ໂພຊ຺ຌງ຺ຄວິຠງ຺ຄມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ໂພຊ຺ຌງ຺ຄວິຠງ຺ຄມາຕິກາຍ ປນ ອຕ຺ຖໂຕ ຕາວ – ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິ ເອຕ຺ຖ ໂພຘິຍາ, ໂພຘິສ຺ສ ວາ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍາຍ ເອວ ຘມ຺ມສາມຄ຺ຄິຍາ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາຍ ລີນຸທ຺ຘຈ຺ຈາທິອເນເກສໍ ອຸປທ຺ທວານໍ ປຏິປກ຺ຂຠູຕາຍ ສຕິຘມ຺ມວິຈຍາທິສຕ຺ຕວິຘາຍ ຘມ຺ມສາມຄ຺ຄິຍາ ອຣິຍສາວໂກ ພຸຊ຺ຌຕິ, ກິເລສນິທ຺ທາຍ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ສຈ຺ຈານິ ວາ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ, ຕສ຺ສາ ຘມ຺ມສາມຄ຺ຄິສງ຺ຂາຕາຍ ໂພຘິຍາ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ຌານງ຺ຄມຄ຺ຄງ຺ຄານິ ວິຍ. ໂຍ ປເນສ ຍຖາວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣາຍ ເອຕາຍ ຘມ຺ມສາມຄ຺ຄິຍາ ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ກຕ຺ວາ ອຣິຍສາວໂກ ‘‘ໂພຘີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ສ ໂພຘິສ຺ສ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ເສນງ຺ຄຣຖງ຺ຄາທໂຍ ວິຍ. ອປິຈ ‘‘ໂພຘາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ’’ຕິອາທິນາ ປຏິສມ຺ຠິທານເຍນາປິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ປສຕ຺ໂຖ, ສຸນ຺ທໂຣ ວາ ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ, ສຕິເຍວ ສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ. ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ເມ ວິຈິນາຕິ ອນິຈ຺ຈາທິໂຕ ປຣິວີມໍສຕິ ຊານາຕິ, ຘມ຺ເມ ວາ ເອເຕນ ສຕ຺ຕາ ວິຈິນນ຺ຕີຕິ ຘມ຺ມວິຈໂຍ, ປຎ຺ຎາ. ອຸເປກ຺ຂຕິ ສມຣສານໍ ຘມ຺ມານໍ ຫາປນວຑ຺ຒເນ ອວາວຏຕາຍ ປຏິສງ຺ຂານາກາເຣນ ມຊ຺ຌຕ຺ຕາ ໂຫຕີຕິ ອຸເປກ຺ຂາ, ຕຕ຺ຣມຊ຺ຌຕ຺ຕຕາ. ປຏິສງ຺ຂານລກ຺ຂໂຓ ຫິ ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ປທຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ມເຠໂທເປຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍວ.

ວິຠງ຺ຄນຍໂຕ ປເນຕ຺ຖ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີເຍ ຕາວ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣວເສນ ເສເສສຸ ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລວິປາກວເສນ ວິຠຕ຺ຕາ. ປຎ຺ຫາປຸຈ຺ຉເກ ປນ ສິຍາ ກຸສລາ, ສິຍາ ອພ຺ຍາກຕາ, ປີຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ສຸຂາຍ ເວທນາຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕວ, ເສສາ ທ຺ວີຫິ…ເປ… ປີຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ສຸຂສຫຄໂຕວ, ເສສາ ຕິຘາປິ, ອນິທສ຺ສນອປ຺ປຏິຆາ, ຘມ຺ມວິຈຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ເຫຕຸ, ເສສາ ນ ເຫຕູ…ເປ… ຣູປາວຈຣາວ, ອຣຓາວາຕິ. ເສສໍ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ອຍເມຕ຺ຖ ວິຠງ຺ຄນໂຍ.

