູປາຣູປກຸສລເຈຕນາ ຈ ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຣຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ອຠິຎ຺ຎາເຈຕນາ, ປເນຕ຺ຖ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈເຈຕນາ ຈ ປຣໂຕ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍຠາເວ ອປເນຕພ຺ພາປິ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສມ຺ຠວໂຕ ອິຘ ຄເຫຕພ຺ພາວາຕິ ອຍໍ ຕິໂກ ປຸຣິມຕ຺ຕິກເມວ ປວິສຕີຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ໂລກິຍກຸສລາກຸສລເຈຕນາວ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິທຎ຺ຈ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍນເຍນ, ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍນເຍນ ປນ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕເຣ ເອເກກຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ທ຺ວາທສງ຺ຄສ຺ສ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທສ຺ສ ຄຫຓໂຕ ສພ຺ພາປິ ເຈຕນາ ສງ຺ຂາຣາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ວິຎ຺ຎາຓນາມຣູປາທີສຸປິ ສພ຺ພຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວເສນ ຈ ຘມ຺ມເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍນເຍເນວ ປນ ທສ຺ສຍິສ຺ສາມ.

ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິຉພ຺ພິຘໍ ພາຕ຺ຕິໍສໂລກິຍວິປາກວິຎ຺ຎາຓເມວ ໂຫຕິ, ໂລກຸຕ຺ຕຣານິ ປນ ວຏ຺ຏກຖາຍ ນ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ນ ຄຫິຕານິ. ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປໍ ປນ ສພ຺ພໂລກິຍວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຕໂຍ ອຣູປິໂນ ຂນ຺ຘາ. ຣູປໍ ສພ຺ພານິ ຠູຕຸປາທາຍຣູປານິ. ສຬາຍຕນໍ ມນຈ຺ຉຏ຺ຐານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ. ຜສ຺ໂສ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສາທິໂກ ຉວິປາກຜສ຺ໂສ, ຕຖາ ເວທນາປິ. ຕຓ຺ຫາ ຣູປຕຓ຺ຫາທິເຠທໂຕ ຉພ຺ພິໂຘ ໂລໂຠ. ອຸປາທານໍ ກາມຸປາທານາທິໂຕ ຈຕຸພ຺ພິຘາ ໂລຠທິຏ຺ຐິໂຍວ. ຠໂວ ປນ ທຸວິໂຘ ກມ຺ມຠໂວ, ອຸປປຕ຺ຕິຠໂວຕິ. ຕຕ຺ຖ ກມ຺ມຠໂວ ເຕຠູມກກຸສລາກຸສລເຈຕນາ ຈ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອຠິຊ຺ຌາທໂຍ ຈ. ອຸປປຕ຺ຕິຠໂວ ປນ ກມ຺ມາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ປຎ຺ຈປິ ຂນ຺ຘາ. ໂສ ປເຠທໂຕ ກາມຣູປາຣູປຠວາ ຕໂຍ, ສຎ຺ຎາ ອສຎ຺ຎາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາ ຠວາ ຕໂຍ, ເອກຈຕຸປຎ຺ຈໂວກາຣຠວາ ຕໂຍຕິ ນວວິໂຘ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ. ຊາຕິອາທີນິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕານິ. ເຕສຸ ຊາຕິຄ຺ຄຫເຓນ ວິຎ຺ຎາຓນາມຣູປສຬາຍຕນຜສ຺ສເວທນາວ ຄຫິຕາ ຕທວິນາຠາວໂຕ. ຕຖາ ຊຣາມຣຓຄ຺ຄຫເຓນາປິ ເຕສຎ຺ເຎວ ປາກເຠທຕ຺ຕາ. ໂສກາທໂຍ ປນ ຊຣາມຣເຓນ ທ຺ວາທສເມນ ອງ຺ເຄນ ເອກສງ຺ເຂປໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕາ, ນ ວິສຸໍ ອງ຺ຄຠາເວນ. ກິມຕ຺ຖນ຺ຕິ ເຈ? ຠວຈກ຺ກສ຺ສ ອວິຈ຺ເຉທທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ໂສກາທິໂຕ ຫິ ອວິຊ຺ຊາ ສິທ຺ຘາ ໂຫຕິ ອວິຊ຺ຊາວິປ຺ປໂຍຄໂຕ, ອວິຊ຺ຊາສມຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ຈ. ຊຣາມຣຓພ຺ຠາຫຕສ຺ສ ຫິ ພາລສ຺ເສວ ເຕ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ເຕຫິ ຈ ອວິຊ຺ຊາຍ ສິທ຺ຘາຍ ປຸນ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາຕິ ເອວໍ ເຫຕຸຜລປຣມ຺ປຣາຍ ຠວຈກ຺ກໍ ອວິຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ອນາທິກໍ, ອປຣິຍນ຺ຕໍ, ອປຣິໂຍສານຎ຺ຈ ໂຫຕິ.

ຍທິ ເອວໍ, ກສ຺ມາ ອວິຊ຺ຊາ ອາທິໂຕ ວຸຕ຺ຕາຕິ? ປຘານທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປນ ອາທິໂຕ ວຸຕ຺ຕາ. ຕິຓ຺ຓໍ ຫິ ວຏ຺ຏານໍ ອວິຊ຺ຊາ ປຘາໂນ ເຫຕຸ ຕສ຺ສາ ຠາເວ ຠາວໂຕ, ນິໂຣເຘນ ຈ ນິຣຸຊ຺ຌນໂຕ. ເອວໍ ອວິຊ຺ຊາທີຫິ ທ຺ວາທສຫິ ອງ຺ເຄຫິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍນເຍນ ສພ຺ເພ ໂລກິຍຘມ຺ມາວ ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຠາເວນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຠິຘມ຺ມປຣິຍາເຍນ ປນ ໂລກຸຕ຺ຕຣາປີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ຘມ຺ມເຠໂທ.

ວິຠງ຺ຄນຍໂຕ ປເນຕ຺ຖ ປຎ຺ຫາປຸຈ຺ຉກນໂຍ ນຕ຺ຖິ, ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍນຍາປິ ຘມ຺ມເຠເທ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວິຠຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີເຍ ປນ –

‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາໂຣ, ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມໍ, ນາມປຈ຺ຈຍາ ຉຏ຺ຐາຍຕນໍ, ຉຏ຺ຐາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ, ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ, ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ, ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ, ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິ, ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓໍ, ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ.

‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາໂຣ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມໍ, ນາມປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ…ເປ… ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ.

‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປໍ, ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ຉຏ຺ຐາຍຕນໍ, ຉຏ຺ຐາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ…ເປ… ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ.

‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ …ເປ… ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປໍ, ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນໍ, ຉຏ຺ຐາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ…ເປ… ສມຸທໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ (ວິຠ. ໒໔໓) –

ເອວໍ ປຈ຺ຈຍຈຕຸກ຺ກໍ, ປຸນ ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາໂຣ ອວິຊ຺ຊາເຫຕຸໂກ’’ຕິອາທິນາ (ວິຠ. ໒໔໔) ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເຫຕຸຈຕຸກ຺ກໍ, ປຸນ ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາໂຣ ອວິຊ຺ຊາສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ’’ຕິອາທິນາ (ວິຠ. ໒໔໕) ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈຕຸກ຺ກໍ, ປຸນ ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາໂຣ, ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາປິ ອວິຊ຺ຊາ’’ຕິອາທິນາ (ວິຠ. ໒໔໖) ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍຈຕຸກ຺ກນ຺ຕິ ເອວໍ ອວິຊ຺ຊາມູລການິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈຕຸກ຺ການິ ວຸຕ຺ຕານິ. ເອວໍ ‘‘ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ອວິຊ຺ຊາ’’ຕິອາທິນາ ສງ຺ຂາຣາທິມູລກາທິອຸປາທານມູລກປຣິໂຍສານານິ ອຏ຺ຐສຸ ປເທສຸ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈຕຸກ຺ການີຕິ ພາຕ຺ຕິໍສ ຈຕຸກ຺ການິ ມາຕິກໍ ກຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸນ ອກຸສລກຸສລວິປາກກິຣິຍຈິຕ຺ເຕສຸ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕເຣສຸ ເອເກກສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ເຕ ຍຖານິກ຺ຂິຕ຺ເຕຫິ ຉຕ຺ຕິໍສພາຕ຺ຕິໍສມາຕິກາຈຕຸກ຺ເກຫິ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ຍຖານຸຣູປໍ ປຈ຺ຈຍາກາໂຣ ວິຠຕ຺ໂຕ. ອິທຎ຺ຈ ຍສ຺ມາ ນ ເກວລໍ ອຍໍ ປຈ຺ຈຍາກາໂຣ ນານາຈິຕ຺ເຕສຸ ເອວ ໂຫຕິ, ເອກຈິຕ຺ເຕປິ ໂຫຕິເຍວ. ນາປິ ວຏ຺ຏຈິຕ຺ເຕ ເອວ ໂຫຕິ, ຕຓ຺ຫາຠາວໂຕ ວິວຏ຺ຏຈິຕ຺ເຕປິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ນິປ຺ປເທສໂຕ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກໍ ປຈ຺ຈຍາກາຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕເນວ ເຫຕ຺ຖ ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິ ເອກວຈເນນ ວຸຕ຺ຕໍ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ພຫຸເຈຕນາຠາວາ. ຕຕ຺ຖ ຍເທຕໍ ປຐມຈຕຸກ຺ກໍ, ຕຕ຺ຖ ປຐມວາໂຣ ນາມຣູປຏ຺ຐາເນ ນາມໍ, ສຬາຍຕນຏ຺ຐາເນ ຉຏ຺ຐາຍຕນຎ຺ຈ ຄເຫຕ຺ວາ ຣູປາຣູປາທິສພ຺ພຠວສາຘາຣຓວເສນ, ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓປຣິຍາປນ຺ນຘມ຺ມຄ຺ຄຫຓວເສນ ຈ ຣູປໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ວຸຕ຺ໂຕ ຣູປສ຺ສ ສພ຺ພຠວາສາຘາຣຓຕ຺ຕາ, ພຫຸຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກຕ຺ຕາ ຈ. ທຸຕິໂຍ ນາມຣູປຏ຺ຐາເນ ນາມໍ, ‘‘ນາມປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ສຬາຍຕນຏ຺ຐາເນ ຜສ຺ສເມວ ຄເຫຕ຺ວາ ຜສ຺ສສ຺ສ ສຬາຍຕນໍ ວິນາປິ ປຈ຺ຈຍວິເສສສມ຺ຠວທສ຺ສນວເສນ ເຈວ ມຫານິທານສຸຕ຺ຕນຍທສ຺ສນວເສນ (ທີ. ນິ. ໒.໙໕ ອາທໂຍ) ຈ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຕິໂຍ ສຬາຍຕນຏ຺ຐາເນ ຉຏ຺ຐາຍຕນເມວ ຄເຫຕ຺ວາ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍການໍ ອປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນານໍ, ຣູປຠວິກາທີນຎ຺ຈ ວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ. ຈຕຸຕ຺ໂຖ ‘‘ນາມປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນໍ, ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ເອວໍ ອິຕຣາຍຕເນຫິປິ ສຬາຍຕນສ຺ສ ວິເສສໂຕ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍຕໍວ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ໂອປປາຕິການໍ, ປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນານໍ ກາມຠວິການຎ຺ຈ ວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອວໍ ທຸຕິຍຈຕຸກ຺ກາທີສຸປິ.

