໓. ອໂຍຄຸຬວຄ຺ໂຄ

໑. ມຄ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ປຸພ຺ເພວ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ໂພຘາ ອນຠິສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ເສວ ສໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘ໂກ ນຸ ໂຂ ມຄ຺ໂຄ, ກາ ປຏິປທາ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຍາ’ຕິ? ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິຕິ ເມ ຉນ຺ໂທ ນ ຈ ອຕິລີໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິຕິ ເມ ວີມໍສາ ນ ຈ ອຕິລີນາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ’ – ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ.

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ. ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ, ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

(ຉປິ ອຠິຎ຺ຎາໂຍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພາ).

໒. ອໂຍຄຸຬສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິຊານາຕິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອິທ຺ຘິຍາ ມໂນມເຍນ ກາເຍນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ’’ຕິ? ‘‘ອຠິຊານາມິ ຂ຺ວາຫໍ, ອານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິຍາ ມໂນມເຍນ ກາເຍນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ’’ຕິ. ‘‘ອຠິຊານາຕິ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອິມິນາ ຈາຕຸມຫາຠູຕິເກນ ກາເຍນ ອິທ຺ຘິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ’’ຕິ? ‘‘ອຠິຊານາມິ ຂ຺ວາຫໍ, ອານນ຺ທ, ອິມິນາ ຈາຕຸມຫາຠູຕິເກນ [ຈາຕຸມ຺ມຫາຠູຕິເກນ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ກາເຍນ ອິທ຺ຘິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ’’ຕິ.

‘‘ຍຎ຺ຈ ໂຂ, ໂອມາຕິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອິທ຺ຘິຍາ ມໂນມເຍນ ກາເຍນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ, ຍຎ຺ຈ ໂຂ ອຠິຊານາຕິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອິມິນາ ຈາຕຸມຫາຠູຕິເກນ ກາເຍນ ອິທ຺ຘິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ, ຕຍິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍຎ຺ເຈວ ອພ຺ຠຸຕຎ຺ຈາ’’ຕິ. ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍາ ເຈວ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕາ ອຈ຺ຉຣິຍຘມ຺ມສມນ຺ນາຄຕາ ຈ, ອພ຺ຠຸຕາ ເຈວ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕາ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມສມນ຺ນາຄຕາ ຈ’’.

‘‘ຍສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄໂຕ ກາຍມ຺ປິ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕິ [ສມາທຫຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາເຍ ສໂມທຫຕິ, ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ກາເຍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ຕສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາໂຍ ລຫຸຕໂຣ ເຈວ ໂຫຕິ ມຸທຸຕໂຣ ຈ ກມ຺ມນິຍຕໂຣ ຈ ປຠສ຺ສຣຕໂຣ ຈ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ອໂຍຄຸໂຬ ທິວສໍ ສນ຺ຕຕ຺ໂຕ ລຫຸຕໂຣ ເຈວ ໂຫຕິ ມຸທຸຕໂຣ ຈ ກມ຺ມນິຍຕໂຣ ຈ ປຠສ຺ສຣຕໂຣ ຈ; ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ຕຖາຄໂຕ ກາຍມ຺ປິ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕິ, ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາເຍ ສໂມທຫຕິ, ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ກາເຍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ຕສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາໂຍ ລຫຸຕໂຣ ເຈວ ໂຫຕິ ມຸທຸຕໂຣ ຈ ກມ຺ມນິຍຕໂຣ ຈ ປຠສ຺ສຣຕໂຣ ຈ.

‘‘ຍສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄໂຕ ກາຍມ຺ປິ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕິ, ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາເຍ ສໂມທຫຕິ, ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ກາເຍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ຕສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາໂຍ ອປ຺ປກສິເຣເນວ ປຖວິຍາ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ໂສ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ຕູລປິຈຸ ວາ ກປ຺ປາສປິຈຸ ວາ ລຫຸໂກ ວາຕູປາທາໂນ ອປ຺ປກສິເຣເນວ ປຖວິຍາ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ຕຖາຄໂຕ ກາຍມ຺ປິ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕິ, ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາເຍ ສໂມທຫຕິ, ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ກາເຍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ຕສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາໂຍ ອປ຺ປກສິເຣເນວ ປຖວິຍາ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ໂສ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໕. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ …ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ສຸທ຺ຘິກສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໖. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ປຐມຜລສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໗. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ …ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜລານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຜລໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຎ຺ຎາ, ສຕິ ວາ ອຸປາທິເສເສ ອນາຄາມິຕາ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ທຸຕິຍຜລສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໘. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ …ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕ ຜລາ ສຕ຺ຕານິສໍສາ ປາຏິກງ຺ຂາ.

