໒. ປຣິຍາຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໓. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຕິປ຺ປໂຄ ໂຂ ຕາວ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕຸໍ. ຍໍນູນ ມຍໍ ເຍນ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ອາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍາມາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ອາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕຫິ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ປຣິພ຺ພາຊເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິໍສຸ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ເນ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ສມໂຓ, ອາວຸໂສ, ໂຄຕໂມ ສາວການໍ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ປຫາຍ ເຈຕໂສ ອຸປກ຺ກິເລເສ ປຎ຺ຎາຍ ທຸພ຺ພລີກຣເຓ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ຍຖາຠູຕໍ ຠາເວຖາ’ຕິ. ມຍມ຺ປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສາວການໍ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມ – ‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ປຫາຍ ເຈຕໂສ ອຸປກ຺ກິເລເສ ປຎ຺ຎາຍ ທຸພ຺ພລີກຣເຓ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ຍຖາຠູຕໍ ຠາເວຖາ’ຕິ. ອິຘ ໂນ, ອາວຸໂສ, ໂກ ວິເສໂສ, ໂກ ອຘິປ຺ປຍາໂສ, ກິໍ ນານາກຣຓໍ ສມຓສ຺ສ ວາ ໂຄຕມສ຺ສ ອມ຺ຫາກໍ ວາ, ຍທິທໍ – ຘມ຺ມເທສນາຍ ວາ ຘມ຺ມເທສນໍ, ອນຸສາສນິຍາ ວາ ອນຸສາສນິ’’ນ຺ຕິ?

ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິໍສຸ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິໍສຸ; ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກມິໍສຸ – ‘‘ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສາວຕ຺ຖິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ອິຘ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິມ຺ຫ. ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຕິປ຺ປໂຄ ໂຂ ຕາວ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕຸໍ, ຍໍນູນ ມຍໍ ເຍນ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ອາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍາມາ’ຕິ. ອຖ ໂຂ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຍນ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ອາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິມ຺ຫ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕຫິ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ປຣິພ຺ພາຊເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິມ຺ຫ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິມ຺ຫ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ເນ ໂຂ ອມ຺ເຫ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ສມໂຓ, ອາວຸໂສ, ໂຄຕໂມ ສາວການໍ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ປຫາຍ ເຈຕໂສ ອຸປກ຺ກິເລເສ ປຎ຺ຎາຍ ທຸພ຺ພລີກຣເຓ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ຍຖາຠູຕໍ ຠາເວຖາ’ຕິ. ມຍມ຺ປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສາວການໍ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມ – ‘ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ປຫາຍ ເຈຕໂສ ອຸປກ຺ກິເລເສ ປຎ຺ຎາຍ ທຸພ຺ພລີກຣເຓ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ຍຖາຠູຕໍ ຠາເວຖາ’ຕິ. ອິຘ ໂນ, ອາວຸໂສ, ໂກ ວິເສໂສ, ໂກ ອຘິປ຺ປຍາໂສ, ກິໍ ນານາກຣຓໍ ສມຓສ຺ສ ວາ ໂຄຕມສ຺ສ ອມ຺ຫາກໍ ວາ, ຍທິທໍ – ຘມ຺ມເທສນາຍ ວາ ຘມ຺ມເທສນໍ, ອນຸສາສນິຍາ ວາ ອນຸສາສນິ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ອຖ ໂຂ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິມ຺ຫ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິມ຺ຫ, ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກມິມ຺ຫ – ‘ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານິສ຺ສາມາ’’’ຕິ.

‘‘ເອວໍວາທິໂນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ອຕ຺ຖິ ປນາວຸໂສ, ປຣິຍາໂຍ, ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ປຎ຺ຈ ນີວຣຓາ ທສ ໂຫນ຺ຕິ, ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ຈຕຸທ຺ທສາ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ຐາ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ນ ເຈວ ສມ຺ປາຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຸຕ຺ຕຣິຎ຺ຈ ວິຆາຕໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຍຖາ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອວິສຍສ຺ມິໍ. ‘‘ນາຫໍ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປສ຺ສາມິ ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ, ໂຍ ອິເມສໍ ປຎ຺ຫານໍ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ຈິຕ຺ຕໍ ອາຣາເຘຍ຺ຍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຕຖາຄເຕນ ວາ ຕຖາຄຕສາວເກນ ວາ ອິໂຕ ວາ ປນ ສຸຕ຺ວາ’’.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຍາໂຍ, ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ປຎ຺ຈ ນີວຣຓາ ທສ ໂຫນ຺ຕິ? ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ຕທປິ ນີວຣຓໍ, ຍທປິ ພຫິທ຺ຘາ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ຕທປິ ນີວຣຓໍ. ‘ກາມຈ຺ຉນ຺ທນີວຣຓ’ນ຺ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ. ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາປາໂທ ຕທປິ ນີວຣຓໍ, ຍທປິ ພຫິທ຺ຘາ ພ຺ຍາປາໂທ ຕທປິ ນີວຣຓໍ. ‘ພ຺ຍາປາທນີວຣຓ’ນ຺ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ. ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖິນໍ ຕທປິ ນີວຣຓໍ, ຍທປິ ມິທ຺ຘໍ ຕທປິ ນີວຣຓໍ. ‘ຖິນມິທ຺ຘນີວຣຓ’ນ຺ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ. ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ ຕທປິ ນີວຣຓໍ, ຍທປິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ຕທປິ ນີວຣຓໍ. ‘ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈນີວຣຓ’ນ຺ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ. ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ຕທປິ ນີວຣຓໍ, ຍທປິ ພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ຕທປິ ນີວຣຓໍ. ‘ວິຈິກິຈ຺ຉານີວຣຓ’ນ຺ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຍາໂຍ, ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ປຎ຺ຈ ນີວຣຓາ ທສ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຍາໂຍ, ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ຈຕຸທ຺ທສ ໂຫນ຺ຕິ? ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ສຕິ ຕທປິ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ, ຍທປິ ພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ ສຕິ ຕທປິ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ. ‘ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ’ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ປຎ຺ຎາຍ ປວິຈິນຕິ [ປວິຈິນາຕິ (ກ.)] ປວິຈຣຕິ ປຣິວີມໍສມາປຊ຺ຊຕິ ຕທປິ ຘມ຺ມວິຈຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ, ຍທປິ ພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ ປຎ຺ຎາຍ ປວິຈິນຕິ ປວິຈຣຕິ ປຣິວີມໍສມາປຊ຺ຊຕິ ຕທປິ ຘມ຺ມວິຈຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ. ‘ຘມ຺ມວິຈຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ’ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍິກໍ ວີຣິຍໍ ຕທປິ ວີຣິຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ, ຍທປິ ເຈຕສິກໍ ວີຣິຍໍ ຕທປິ ວີຣິຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ. ‘ວີຣິຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ’ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສວິຕກ຺ກສວິຈາຣາ ປີຕິ ຕທປິ ປີຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ, ຍທປິ ອວິຕກ຺ກອວິຈາຣາ ປີຕິ ຕທປິ ປີຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ. ‘ປີຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ’ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ ຕທປິ ປສ຺ສທ຺ຘິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ, ຍທປິ ຈິຕ຺ຕປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ ຕທປິ ປສ຺ສທ຺ຘິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ. ‘ປສ຺ສທ຺ຘິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ’ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສວິຕກ຺ໂກ ສວິຈາໂຣ ສມາຘິ ຕທປິ ສມາຘິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ, ຍທປິ ອວິຕກ຺ກອວິຈາໂຣ ສມາຘິ ຕທປິ ສມາຘິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ. ‘ສມາຘິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ’ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍທປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ອຸເປກ຺ຂາ ຕທປິ ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ, ຍທປິ ພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ ອຸເປກ຺ຂາ ຕທປິ ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ. ‘ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ’ຕິ ອິຕິ ຫິທໍ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ ປຣິຍາເຍນ ທ຺ວຍໍ ໂຫຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຍາໂຍ, ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ຈຕຸທ຺ທສາ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.