ສພ຺ພຕ຺ຖາປິ ເຈຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ໂສກາທໂຍ ສພ຺ເພ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ນ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ສພ຺ພສ຺ມິຎ຺ຈ ຈິຕ຺ເຕ, ຠເວ ຈ ນປ຺ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ຄຫິຕາ. ຊາຕິຊຣາມຣຓານິ ປເນຕ຺ຖ ອຣູປຘມ຺ມານໍ ລກ຺ຂຓມຕ຺ຕານິ, ຕານິ ຈ ອຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓມຕ຺ຕານິປິ ສມານານິ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ອນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ ປຣິຍາຍໂຕ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ເນ ກຕ຺ວາ ອງ຺ຄປຣິປູຣຓຕ຺ຖໍ ຄຫິຕານິ. ຠໂວຕິ ເຈຕ຺ຖ ອຸປາທານາທິປຈ຺ຈຍວິຣຫິຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປິໂນ ຂນ຺ຘາ, ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກາມຸປາທານໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຕີຓິ ອຸປາທານານິ ເອວ ຄເຫຕພ຺ພານິ. ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ເອກລກ຺ຂຓານໍ ຘມ຺ມານໍ ເອກກ຺ຂເຓ ອສມ຺ຠວາ ໂລຠມູລວິຣຫິເຕສຸ ໂທສໂມຫມູເລສຸ ເຈວ ກຸສລາພ຺ຍາກເຕສຸ ຈ ຈິຕ຺ເຕສຸ ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ປຏິຆໍ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈນ຺ຕິ ເອວໍ ຕຓ຺ຫາຐາເນ ຍຖາໂຍຄໍ ປຏິຆາທໂຍ ຕໂຍ. ເຕສຸ ວິຈິກິຈ຺ຉາວຊ຺ຊິເຕສຸ ເຈວ ທິຏ຺ຐິວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕສຸ ຈ ອຸປາທານຏ຺ຐາເນ ອຘິໂມກ຺ໂຂ ຄຫິໂຕ. ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ປນ ສທ຺ຘິໍ ອຘິໂມກ຺ຂສ຺ສາປິ ອສມ຺ຠວາ ວິຈິກິຈ຺ຉາປຈ຺ຈຍາ ຠໂວຕິ ຈ ຄຫິໂຕ. ອຸປາທານຏ຺ຐາເນ ຈ ອຘິໂມກ຺ໂຂ ຈ ຄຫິໂຕ. ໂລກິຍານຎ຺ເຈຕ຺ຖ ກຸສລາພ຺ຍາກຕານໍ ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ໂລກຸຕ຺ຕຣານໍ ປນ ຍສ຺ມາ ອປ຺ປຫີນາວິຊ຺ໂຊ ອວິຊ຺ຊາຍ ປຫານຕ຺ຖໍ, ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນຕ຺ຖຎ຺ຈ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຠາເວຕິ, ຕສ຺ມາ ສມຕິກ຺ກມນວເສນ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍຕາ ວຸຕ຺ຕາ, ນ ສຫຊາຕວເສນ. ເຕເນວ ເຕສໍ ນິທ຺ເທສວາເຣສຸ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອວິຊ຺ຊາ’’ຕິ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິ (ວິຠ. ໒໔໐) ວິຠຕ຺ຕໍ. ກິຣິຍຘມ຺ມານໍ ປນ ເກນຈິ ປຣິຍາເຍນ ອວິຊ຺ຊາມູລກຕ຺ຕໍ ນຕ຺ຖີຕິ ‘‘ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ສງ຺ຂາຣມູລກາທິໂກ ນໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ນ ອວິຊ຺ຊາມູລໂກ. ອປິຈ ໂລກິຍກຸສລາທີສຸ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ‘‘ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ (ວິຠ. ໒໒໕) ເອວໍ ອປ຺ປນາ ກຕາ, ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລາທີສຸ ‘‘ເອວເມເຕສໍ ຘມ຺ມານ’’ນ຺ຕິ. ອຍໍ ໂລກິຍໂຕ ໂລກຸຕ຺ຕຣານໍ ເທສນາຍ ວິເສໂສຕິ ອຍໍ ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີເຍ ນໂຍ.

ອິທານິ ປຈ຺ຈຍນຍາ, ກາຣກາທີຫິ ສຸຎ຺ຎໂຕ;

ມູລທ຺ຘສນ຺ຘິສງ຺ເຂປາກາຣວຏ຺ຏວິຠາຄໂຕ.

ວາຣໂຓປມໂຕເປຕ຺ຖ, ຄມ຺ຠີຣນຍເຠທໂຕ;

ຍຖາຣຫໍ ວິຊານີໂຍ, ປາຬິມຸຕ຺ຕວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ຕຕ຺ຖ ປຈ຺ຈຍນໂຍ ສາມຎ຺ຎໂຕ, ວິເສສໂຕ ຈາຕິ ທຸວິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕພ຺ຠາວຠາວິມຕ຺ຕຕາປກາສໂກ ສາມຎ຺ຎໂຕ ປຈ຺ຈຍນໂຍ. ວິເສສໂຕ ປນ ປຏ຺ຐາເນ ອາຄເຕສຸ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາທິຈຕຸວີສຕິຍາ ປຈ຺ຈເຍສຸ ຍຖານຸຣູປໍ ປຈ຺ຈຍວິເສສຸປ຺ປນ຺ນມຕ຺ຕຕາປກາສໂກ. ສາ ຈ ເນສໍ ຈຕຸວີສຕິຍາ ປຈ຺ຈຍານໍ ວິຠາຄຕາ ປຏ຺ຐານມາຕິກຕ຺ຖສໍວຓ຺ຓນາຍ ອາວິ ຠວິສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຖ ສາມຎ຺ຎໂຕ ສງ຺ຂາຣາທໂຍ ອວິຊ຺ຊາທິປຈ຺ຈຍຠາເວ ເອວ ຠາວິໂນຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍສ຺ສ ຫິ ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ, ປຸພ຺ພນ຺ຕາທີສຸ ຈ ອວິຊ຺ຊາ ອປ຺ປຫີນາ ໂຫຕິ, ໂສ ທຸກ຺ເຂ ຕາວ ປຸພ຺ພນ຺ຕາທີສຸ ຈ ອຎ຺ຎາເຓນ ຕີສຸ ຠເວສຸ ຊາຕິຊຣາໂຣຄມຣຓາທິອເນກາທີນວໂວກິຓ຺ຓໍ ປຸຎ຺ຎຜລສງ຺ຂາຕໍ ສງ຺ຂາຣວິປຣິຓາມທຸກ຺ຂໍ ທຸກ຺ຂໂຕ ອຊານນ຺ໂຕ ສຸຂສຎ຺ຎາຍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ຕີຫິ ທ຺ວາເຣຫິ ປຸຎ຺ຎາເນຎ຺ຊາຠິສງ຺ຂາເຣ ອາຣຠຕິ. ສມຸທເຍ ອຎ຺ຎາເຓນ ທຸກ຺ຂເຫຕຸຠູເຕສຸປິ ຕຓ຺ຫາປຣິກ຺ຂາເຣສຸ ທຸກ຺ຂເຫຕຸກໍ ອາປາຍິກາທິທຸກ຺ຂໍ, ທຸກ຺ຂເຫຕຸຠູເຕສຸ ກາມູປເສວນາທີສຸ ຈ ອາທີນວໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ສຸຂເຫຕຸສຎ຺ຎາຍ ເຈວ ກິເລສາຠິຠູຕຕາຍ ຈ ຕິວິເຘປິ ສງ຺ຂາເຣ ອາຣຠຕິ. ນິໂຣເຘ, ປນ ມຄ຺ເຄ ຈ ອຎ຺ຎາເຓນ ອນິໂຣຘຠູເຕ ຄຕິວິເສເສ ນິໂຣຘສຎ຺ຎີ, ນິໂຣຘສ຺ສ ຈ ວາ ອມຄ຺ຄຠູເຕສຸປິ ຍຎ຺ຎາມຣຕປາທີສຸປິ ນິໂຣຘມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ ຕິວິເຘປິ ສງ຺ຂາເຣ ອາຣຠຕິ. ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ຘມ຺ເມສຸ ອຎ຺ຎາເຓນ ‘‘ອເຫຕູ ອປ຺ປຈ຺ຈຍາ ສຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ໂຫນ຺ຕິ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ ວາ ‘‘ອຕ຺ຕາວ ຊານາຕິ ວາ ນ ຊານາຕິ ວາ, ໂສວ ສງ຺ຂາເຣ ສງ຺ຂໂຣຕິ, ໂສວ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ອຓຸອິສ຺ສຣາທໂຍ ກລລາທິຠາເວນ ສຣີຣໍ ສຓ຺ຐາເປນ຺ຕາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສມ຺ປາເທນ຺ຕິ, ໂສວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສມ຺ປນ຺ໂນ ຜຸສຕິ, ເວທຍຕິ, ຕຓ຺ຫິຍຕິ, ອຸປາທານາທີນິ ຈ ກໂຣຕີ’’ຕິ ວາ ‘‘ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາ ນິຍຕິສງ຺ຄຕິຠວປຣິຓຕາ’’ຕິ ວາ ວິກປ຺ເປຕິ. ໂສ ເອວໍ ອວິຊ຺ຊາຍ ອນ຺ຘີກໂຕ –