‘‘ກຕເມ ສຕ຺ຕ ຜລາ ສຕ຺ຕານິສໍສາ? ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຏິກຈ຺ຈ [ປຏິຄຈ຺ຈ (ສີ.), ປຏິຫຈ຺ຈ (ປີ.)] ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕິ ໂນ ເຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຏິກຈ຺ຈ ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕິ; ອຖ ມຣຓກາເລ ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕິ, ໂນ ເຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຏິກຈ຺ຈ ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕິ, ໂນ ເຈ ມຣຓກາເລ ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕິ; ອຖ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ໂຫຕິ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ອິເມ ສຕ຺ຕ ຜລາ ສຕ຺ຕານິສໍສາ ປາຏິກງ຺ຂາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ປຐມອານນ຺ທສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໙. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກຕມາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອິທ຺ຘິ, ກຕໂມ ອິທ຺ຘິປາໂທ, ກຕມາ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ, ກຕມາ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ? ‘‘ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິ’’.

‘‘ກຕໂມ ຈານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິປາໂທ? ໂຍ, ອານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ ຍາ ປຏິປທາ ອິທ຺ຘິລາຠາຍ ອິທ຺ຘິປຏິລາຠາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິປາໂທ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ? ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ທຸຕິຍອານນ຺ທສຸຕ຺ຕໍ

໘໔໐. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕມາ ນຸ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິ, ກຕໂມ ອິທ຺ຘິປາໂທ, ກຕມາ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ, ກຕມາ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ ຠຄວໍເນຕ຺ຕິກາ…ເປ….

‘‘ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິ.

‘‘ກຕມາ ຈານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ? ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ປຐມຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໘໔໑. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກຕມາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອິທ຺ຘິ, ກຕໂມ ອິທ຺ຘິປາໂທ, ກຕມາ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ, ກຕມາ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ?

‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາໂທ? ໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຄ຺ໂຄ, ຍາ ປຏິປທາ ອິທ຺ຘິລາຠາຍ ອິທ຺ຘິປຏິລາຠາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາໂທ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ? ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ທຸຕິຍຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໘໔໒. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ເນ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕມາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິ, ກຕໂມ ອິທ຺ຘິປາໂທ, ກຕມາ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ, ກຕມາ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ ຠຄວໍເນຕ຺ຕິກາ…ເປ….

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ? ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ. ທສມໍ.

໑໑. ໂມຄ຺ຄລ຺ລານສຸຕ຺ຕໍ

໘໔໓. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕເມສໍ ຘມ຺ມານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ ເອວໍມຫານຸຠາໂວ’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ ຠຄວໍເນຕ຺ຕິກາ…ເປ… ‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ ເອວໍມຫານຸຠາໂວ’’.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ‘ອິຕິ ເມ ຉນ຺ໂທ ນ ຈ ອຕິລີໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ’. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ‘ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ’. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ‘ອິຕິ ເມ ວີມໍສາ ນ ຈ ອຕິລີນາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ’…ເປ… ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ ເອວໍມຫານຸຠາໂວ.

‘‘ອິເມສຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ໂມຄ຺ຄລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ. ອິເມສຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ເອກາທສມໍ.

໑໒. ຕຖາຄຕສຸຕ຺ຕໍ

໘໔໔. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕເມສໍ ຘມ຺ມານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຕຖາຄໂຕ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ ເອວໍມຫານຸຠາໂວ’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຕຖາຄໂຕ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ ເອວໍມຫານຸຠາໂວ’’.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ‘ອິຕິ ເມ ຉນ຺ໂທ ນ ຈ ອຕິລີໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ’. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ‘ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ’. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ‘ອິຕິ ເມ ວີມໍສາ ນ ຈ ອຕິລີນາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປຄ຺ຄຫິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ’. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ‘ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ’. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຕຖາຄໂຕ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ ເອວໍມຫານຸຠາໂວ.

‘‘ອິເມສຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຕຖາຄໂຕ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ. ອິເມສຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຕຖາຄໂຕ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ທ຺ວາທສມໍ.

(ຉປິ ອຠິຎ຺ຎາໂຍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພາ).

ອໂຍຄຸຬວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ມຄ຺ໂຄ ອໂຍຄຸໂຬ ຠິກ຺ຂຸ, ສຸທ຺ຘິກຎ຺ຈາປິ ທ຺ເວ ຜລາ;

ທ຺ເວ ຈານນ຺ທາ ທຸເວ ຠິກ຺ຂູ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຕຖາຄໂຕຕິ.