໑໒. ສຈ຺ຈສໍຍຸຕ຺ຕໍ

໑. ສມາຘິວຄ຺ໂຄ

໑. ສມາຘິສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗໑. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ສມາຘິໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠາເວຖ. ສມາຫິໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ກິຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ? ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ສມາຘິໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠາເວຖ. ສມາຫິໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ’’.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ປຏິສລ຺ລານສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗໒. ‘‘ປຏິສລ຺ລາເນ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍຄມາປຊ຺ຊຖ. ປຏິສລ຺ລີໂນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ກິຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ? ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ປຏິສລ຺ລາເນ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍຄມາປຊ຺ຊຖ. ປຏິສລ຺ລີໂນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ປຐມກຸລປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗໓. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິໍສຸ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມຍາຍ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມຍາຍ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມຍາຍ.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ ທຸກ຺ຂສມຸທຍສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິໍສຸ…ເປ… ປພ຺ພຊິສ຺ສນ຺ຕິ…ເປ… ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມສໍເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມຍາຍ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ທຸຕິຍກຸລປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗໔. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມສຸໍ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມສຸໍ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມນ຺ຕິ.

‘‘ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມສຸໍ …ເປ… ອຠິສເມສ຺ສນ຺ຕິ…ເປ… ອຠິສເມນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສເມນ຺ຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ປຐມສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗໕. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ໂພຊ຺ຌິໍສຸ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ໂພຊ຺ຌິໍສຸ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ໂພຊ຺ຌິສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ໂພຊ຺ຌິສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ໂພຊ຺ຌນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ໂພຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ໂພຊ຺ຌິໍສຸ…ເປ… ອຠິສມ຺ໂພຊ຺ຌິສ຺ສນ຺ຕິ…ເປ… ອຠິສມ຺ໂພຊ຺ຌນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ໂພຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ທຸຕິຍສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗໖. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປກາເສສຸໍ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປກາເສສຸໍ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປກາເສສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປກາເສສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປກາເສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປກາເສນ຺ຕິ.

‘‘ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປກາເສສຸໍ…ເປ… ປກາເສສ຺ສນ຺ຕິ…ເປ… ປກາເສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປກາເສນ຺ຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ວິຕກ຺ກສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗໗. ‘‘ມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປເກ ອກຸສເລ ວິຕກ຺ເກ ວິຕກ຺ເກຍ຺ຍາຖ [ວິຕກ຺ເກຖ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)], ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ກາມວິຕກ຺ກໍ, ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ກໍ, ວິຫິໍສາວິຕກ຺ກໍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເນເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຕກ຺ກາ ອຕ຺ຖສໍຫິຕາ ນາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກາ ນ ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ ນ ນິໂຣຘາຍ ນ ອຸປສມາຍ ນ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນ ສມ຺ໂພຘາຍ ນ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ.

‘‘ວິຕກ຺ເກນ຺ຕາ ຈ ໂຂ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ວິຕກ຺ເກຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ວິຕກ຺ເກຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ວິຕກ຺ເກຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ວິຕກ຺ເກຍ຺ຍາຖ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຕກ຺ກາ ອຕ຺ຖສໍຫິຕາ ເອເຕ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກາ ເອເຕ ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ຈິນ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗໘. ‘‘ມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາປກໍ ອກຸສລໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຈິນ຺ເຕຍ຺ຍາຖ [ຈິນ຺ເຕຖ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ, ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເນສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິນ຺ຕາ ອຕ຺ຖສໍຫິຕາ ນາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກາ ນ ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ ນ ນິໂຣຘາຍ ນ ອຸປສມາຍ ນ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນ ສມ຺ໂພຘາຍ ນ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ຈິນ຺ເຕນ຺ຕາ ຈ ໂຂ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ຈິນ຺ເຕຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ຈິນ຺ເຕຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຈິນ຺ເຕຍ຺ຍາຖ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິນ຺ຕາ ອຕ຺ຖສໍຫິຕາ, ເອສາ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກາ, ເອສາ ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ວິຄ຺ຄາຫິກກຖາສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗໙. ‘‘ມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຄ຺ຄາຫິກກຖໍ ກເຖຍ຺ຍາຖ [ກເຖຖ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] – ‘ນ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາສິ, ອຫໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາມິ. ກິໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານິສ຺ສສິ! ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ໂນ ຕ຺ວມສິ, ອຫມສ຺ມິ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ໂນ. ສຫິຕໍ ເມ, ອສຫິຕໍ ເຕ. ປຸເຣວຈນີຍໍ ປຈ຺ຉາ ອວຈ, ປຈ຺ຉາວຈນີຍໍ ປຸເຣ ອວຈ. ອຘິຈິຓ຺ຓໍ [ອຈິຓ຺ຓໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເຕ ວິປຣາວຕ຺ຕໍ. ອາໂຣປິໂຕ ເຕ ວາໂທ, ຈຣ ວາທປ຺ປໂມກ຺ຂາຍ. ນິຄ຺ຄຫິໂຕສິ, ນິພ຺ເພເຐຫິ ວາ ສເຈ ປໂຫສີ’ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເນສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຖາ ອຕ຺ຖສໍຫິຕາ ນາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກາ ນ ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ ນ ນິໂຣຘາຍ ນ ອຸປສມາຍ ນ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນ ສມ຺ໂພຘາຍ ນ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ກເຖນ຺ຕາ ຈ ໂຂ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ກເຖຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ກເຖຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ກເຖຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ກເຖຍ຺ຍາຖ…ເປ… ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ຕິຣຈ຺ຉານກຖາສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘໐. ‘‘ມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ອເນກວິຫິຕໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖໍ ກເຖຍ຺ຍາຖ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣາຊກຖໍ ໂຈຣກຖໍ ມຫາມຕ຺ຕກຖໍ ເສນາກຖໍ, ຠຍກຖໍ ຍຸທ຺ຘກຖໍ, ອນ຺ນກຖໍ ປານກຖໍ ວຕ຺ຖກຖໍ ສຍນກຖໍ ມາລາກຖໍ ຄນ຺ຘກຖໍ, ຎາຕິກຖໍ ຍານກຖໍ ຄາມກຖໍ ນິຄມກຖໍ ນຄຣກຖໍ ຊນປທກຖໍ ອິຕ຺ຖິກຖໍ [ອິຕ຺ຖິກຖໍ ປຸຣິສກຖໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ສູຣກຖໍ ວິສິຂາກຖໍ ກຸມ຺ຠຏ຺ຐານກຖໍ, ປຸພ຺ພເປຕກຖໍ ນານຕ຺ຕກຖໍ, ໂລກກ຺ຂາຍິກໍ ສມຸທ຺ທກ຺ຂາຍິກໍ ອິຕິຠວາຠວກຖໍ ອິຕິ ວາ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເນສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຖາ ອຕ຺ຖສໍຫິຕາ ນາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກາ ນ ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ ນ ນິໂຣຘາຍ ນ ອຸປສມາຍ ນ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນ ສມ຺ໂພຘາຍ ນ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ກເຖນ຺ຕາ ຈ ໂຂ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ກເຖຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ກເຖຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ກເຖຍ຺ຍາຖ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ກເຖຍ຺ຍາຖ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຖາ ອຕ຺ຖສໍຫິຕາ, ເອສາ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກາ, ເອສາ ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ທສມໍ.

ສມາຘິວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ສມາຘິ ປຏິສລ຺ລານາ, ກຸລປຸຕ຺ຕາ ອປເຣ ທຸເວ;

ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວິຕກ຺ກໍ, ຈິນ຺ຕາ ວິຄ຺ຄາຫິກາ ກຖາຕິ.

