໖. ກຸຓ຺ຑລິຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໘໗. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາເກເຕ ວິຫຣຕິ ອຎ຺ຊນວເນ ມິຄທາເຍ. ອຖ ໂຂ ກຸຓ຺ຑລິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ກຸຓ຺ຑລິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຫມສ຺ມິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອາຣາມນິສ຺ສຍີ [ອາຣາມນິສາທີ (ສີ.), ອາຣາມນິຍາທີ (ສ຺ຍາ.)] ປຣິສາວຈໂຣ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ຠຸຕ຺ຕປາຕຣາສສ຺ສ ອຍມາຈາໂຣ [ອຍມາຫາໂຣ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ໂຫຕິ – ອາຣາເມນ ອາຣາມໍ ອຸຍ຺ຍາເນນ ອຸຍ຺ຍານໍ ອນຸຈງ຺ກມາມິ ອນຸວິຈຣາມິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ປສ຺ສາມິ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ອິຕິວາທປ຺ປໂມກ຺ຂານິສໍສຎ຺ເຈວ ກຖໍ ກເຖນ຺ເຕ ອຸປາຣມ຺ຠານິສໍສຎ຺ຈ – ‘ຠວໍ ປນ ໂຄຕໂມ ກິມານິສໍໂສ ວິຫຣຕີ’’’ຕິ? ‘‘ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິຜລານິສໍໂສ ໂຂ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຕຖາຄໂຕ ວິຫຣຕີ’’ຕິ.

‘‘ກຕເມ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຘມ຺ມາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຕ຺ຕ ໂຂ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ກຕເມ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຘມ຺ມາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ປຣິປູເຣນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂຂ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ສຕິປຏ຺ຐານາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ປຣິປູເຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ກຕເມ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຘມ຺ມາ ຠາວິຕາ, ພຫຸລີກຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ປຣິປູເຣນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ຕີຓິ ໂຂ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ສຸຈຣິຕານິ ຠາວິຕານິ ພຫຸລີກຕານິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ປຣິປູເຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ກຕເມ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຘມ຺ມາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປຣິປູເຣນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ ໂຂ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຠາວິໂຕ ພຫຸລີກໂຕ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປຣິປູເຣຕີ’’ຕິ.

‘‘ກຖໍ ຠາວິໂຕ ຈ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ ກຖໍ ພຫຸລີກໂຕ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປຣິປູເຣຕີຕິ? ອິຘ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ມນາປໍ ນາຠິຊ຺ຌຕິ ນາຠິຫໍສຕິ, ນ ຣາຄໍ ຊເນຕິ. ຕສ຺ສ ຐິໂຕ ຈ ກາໂຍ ໂຫຕິ, ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ. ຈກ຺ຂຸນາ ໂຂ ປເນວ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ອມນາປໍ ນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ ອທີນມານໂສ ອພ຺ຍາປນ຺ນເຈຕໂສ. ຕສ຺ສ ຐິໂຕ ຈ ກາໂຍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ມນາປໍ ນາຠິຊ຺ຌຕິ ນາຠິຫໍສຕິ, ນ ຣາຄໍ ຊເນຕິ. ຕສ຺ສ ຐິໂຕ ຈ ກາໂຍ ໂຫຕິ, ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ. ມນສາ ໂຂ ປເນວ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ອມນາປໍ ນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ ອທີນມານໂສ ອພ຺ຍາປນ຺ນເຈຕໂສ. ຕສ຺ສ ຐິໂຕ ຈ ກາໂຍ ໂຫຕິ, ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ມນາປາມນາເປສຸ ຣູເປສຸ ຐິໂຕ ຈ ກາໂຍ ໂຫຕິ, ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ມນາປາມນາເປສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຐິໂຕ ຈ ກາໂຍ ໂຫຕິ, ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ຠາວິໂຕ ໂຂ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ ເອວໍ ພຫຸລີກໂຕ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປຣິປູເຣຕິ.

‘‘ກຖໍ ຠາວິຕານິ ຈ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ກຖໍ ພຫຸລີກຕານິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ? ອິຘ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ປຫາຍ ກາຍສຸຈຣິຕໍ ຠາເວຕິ, ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ປຫາຍ ວຈີສຸຈຣິຕໍ ຠາເວຕິ, ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ປຫາຍ ມໂນສຸຈຣິຕໍ ຠາເວຕິ. ເອວໍ ຠາວິຕານິ ໂຂ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ເອວໍ ພຫຸລີກຕານິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ຠາວິຕາ ຈ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ກຖໍ ພຫຸລີກຕາ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ? ອິຘ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ; ເວທນາສຸ…ເປ… ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ເອວໍ ຠາວິຕາ ໂຂ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ເອວໍ ພຫຸລີກຕາ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ຠາວິຕາ ຈ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ກຖໍ ພຫຸລີກຕາ ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ? ອິຘ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ຠິກ຺ຂຸ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄໍ ຠາເວຕິ ວິເວກນິສ຺ສິຕໍ ວິຣາຄນິສ຺ສິຕໍ ນິໂຣຘນິສ຺ສິຕໍ ໂວສ຺ສຄ຺ຄປຣິຓາມິໍ…ເປ… ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄໍ ຠາເວຕິ ວິເວກນິສ຺ສິຕໍ ວິຣາຄນິສ຺ສິຕໍ ນິໂຣຘນິສ຺ສິຕໍ ໂວສ຺ສຄ຺ຄປຣິຓາມິໍ. ເອວໍ ຠາວິຕາ ໂຂ, ກຸຓ຺ຑລິຍ, ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ເອວໍ ພຫຸລີກຕາ ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕີ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ກຸຓ຺ຑລິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ! ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ນິກ຺ກຸຊ຺ຊິຕໍ ວາ ອຸກ຺ກຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ວາ ວິວເຣຍ຺ຍ, ມູຬ຺ຫສ຺ສ ວາ ມຄ຺ຄໍ ອາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ອນ຺ຘກາເຣ ວາ ເຕລປຊ຺ໂຊຕໍ ຘາເຣຍ຺ຍ, ຈກ຺ຂຸມນ຺ໂຕ ຣູປານິ ທກ຺ຂນ຺ຕີຕິ; ເອວເມວ ໂຠຕາ ໂຄຕເມນ ອເນກປຣິຍາເຍນ ຘມ຺ໂມ ປກາສິໂຕ. ເອສາຫໍ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ. ອຸປາສກໍ ມໍ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.