໕. ປປາຕວຄ຺ໂຄ

໑. ໂລກຈິນ຺ຕາສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑໑. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎຕໂຣ ປຸຣິໂສ ຣາຊຄຫາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ‘ໂລກຈິນ຺ຕໍ ຈິນ຺ເຕສ຺ສາມີ’ຕິ ເຍນ ສຸມາຄຘາ ໂປກ຺ຂຣຓີ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສຸມາຄຘາຍ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຕີເຣ ນິສີທິ ໂລກຈິນ຺ຕໍ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ. ອທ຺ທສາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂສ ປຸຣິໂສ ສຸມາຄຘາຍ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຕີເຣ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິໍ ເສນໍ [ຈຕຸຣງ຺ຄິນິເສນໍ (ກ.)] ຠິສມຸຬາລໍ [ຠິສມູລາລໍ (ປີ. ກ.)] ປວິສນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຸມ຺ມຕ຺ໂຕສ຺ມິ ນາມາຫໍ, ວິເຈໂຕສ຺ມິ ນາມາຫໍ! ຍໍ ໂລເກ ນຕ຺ຖິ ຕໍ ມຍາ ທິຏ຺ຐ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ນຄຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມຫາຊນກາຍສ຺ສ ອາໂຣເຈສິ – ‘ອຸມ຺ມຕ຺ໂຕສ຺ມິ ນາມາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ວິເຈໂຕສ຺ມິ ນາມາຫໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍໍ ໂລເກ ນຕ຺ຖິ ຕໍ ມຍາ ທິຏ຺ຐ’’’ນ຺ຕິ. ‘‘ກຖໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ອຸມ຺ມຕ຺ໂຕ ກຖໍ ວິເຈໂຕ? ກິຎ຺ຈ ໂລເກ ນຕ຺ຖິ ຍໍ ຕຍາ ທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອິຘາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຣາຊຄຫາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ‘ໂລກຈິນ຺ຕໍ ຈິນ຺ເຕສ຺ສາມີ’ຕິ ເຍນ ສຸມາຄຘາ ໂປກ຺ຂຣຓີ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສຸມາຄຘາຍ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຕີເຣ ນິສີທິໍ ໂລກຈິນ຺ຕໍ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ. ອທ຺ທສໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສຸມາຄຘາຍ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຕີເຣ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິໍ ເສນໍ ຠິສມຸຬາລໍ ປວິສນ຺ຕໍ. ເອວໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຸມ຺ມຕ຺ໂຕ ເອວໍ ວິເຈໂຕ. ອິທຎ຺ຈ ໂລເກ ນຕ຺ຖິ ຍໍ ມຍາ ທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຕຄ຺ຆ ຕ຺ວໍ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ອຸມ຺ມຕ຺ໂຕ ຕຄ຺ຆ ວິເຈໂຕ. ອິທຎ຺ຈ ໂລເກ ນຕ຺ຖິ ຍໍ ຕຍາ ທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຕໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂສ ປຸຣິໂສ ຠູຕໍເຍວ ອທ຺ທສ, ໂນ ອຠູຕໍ. ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທວາສຸຣສງ຺ຄາໂມ ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ໂຫ ອໂຫສິ. ຕສ຺ມິໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຄາເມ ເທວາ ຊິນິໍສຸ, ອສຸຣາ ປຣາຊິນິໍສຸ. ປຣາຊິຕາ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສຸຣາ ຠີຕາ ຠິສມຸຬາເລນ ອສຸຣປຸຣໍ ປວິສິໍສຸ ເທວານໍເຍວ ໂມຫຍມານາ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາ ໂລກຈິນ຺ຕໍ ຈິນ຺ເຕຖ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ, ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເນສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິນ຺ຕາ ອຕ຺ຖສໍຫິຕາ ນາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກາ ນ ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ ນ ນິໂຣຘາຍ ນ ອຸປສມາຍ ນ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນ ສມ຺ໂພຘາຍ ນ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ຈິນ຺ເຕນ຺ຕາ ໂຂ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຍ຺ຍາຖ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຈິນ຺ເຕຍ຺ຍາຖ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິນ຺ຕາ ອຕ຺ຖສໍຫິຕາ ເອສາ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກາ ເອສາ ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ປປາຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑໒. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ຄິຊ຺ຌກູເຏ ປພ຺ພເຕ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາຍາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຍນ ປຏິຠານກູໂຏ ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມ ທິວາວິຫາຣາຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສມ຺ພຫຸເລຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຍນ ປຏິຠານກູໂຏ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ປຏິຠານກູເຏ ມຫນ຺ຕໍ ປປາຕໍ. ທິສ຺ວານ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມຫາ ວຕາຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ປປາໂຕ ສຸຠຍານໂກ, ຠນ຺ເຕ, ປປາໂຕ. ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອິມມ຺ຫາ ປປາຕາ ອຎ຺ໂຎ ປປາໂຕ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ຈ ຠຍານກຕໂຣ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິມມ຺ຫາ ປປາຕາ ອຎ຺ໂຎ ປປາໂຕ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ຈ ຠຍານກຕໂຣ ຈາ’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ອິມມ຺ຫາ ປປາຕາ ອຎ຺ໂຎ ປປາໂຕ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ຈ ຠຍານກຕໂຣ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ເຕ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຠິຣມນ຺ຕິ, ຊຣາສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຠິຣມນ຺ຕິ, ມຣຓສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຠິຣມນ຺ຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຠິຣມນ຺ຕິ. ເຕ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຠິຣຕາ ຊຣາສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຠິຣຕາ ມຣຓສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຠິຣຕາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຠິຣຕາ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ, ຊຣາສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ, ມຣຓສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ. ເຕ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ຊຣາສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ມຣຓສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ຊາຕິປປາຕມ຺ປິ ປປຕນ຺ຕິ, ຊຣາປປາຕມ຺ປິ ປປຕນ຺ຕິ, ມຣຓປປາຕມ຺ປິ ປປຕນ຺ຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສປປາຕມ຺ປິ ປປຕນ຺ຕິ. ເຕ ນ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ຊາຕິຍາ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ. ‘ນ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ມາ’ຕິ ວທາມິ’’.

‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ, ເຕ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ນາຠິຣມນ຺ຕິ, ຊຣາສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ນາຠິຣມນ຺ຕິ, ມຣຓສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ນາຠິຣມນ຺ຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ນາຠິຣມນ຺ຕິ. ເຕ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອນຠິຣຕາ, ຊຣາສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອນຠິຣຕາ, ມຣຓສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອນຠິຣຕາ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອນຠິຣຕາ, ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ນາຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ, ຊຣາສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ນາຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ, ມຣຓສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ນາຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ນາຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ. ເຕ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອນຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ຊຣາສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອນຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ມຣຓສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອນຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສສໍວຕ຺ຕນິເກປິ ສງ຺ຂາເຣ ອນຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ຊາຕິປປາຕມ຺ປິ ນປ຺ປປຕນ຺ຕິ, ຊຣາປປາຕມ຺ປິ ນປ຺ປປຕນ຺ຕິ, ມຣຓປປາຕມ຺ປິ ນປ຺ປປຕນ຺ຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສປປາຕມ຺ປິ ນປ຺ປປຕນ຺ຕິ. ເຕ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ຊາຕິຍາ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ. ‘ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ມາ’ຕິ ວທາມິ’’.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ມຫາປຣິຬາຫສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑໓. ‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາປຣິຬາໂຫ ນາມ ນິຣໂຍ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ປສ຺ສຕິ, ອນິຏ຺ຐຣູປຎ຺ເຎວ ປສ຺ສຕິ ໂນ ອິຏ຺ຐຣູປໍ; ອກນ຺ຕຣູປຎ຺ເຎວ ປສ຺ສຕິ ໂນ ກນ຺ຕຣູປໍ; ອມນາປຣູປຎ຺ເຎວ ປສ຺ສຕິ ໂນ ມນາປຣູປໍ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕິ…ເປ… ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສຕິ…ເປ… ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຊານາຕິ, ອນິຏ຺ຐຣູປຎ຺ເຎວ ວິຊານາຕິ ໂນ ອິຏ຺ຐຣູປໍ; ອກນ຺ຕຣູປຎ຺ເຎວ ວິຊານາຕິ ໂນ ກນ຺ຕຣູປໍ; ອມນາປຣູປຎ຺ເຎວ ວິຊານາຕິ ໂນ ມນາປຣູປ’’ນ຺ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມຫາ ວຕ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ປຣິຬາໂຫ, ສຸມຫາ ວຕ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ປຣິຬາໂຫ! ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕມ຺ຫາ ປຣິຬາຫາ ອຎ຺ໂຎ ປຣິຬາໂຫ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ເຈວ ຠຍານກຕໂຣ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອຕມ຺ຫາ ປຣິຬາຫາ ອຎ຺ໂຎ ປຣິຬາໂຫ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ຈ ຠຍານກຕໂຣ ຈາ’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕມ຺ຫາ ປຣິຬາຫາ ອຎ຺ໂຎ ປຣິຬາໂຫ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ຈ ຠຍານກຕໂຣ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ເຕ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຠິຣມນ຺ຕິ…ເປ… ອຠິຣຕາ…ເປ… ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ…ເປ… ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ຊາຕິປຣິຬາເຫນປິ ປຣິຑຍ຺ຫນ຺ຕິ, ຊຣາປຣິຬາເຫນປິ ປຣິຑຍ຺ຫນ຺ຕິ, ມຣຓປຣິຬາເຫນປິ ປຣິຑຍ຺ຫນ຺ຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສປຣິຬາເຫນປິ ປຣິຑຍ຺ຫນ຺ຕິ. ເຕ ນ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ຊາຕິຍາ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ. ‘ນ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ມາ’ຕິ ວທາມິ’’.

‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ. ເຕ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ນາຠິຣມນ຺ຕິ…ເປ… ອນຠິຣຕາ…ເປ… ນາຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ…ເປ… ອນຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ຊາຕິປຣິຬາເຫນປິ ນ ປຣິຑຍ຺ຫນ຺ຕິ, ຊຣາປຣິຬາເຫນປິ ນ ປຣິຑຍ຺ຫນ຺ຕິ, ມຣຓປຣິຬາເຫນປິ ນ ປຣິຑຍ຺ຫນ຺ຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສປຣິຬາເຫນປິ ນ ປຣິຑຍ຺ຫນ຺ຕິ. ເຕ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ຊາຕິຍາ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ. ‘ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ມາ’ຕິ ວທາມິ’’.