໒. ຘມ຺ມຈກ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕນວຄ຺ໂຄ

໑. ຘມ຺ມຈກ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕນສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘໑. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ພາຣາຓສິຍໍ ວິຫຣຕິ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ປຎ຺ຈວຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນ຺ຕາ ປພ຺ພຊິເຕນ ນ ເສວິຕພ຺ພາ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ໂຍ ຈາຍໍ ກາເມສຸ ກາມສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ ຫີໂນ ຄມ຺ໂມ ໂປຖຸຊ຺ຊນິໂກ ອນຣິໂຍ ອນຕ຺ຖສໍຫິໂຕ, ໂຍ ຈາຍໍ ອຕ຺ຕກິລມຖານຸໂຍໂຄ ທຸກ຺ໂຂ ອນຣິໂຍ ອນຕ຺ຖສໍຫິໂຕ. ເອເຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸໂຠ ອນ຺ເຕ ອນຸປຄມ຺ມ ມຊ຺ຌິມາ ປຏິປທາ ຕຖາຄເຕນ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘາ ຈກ຺ຂຸກຣຓີ ຎາຓກຣຓີ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ’’.

‘‘ກຕມາ ຈ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຊ຺ຌິມາ ປຏິປທາ ຕຖາຄເຕນ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘາ ຈກ຺ຂຸກຣຓີ ຎາຓກຣຓີ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ? ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ສມ຺ມາວາຈາ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ ສມ຺ມາອາຊີໂວ ສມ຺ມາວາຍາໂມ ສມ຺ມາສຕິ ສມ຺ມາສມາຘິ. ອຍໍ ໂຂ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຊ຺ຌິມາ ປຏິປທາ ຕຖາຄເຕນ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘາ ຈກ຺ຂຸກຣຓີ ຎາຓກຣຓີ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ອິທໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ – ຊາຕິປິ ທຸກ຺ຂາ, ຊຣາປິ ທຸກ຺ຂາ, ພ຺ຍາຘິປິ ທຸກ຺ໂຂ, ມຣຓມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ, ອປ຺ປິເຍຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ ທຸກ຺ໂຂ, ປິເຍຫິ ວິປ຺ປໂຍໂຄ ທຸກ຺ໂຂ, ຍມ຺ປິຈ຺ຉໍ ນ ລຠຕິ ຕມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ – ສໍຂິຕ຺ເຕນ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ [ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາປິ (ປີ. ກ.)] ທຸກ຺ຂາ. ອິທໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ – ຍາຍໍ ຕຓ຺ຫາ ໂປໂນພ຺ຠວິກາ [ໂປໂນຠວິກາ (ສີ. ປີ.)] ນນ຺ທິຣາຄສຫຄຕາ ຕຕ຺ຣຕຕ຺ຣາຠິນນ຺ທິນີ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ [ເສຍ຺ຍຖີທໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] – ກາມຕຓ຺ຫາ, ຠວຕຓ຺ຫາ, ວິຠວຕຓ຺ຫາ. ອິທໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ – ໂຍ ຕສ຺ສາເຍວ ຕຓ຺ຫາຍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣໂຘ ຈາໂຄ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ມຸຕ຺ຕິ ອນາລໂຍ. ອິທໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ – ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ.

‘‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ…ເປ… ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຣິຎ຺ຎາຕ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

‘‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຫາຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ…ເປ… ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຫີນ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

‘‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ…ເປ… ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ສຈ຺ຉິກຕ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

‘‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຠາເວຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ…ເປ… ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຠາວິຕ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

‘‘ຍາວກີວຎ຺ຈ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມສຸ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ເອວໍ ຕິປຣິວຏ຺ຏໍ ທ຺ວາທສາກາຣໍ ຍຖາຠູຕໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ນ ສຸວິສຸທ຺ຘໍ ອໂຫສິ, ເນວ ຕາວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ‘ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’ຕິ ປຈ຺ຈຎ຺ຎາສິໍ [ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຈ຺ຈຎ຺ຎາສິໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)].

