໗. ອິທ຺ຘິປາທສໍຍຸຕ຺ຕໍ

໑. ຈາປາລວຄ຺ໂຄ

໑. ອປາຣສຸຕ຺ຕໍ

໘໑໓. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ອປາຣາ ປາຣໍ ຄມນາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ຈິຕ຺ຕສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ອປາຣາ ປາຣໍ ຄມນາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ວິຣທ຺ຘສຸຕ຺ຕໍ

໘໑໔. ‘‘ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ວິຣທ຺ຘາ, ວິຣທ຺ໂຘ ເຕສໍ ອຣິໂຍ ມຄ຺ໂຄ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມີ. ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ອາຣທ຺ຘາ, ອາຣທ຺ໂຘ ເຕສໍ ອຣິໂຍ ມຄ຺ໂຄ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມີ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ວິຣທ຺ຘາ, ວິຣທ຺ໂຘ ເຕສໍ ອຣິໂຍ ມຄ຺ໂຄ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມີ. ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ອາຣທ຺ຘາ, ອາຣທ຺ໂຘ ເຕສໍ ອຣິໂຍ ມຄ຺ໂຄ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ອຣິຍສຸຕ຺ຕໍ

໘໑໕. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ອຣິຍາ ນິຍ຺ຍານິກາ ນິຍ຺ຍນ຺ຕິ ຕກ຺ກຣສ຺ສ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາຍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ອຣິຍາ ນິຍ຺ຍານິກາ ນິຍ຺ຍນ຺ຕິ ຕກ຺ກຣສ຺ສ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາຍາ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ນິພ຺ພິທາສຸຕ຺ຕໍ

໘໑໖. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ເອກນ຺ຕນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ເອກນ຺ຕນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ອິທ຺ຘິປເທສສຸຕ຺ຕໍ

໘໑໗. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອິທ຺ຘິປເທສໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທສຸໍ ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອິທ຺ຘິປເທສໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທສ຺ສນ຺ຕິ ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອິທ຺ຘິປເທສໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທນ຺ຕິ ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອິທ຺ຘິປເທສໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທສຸໍ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອິທ຺ຘິປເທສໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອິທ຺ຘິປເທສໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ສມຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໘໑໘. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມຕ຺ຕໍ ອິທ຺ຘິໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທສຸໍ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມຕ຺ຕໍ ອິທ຺ຘິໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມຕ຺ຕໍ ອິທ຺ຘິໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມຕ຺ຕໍ ອິທ຺ຘິໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທສຸໍ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມຕ຺ຕໍ ອິທ຺ຘິໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມຕ຺ຕໍ ອິທ຺ຘິໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໘໑໙. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ຠິກ຺ຂູ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິໍສຸ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ຠິກ຺ຂູ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂູ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ຠິກ຺ຂູ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິໍສຸ ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ຠິກ຺ຂູ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂູ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ພຸທ຺ຘສຸຕ຺ຕໍ

໘໒໐. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ …ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຕຖາຄໂຕ ‘ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ຎາຓສຸຕ຺ຕໍ

໘໒໑. ‘‘‘ອຍໍ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ’ຕິ ເມ ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ ຠາເວຕພ຺ໂພ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘ຠາວິໂຕ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

‘‘‘ອຍໍ ວີຣິຍສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ວີຣິຍສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ ຠາເວຕພ຺ໂພ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘ຠາວິໂຕ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

‘‘‘ອຍໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ ຠາເວຕພ຺ໂພ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘ຠາວິໂຕ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

‘‘‘ອຍໍ ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ ຠາເວຕພ຺ໂພ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘ຠາວິໂຕ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທີ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ເຈຕິຍສຸຕ຺ຕໍ

໘໒໒. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເວສາລິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ເວສາລິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຄຓ຺ຫາຫິ, ອານນ຺ທ, ນິສີທນໍ. ເຍນ ຈາປາລໍ ເຈຕິຍໍ [ປາວາລເຈຕິຍໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມ ທິວາວິຫາຣາຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ນິສີທນໍ ອາທາຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ຘິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເຍນ ຈາປາລໍ ເຈຕິຍໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ອາຍສ຺ມາປິ ໂຂ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຣມຓີຍາ, ອານນ຺ທ, ເວສາລີ, ຣມຓີຍໍ ອຸເທນໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ໂຄຕມກໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ສຕ຺ຕມ຺ພໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ພຫຸປຸຕ຺ຕໍ ເຈຕິຍໍ [ພຫຸປຸຕ຺ຕກເຈຕິຍໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)], ຣມຓີຍໍ ສາຣນ຺ທທໍ ເຈຕິຍໍ [ອານນ຺ທເຈຕິຍໍ (ກ.), ສານນ຺ທຣໍ (ກ.)], ຣມຓີຍໍ ຈາປາລໍ ເຈຕິຍໍ. ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ, ອານນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ຍານີກຕາ ວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຸຏ຺ຐິຕາ ປຣິຈິຕາ ສຸສມາຣທ຺ຘາ, ໂສ ອາກງ຺ຂມາໂນ ກປ຺ປໍ ວາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ກປ຺ປາວເສສໍ ວາ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ຍານີກຕາ ວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຸຏ຺ຐິຕາ ປຣິຈິຕາ ສຸສມາຣທ຺ຘາ. ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄໂຕ ກປ຺ປໍ ວາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ກປ຺ປາວເສສໍ ວາ’’ຕິ.

ເອວມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວຕາ ໂອຬາຣິເກ ນິມິຕ຺ເຕ ກຍິຣມາເນ ໂອຬາຣິເກ ໂອຠາເສ ກຍິຣມາເນ ນາສກ຺ຂິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ; ນ ຠຄວນ຺ຕໍ ຍາຈິ – ‘‘ຕິຏ຺ຐຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ກປ຺ປໍ, ຕິຏ຺ຐຕຸ ສຸຄໂຕ ກປ຺ປໍ [ສຸຄໂຕ ກປ຺ປາວເສສໍ (ປີ. ກ.) ທີ. ນິ. ໒.໑໖໗] ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ ຍຖາ ຕໍ ມາເຣນ ປຣິຍຸຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ.

ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຣມຓີຍາ, ອານນ຺ທ, ເວສາລີ, ຣມຓີຍໍ ອຸເທນໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ໂຄຕມກໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ສຕ຺ຕມ຺ພໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ພຫຸປຸຕ຺ຕໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ສາຣນ຺ທທໍ ເຈຕິຍໍ, ຣມຓີຍໍ ຈາປາລໍ ເຈຕິຍໍ. ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ, ອານນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ຍານີກຕາ ວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຸຏ຺ຐິຕາ ປຣິຈິຕາ ສຸສມາຣທ຺ຘາ, ໂສ ອາກງ຺ຂມາໂນ ກປ຺ປໍ ວາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ກປ຺ປາວເສສໍ ວາ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ຍານີກຕາ ວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຸຏ຺ຐິຕາ ປຣິຈິຕາ ສຸສມາຣທ຺ຘາ. ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄໂຕ ກປ຺ປໍ ວາ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ກປ຺ປາວເສສໍ ວາ’’ຕິ.

ເອວມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວຕາ ໂອຬາຣິເກ ນິມິຕ຺ເຕ ກຍິຣມາເນ ໂອຬາຣິເກ ໂອຠາເສ ກຍິຣມາເນ ນາສກ຺ຂິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ; ນ ຠຄວນ຺ຕໍ ຍາຈິ – ‘‘ຕິຏ຺ຐຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ກປ຺ປໍ, ຕິຏ຺ຐຕຸ ສຸຄໂຕ ກປ຺ປໍ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ ຍຖາ ຕໍ ມາເຣນ ປຣິຍຸຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ຍສ຺ສ ທານິ ກາລໍ ມຎ຺ຎສີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ອວິທູເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ມາໂຣ ປາປິມາ, ອຈິຣປກ຺ກນ຺ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ເຕ ອານນ຺ເທ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ, ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ ສຸຄໂຕ [ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ສຸຄໂຕ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.) ເອວມຸປຣິປິ]! ປຣິນິພ຺ພານກາໂລ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ. ຠາສິຕາ ໂຂ ປເນສາ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ວາຈາ – ‘ນ ຕາວາຫໍ, ປາປິມ, ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມິ ຍາວ ເມ ຠິກ຺ຂູ ນ ສາວກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິໂນ, ສກໍ ອາຈຣິຍກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ເທເສສ຺ສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປສ຺ສນ຺ຕິ ປຏ຺ຐເປສ຺ສນ຺ຕິ ວິວຣິສ຺ສນ຺ຕິ ວິຠຊິສ຺ສນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານີກຣິສ຺ສນ຺ຕິ [ອຸຕ຺ຕານິໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ (ກ.), ອຸຕ຺ຕານິກຣິສ຺ສນ຺ຕິ (ປີ.)], ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສ຺ສນ຺ຕີ’’’ຕິ.

ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ສາວກາ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິໂນ, ສກໍ ອາຈຣິຍກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ ເທເສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ ວິວຣນ຺ຕິ ວິຠຊນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ. ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ, ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ສຸຄໂຕ! ປຣິນິພ຺ພານກາໂລ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ.

‘‘ຠາສິຕາ ໂຂ ປເນສາ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ວາຈາ – ‘ນ ຕາວາຫໍ, ປາປິມ, ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມິ ຍາວ ເມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ສາວິກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິນິໂຍ, ສກໍ ອາຈຣິຍກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ເທເສສ຺ສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປສ຺ສນ຺ຕິ ປຏ຺ຐເປສ຺ສນ຺ຕິ ວິວຣິສ຺ສນ຺ຕິ ວິຠຊິສ຺ສນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານີກຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສ຺ສນ຺ຕີ’’’ຕິ.

‘‘ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຄວໂຕ ສາວິກາ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິນິໂຍ, ສກໍ ອາຈຣິຍກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ ເທເສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ ວິວຣນ຺ຕິ ວິຠຊນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ. ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ, ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ສຸຄໂຕ! ປຣິນິພ຺ພານກາໂລ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ.

‘‘ຠາສິຕາ ໂຂ ປເນສາ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ວາຈາ – ‘ນ ຕາວາຫໍ, ປາປິມ, ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມິ ຍາວ ເມ ອຸປາສກາ…ເປ… ຍາວ ເມ ອຸປາສິກາ ນ ສາວິກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິນິໂຍ, ສກໍ ອາຈຣິຍກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ເທເສສ຺ສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປສ຺ສນ຺ຕິ ປຏ຺ຐເປສ຺ສນ຺ຕິ ວິວຣິສ຺ສນ຺ຕິ ວິຠຊິສ຺ສນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານີກຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສ຺ສນ຺ຕີ’’’ຕິ.

‘‘ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕຣຫິ ອຸປາສກາ…ເປ… ອຸປາສິກາ ຠຄວໂຕ ສາວິກາ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຘມ຺ມຘຣາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນາ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ນາ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິນິໂຍ, ສກໍ ອາຈຣິຍກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ ເທເສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ປຏ຺ຐເປນ຺ຕິ ວິວຣນ຺ຕິ ວິຠຊນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມນ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ. ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ, ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ສຸຄໂຕ! ປຣິນິພ຺ພານກາໂລ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ.