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ກູຏາຄາຣສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑໔. ‘‘ໂຍ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ [ໂຍ ຈ ໂຂ ຠິກ຺ຂເວ (ສ຺ຍາ. ກ.)], ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍຖາຠູຕໍ ອນຠິສເມຈ຺ຈ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍຖາຠູຕໍ ອນຠິສເມຈ຺ຈ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສາມີ’ຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ ກູຏາຄາຣສ຺ສ ເຫຏ຺ຐິມໍ ຆຣໍ ອກຣິຕ຺ວາ ອຸປຣິມໍ ຆຣໍ ອາໂຣເປສ຺ສາມີ’ຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍຖາຠູຕໍ ອນຠິສເມຈ຺ຈ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍຖາຠູຕໍ ອນຠິສເມຈ຺ຈ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສາມີ’ຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂຍ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສາມີ’ຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ ກູຏາຄາຣສ຺ສ ເຫຏ຺ຐິມໍ ຆຣໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸປຣິມໍ ຆຣໍ ອາໂຣເປສ຺ສາມີ’ຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສາມີ’ຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ວາລສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑໕. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເວສາລິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ສມ຺ພຫຸເລ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣເກ ສນ຺ຖາຄາເຣ ອຸປາສນໍ ກໂຣນ຺ເຕ, ທູຣໂຕວ ສຸຂຸເມນ ຕາຬຈ຺ຉິຄ຺ຄເຬນ ອສນໍ ອຕິປາເຕນ຺ເຕ, ໂປງ຺ຂານຸໂປງ຺ຂໍ [ໂປຂານຸໂປຂໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ອວິຣາຘິຕໍ. ທິສ຺ວານສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ສິກ຺ຂິຕາ ວຕິເມ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣກາ, ສຸສິກ຺ຂິຕາ ວຕິເມ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣກາ; ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ທູຣໂຕວ ສຸຂຸເມນ ຕາຬຈ຺ຉິຄ຺ຄເຬນ ອສນໍ ອຕິປາເຕສ຺ສນ຺ຕິ ໂປງ຺ຂານຸໂປງ຺ຂໍ ອວິຣາຘິຕ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເວສາລິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເວສາລິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິໍ. ອທ຺ທສໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ ສມ຺ພຫຸເລ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣເກ ສນ຺ຖາຄາເຣ ອຸປາສນໍ ກໂຣນ຺ເຕ ທູຣໂຕວ ສຸຂຸເມນ ຕາຬຈ຺ຉິຄ຺ຄເຬນ ອສນໍ ອຕິປາເຕນ຺ເຕ ໂປງ຺ຂານຸໂປງ຺ຂໍ ອວິຣາຘິຕໍ’. ທິສ຺ວານ ເມ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ສິກ຺ຂິຕາ ວຕິເມ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣກາ, ສຸສິກ຺ຂິຕາ ວຕິເມ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣກາ; ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ທູຣໂຕວ ສຸຂຸເມນ ຕາຬຈ຺ຉິຄ຺ຄເຬນ ອສນໍ ອຕິປາເຕສ຺ສນ຺ຕິ ໂປງ຺ຂານຸໂປງ຺ຂໍ ອວິຣາຘິຕ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ອານນ຺ທ, ກຕມໍ ນຸ ໂຂ ທຸກ຺ກຣຕຣໍ ວາ ທຸຣຠິສມ຺ຠວຕຣໍ ວາ – ໂຍ ທູຣໂຕວ ສຸຂຸເມນ ຕາຬຈ຺ຉິຄ຺ຄເຬນ ອສນໍ ອຕິປາເຕຍ຺ຍ ໂປງ຺ຂານຸໂປງ຺ຂໍ ອວິຣາຘິຕໍ, ໂຍ ວາ ສຕ຺ຕຘາ ຠິນ຺ນສ຺ສ ວາລສ຺ສ ໂກຏິຍາ ໂກຏິໍ ປຏິວິຊ຺ເຌຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕເທວ, ຠນ຺ເຕ, ທຸກ຺ກຣຕຣຎ຺ເຈວ ທຸຣຠິສມ຺ຠວຕຣຎ຺ຈ ໂຍ ວາ [ໂຍ (ສີ.)] ສຕ຺ຕຘາ ຠິນ຺ນສ຺ສ ວາລສ຺ສ ໂກຏິຍາ ໂກຏິໍ ປຏິວິຊ຺ເຌຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ອຖ ໂຂ [ອຖ ໂຂ ເຕ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)], ອານນ຺ທ, ທຸປ຺ປຏິວິຊ຺ຌຕຣໍ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ຕິ, ເຍ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ຕິ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ຕິ’’.