‘‘ຍໂຕ ຈ ໂຂ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມສຸ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ເອວໍ ຕິປຣິວຏ຺ຏໍ ທ຺ວາທສາກາຣໍ ຍຖາຠູຕໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ສຸວິສຸທ຺ຘໍ ອໂຫສິ, ອຖາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ‘ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’ຕິ ປຈ຺ຈຎ຺ຎາສິໍ. ຎາຓຎ຺ຈ ປນ ເມ ທສ຺ສນໍ ອຸທປາທິ – ‘ອກຸປ຺ປາ ເມ ວິມຸຕ຺ຕິ [ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ (ສີ. ປີ.)], ອຍມນ຺ຕິມາ ຊາຕິ, ນຕ຺ຖິທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ’’’ຕິ. ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມນາ ປຎ຺ຈວຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ.

ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ເວຍ຺ຍາກຣຓສ຺ມິໍ ຠຎ຺ຎມາເນ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂກຓ຺ຑຎ຺ຎສ຺ສ ວິຣຊໍ ວີຕມລໍ ຘມ຺ມຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ – ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມຸທຍຘມ຺ມໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ.

ປວຕ຺ຕິເຕ ຈ ປນ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມຈກ຺ເກ ຠຸມ຺ມາ ເທວາ ສທ຺ທມນຸສ຺ສາເວສຸໍ – ‘‘ເອຕໍ ຠຄວຕາ ພາຣາຓສິຍໍ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ຕິຕໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ຠຸມ຺ມານໍ ເທວານໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາ ເທວາ ສທ຺ທມນຸສ຺ສາເວສຸໍ – ‘‘ເອຕໍ ຠຄວຕາ ພາຣາຓສິຍໍ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ຕິຕໍ, ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ເທວານໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ຕາວຕິໍສາ ເທວາ…ເປ… ຍາມາ ເທວາ…ເປ… ຕຸສິຕາ ເທວາ…ເປ… ນິມ຺ມານຣຕີ ເທວາ…ເປ… ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີ ເທວາ…ເປ… ພ຺ຣຫ຺ມກາຍິກາ ເທວາ ສທ຺ທມນຸສ຺ສາເວສຸໍ – ‘‘ເອຕໍ ຠຄວຕາ ພາຣາຓສິຍໍ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ຕິຕໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເທເວນ ວາ ມາເຣນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ວາ ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ.

ອິຕິຫ ເຕນ ຂເຓນ (ເຕນ ລເຍນ) [( ) ນຕ຺ຖິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ເຕນ ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉິ. ອຍຎ຺ຈ ທສສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸ ສງ຺ກມ຺ປິ ສມ຺ປກມ຺ປິ ສມ຺ປເວຘິ, ອປ຺ປມາໂຓ ຈ ອຸຬາໂຣ ໂອຠາໂສ ໂລເກ ປາຕຸຣໂຫສິ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ເທວານໍ ເທວານຸຠາວນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ – ‘‘ອຎ຺ຎາສິ ວຕ, ໂຠ, ໂກຓ຺ຑຎ຺ໂຎ, ອຎ຺ຎາສິ ວຕ, ໂຠ, ໂກຓ຺ຑຎ຺ໂຎ’’ຕິ! ອິຕິ ຫິທໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂກຓ຺ຑຎ຺ຎສ຺ສ ‘ອຎ຺ຎາສິໂກຓ຺ຑຎ຺ໂຎ’ ຕ຺ເວວ ນາມໍ ອໂຫສີຕິ. ປຐມໍ.