ອິທານິ ປນ –

ກມໂຕ ຕາວຕ຺ຕໂຕ ຈ, ເຫຕຸຠູມິວິຠາຄໂຕ;

ວິເວກໂຕ ຈ ວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍ, ປາຬິມຸຕ຺ຕວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ຕຕ຺ຖ ກມໂຕ ຕາວ ອຍມ຺ປິ ເທສນາກ຺ກໂມວ. ສພ຺ເພສໍ ຫິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານໍ ອຸປກາຣຕ຺ຕາ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ປຐມໍ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕໂຕ ຍສ຺ມາ ອຸປຏ຺ຐິຕສຕິໂກ ຘມ຺ເມ ປຎ຺ຎາຍ ປວິຈິນາຕິ, ປວິຈິຕຘມ຺ໂມ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ, ອາຣທ຺ຘວີຣິຍສ຺ສ ປີຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍປິ ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ, ປສ຺ສທ຺ຘກາຍສ຺ສ ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ, ສມາຫິຕຈິຕ຺ໂຕ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສາຘຸກໍ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຘມ຺ມວິຈຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາທໂຍ ຍຖາກ຺ກມໍ ວຸຕ຺ຕາຕິ ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ກໂມ.

ຕາວຕ຺ຕໂຕ ປນ ກສ຺ມາ ເຕ ສຕ຺ເຕວ ວຸຕ຺ຕາ, ອນູນາ ອນຘິກາຕິ? ລີນຸທ຺ຘຈ຺ຈປຏິປກ຺ຂໂຕ, ສພ຺ພຕ຺ຕິກໂຕ ຈ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ຕໂຍ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ລີນສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂາ. ຍຖາຫ – ‘‘ຍສ຺ມິໍ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມເຍ ລີນໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ກາໂລ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຘມ຺ມວິຈຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍ, ກາໂລ ວີຣິຍ…ເປ… ປີຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໒໓໔). ຕໂຍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂາ. ຍຖາຫ – ‘‘ຍສ຺ມິໍ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມເຍ ອຸທ຺ຘຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ກາໂລ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ປສ຺ສທ຺ຘິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍ, ກາໂລ ສມາຘິ…ເປ… ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຍາ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໒໓໔). ເອໂກ ປເນຕ຺ຖ ໂລຓຘູປນໍ ວິຍ ສພ຺ພພ຺ຍຎ຺ຊເນສຸ ສພ຺ພໂພຊ຺ຌງ຺ເຄສຸ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ຍຖາຫ – ‘‘ສຕິຎ຺ຈ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສພ຺ພຕ຺ຖິກໍ ວທາມີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໒໓໔). ເອວໍ ລີນຸທ຺ຘຈ຺ຈປຏິປກ຺ຂໂຕ ຈ ສພ຺ພຕ຺ຖິກໂຕ ຈ ສຕ຺ເຕວ ວຸຕ຺ຕາຕິ ອຍໍ ຕາວຕ຺ຕໂຕ.

ເຫຕຸຠູມິວິຠາຄໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ເຫຕຸວິຠາຄໂຕ ຕາວ – ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາທາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິປຸຄ຺ຄລປຣິວຊ຺ຊນຕາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິປຸຄ຺ຄລເສວນຕາ ຕທຘິມຸຕ຺ຕຕາຕິ. ຕຖາ ສຕ຺ຕ ຘມ຺ມາ ທຸຕິຍສ຺ສ ປຣິປຸຈ຺ຉກຕາ ວຕ຺ຖຸວິສທກິຣິຍາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສມຕ຺ຕປຏິປາທນາ ທຸປ຺ປຎ຺ຎປຸຄ຺ຄລປຣິວຊ຺ຊນາ ປຎ຺ຎວນ຺ຕປຸຄ຺ຄລເສວນາ ຄມ຺ຠີຣຎາຓຈຣິຍປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຕາ ຕທຘິມຸຕ຺ຕຕາຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິຣານໍ ສຣີຣປຣິກ຺ຂາຣຠູຕານໍ ວຕ຺ຖູນໍ ວິສທຠາວກຣຓໍ ວຕ຺ຖຸວິສທກິຣິຍາ ນາມ. ຕຖາ ເອກາທສ ຘມ຺ມາ ຕຕິຍສ຺ສ ອປາຍຠຍຄມນວີຖິທາຍຊ຺ຊມຫຕ຺ຕສຕ຺ຖຸມຫຕ຺ຕຊາຕິມຫຕ຺ຕສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິມຫຕ຺ຕານໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຕາ ອານິສໍສທສ຺ສາວິຕາ ປິຓ຺ຑປາຕາປຈາຍນຕາ ກຸສີຕປຸຄ຺ຄລປຣິວຊ຺ຊນຕາ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍປຸຄ຺ຄລເສວນຕາ ຕທຘິມຸຕ຺ຕຕາຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ພຸທ຺ຘາທີຫິ ຄຕມຄ຺ໂຄ ມຍາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ’’ຕິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ວີຖິປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາ ນາມ. ‘‘ທາຍເກຫິ ທິນ຺ນປິຓ຺ຑປາຕສ຺ສ ມຫປ຺ຜລຕໍ ສມ຺ປາເທສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຕ຺ຕານໍ ທມນໍ ປິຓ຺ຑປາຕາປຈາຍນໍ ນາມ. ຕຖາ ເອກາທສ ຘມ຺ມາ ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມສງ຺ຆສີລຈາຄເທວໂຕປສມານຸສ຺ສຕິໂຍ ສຕ຺ຕ, ລູຂປຸຄ຺ຄລປຣິວຊ຺ຊນຕາ ສິນິທ຺ຘປຸຄ຺ຄລເສວນຕາ ປສາທນີຍສຸຕ຺ຕນ຺ຕປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຕາ ຕທຘິມຸຕ຺ຕຕາຕິ. ຕຖາ ສຕ຺ຕ ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຈມສ຺ສ ປຓີຕໂຠຊນເສວນຕາ, ອຸຕຸສຸຂອິຣິຍາປຖສຸຂເສວນຕາ ທ຺ເວ ມຊ຺ຌຕ຺ຕປ຺ປໂຍຄຕາ ສາຣທ຺ຘກາຍປຸຄ຺ຄລປຣິວຊ຺ຊນຕາ ສນ຺ຕກາຍປຸຄ຺ຄລເສວນຕາ ຕທຘິມຸຕ຺ຕຕາຕິ. ເອກາທສ ຘມ຺ມາ ຉຏ຺ຐສ຺ສ ວຕ຺ຖຸວິສທກິຣິຍາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສມຕ຺ຕປຏິປາທນາ ນິມິຕ຺ຕກຸສລຕາ ສມເຍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຄ຺ຄຫນິຄ຺ຄຫສມ຺ປຫໍສນຊ຺ຌຸເປກ຺ຂນາ ຈຕສ຺ໂສ, ອສມາຫິຕສມາຫິຕປຸຄ຺ຄລານໍ ປຣິວຊ຺ຊນເສວນຕາ ທ຺ເວ, ຌານວິໂມກ຺ຂປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຕາ ຕທຘິມຸຕ຺ຕຕາຕິ. ຕຕ຺ຖ ກສິຓາທິນິມິຕ຺ຕານໍ ອຸຄ຺ຄຫຓກຸສລຕາ ນິມິຕ຺ຕກຸສລຕາ ນາມ. ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ສຕ຺ຕມສ຺ສ ສຕ຺ຕສງ຺ຂາຣເກລາຍນມຊ຺ຌຕ຺ຕປຸຄ຺ຄລານໍ ປຣິວຊ຺ຊນເສວນຕາ ທ຺ເວ ທ຺ເວ, ຕທຘິມຸຕ຺ຕຕາຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ສມ຺ໂມຫວິໂນທນິຍາ ວິຠງ຺ຄຏ຺ຐກຖາຍ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ເຫຕຸວິຠາໂຄ.

ຠູມິວິຠາຄໂຕ ປເນເຕ ກາມາວຈຣາ, ໂລກຸຕ຺ຕຣາ ວາ ໂຫນ຺ຕິ, ກາມາວຈເຣສຸ ພລວວິປສ຺ສນາທີສຸ ເອວ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ນ ອິຕເຣສຸ. ໂລກຸຕ຺ຕເຣສຸ ປນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣຈິຕ຺ເຕສຸ ສພ຺ພຖາ ນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ອໂພຘິປກ຺ຂິກຕ຺ຕາ. ເກຈິ ປນ ເຖຣາ ວິປສ຺ສນາປາທເກສຸ ກສິຓາສຸຠພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣຊ຺ຌາເນສຸປິ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ອຸທ຺ຘຣນ຺ຕິ, ນ ຈ ເຕ ປຏິສິທ຺ຘາ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິເຍຫິ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ມເຕນ ຣູປາວຈຣາປິ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ເກນຈິ ປຣິຍາເຍນ ອຣູປາວຈຣາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ຠູມິວິຠາໂຄ.

ວິເວກໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ວິເວໂກຕິ ວິວິຕ຺ຕຕາ, ສ຺ວາຍໍ ປຎ຺ຈວິໂຘ ຕທງ຺ຄວິກ຺ຂມ຺ຠນສມຸຈ຺ເຉທປຏິປສ຺ສທ຺ຘິນິສ຺ສຣຓວິເວກວເສນ. ຕທງ຺ຄວິເວໂກຕິ ວິປສ຺ສນາ, ວິກ຺ຂມ຺ຠນວິເວໂກຕິ ອຏ຺ຐ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ, ສມຸຈ຺ເຉທວິເວໂກຕິ ມຄ຺ໂຄ, ປຏິປສ຺ສທ຺ຘິວິເວໂກຕິ ຜລໍ, ນິສ຺ສຣຓວິເວໂກຕິ ສພ຺ພນິມິຕ຺ຕນິສ຺ສຏໍ ນິພ຺ພານໍ. ຕຕ຺ຣິເມ ຕທງ຺ຄສມຸຈ຺ເຉທປຏິປສ຺ສທ຺ຘິນິສ຺ສຣຓວິເວກນິສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ເຫເຕ ວິປສ຺ສນາກ຺ຂເຓ ກິຈ຺ຈໂຕ ຕທງ຺ຄວິເວກນິສ຺ສິຕາ, ອຊ຺ຌາສຍໂຕ ນິສ຺ສຣຓວິເວກນິສ຺ສິຕາ. ມຄ຺ຄກາເລ ປນ ກິຈ຺ຈໂຕ ສມຸຈ຺ເຉທວິເວກນິສ຺ສິຕາ, ອາຣມ຺ມຓໂຕ ນິສ຺ສຣຓວິເວກນິສ຺ສິຕາ, ຜລກ຺ຂເຓ ກິຈ຺ຈໂຕ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘິວິເວກນິສ຺ສິຕາ. ອາຣມ຺ມຓໂຕ ນິສ຺ສຣຓວິເວກນິສ຺ສິຕາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ເກສຎ຺ຈິ ເຖຣານໍ ມເຕ ວິປສ຺ສນາປາທກຣູປາວຈຣຊ຺ຌານກ຺ຂເຓ ວິກ຺ຂມ຺ຠນວິເວກນິສ຺ສິຕາວາຕິ ປຎ຺ຈວິເວກນິສ຺ສິຕາປິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ວິເວໂກ. ເອວໍ ວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍ ປາຬິມຸຕ຺ຕວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ໂພຊ຺ຌງ຺ຄວິຠງ຺ຄມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.