‘‘ຠາສິຕາ ໂຂ ປເນສາ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ວາຈາ – ‘ນ ຕາວາຫໍ, ປາປິມ, ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມິ ຍາວ ເມ ອິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ນ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ຠວິສ຺ສຕິ ຜີຕຎ຺ຈ ວິຕ຺ຖາຣິຕໍ ພາຫຸຊຎ຺ຎໍ ປຸຖຸຠູຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕ’ນ຺ຕິ. ຕຍິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ຜີຕຎ຺ຈ ວິຕ຺ຖາຣິຕໍ ພາຫຸຊຎ຺ຎໍ ປຸຖຸຠູຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ. ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ, ປຣິນິພ຺ພາຕຸ ທານິ ສຸຄໂຕ. ປຣິນິພ຺ພານກາໂລ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຠຄວາ ມາຣໍ ປາປິມນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ໂກ ຕ຺ວໍ, ປາປິມ, ໂຫຫິ. ນ ຈິຣໍ [ນຈິຣສ຺ເສວ (ກ.)] ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຣິນິພ຺ພານໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ອິໂຕ ຕິຓ຺ຓໍ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ຕຖາຄໂຕ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຈາປາເລ ເຈຕິເຍ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ອາຍຸສງ຺ຂາຣໍ ໂອສ຺ສຊິ. ໂອສ຺ສຏ຺ເຐ ຈ [ໂອສຊ຺ເຊ ປນ (ກ.)] ຠຄວຕາ ອາຍຸສງ຺ຂາເຣ ມຫາຠູມິຈາໂລ ອໂຫສິ ຠິໍສນໂກ ໂລມຫໍໂສ, ເທວທຸນ຺ທຸຠິໂຍ [ເທວທຸທ຺ຣຠິໂຍ (ກ.)] ຈ ຜລິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ –

‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈ ສມ຺ຠວໍ, ຠວສງ຺ຂາຣມວສ຺ສຊິ ມຸນິ;

ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ ສມາຫິໂຕ, ອຠິນ຺ທິ ກວຈມິວຕ຺ຕສມ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ. ທສມໍ;

ຈາປາລວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ອປາຣາປິ ວິຣທ຺ໂຘ ຈ, ອຣິຍາ ນິພ຺ພິທາປິ ຈ;

ປເທສໍ ສມຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸ, ພຸທ຺ຘໍ ຎາຓຎ຺ຈ ເຈຕິຍນ຺ຕິ.

໒. ປາສາທກມ຺ປນວຄ຺ໂຄ

໑. ປຸພ຺ພສຸຕ຺ຕໍ

໘໒໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ປຸພ຺ເພວ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ໂພຘາ ອນຠິສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ເສວ ສໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘ໂກ ນຸ ໂຂ ເຫຕຸ, ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຍາ’ຕິ? ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິຕິ ເມ ຉນ຺ໂທ ນ ຈ ອຕິລີໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ’’’.

‘‘ວີຣິຍສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິຕິ ເມ ວີຣິຍໍ ນ ຈ ອຕິລີນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ.

‘‘ຈິຕ຺ຕສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິຕິ ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ຈ ອຕິລີນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ.

‘‘ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິຕິ ເມ ວີມໍສາ ນ ຈ ອຕິລີນາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ.

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ, ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕິ; ອາວິຠາວໍ, ຕິໂຣຠາວໍ; ຕິໂຣກຸຏ຺ຏໍ ຕິໂຣປາກາຣໍ ຕິໂຣປພ຺ພຕໍ ອສຊ຺ຊມາໂນ ຄຈ຺ຉຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອາກາເສ; ປຖວິຍາປິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊໍ ກໂຣຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸທເກ; ອຸທເກປິ ອຠິຊ຺ຊມາເນ [ອຠິຊ຺ຊມາໂນ (ສີ. ປີ. ກ.)] ຄຈ຺ຉຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຖວິຍໍ; ອາກາເສປິ ປລ຺ລງ຺ເກນ ກມຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓ; ອິເມປິ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິເກ ເອວໍມຫານຸຠາເວ ປາຓິນາ ປຣິມສຕິ [ປຣາມສຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ປຣິມຊ຺ຊຕິ; ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ.

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ວິສຸທ຺ຘາຍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສິກາຍ ອຸໂຠ ສທ຺ເທ ສຸຓາຕິ – ທິພ຺ເພ ຈ ມານຸເສ ຈ, ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ຈາຕິ.

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ, ປຣສຕ຺ຕານໍ ປຣປຸຄ຺ຄລານໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາຕິ. ສຣາຄໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ສຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ວີຕຣາຄໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ວີຕຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ສໂທສໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ສໂທສໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ວີຕໂທສໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ວີຕໂທສໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ສໂມຫໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ສໂມຫໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ວີຕໂມຫໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ວີຕໂມຫໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ສໍຂິຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ສໍຂິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ມຫຄ຺ຄຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ມຫຄ຺ຄຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ອມຫຄ຺ຄຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ອມຫຄ຺ຄຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ສອຸຕ຺ຕຣໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ສອຸຕ຺ຕຣໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ອນຸຕ຺ຕຣໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ສມາຫິຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ສມາຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ອສມາຫິຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ອສມາຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ວິມຸຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ; ອວິມຸຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ອວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ’’.

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ, ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ ທ຺ເວປິ ຊາຕິໂຍ ຕິສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຈປິ ຊາຕິໂຍ ທສປິ ຊາຕິໂຍ ວີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຕິໍສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຎາສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຊາຕິສຕມ຺ປິ ຊາຕິສຫສ຺ສມ຺ປິ ຊາຕິສຕສຫສ຺ສມ຺ປິ ອເນເກປິ ສໍວຏ຺ຏກປ຺ເປ ອເນເກປິ ວິວຏ຺ຏກປ຺ເປ ອເນເກປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏກປ຺ເປ – ‘ອມຸຕ຺ຣາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິໍ [ອຸປ຺ປາທິໍ (ສີ.)]; ຕຕ຺ຣາປາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນ’ຕິ. ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ.

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ, ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສຕິ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ, ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານາຕິ – ‘ອິເມ ວຕ, ໂຠນ຺ໂຕ, ສຕ຺ຕາ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍານໍ ອຸປວາທກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາ; ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປນ຺ນາ. ອິເມ ວາ ປນ, ໂຠນ຺ໂຕ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ວຈີສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ມໂນສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍານໍ ອນຸປວາທກາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາ; ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນາ’ຕິ. ອິຕິ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສຕິ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ, ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານາຕິ.

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ, ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ມຫປ຺ຜລສຸຕ຺ຕໍ

໘໒໔. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂຫນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ. ກຖໍ ຠາວິຕາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ກຖໍ ພຫຸລີກຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂຫນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ‘ອິຕິ ເມ ຉນ຺ໂທ ນ ຈ ອຕິລີໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ’. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ.

‘‘ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ‘ອິຕິ ເມ ວີມໍສາ ນ ຈ ອຕິລີນາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ’. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ເອວໍ ຠາວິຕາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ເອວໍ ພຫຸລີກຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂຫນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ.

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ…ເປ….

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ, ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ຉນ຺ທສມາຘິສຸຕ຺ຕໍ

໘໒໕. ‘‘ຉນ຺ທໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນິສ຺ສາຍ ລຠຕິ ສມາຘິໍ, ລຠຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອກຄ຺ຄຕໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຉນ຺ທສມາຘິ. ໂສ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາທາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ອສມ຺ໂມສາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ‘ປຘານສງ຺ຂາຣາ’ຕິ. ອິຕິ ອຍຎ຺ຈ ຉນ຺ໂທ, ອຍຎ຺ຈ ຉນ຺ທສມາຘິ, ອິເມ ຈ ປຘານສງ຺ຂາຣາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ’’’.

‘‘ວີຣິຍໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນິສ຺ສາຍ ລຠຕິ ສມາຘິໍ, ລຠຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອກຄ຺ຄຕໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘ວີຣິຍສມາຘິ’. ໂສ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ…ເປ… ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ອສມ຺ໂມສາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ‘ປຘານສງ຺ຂາຣາ’ຕິ. ອິຕິ ອິທຎ຺ຈ ວີຣິຍໍ, ອຍຎ຺ຈ ວີຣິຍສມາຘິ, ອິເມ ຈ ປຘານສງ຺ຂາຣາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ວີຣິຍສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ’’’.

‘‘ຈິຕ຺ຕໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນິສ຺ສາຍ ລຠຕິ ສມາຘິໍ, ລຠຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອກຄ຺ຄຕໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘ຈິຕ຺ຕສມາຘິ’. ໂສ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ…ເປ… ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ອສມ຺ໂມສາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ‘ປຘານສງ຺ຂາຣາ’ຕິ. ອິຕິ ອິທຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ, ອຍຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕສມາຘິ, ອິເມ ຈ ປຘານສງ຺ຂາຣາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ຈິຕ຺ຕສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ’’’.

‘‘ວີມໍສໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນິສ຺ສາຍ ລຠຕິ ສມາຘິໍ, ລຠຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອກຄ຺ຄຕໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘ວີມໍສາສມາຘິ’. ໂສ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ…ເປ… ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ອສມ຺ໂມສາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ‘ປຘານສງ຺ຂາຣາ’ຕິ. ອິຕິ ອຍຎ຺ຈ ວີມໍສາ, ອຍຎ຺ຈ ວີມໍສາສມາຘິ, ອິເມ ຈ ປຘານສງ຺ຂາຣາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທ’’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ໂມຄ຺ຄລ຺ລານສຸຕ຺ຕໍ

໘໒໖. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຫຏ຺ຐາມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ ວິຫຣນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘຕາ ອຸນ຺ນຬາ ຈປລາ ມຸຂຣາ ວິກິຓ຺ຓວາຈາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິໂນ ອສມ຺ປຊານາ ອສມາຫິຕາ ຠນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ [ວິພ຺ຠນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ປາກຕິນ຺ທ຺ຣິຍາ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອເຕ ໂຂ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ເຫຏ຺ຐາມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ ວິຫຣນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘຕາ ອຸນ຺ນຬາ ຈປລາ ມຸຂຣາ ວິກິຓ຺ຓວາຈາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິໂນ ອສມ຺ປຊານາ ອສມາຫິຕາ ຠນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ປາກຕິນ຺ທ຺ຣິຍາ. ຄຈ຺ຉ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສໍເວເຊຫີ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ຕຖາຣູປໍ ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂາເຣສິ [ອຠິສງ຺ຂເຣສິ (ສ຺ຍາ. ປີ. ກ.)] ຍຖາ ປາທງ຺ຄຸຏ຺ຐເກນ ມິຄາຣມາຕຸປາສາທໍ ສງ຺ກມ຺ເປສິ ສມ຺ປກມ຺ເປສິ ສມ຺ປຈາເລສິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສໍວິຄ຺ຄາ ໂລມຫຏ຺ຐຊາຕາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ, ໂຠ, ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ, ໂຠ! ນິວາຕຎ຺ຈ ວຕ ອຍຎ຺ຈ ມິຄາຣມາຕຸປາສາໂທ ຄມ຺ຠີຣເນໂມ ສຸນິຂາໂຕ ອຈໂລ ອສມ຺ປກມ຺ປີ, ອຖ ຈ ປນ ສງ຺ກມ຺ປິໂຕ ສມ຺ປກມ຺ປິໂຕ ສມ຺ປຈາລິໂຕ’’ຕິ!

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເຍນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍວິຄ຺ຄາ ໂລມຫຏ຺ຐຊາຕາ ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ’’ຕິ? ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ ຠນ຺ເຕ! ນິວາຕຎ຺ຈ ວຕ ອຍຎ຺ຈ ມິຄາຣມາຕຸປາສາໂທ ຄມ຺ຠີຣເນໂມ ສຸນິຂາໂຕ ອຈໂລ ອສມ຺ປກມ຺ປີ, ອຖ ຈ ປນ ສງ຺ກມ຺ປິໂຕ ສມ຺ປກມ຺ປິໂຕ ສມ຺ປຈາລິໂຕ’’ຕິ! ‘‘ຕຸມ຺ເຫວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍເວເຊຕຸກາເມນ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປາທງ຺ຄຸຏ຺ຐເກນ ມິຄາຣມາຕຸປາສາໂທ, ສງ຺ກມ຺ປິໂຕ ສມ຺ປກມ຺ປິໂຕ ສມ຺ປຈາລິໂຕ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕເມສໍ ຘມ຺ມານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ ເອວໍມຫານຸຠາໂວ’’ຕິ? ‘‘ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ, ຠຄວໍເນຕ຺ຕິກາ ຠຄວໍປຏິສຣຓາ. ສາຘຸ ວຕ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ປຏິຠາຕຸ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ. ຠຄວໂຕ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຘາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຓາຖ. ຈຕຸນ຺ນໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ ເອວໍມຫານຸຠາໂວ. ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ‘ອິຕິ ເມ ວີມໍສາ ນ ຈ ອຕິລີນາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ; ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ’. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ ເອວໍມຫານຸຠາໂວ. ອິເມສຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ…ເປ… ອິເມສຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ອຸຓ຺ຓາຠພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໘໒໗. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ໂກສມ຺ພິຍໍ ວິຫຣຕິ ໂຆສິຕາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອຸຓ຺ຓາໂຠ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອຸຓ຺ຓາໂຠ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິມຕ຺ຖິຍໍ ນຸ ໂຂ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ສມເຓ ໂຄຕເມ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕີ’’ຕິ? ‘‘ຉນ຺ທປ຺ປຫານຕ຺ຖໍ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕີ’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ ອຕ຺ຖິ ປຏິປທາ ເອຕສ຺ສ ຉນ຺ທສ຺ສ ປຫານາຍາ’’ຕິ? ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ມຄ຺ໂຄ ອຕ຺ຖິ ປຏິປທາ ເອຕສ຺ສ ຉນ຺ທສ຺ສ ປຫານາຍາ’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ ກຕມາ ປຏິປທາ ເອຕສ຺ສ ຉນ຺ທສ຺ສ ປຫານາຍາ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອຍໍ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ມຄ຺ໂຄ ອຍໍ ປຏິປທາ ເອຕສ຺ສ ຉນ຺ທສ຺ສ ປຫານາຍາ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ ສນ຺ເຕ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ສນ຺ຕກໍ ໂຫຕິ ໂນ ອສນ຺ຕກໍ. ຉນ຺ເທເນວ ຉນ຺ທໍ ປຊຫິສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ’’. ‘‘ເຕນ ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ. ຍຖາ ເຕ ຂເມຍ຺ຍ ຕຖາ ຕໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອໂຫສິ ເຕ ປຸພ຺ເພ ຉນ຺ໂທ ‘ອາຣາມໍ ຄມິສ຺ສາມີ’ຕິ? ຕສ຺ສ ເຕ ອາຣາມຄຕສ຺ສ ໂຍ ຕຊ຺ໂຊ ຉນ຺ໂທ ໂສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ໂຘ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’. ‘‘ອໂຫສິ ເຕ ປຸພ຺ເພ ວີຣິຍໍ ‘ອາຣາມໍ ຄມິສ຺ສາມີ’ຕິ? ຕສ຺ສ ເຕ ອາຣາມຄຕສ຺ສ ຍໍ ຕຊ຺ຊໍ ວີຣິຍໍ ຕໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’. ‘‘ອໂຫສິ ເຕ ປຸພ຺ເພ ຈິຕ຺ຕໍ ‘ອາຣາມໍ ຄມິສ຺ສາມີ’ຕິ? ຕສ຺ສ ເຕ ອາຣາມຄຕສ຺ສ ຍໍ ຕຊ຺ຊໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຕໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’. ‘‘ອໂຫສິ ເຕ ປຸພ຺ເພ ວີມໍສາ ‘ອາຣາມໍ ຄມິສ຺ສາມີ’ຕິ? ຕສ຺ສ ເຕ ອາຣາມຄຕສ຺ສ ຍາ ຕຊ຺ຊາ ວີມໍສາ ສາ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’.

‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ໂຍ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ໂອຫິຕຠາໂຣ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ສ ໂຍ ປຸພ຺ເພ ຉນ຺ໂທ ອໂຫສິ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍາ, ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ເຕ [ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕ຺ເຕ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ໂຍ ຕຊ຺ໂຊ ຉນ຺ໂທ ໂສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ໂຘ; ຍໍ ປຸພ຺ເພ ວີຣິຍໍ ອໂຫສິ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍາ, ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ເຕ ຍໍ ຕຊ຺ຊໍ ວີຣິຍໍ ຕໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘໍ; ຍໍ ປຸພ຺ເພ ຈິຕ຺ຕໍ ອໂຫສິ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍາ, ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ເຕ ຍໍ ຕຊ຺ຊໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຕໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘໍ; ຍາ ປຸພ຺ເພ ວີມໍສາ ອໂຫສິ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍາ, ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ເຕ ຍາ ຕຊ຺ຊາ ວີມໍສາ ສາ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘາ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອິຕິ ເອວໍ ສນ຺ເຕ, ສນ຺ຕກໍ ວາ ໂຫຕິ ໂນ ອສນ຺ຕກໍ ວາ’’ຕິ?

‘‘ອທ຺ຘາ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ, ສນ຺ຕກໍ ໂຫຕິ ໂນ ອສນ຺ຕກໍ. ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ! ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ນິກ຺ກຸຊ຺ຊິຕໍ ວາ ອຸກ຺ກຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ວາ ວິວເຣຍ຺ຍ, ມູຬ຺ຫສ຺ສ ວາ ມຄ຺ຄໍ ອາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ອນ຺ຘກາເຣ ວາ ເຕລປຊ຺ໂຊຕໍ ຘາເຣຍ຺ຍ – ຈກ຺ຂຸມນ຺ໂຕ ຣູປານິ ທກ຺ຂນ຺ຕີຕິ; ເອວເມວໍ ໂຠຕາ ອານນ຺ເທນ ອເນກປຣິຍາເຍນ ຘມ຺ໂມ ປກາສິໂຕ. ເອສາຫໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ຕໍ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ. ອຸປາສກໍ ມໍ ຠວໍ ອານນ຺ໂທ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ປຐມສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໘໒໘. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ມຫິທ຺ຘິກາ ອເຫສຸໍ ມຫານຸຠາວາ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ມຫິທ຺ຘິກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ມຫານຸຠາວາ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ມຫິທ຺ຘິກາ ມຫານຸຠາວາ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ມຫິທ຺ຘິກາ ອເຫສຸໍ ມຫານຸຠາວາ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ມຫິທ຺ຘິກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ມຫານຸຠາວາ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ມຫິທ຺ຘິກາ ມຫານຸຠາວາ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ທຸຕິຍສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໘໒໙. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠສຸໍ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ອເຫສຸໍ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ອເຫສຸໍ; ອາວິຠາວໍ, ຕິໂຣຠາວໍ; ຕິໂຣກຸຏ຺ຏໍ ຕິໂຣປາກາຣໍ ຕິໂຣປພ຺ພຕໍ ອສຊ຺ຊມານາ ອຄມໍສຸ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອາກາເສ; ປຖວິຍາປິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊໍ ອກໍສຸ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸທເກ; ອຸທເກປິ ອຠິຊ຺ຊມາເນ [ອຠິຊ຺ຊມານາ (ສີ. ປີ. ກ.)] ອຄມໍສຸ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຖວິຍໍ; ອາກາເສປິ ປລ຺ລງ຺ເກນ ກມິໍສຸ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓ; ອິເມປິ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິເກ ເອວໍມຫານຸຠາເວ ປາຓິນາ ປຣິມສິໍສຸ [ປຣາມສິໍສຸ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ປຣິມຊ຺ຊິໍສຸ; ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕສຸໍ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ.

‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠສ຺ສນ຺ຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ; ອາວິຠາວໍ, ຕິໂຣຠາວໍ; ຕິໂຣກຸຏ຺ຏໍ ຕິໂຣປາກາຣໍ ຕິໂຣປພ຺ພຕໍ ອສຊ຺ຊມານາ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອາກາເສ; ປຖວິຍາປິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸທເກ; ອຸທເກປິ ອຠິຊ຺ຊມາເນ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຖວິຍໍ; ອາກາເສປິ ປລ຺ລງ຺ເກນ ກມິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓ; ອິເມປິ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິເກ ເອວໍມຫານຸຠາເວ ປາຓິນາ ປຣິມສິສ຺ສນ຺ຕິ ປຣິມຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ; ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ.

‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠນ຺ຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫນ຺ຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫນ຺ຕິ; ອາວິຠາວໍ, ຕິໂຣຠາວໍ; ຕິໂຣກຸຏ຺ຏໍ ຕິໂຣປາກາຣໍ ຕິໂຣປພ຺ພຕໍ ອສຊ຺ຊມານາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອາກາເສ; ປຖວິຍາປິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸທເກ; ອຸທເກປິ ອຠິຊ຺ຊມາເນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຖວິຍໍ; ອາກາເສປິ ປລ຺ລງ຺ເກນ ກມນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓ; ອິເມປິ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິເກ ເອວໍມຫານຸຠາເວ ປາຓິນາ ປຣິມສນ຺ຕິ [ປຣາມສນ຺ຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ປຣິມຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາຕິ.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠສຸໍ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ອເຫສຸໍ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕສຸໍ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ.

‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠສ຺ສນ຺ຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ.

‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ ຠິກ຺ຂເວ ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠນ຺ຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໐. ‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ.

໙. ອິທ຺ຘາທິເທສນາສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໑. ‘‘ອິທ຺ຘິໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທເສສ຺ສາມິ ອິທ຺ຘິປາທຎ຺ຈ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນຎ຺ຈ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນິຎ຺ຈ ປຏິປທໍ. ຕໍ ສຸຓາຖ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາໂທ? ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຄ຺ໂຄ ຍາ ປຏິປທາ ອິທ຺ຘິລາຠາຍ ອິທ຺ຘິປຏິລາຠາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາໂທ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ …ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ? ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ, ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ, ສມ຺ມາວາຈາ, ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ, ສມ຺ມາອາຊີໂວ, ສມ຺ມາວາຍາໂມ, ສມ຺ມາສຕິ, ສມ຺ມາສມາຘິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໒. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂຫນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ’’.

‘‘ກຖໍ ຠາວິຕາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ກຖໍ ພຫຸລີກຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂຫນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ‘ອິຕິ ເມ ຉນ຺ໂທ ນ ຈ ອຕິລີໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ’. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ‘ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ’. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ‘ອິຕິ ເມ ວີມໍສາ ນ ຈ ອຕິລີນາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ’. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ‘ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ’. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິລີໂນ ຉນ຺ໂທ? ໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ໂທ ໂກສຊ຺ຊສຫຄໂຕ ໂກສຊ຺ຊສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິລີໂນ ຉນ຺ໂທ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິໂຕ ຉນ຺ໂທ? ໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ໂທ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄໂຕ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິໂຕ ຉນ຺ໂທ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ? ໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ໂທ ຖິນມິທ຺ຘສຫຄໂຕ ຖິນມິທ຺ຘສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ? ໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ໂທ ພຫິທ຺ຘາ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ອາຣພ຺ຠ ອນຸວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອນຸວິສໂຏ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາ ໂຫຕິ ສຸມນສິກຕາ ສູປຘາຣິຕາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ ປຎ຺ຎາຍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ ວິຫຣຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອິມເມວ ກາຍໍ ອຸທ຺ຘໍ ປາທຕລາ ອໂຘ ເກສມຕ຺ຖກາ ຕຈປຣິຍນ຺ຕໍ ປູຣໍ ນານປ຺ປກາຣສ຺ສ ອສຸຈິໂນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ – ‘ອຕ຺ຖິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ເກສາ ໂລມາ ນຂາ ທນ຺ຕາ ຕໂຈ ມໍສໍ ນ຺ຫາຣຸ ອຏ຺ຐິ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ວກ຺ກໍ ຫທຍໍ ຍກນໍ ກິໂລມກໍ ປິຫກໍ ປປ຺ຜາສໍ ອນ຺ຕໍ ອນ຺ຕຄຸຓໍ ອຸທຣິຍໍ ກຣີສໍ ປິຕ຺ຕໍ ເສມ຺ຫໍ ປຸພ຺ໂພ ໂລຫິຕໍ ເສໂທ ເມໂທ ອສ຺ສຸ ວສາ ເຂໂຬ ສິງ຺ຆາຓິກາ ລສິກາ ມຸຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ ວິຫຣຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ ວິຫຣຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເຍຫິ ອາກາເຣຫິ ເຍຫິ ລິງ຺ເຄຫິ ເຍຫິ ນິມິຕ຺ເຕຫິ ທິວາ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ໂສ ເຕຫິ ອາກາເຣຫິ ເຕຫິ ລິງ຺ເຄຫິ ເຕຫິ ນິມິຕ຺ເຕຫິ ຣຕ຺ຕິໍ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ; ເຍຫິ ວາ ປນ ອາກາເຣຫິ ເຍຫິ ລິງ຺ເຄຫິ ເຍຫິ ນິມິຕ຺ເຕຫິ ຣຕ຺ຕິໍ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ໂສ ເຕຫິ ອາກາເຣຫິ ເຕຫິ ລິງ຺ເຄຫິ ເຕຫິ ນິມິຕ຺ເຕຫິ ທິວາ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ ວິຫຣຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອາໂລກສຎ຺ຎາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາ ໂຫຕິ ທິວາສຎ຺ຎາ ສ຺ວາຘິຏ຺ຐິຕາ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິລີນໍ ວີຣິຍໍ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວີຣິຍໍ ໂກສຊ຺ຊສຫຄຕໍ ໂກສຊ຺ຊສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິລີນໍ ວີຣິຍໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕໍ ວີຣິຍໍ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວີຣິຍໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕໍ ວີຣິຍໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕໍ ວີຣິຍໍ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວີຣິຍໍ ຖິນມິທ຺ຘສຫຄຕໍ ຖິນມິທ຺ຘສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕໍ ວີຣິຍໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວີຣິຍໍ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວີຣິຍໍ ພຫິທ຺ຘາ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ອາຣພ຺ຠ ອນຸວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອນຸວິສຏໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວີຣິຍໍ…ເປ….

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິລີນໍ ຈິຕ຺ຕໍ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິຕ຺ຕໍ ໂກສຊ຺ຊສຫຄຕໍ ໂກສຊ຺ຊສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິລີນໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິຕ຺ຕໍ ຖິນມິທ຺ຘສຫຄຕໍ ຖິນມິທ຺ຘສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ອາຣພ຺ຠ ອນຸວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອນຸວິສຏໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິລີນາ ວີມໍສາ? ຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວີມໍສາ ໂກສຊ຺ຊສຫຄຕາ ໂກສຊ຺ຊສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິລີນາ ວີມໍສາ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕາ ວີມໍສາ? ຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວີມໍສາ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄຕາ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕາ ວີມໍສາ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕາ ວີມໍສາ? ຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວີມໍສາ ຖິນມິທ຺ຘສຫຄຕາ ຖິນມິທ຺ຘສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕາ ວີມໍສາ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ວີມໍສາ? ຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວີມໍສາ ພຫິທ຺ຘາ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ອາຣພ຺ຠ ອນຸວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ອນຸວິສຏາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ວີມໍສາ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ເອວໍ ຠາວິຕາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ເອວໍ ພຫຸລີກຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂຫນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ.

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ, ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ. ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ, ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ທສມໍ.

ປາສາທກມ຺ປນວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ປຸພ຺ພໍ ມຫປ຺ຜລໍ ຉນ຺ທໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານຎ຺ຈ ອຸຓ຺ຓາຠໍ;

ທ຺ເວ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຠິກ຺ຂຸ, ເທສນາ ວິຠງ຺ເຄນ ຈາຕິ.

໓. ອໂຍຄຸຬວຄ຺ໂຄ

໑. ມຄ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ປຸພ຺ເພວ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ໂພຘາ ອນຠິສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ເສວ ສໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘ໂກ ນຸ ໂຂ ມຄ຺ໂຄ, ກາ ປຏິປທາ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາຍາ’ຕິ? ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິຕິ ເມ ຉນ຺ໂທ ນ ຈ ອຕິລີໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ. ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ. ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິຕິ ເມ ວີມໍສາ ນ ຈ ອຕິລີນາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຕິປ຺ປຄ຺ຄຫິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສຕິ. ປຈ຺ຉາປຸເຣສຎ຺ຎີ ຈ ວິຫຣຕິ – ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣ; ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ, ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ; ຍຖາ ທິວາ ຕຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຍຖາ ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາ ທິວາ’ – ອິຕິ ວິວເຏນ ເຈຕສາ ອປຣິໂຍນທ຺ເຘນ ສປ຺ປຠາສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ.

‘‘ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ. ເອວໍ ຠາວິເຕສຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ເອວໍ ພຫຸລີກເຕສຸ, ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

(ຉປິ ອຠິຎ຺ຎາໂຍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພາ).

໒. ອໂຍຄຸຬສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິຊານາຕິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອິທ຺ຘິຍາ ມໂນມເຍນ ກາເຍນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ’’ຕິ? ‘‘ອຠິຊານາມິ ຂ຺ວາຫໍ, ອານນ຺ທ, ອິທ຺ຘິຍາ ມໂນມເຍນ ກາເຍນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ’’ຕິ. ‘‘ອຠິຊານາຕິ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອິມິນາ ຈາຕຸມຫາຠູຕິເກນ ກາເຍນ ອິທ຺ຘິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ’’ຕິ? ‘‘ອຠິຊານາມິ ຂ຺ວາຫໍ, ອານນ຺ທ, ອິມິນາ ຈາຕຸມຫາຠູຕິເກນ [ຈາຕຸມ຺ມຫາຠູຕິເກນ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ກາເຍນ ອິທ຺ຘິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ’’ຕິ.

‘‘ຍຎ຺ຈ ໂຂ, ໂອມາຕິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອິທ຺ຘິຍາ ມໂນມເຍນ ກາເຍນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ, ຍຎ຺ຈ ໂຂ ອຠິຊານາຕິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອິມິນາ ຈາຕຸມຫາຠູຕິເກນ ກາເຍນ ອິທ຺ຘິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ, ຕຍິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍຎ຺ເຈວ ອພ຺ຠຸຕຎ຺ຈາ’’ຕິ. ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍາ ເຈວ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕາ ອຈ຺ຉຣິຍຘມ຺ມສມນ຺ນາຄຕາ ຈ, ອພ຺ຠຸຕາ ເຈວ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕາ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມສມນ຺ນາຄຕາ ຈ’’.

‘‘ຍສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄໂຕ ກາຍມ຺ປິ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕິ [ສມາທຫຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາເຍ ສໂມທຫຕິ, ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ກາເຍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ຕສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາໂຍ ລຫຸຕໂຣ ເຈວ ໂຫຕິ ມຸທຸຕໂຣ ຈ ກມ຺ມນິຍຕໂຣ ຈ ປຠສ຺ສຣຕໂຣ ຈ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ອໂຍຄຸໂຬ ທິວສໍ ສນ຺ຕຕ຺ໂຕ ລຫຸຕໂຣ ເຈວ ໂຫຕິ ມຸທຸຕໂຣ ຈ ກມ຺ມນິຍຕໂຣ ຈ ປຠສ຺ສຣຕໂຣ ຈ; ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ຕຖາຄໂຕ ກາຍມ຺ປິ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕິ, ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາເຍ ສໂມທຫຕິ, ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ກາເຍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ຕສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາໂຍ ລຫຸຕໂຣ ເຈວ ໂຫຕິ ມຸທຸຕໂຣ ຈ ກມ຺ມນິຍຕໂຣ ຈ ປຠສ຺ສຣຕໂຣ ຈ.

‘‘ຍສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄໂຕ ກາຍມ຺ປິ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕິ, ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາເຍ ສໂມທຫຕິ, ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ກາເຍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ຕສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາໂຍ ອປ຺ປກສິເຣເນວ ປຖວິຍາ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ໂສ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ຕູລປິຈຸ ວາ ກປ຺ປາສປິຈຸ ວາ ລຫຸໂກ ວາຕູປາທາໂນ ອປ຺ປກສິເຣເນວ ປຖວິຍາ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ຕຖາຄໂຕ ກາຍມ຺ປິ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕິ, ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາເຍ ສໂມທຫຕິ, ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ກາເຍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ; ຕສ຺ມິໍ, ອານນ຺ທ, ສມເຍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກາໂຍ ອປ຺ປກສິເຣເນວ ປຖວິຍາ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ໂສ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໕. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ …ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ສຸທ຺ຘິກສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໖. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ…ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ປຐມຜລສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໗. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ …ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜລານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຜລໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຎ຺ຎາ, ສຕິ ວາ ອຸປາທິເສເສ ອນາຄາມິຕາ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ທຸຕິຍຜລສຸຕ຺ຕໍ

໘໓໘. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິທ຺ຘິປາທາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ, ວີຣິຍສມາຘິ…ເປ… ຈິຕ຺ຕສມາຘິ …ເປ… ວີມໍສາສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວຕິ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕ ຜລາ ສຕ຺ຕານິສໍສາ ປາຏິກງ຺ຂາ.

‘‘ກຕເມ ສຕ຺ຕ ຜລາ ສຕ຺ຕານິສໍສາ? ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຏິກຈ຺ຈ [ປຏິຄຈ຺ຈ (ສີ.), ປຏິຫຈ຺ຈ (ປີ.)] ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕິ ໂນ ເຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຏິກຈ຺ຈ ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕິ; ອຖ ມຣຓກາເລ ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕິ, ໂນ ເຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຏິກຈ຺ຈ ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕິ, ໂນ ເຈ ມຣຓກາເລ ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕິ; ອຖ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ໂຫຕິ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອິທ຺ຘິປາທານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ອິເມ ສຕ຺ຕ ຜລາ ສຕ຺ຕານິສໍສາ ປາຏິກງ຺ຂາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.