໒. ຕຖາຄຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘໒. ‘‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ…ເປ… ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຣິຎ຺ຎາຕ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

‘‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຫາຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ…ເປ… ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຫີນ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

‘‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ…ເປ. … ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ສຈ຺ຉິກຕ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

‘‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຠາເວຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ…ເປ… ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຠາວິຕ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄຕານໍ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ຂນ຺ຘສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘໓. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສຈ຺ຈານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ [ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ (ສ຺ຍາ.)] ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ? ‘ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ’ ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ [ກຕເມ ປຎ຺ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] – ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ? ຍາຍໍ ຕຓ຺ຫາ ໂປໂນພ຺ຠວິກາ ນນ຺ທິຣາຄສຫຄຕາ ຕຕ຺ຣຕຕ຺ຣາຠິນນ຺ທິນີ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ກາມຕຓ຺ຫາ, ຠວຕຓ຺ຫາ, ວິຠວຕຓ຺ຫາ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ? ໂຍ ຕສ຺ສາເຍວ ຕຓ຺ຫາຍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣໂຘ ຈາໂຄ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ມຸຕ຺ຕິ ອນາລໂຍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ? ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາຍຕນສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘໔. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສຈ຺ຈານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ? ‘ຉ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອາຍຕນານີ’ ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ກຕມານິ ຉ? ຈກ຺ຂາຍຕນໍ…ເປ… ມນາຍຕນໍ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ? ຍາຍໍ ຕຓ຺ຫາ ໂປໂນພ຺ຠວິກາ ນນ຺ທິຣາຄສຫຄຕາ ຕຕ຺ຣຕຕ຺ຣາຠິນນ຺ທິນີ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ກາມຕຓ຺ຫາ, ຠວຕຓ຺ຫາ, ວິຠວຕຓ຺ຫາ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ.

໕. ປຐມຘາຣຓສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘໕. ‘‘ຘາເຣຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຫໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘາເຣມິ ຠຄວຕາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ ກຖໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຘາເຣສິ ມຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ປຐມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ; ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ທຸຕິຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ; ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ຕຕິຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ; ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ. ເອວໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຘາເຣມິ ຠຄວຕາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ! ສາຘຸ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຘາເຣສິ ມຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີຕິ. ທຸກ຺ຂໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ປຐມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ, ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຫິ; ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ [ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ທຸຕິຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ, ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຫິ; ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ [ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ຕຕິຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ, ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຫິ; ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ [ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິປຏິປທໍ (ປີ.), ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ (ກ.)] ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ, ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຫິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຘາເຣຫິ ມຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂຸ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ທຸຕິຍຘາຣຓສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘໖. ‘‘ຘາເຣຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຫໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘາເຣມິ ຠຄວຕາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີ’’ຕິ.