‘‘ຍຖາປິ ນາມ ຊຈ຺ຈນ຺ໂຘ, ນໂຣ ອປຣິຓາຍໂກ;

ເອກທາ ຍາຕິ ມຄ຺ເຄນ, ອຸມ຺ມຄ຺ເຄນາປິ ເອກທາ.

‘‘ສໍສາເຣ ສໍສຣໍ ພາໂລ, ຕຖາ ອປຣິຓາຍໂກ;

ກໂຣຕິ ເອກທາ ປຸຎ຺ຎໍ, ອປຸຎ຺ຎມປິ ເອກທາ’’ຕິ. (ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໒໒໖ ສງ຺ຄາຣປທນິທ຺ເທສ) –

ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຕິວິເຘ ສງ຺ຂາເຣ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕີຕິ. ກິໍ ປເນຕ຺ຖ ເອກາວ ອວິຊ຺ຊາ ສງ຺ຂາຣານໍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ນນຸ ເອກສ຺ມາ ກາຣຓາ ເອກໍວ ກາຣິຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອເນກໍ ກາຣິຍໍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອເນກສ຺ມາ ວາ ເອກນ຺ຕິ, ອເນກສ຺ມາ ກາຣຓາ ອເນກໍ ກາຣິຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ? ສຈ຺ຈໍ, ປຘານຕ຺ຕປາກຏຕ຺ຕອສາຘາຣຓຕ຺ຕທີປນຕ຺ຖໍ ປເນຕ຺ຖ ອເນເກສຸ ກາຣເຓສຸປິ ເອກາ ອວິຊ຺ຊາ ເອວ ປຈ຺ຈຍຠາເວນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ ‘‘ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ (ອຸທາ. ໓), ເສມ຺ຫສມຸຏ຺ຐານາ ອາພາຘາ’’ຕິອາທີສຸ (ອ. ນິ. ໑໐.໖໐; ມຫານິ. ໕; ຈູຬນິ. ຂຄ຺ຄວິສາຓສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທສ ໑໒໘) ວິຍ. ອວິຊ຺ຊາ ຫິ ປຘາໂນ ເຫຕຸ, ສງ຺ຂາຣານໍ ປາກໂຏ, ອສາຘາຣໂຓ ຈ ຕຓ຺ຫາທິເຫຕູນມ຺ປິ ເຫຕຸຕ຺ຕາ, ນ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓາທີນິ ຂີຓາສວສ຺ສ ເຕສໍ ສມ຺ຠເວປິ ສງ຺ຂາຣານໍ ອຠາວາຕິ. ເອວໍ ຕາເວຕ຺ຖ ວຏ຺ຏສງ຺ຂາຣານໍ ອວິຊ຺ຊາຍ ເອວ ຠາເວ ຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຖາ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສາປິ ອຸປຈິຕກມ຺ມາຠາເວ ອຠາວໂຕ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ສພ຺ເພສຎ຺ຈ ສພ຺ພວິປາກວິຎ຺ຎາຓຸປ຺ປຕ຺ຕິປ຺ປສງ຺ຄໂຕ ຈ ສງ຺ຂາຣານໍ ເອວ ຠາເວ ຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ, ເອວໍ ອຸປຣິປິ ນາມຣູປາທີນໍ ວິຎ຺ຎາຓາທິຠາເວ ຠາໂວ ຍຖານຸຣູປໍ ອນຸຠວຍຸຕ຺ຕີຫິ ຎາຕພ຺ໂພຕິ ອຍໍ ສາມຎ຺ຎໂຕ ປຈ຺ຈຍນໂຍ.

ວິເສສໂຕ ປນ ອວິຊ຺ຊາ ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣານໍ ຕາວ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ, ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ຈາຕິ ທ຺ວິຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ສາ ຫິ ອວິຊ຺ຊໍ ອາຣພ຺ຠ ສມ຺ມສນາທິວເສນ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ກາມາວຈຣານໍ, ອຠິຎ຺ຎາຈິຕ຺ເຕນ ສໂມຫຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຊານນກາເລ ຣູປາວຈຣານຎ຺ຈ ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣານໍ ຕາວ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ອວິຊ຺ຊາສມຕິກ຺ກມນຕ຺ຖາຍ ປນ ອວິຊ຺ຊາສມ຺ມູຬ຺ຫຕາຍ ກາມຣູປຠວສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາວ ກາມຣູປາວຈຣປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ອປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣານໍ ປເນສາ ອວິຊ຺ຊໍ ອາຣພ຺ຠ ຣາຄາທີນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກາເລ ອາຣມ຺ມຓາທິປຈ຺ຈເຍນ ອວິຊ຺ຊາສມ຺ມູຬ຺ຫຕາຍ ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ, ທຸຕິຍຊວນາທີນໍ ອນນ຺ຕຣູປນິສ຺ສຍາເສວນນຕ຺ຖິວິຄຕປຈ຺ຈເຍຫິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອກຸສລໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ເຫຕຸສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍຫີຕິ ເອວໍ ອເນກຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ອາເນຎ຺ຊາຠິສງ຺ຂາຣານໍ ປນ ເອເກນ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍເນວ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ.

ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓປເທ ປນ ຕໂຍປິ ສງ຺ຂາຣາ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຍຖາຣຫໍ ຕີສຸ ຠເວສຸ ປຏິສນ຺ຘິປວຕ຺ຕີສຸ ກມ຺ມປຈ຺ຈເຍນ ເຈວ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈເຍນ ຈາຕິ ທ຺ວິຘາ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍນເຍນ ສຫຊາຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກມ຺ມຕ຺ຖິອວິຄຕາທິປຈ຺ຈເຍຫິ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ.

ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປປເທ ປນ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິປາກຠູຕໍ, ອວິປາກຠູຕຎ຺ຈ ນາມສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ວາ ຣູປມິສ຺ສກສ຺ສ ວາ ປຏິສນ຺ຘິປວຕ຺ຕີສຸ ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປາກອາຫາຣອິນ຺ທ຺ຣິຍອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍຫິ ຍຖາຣຫໍ ນວຘາ, ອຏ຺ຐຘາ ວາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ວິປາກວິຎ຺ຎາຓໍ ວຕ຺ຖຸຣູປສ຺ສ ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍວິປາກອາຫາຣອິນ຺ທ຺ຣິຍວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິ ອວິຄຕປຈ຺ຈເຍຫິ ນວຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຐເປຕ຺ວາ ປນ ວຕ຺ຖຸຣູປໍ ເສສຣູປສ຺ສ ເຕເຫວ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍຣຫິເຕຫິ ອຏ຺ຐຫິ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓໍ ປນ ເອກໂວກາຣປຎ຺ຈໂວກາຣຠເວສຸ ກມ຺ມຊຣູປສ຺ສ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິກປຣິຍາເຍນ ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ປວຕ຺ຕິຍໍ ປນ ສພ຺ພມ຺ປິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ນາມຣູປສ຺ສ ຍຖາຣຫໍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຣູປຠເວ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນາມສ຺ເສວ, ອສຎ຺ຎິຠເວ ຣູປສ຺ເສວ, ປຎ຺ຈໂວກາຣຠເວ ນາມຣູປສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕເນວ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ນາມຣູປຎ຺ຈ ນາມຣູປນ຺ຕິ ນິພ຺ພຈນໍ ກຕນ຺ຕິ.

ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນປເທ ປນ ນາມໍ ວິປາກຠູຕໍ, ອວິປາກຠູຕຎ຺ຈ ອຣູປຠເວ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ອວກໍສໂຕ ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປາກອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຍຖາຣຫໍ ສຕ຺ຕຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ອິຕເຣສໍ ປເນຕໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນໍ ປຎ຺ຈໂວກາຣຠເວ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ຈຕຸມຫາຠູຕສຫາຍໍ ຫຸຕ຺ວາ ສຫຊາຕນິສ຺ສຍວິປາກວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຉຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ກິຎ຺ຈິ ປເນຕ຺ຖ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ, ກິຎ຺ຈິ ອາຫາຣປຈ຺ຈເຍນ ຈາຕິ ເຕສໍ ວເສນ ສພ຺ພວາເຣສຸ ອຸກ຺ກໍສາວກໍໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປວຕ຺ເຕ ປນ ຈກ຺ຂາທີນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວິປາກມວິປາກມ຺ປິ ນາມໍ ປຈ຺ຉາຊາຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຈຕຸຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ. ເອວໍ ຕາວ ນາມເມວ ສຬາຍຕນສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຣູປໍ ປນ ວຕ຺ຖຸຠູຕໍ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຉຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຈຕຸມຫາຠູຕຣູປໍ ຈກ຺ຂາທີນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ, ປວຕ຺ເຕ ຈ ສຫຊາຕນິສ຺ສຍອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍຫິ ຈຕຸຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ປນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຕິວິຘາ. ຕຖາ ອາຫາໂຣ ອາຫາຣຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ. ໂສ ຈ ອາຫາຣູປຊີວີນໍ ປວຕ຺ເຕເຍວ, ໂນ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ. ຕານິ ປນ ປຎ຺ຈ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນິ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓສງ຺ຂາຕສ຺ສ ຉຏ຺ຐສ຺ສ ມນາຍຕນສ຺ສ ນິສ຺ສຍປຸເຣຊາຕອິນ຺ທ຺ຣິຍວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຉຘາ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ ປວຕ຺ເຕເຍວ, ໂນ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ. ຕຖາ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓວິຣຫິຕມນາຍຕນສ຺ສ ວຕ຺ຖຸຣູປໍ ນິສ຺ສຍປຸເຣຊາຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ປຎ຺ຈຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ. ເອວໍ ຣູປເມວ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ, ສຬາຍຕນສ຺ສ ຈ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຂນ຺ຘຕ຺ຕຍວຕ຺ຖຸຣູປສງ຺ຂາຕໍ ປນ ນາມຣູປໍ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປາກອຕ຺ຖິອວິຄຕາທິວເສນ ຍຖາຣຫໍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ. ເອວໍ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ນາມຣູປຎ຺ຈ ຍຖາຣຫໍ ຉຏ຺ຐາຍຕນສ຺ສ, ສຬາຍຕນສ຺ສ ຈ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ສປເທ ປນ ຉຏ຺ຐາຍຕນໍ ວິປາກໍ, ອວິປາກຎ຺ຈ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຜສ຺ສສ຺ສ ສຫຊາຕາທິວເສນ ນວຘາ, ອຏ຺ຐຘາ ວາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນິ ປຎ຺ຈ ຍຖາກ຺ກມໍ ປວຕ຺ເຕ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສາທີນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ນິສ຺ສຍປຸເຣຊາຕອິນ຺ທ຺ຣິຍວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຉຘາ, ຣູປາຍຕນາທີນິ ປຎ຺ຈ ເຕສໍ ອາຣມ຺ມຓປຸເຣຊາຕອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ຕິຘາ. ມໂນສມ຺ຜສ຺ສສ຺ສ ປນ ຕານິ, ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ຕຖາ ຈ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິມຕ຺ເຕນ ຈາຕິ ພຫຸຘາ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວໍ ຉຏ຺ຐາຍຕນຎ຺ຈ ສຬາຍຕນຎ຺ຈ ຉພ຺ພິຘສ຺ສາປິ ຜສ຺ສສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາປເທ ສພ຺ໂພປິ ຜສ຺ໂສ ສຫຊາຕານໍ ເວທນານໍ ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍວິປາກອາຫາຣສມ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ອຏ຺ຐຘາ, ສຕ຺ຕຘາ ວາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ອສຫຊາຕານໍ ອຸປນິສ຺ສຍວເສເນວາຕິ.

ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາປເທ ວິປາກເວທນາ ອນຸສຍປຕິຕາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ, ສຫຊາຕາທິວເສນ ຈ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ –

ທຸກ຺ຂີ ສຸຂໍ ປຕ຺ຖຍຕິ, ສຸຂີ ຠິຍ຺ໂຍປິ ອິຈ຺ຉຕິ;

ອຸເປກ຺ຂາ ປນ ສນ຺ຕຕ຺ຕາ, ສຸຂມິຈ຺ເຈວ ຠາສິຕາ;

ຕຓ຺ຫາຍ ປຈ຺ຈຍາ ຕສ຺ມາ, ໂຫນ຺ຕິ ຕິສ຺ໂສປິ ເວທນາຕິ. (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໖໔໔);

ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານປເທ ຕຓ຺ຫາ ອສຫຊາຕາ ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ອຸປາທານານໍ ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ເຈວ ອນນ຺ຕຣາທິວເສນ ຈ, ສຫຊາຕາ ປນ ກາມຸປາທານວຊ຺ຊິຕານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ເຫຕຸສຫຊາຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕວເສນ ສຕ຺ຕຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ.

ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠວປເທ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ອຸປາທານໍ ອສຫຊາຕສ຺ສ ສພ຺ພກມ຺ມຠວສ຺ສ ເຈວ ອຸປປຕ຺ຕິຠວສ຺ສ ຈ ອຸປນິສ຺ສຍວເສເນວ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ສຫຊາຕສ຺ສ ປນ ກມ຺ມຠວສ຺ສ ເຫຕຸສຫຊາຕາທິວເສນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ.

ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິປເທ ຠໂວຕິ ກມ຺ມຠໂວວ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ໂສ ຈ ຊາຕິຍາ ກມ຺ມປຈ຺ຈຍອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍວເສນ ທ຺ວິຘາ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ.

ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓາທິປເທ ຊາຕິ ປນ ຊຣາມຣຓານໍ, ໂສກາທີນຎ຺ຈ ຕພ຺ຠາວຠາວີຠາວມຕ຺ຕໂຕ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິກນເຍນ ອຸປນິສ຺ສຍໂກຏິຍາວ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ປຈ຺ຈຍນໂຍ.

ກາຣກາທີຫິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ປເນເຕ ອວິຊ຺ຊາທໂຍ ທ຺ວາທສ ຘມ຺ມາ ຍສ຺ມາ ເອວໍ ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຠາເວນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຏິພທ຺ຘາ ອຎ຺ຎນິຣເປກ຺ຂາ ຫຸຕ຺ວາ ອວິຈ຺ຉິນ຺ນາ ອນາທິກາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໂຕ ອຎ຺ເຎນ ພ຺ຣຫ຺ມາທິນາ ກາຣເກນ, ປກຕິອຓຸກາລາທິເຫຕຸນາ ວາ ກາຣກເວທກຣູເປນ ປຣປຣິກປ຺ປິເຕນ ອຕ຺ຕນາ ວາ ຣຫິຕາ. ນ ເຈເຕ ອຕ຺ຕາ, ນ ອຕ຺ຕນິ, ນ ອຕ຺ຕວນ຺ໂຕ, ສຸຎ຺ຎາ ເອເຕ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ ຘຸວຠາເວນ ວາ ສຸຠຠາເວນ ວາ ສຸຂຠາເວນ ວາຕິ ອຍໍ ກາຣກາທີຫິ ສຸຎ຺ຎຕາ.

ມູລທ຺ຘສນ຺ຘິສງ຺ເຂປາກາຣວຏ຺ຏວິຠາຄໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ມູລໂຕ ຕາວ ອວິຊ຺ຊາ, ຕຓ຺ຫາ ຈາຕິ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ມູລນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອທ຺ຘໂຕ ປເນຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊາ, ສງ຺ຂາຣາຕິ ທ຺ເວ ອງ຺ຄານິ ອຕີໂຕ ອທ຺ຘາ, ວິຎ຺ຎາຓາທີນິ ຠວາວສານານິ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ໂນ ອທ຺ຘາ, ຊາຕິ ເຈວ ຊຣາມຣຓຎ຺ຈາຕິ ທ຺ເວ ອນາຄໂຕ ອທ຺ຘາຕິ ຕໂຍ ອທ຺ຘາ ເວທິຕພ຺ພາ. ສນ຺ຘິໂຕ ປນ ສງ຺ຂາຣານໍ, ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕຣາ ເອໂກ ເຫຕຸຜລສນ຺ຘິ, ເວທນາຍ ຈ ຕຓ຺ຫາຍ ຈ ອນ຺ຕຣາ ເອໂກ ຜລເຫຕຸສນ຺ຘິ, ຠວສ຺ສ ຈ ຊາຕິຍາ ຈ ອນ຺ຕຣາ ເອໂກ ເຫຕຸຜລສນ຺ຘິ ຈາຕິ ຕໂຍ ສນ຺ຘີ ເວທິຕພ຺ພາ. ສງ຺ເຂປໂຕ ປນ ສນ຺ຘີນໍ ອາທິປຣິໂຍສານວວຕ຺ຖິຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສງ຺ເຂປາ ໂຫນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາ ເອໂກ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຎ຺ຎາຓນາມຣູປສຬາຍຕນຜສ຺ສເວທນາ ທຸຕິໂຍ, ຕຓ຺ຫຸປາທານຠວາ ຕຕິໂຍ, ຊາຕິຊຣາມຣຓານິ ຈຕຸຕ຺ໂຖຕິ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສງ຺ເຂປາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອາກາຣໂຕ ປເນຕ຺ຖ –

ອຕີເຕ ເຫຕຸໂຍ ປຎ຺ຈ, ອິທານິ ຜລປຎ຺ຈກໍ;

ອິທານິ ເຫຕຸໂຍ ປຎ຺ຈ, ອາຍຕິໍ ຜລປຎ຺ຈກນ຺ຕິ. –

ເອວໍ ວີສຕິ ອາກາຣາ ໂຫນ຺ຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຫິ ສຣູປໂຕ ວຸຕ຺ຕາ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາ, ເຕສໍ ຄຫເຓນ ຕທວິນາຠາວໂຕ ຄຫິຕາ ຕຓ຺ຫຸປາທານຠວາຕິ ອິເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອຕີເຕ ເຫຕຸໂຍ ນາມ, ສຣູປໂຕ ວຸຕ຺ຕາ ວິຎ຺ຎາຓາທໂຍ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອິທານິ ຜລປຎ຺ຈກໍ ນາມ, ສຣູປໂຕ ປນ ວຸຕ຺ຕາ ຕຓ຺ຫຸປາທານຠວາ, ເຕສໍ ຄຫເຓນ ຕທວິນາຠາວໂຕ ຄຫິຕາ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາຕິ ອິເມ ປຎ຺ຈ ອິທານິ ເຫຕຸໂຍ ນາມ. ຊາຕິອາທິອປເທເສນ ວຸຕ຺ຕາ ວິຎ຺ຎາຓາທໂຍ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອາຍຕິໍ ຜລປຎ຺ຈກໍ ນາມາຕິ ເອວໍ ວີສຕິ ອາກາຣາ ເວທິຕພ຺ພາ. ວຏ຺ຏໂຕ ປເນຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣຠວາ ກມ຺ມວຏ຺ຏໍ, ອວິຊ຺ຊາຕຓ຺ຫຸປາທານາ ກິເລສວຏ຺ຏໍ, ເສສານິ ວິປາກວຏ຺ຏນ຺ຕິ ຕີຓິ ວຏ຺ຏານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຍາວ ຈ ເຕສຸ ກິເລສວຏ຺ຏໍ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ນ ອຸປຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ, ຕາວ ອິທໍ ຠວຈກ຺ກໍ ອນຸປຈ຺ຉິນ຺ນໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ມູລທ຺ຘສນ຺ຘິສງ຺ເຂປາກາຣວຏ຺ຏວິຠາໂຄ.

ວາຣໂຓປມໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ວາຣຓໂຕ ຕາວ – ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິ ອິທມເຫຕຸກວິສມເຫຕຸກທສ຺ສນນິວາຣຓໍ, ‘‘ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ອຸຈ຺ເຉທອຕ຺ຕສງ຺ກນ຺ຕິທສ຺ສນນິວາຣຓໍ, ‘‘ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕາຕິ ປຣິກປ຺ປິຕວຕ຺ຖຸເຠທທສ຺ສນໂຕ ຆນສຎ຺ຎານິວາຣຓໍ, ‘‘ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນ’’ນ຺ຕິອາທິ ອຕ຺ຕາ ປສ຺ສຕິ…ເປ… ວິຊານາຕິ ຜຸສຕິ, ເວທຍຕິ, ຕຓ຺ຫິຍຕິ, ອຸປາທິຍຕິ, ຠວຕິ, ຊາຍຕິ, ຊີຍຕິ, ມີຍຕີຕິ ເອວມາທິທສ຺ສນນິວາຣຓນ຺ຕິ ອິທເມຕ຺ຖ ມິຈ຺ຉາທສ຺ສນນິວາຣຓໍ.

ອຸປມາໂຕ ປເນຕ຺ຖ ອນ຺ໂຘ ວິຍ ອວິຊ຺ຊາ, ຕສ຺ສ ອຸປກ຺ຂລນໍ ວິຍ ສງ຺ຂາຣາ, ປຕນໍ ວິຍ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ເຕນ ຄຓ຺ຑປາຕຸຠາໂວ ວິຍ ນາມຣູປໍ, ຕສ຺ສ ຄຓ຺ຑເຠທປີຬກາ ວິຍ ສຬາຍຕນໍ, ຕສ຺ສ ສງ຺ຆຏ຺ຏນໍ ວິຍ ຜສ຺ໂສ, ຕຊ຺ຊນິຕທຸກ຺ຂໍ ວິຍ ເວທນາ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຏິກາຣາຠິລາໂສ ວິຍ ຕຓ຺ຫາ, ອສປ຺ປາຍຄ຺ຄຫຓໍ ວິຍ ອຸປາທານໍ, ອສປ຺ປາຍາເລປນໍ ວິຍ ຠໂວ, ເຕນ ຄຓ຺ຑວິກາຣປາຕຸຠາໂວ ວິຍ ຊາຕິ, ຕພ຺ພິກາຣເຠໂທ ວິຍ ຊຣາມຣຓໍ. ຍຖາສຠາວທສ຺ສນນິວາຣຓາທິໂຕ ວາ ເອເຕ ອວິຊ຺ຊາທໂຍ ອກ຺ຂິປຏລາທິ ອຸປມາຫິປິ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຸປມາ.

ຄມ຺ຠີຣນຍເຠທໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ຄມ຺ຠີຣເຠໂທ ຕາວ ອິເມສໍ ອວິຊ຺ຊາທີນໍ ປຈ຺ເຈກໍ ຘມ຺ມຕ຺ຖເທສນາປຏິເວຘຄມ຺ຠີຣຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິເມ ຫິ ອວິຊ຺ຊາທໂຍ ຘມ຺ມາ ເຍນາກາເຣນ ຍທວຕ຺ຖາ ຈ ສງ຺ຂາຣາທີນໍ ຜລານໍ ປຈ຺ຈຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂສ ເນສໍ ປຈ຺ຈຍຏ຺ໂຐ ທຸຣວໂພຘໂຕ ຄມ຺ຠີໂຣຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ຘມ຺ມຄມ຺ຠີຣຕາ. ຘມ຺ໂມຕິ ເຫຕຸ ‘‘ເຫຕຸມ຺ຫິ ຎາຓໍ ຘມ຺ມປຏິສມ຺ຠິທາ’’ຕິ (ວິຠ. ໗໒໐) ວຈນໂຕ. ຊຣາມຣຓາທີນໍ ຜລານໍ ຊາຕິອາທີຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ສມ຺ຠູຕສມຸທາຄຕຏ຺ໂຐ ທຸຣວໂພຘໂຕ ຄມ຺ຠີໂຣຕິ ອຍໍ ອຕ຺ຖຄມ຺ຠີຣຕາ. ອຕ຺ໂຖຕິ ຜລໍ ‘‘ເຫຕຸຜເລ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາ’’ຕິ (ວິຠ. ໗໒໐) ວຈນໂຕ. ເຕສໍ ປນ ເຫຕູນໍ, ຜລານຎ຺ຈ ເຕນ ເຕນາກາເຣນ ອວິປຣີຕໂຕ ເທສນາປິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສ຺ເສວ ໂຄຈຣໂຕ ຄມ຺ຠີຣາຕິ ອຍໍ ເທສນາຄມ຺ຠີຣຕາ. ໂຍ ປເນສໍ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາທີນໍ ອທສ຺ສນາຍູຫນາທິສຠາໂວ, ໂສ ມນ຺ທປຎ຺ເຎຫິ ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາຫຕ຺ຕາ ຄມ຺ຠີໂຣຕິ ອຍໍ ປຏິເວຘຄມ຺ຠີຣຕາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ຄມ຺ຠີຣເຠໂທ.

ນຍເຠໂທ ປເນຕ຺ຖ ເອກຕ຺ຕນໂຍ ນານຕ຺ຕນໂຍ ອພ຺ຍາປາຣນໂຍ ເອວໍຘມ຺ມຕານໂຍຕິ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຕ຺ຖນຍານໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ, ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ພີຊສ຺ສ ອງ຺ກຸຣາທິຠາເວນ ຣຸກ຺ຂຠາວປ຺ປຕ຺ຕິ ວິຍ ສນ຺ຕານານຸປຈ຺ເຉໂທ ເອກຕ຺ຕນໂຍ ນາມ. ຍໍ ສມ຺ມາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ເຫຕຸຜລສມ຺ພນ຺ເຘນ ສນ຺ຕານານຸປຈ຺ເຉທາວໂພຘໂຕ ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິໍ ປຊຫຕິ, ມິຈ຺ຉາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ເຫຕຸຜລສມ຺ພນ຺ເຘນ ປວຕ຺ຕມານສ຺ສ ສນ຺ຕານານຸປຈ຺ເຉທສ຺ສ ເອກຕ຺ຕຄ຺ຄຫຓໂຕ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິໍ ອຸປາທິຍຕິ.

ອວິຊ຺ຊາທີນໍ ປນ ຍຖາສກໍ ລກ຺ຂຓວວຕ຺ຖານໍ ນານຕ຺ຕນໂຍ ນາມ. ຍໍ ສມ຺ມາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ນວນວານໍ ອຸປ຺ປາທທສ຺ສນໂຕ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິໍ ປຊຫຕິ, ມິຈ຺ຉາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ເອກສນ຺ຕານປຕິຕສ຺ສ ຠິນ຺ນສນ຺ຕານສ຺ເສວ ນານຕ຺ຕຄ຺ຄຫຓໂຕ ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິໍ ອຸປາທິຍຕິ.

ອວິຊ຺ຊາຍ ປນ ‘‘ສງ຺ຂາຣາ ມຍາ ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ພາ, ສງ຺ຂາຣານໍ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອມ຺ເຫຫີ’’ຕິ ເອວມາທິພ຺ຍາປາຣາຠາໂວ ອພ຺ຍາປາຣນໂຍ ນາມ. ຍໍ ສມ຺ມາ ປສ຺ສນ຺ໂຕກາຣກສ຺ສ ອຠາວາວໂພຘໂຕ ອຕ຺ຕທິຏ຺ຐິໍ ປຊຫຕິ, ມິຈ຺ຉາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ໂຍ ອສຕິປິ ພ຺ຍາປາເຣ ອວິຊ຺ຊາທີນໍ ສຠາວນິຍມສິທ຺ໂຘ ເຫຕຸຠາໂວ, ຕສ຺ສ ອຄ຺ຄຫຓໂຕ ອກິຣິຍທິຏ຺ຐິໍ ອຸປາທິຍຕິ.

ອວິຊ຺ຊາທີຫິ ປນ ກາຣເຓຫິ ສງ຺ຂາຣາທີນໍເຍວ ສມ຺ຠໂວ ຂີຣາທີຫິ ທຘິອາທີນໍ ວິຍ, ນ ອຎ຺ເຎສນ຺ຕິ ອຍໍ ເອວໍຘມ຺ມຕານໂຍ ນາມ. ຍໍ ສມ຺ມາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຈ຺ຈຍານຸຣູປໂຕ ຜລາວໂພຘໂຕ ອເຫຕຸກທິຏ຺ຐິໍ, ອກິຣິຍທິຏ຺ຐິຎ຺ຈ ປຊຫຕິ, ມິຈ຺ຉາ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຈ຺ຈຍານຸຣູປໍ ຜລປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຍໂຕ ກຸໂຕຈິ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ອສມ຺ຠວຄ຺ຄຫຓໂຕ ອເຫຕຸກທິຏ຺ຐິໍ ເຈວ ນິຍຕວາທຎ຺ຈ ອຸປາທິຍຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ນຍເຠໂທຕິ ເອວໍ ວິຊານີໂຍ ປາຬິມຸຕ຺ຕວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ປຈ຺ຈຍາກາຣວິຠງ຺ຄມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.