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫານນ຺ທ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ອນ຺ຘກາຣສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑໖. ‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລກນ຺ຕຣິກາ ອຆາ ອສໍວຸຕາ ອນ຺ຘກາຣາ ອນ຺ຘກາຣຕິມິສາ, ຍຕ຺ຖມິເມສໍ ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິການໍ ເອວໍ ມຫານຸຠາວານໍ ອາຠາຍ ນານຸໂຠນ຺ຕີ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມຫາ ວຕ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ອນ຺ຘກາໂຣ, ສຸມຫາ ວຕ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ອນ຺ຘກາໂຣ! ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕມ຺ຫາ ອນ຺ຘກາຣາ ອຎ຺ໂຎ ອນ຺ຘກາໂຣ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ຈ ຠຍານກຕໂຣ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອຕມ຺ຫາ ອນ຺ຘກາຣາ ອຎ຺ໂຎ ອນ຺ຘກາໂຣ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ຈ ຠຍານກຕໂຣ ຈາ’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕມ຺ຫາ ອນ຺ຘກາຣາ ອຎ຺ໂຎ ອນ຺ຘກາໂຣ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ຈ ຠຍານກຕໂຣ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂຸ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ເຕ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຠິຣມນ຺ຕິ…ເປ… ອຠິຣຕາ…ເປ… ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ…ເປ… ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ຊາຕນ຺ຘກາຣມ຺ປິ ປປຕນ຺ຕິ, ຊຣນ຺ຘກາຣມ຺ປິ ປປຕນ຺ຕິ, ມຣຓນ຺ຘກາຣມ຺ປິ ປປຕນ຺ຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສນ຺ຘກາຣມ຺ປິ ປປຕນ຺ຕິ. ເຕ ນ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ຊາຕິຍາ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ. ‘ນ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ມາ’ຕິ ວທາມິ’’.

‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂຸ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ, ເຕ ຊາຕິສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ນາຠິຣມນ຺ຕິ…ເປ… ອນຠິຣຕາ…ເປ… ນາຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ…ເປ… ອນຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ຊາຕນ຺ຘກາຣມ຺ປິ ນປ຺ປປຕນ຺ຕິ, ຊຣນ຺ຘກາຣມ຺ປິ ນປ຺ປປຕນ຺ຕິ, ມຣຓນ຺ຘກາຣມ຺ປິ ນປ຺ປປຕນ຺ຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສນ຺ຘກາຣມ຺ປິ ນປ຺ປປຕນ຺ຕິ. ເຕ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ຊາຕິຍາ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ. ‘ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ມາ’ຕິ ວທາມິ’’.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ປຐມຉິຄ຺ຄຬຍຸຄສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑໗. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ມຫາສມຸທ຺ເທ ເອກຈ຺ຉິຄ຺ຄຬໍ ຍຸຄໍ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ. ຕຕ຺ຣາປິສ຺ສ ກາໂຓ ກຈ຺ຉໂປ. ໂສ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ສກິໍ ສກິໍ ອຸມ຺ມຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປິ ນຸ ໂຂ ກາໂຓ ກຈ຺ຉໂປ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ສກິໍ ສກິໍ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນ຺ໂຕ ອມຸສ຺ມິໍ ເອກຈ຺ຉິຄ຺ຄເຬ ຍຸເຄ ຄີວໍ ປເວເສຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ຍທິ ນູນ, ຠນ຺ເຕ, ກທາຈິ ກຣຫຈິ ທີຆສ຺ສ ອທ຺ຘຸໂນ ອຈ຺ຈເຍນາ’’ຕິ.

‘‘ຂິປ຺ປຕຣໍ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາໂຓ ກຈ຺ຉໂປ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ສກິໍ ສກິໍ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນ຺ໂຕ ອມຸສ຺ມິໍ ເອກຈ຺ຉິຄ຺ຄເຬ ຍຸເຄ ຄີວໍ ປເວເສຍ຺ຍ, ນ ຕ຺ເວວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສກິໍ ວິນິປາຕຄເຕນ ພາເລນ [ວິນີຕຄເຕນ ພຫຸເລນ (ກ.)] ມນຸສ຺ສຕ຺ຕໍ ວທາມິ’’.

ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ນ ເຫຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຖິ ຘມ຺ມຈຣິຍາ, ສມຈຣິຍາ, ກຸສລກິຣິຍາ, ປຸຎ຺ຎກິຣິຍາ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຂາທິກາ ເອຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຕ຺ຕຕິ ທຸພ຺ພລຂາທິກາ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ. ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ທຸຕິຍຉິຄ຺ຄຬຍຸຄສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑໘. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຍໍ ມຫາປຖວີ ເອໂກທກາ ອສ຺ສ. ຕຕ຺ຣ ປຸຣິໂສ ເອກຈ຺ຉິຄ຺ຄຬໍ ຍຸຄໍ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ. ຕເມນໍ ປຸຣຕ຺ຖິໂມ ວາໂຕ ປຈ຺ຉິເມນ ສໍຫເຣຍ຺ຍ, ປຈ຺ຉິໂມ ວາໂຕ ປຸຣຕ຺ຖິເມນ ສໍຫເຣຍ຺ຍ, ອຸຕ຺ຕໂຣ ວາໂຕ ທກ຺ຂິເຓນ ສໍຫເຣຍ຺ຍ, ທກ຺ຂິໂຓ ວາໂຕ ອຸຕ຺ຕເຣນ ສໍຫເຣຍ຺ຍ. ຕຕ຺ຣສ຺ສ ກາໂຓ ກຈ຺ຉໂປ. ໂສ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ສກິໍ ສກິໍ ອຸມ຺ມຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປິ ນຸ ໂຂ ກາໂຓ ກຈ຺ຉໂປ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ສກິໍ ສກິໍ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນ຺ໂຕ ອມຸສ຺ມິໍ ເອກຈ຺ຉິຄ຺ຄເຬ ຍຸເຄ ຄີວໍ ປເວເສຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ອຘິຈ຺ຈມິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ໂສ ກາໂຓ ກຈ຺ຉໂປ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ສກິໍ ສກິໍ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນ຺ໂຕ ອມຸສ຺ມິໍ ເອກຈ຺ຉິຄ຺ຄເຬ ຍຸເຄ ຄີວໍ ປເວເສຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ ອຘິຈ຺ຈມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕໍ ລຠຕິ. ເອວໍ ອຘິຈ຺ຈມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ຕຖາຄໂຕ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ. ເອວໍ ອຘິຈ຺ຈມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິໂຕ ຘມ຺ມວິນໂຍ ໂລເກ ທິພ຺ພຕິ. ຕສ຺ສິທໍ [ຕຍິທໍ (?)], ຠິກ຺ຂເວ, ມນຸສ຺ສຕ຺ຕໍ ລທ຺ຘໍ, ຕຖາຄໂຕ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິໂຕ ຈ ຘມ຺ມວິນໂຍ ໂລເກ ທິພ຺ພຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ປຐມສິເນຣຸປພ຺ພຕຣາຊສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑໙. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ສິເນຣຸສ຺ສ ປພ຺ພຕຣາຊສ຺ສ ສຕ຺ຕ ມຸຄ຺ຄມຕ຺ຕິໂຍ ປາສາຓສກ຺ຂຣາ ອຸປນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕມໍ ນຸ ໂຂ ພຫຸຕຣໍ – ຍາ ວາ [ຍາ ຈ] ສຕ຺ຕ ມຸຄ຺ຄມຕ຺ຕິໂຍ ປາສາຓສກ຺ຂຣາ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ, ໂຍ ວາ [ໂຍ ຈ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.) ສໍ. ນິ. ໒.໘໔] ສິເນຣຸປພ຺ພຕຣາຊາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕເທວ, ຠນ຺ເຕ, ພຫຸຕຣໍ, ຍທິທໍ – ສິເນຣຸປພ຺ພຕຣາຊາ; ອປ຺ປມຕ຺ຕິກາ ສຕ຺ຕ ມຸຄ຺ຄມຕ຺ຕິໂຍ ປາສາຓສກ຺ຂຣາ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ. ສງ຺ຂມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕິ, ອຸປນິຘມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕິ, ກລຠາຄມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕິ ສິເນຣຸປພ຺ພຕຣາຊານໍ ອຸປນິຘາຍ ສຕ຺ຕ ມຸຄ຺ຄມຕ຺ຕິໂຍ ປາສາຓສກ຺ຂຣາ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຠິສເມຕາວິໂນ ເອຕເທວ ພຫຸຕຣໍ ທຸກ຺ຂໍ ຍທິທໍ ປຣິກ຺ຂີຓໍ ປຣິຍາທິນ຺ນໍ; ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ອວສິຏ຺ຐໍ. ສງ຺ຂມ຺ປິ ນ ອຸເປຕິ, ອຸປນິຘມ຺ປິ ນ ອຸເປຕິ, ກລຠາຄມ຺ປິ ນ ອຸເປຕິ, ປຸຣິມໍ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຣິກ຺ຂີຓໍ ປຣິຍາທິນ຺ນໍ ອຸປນິຘາຍ ຍທິທໍ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣມຕາ; ໂຍ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ’’.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ທຸຕິຍສິເນຣຸປພ຺ພຕຣາຊສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໒໐. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິເນຣຸປພ຺ພຕຣາຊາຍໍ ປຣິກ຺ຂຍໍ ປຣິຍາທານໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຐເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຕ ມຸຄ຺ຄມຕ຺ຕິໂຍ ປາສາຓສກ຺ຂຣາ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕມໍ ນຸ ໂຂ ພຫຸຕຣໍ – ຍໍ ວາ ສິເນຣຸສ຺ສ ປພ຺ພຕຣາຊສ຺ສ ປຣິກ຺ຂີຓໍ ປຣິຍາທິນ຺ນໍ, ຍາ ວາ ສຕ຺ຕ ມຸຄ຺ຄມຕ຺ຕິໂຍ ປາສາຓສກ຺ຂຣາ ອວສິຏ຺ຐາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕເທວ, ຠນ຺ເຕ, ພຫຸຕຣໍ ສິເນຣຸສ຺ສ ປພ຺ພຕຣາຊສ຺ສ ຍທິທໍ ປຣິກ຺ຂີຓໍ ປຣິຍາທິນ຺ນໍ; ອປ຺ປມຕ຺ຕິກາ ສຕ຺ຕ ມຸຄ຺ຄມຕ຺ຕິໂຍ ປາສາຓສກ຺ຂຣາ ອວສິຏ຺ຐາ. ສງ຺ຂມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕິ, ອຸປນິຘມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕິ, ກລຠາຄມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕິ ສິເນຣຸສ຺ສ ປພ຺ພຕຣາຊສ຺ສ ປຣິກ຺ຂີຓໍ ປຣິຍາທິນ຺ນໍ ອຸປນິຘາຍ ສຕ຺ຕ ມຸຄ຺ຄມຕ຺ຕິໂຍ ປາສາຓສກ຺ຂຣາ ອວສິຏ຺ຐາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຠິສເມຕາວິໂນ ເອຕເທວ ພຫຸຕຣໍ ທຸກ຺ຂໍ ຍທິທໍ ປຣິກ຺ຂີຓໍ ປຣິຍາທິນ຺ນໍ; ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ອວສິຏ຺ຐໍ. ສງ຺ຂມ຺ປິ ນ ອຸເປຕິ, ອຸປນິຘມ຺ປິ ນ ອຸເປຕິ, ກລຠາຄມ຺ປິ ນ ອຸເປຕິ, ປຸຣິມໍ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຣິກ຺ຂີຓໍ ປຣິຍາທິນ຺ນໍ ອຸປນິຘາຍ ຍທິທໍ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣມຕາ; ໂຍ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ’’.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ທສມໍ.

ປປາຕວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ຈິນ຺ຕາ ປປາໂຕ ປຣິຬາໂຫ, ກູຏໍ ວາລນ຺ຘກາໂຣ ຈ;

ຉິຄ຺ຄເຬນ ຈ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາ, ສິເນຣຸ ອປເຣ ທຸເວຕິ.