‘‘ຍຖາ ກຖໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຘາເຣສິ ມຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ປຐມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ. ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ຠນ຺ເຕ, ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເນຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຐມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍໍ ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ເທສິຕໍ. ອຫເມຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຐມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ອຎ຺ຎໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຐມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມີ’ຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ. ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ຠນ຺ເຕ, ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເນຕໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍໍ ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ເທສິຕໍ. ອຫເມຕໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ອຎ຺ຎໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມີ’ຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເອວໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຘາເຣມິ ຠຄວຕາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ! ສາຘຸ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຘາເຣສິ ມຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີຕິ. ທຸກ຺ຂໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ປຐມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ, ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຫິ. ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ຠິກ຺ຂຸ, ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເນຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຐມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍໍ ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ເທສິຕໍ. ອຫເມຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຐມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ອຎ຺ຎໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຐມໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມີ’ຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ເທສິຕໍ, ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຫິ. ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ຠິກ຺ຂຸ, ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເນຕໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຍໍ ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ເທສິຕໍ. ອຫເມຕໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ອຎ຺ຎໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມີ’ຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເອວໍ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຘາເຣຫິ ມຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານີຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂຸ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ອວິຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘໗. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ອວິຊ຺ຊາ, ອວິຊ຺ຊາ’ຕິ ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຕມາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອວິຊ຺ຊາ; ກິຕ຺ຕາວຕາ ຈ ອວິຊ຺ຊາຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ທຸກ຺ເຂ ອຎ຺ຎາຓໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທເຍ ອຎ຺ຎາຓໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣເຘ ອຎ຺ຎາຓໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ອຎ຺ຎາຓໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອວິຊ຺ຊາ; ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ອວິຊ຺ຊາຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂຸ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ວິຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘໘. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ວິຊ຺ຊາ, ວິຊ຺ຊາ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຕມາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ວິຊ຺ຊາ; ກິຕ຺ຕາວຕາ ຈ ວິຊ຺ຊາຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ທຸກ຺ເຂ ຎາຓໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທເຍ ຎາຓໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣເຘ ຎາຓໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ຎາຓໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ວິຊ຺ຊາ; ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ວິຊ຺ຊາຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂຸ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ສງ຺ກາສນສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘໙. ‘‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂເວ, ມຍາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອປຣິມາຓາ ວຓ຺ຓາ ອປຣິມາຓາ ພ຺ຍຎ຺ຊນາ ອປຣິມາຓາ ສງ຺ກາສນາ – ‘ອິຕິປິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ; ອິທໍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ…ເປ… ອິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ…ເປ… ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຍາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອປຣິມາຓາ ວຓ຺ຓາ ອປຣິມາຓາ ພ຺ຍຎ຺ຊນາ ອປຣິມາຓາ ສງ຺ກາສນາ – ‘ອິຕິປິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ…ເປ… ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ຕຖສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙໐. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖານິ ອວິຕຖານິ ອນຎ຺ຎຖານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖເມຕໍ ອວິຕຖເມຕໍ ອນຎ຺ຎຖເມຕໍ; ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ຕຖເມຕໍ ອວິຕຖເມຕໍ ອນຎ຺ຎຖເມຕໍ; ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ຕຖເມຕໍ ອວິຕຖເມຕໍ ອນຎ຺ຎຖເມຕໍ; ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຕຖເມຕໍ ອວິຕຖເມຕໍ ອນຎ຺ຎຖເມຕໍ – ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາຣິ ຕຖານິ ອວິຕຖານິ ອນຎ຺ຎຖານິ.

ຘມ຺ມຈກ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕນວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ຕຖາຄຕໍ, ຂນ຺ຘາ ອາຍຕເນນ ຈ;

ຘາຣຓາ ຈ ທ຺ເວ ອວິຊ຺ຊາ, ວິຊ຺ຊາ ສງ຺ກາສນາ ຕຖາຕິ.

໓. ໂກຏິຄາມວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມໂກຏິຄາມສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙໑. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ວຊ຺ຊີສຸ ວິຫຣຕິ ໂກຏິຄາເມ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ອນນຸໂພຘາ ອປ຺ປຏິເວຘາ ເອວມິທໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ສນ຺ຘາວິຕໍ ສໍສຣິຕໍ ມມຎ຺ເຈວ ຕຸມ຺ຫາກຎ຺ຈ’’.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ ອນນຸໂພຘາ ອປ຺ປຏິເວຘາ ເອວມິທໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ສນ຺ຘາວິຕໍ ສໍສຣິຕໍ ມມຎ຺ເຈວ ຕຸມ຺ຫາກຎ຺ຈ. ທຸກ຺ຂສມຸທຍສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ ອນນຸໂພຘາ ອປ຺ປຏິເວຘາ ເອວມິທໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ສນ຺ຘາວິຕໍ ສໍສຣິຕໍ ມມຎ຺ເຈວ ຕຸມ຺ຫາກຎ຺ຈ. ຕຍິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ອນຸພຸທ຺ຘໍ ປຏິວິທ຺ຘໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ອນຸພຸທ຺ຘໍ ປຏິວິທ຺ຘໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ອນຸພຸທ຺ຘໍ ປຏິວິທ຺ຘໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ອນຸພຸທ຺ຘໍ ປຏິວິທ຺ຘໍ; ອຸຈ຺ຉິນ຺ນາ ຠວຕຓ຺ຫາ, ຂີຓາ ຠວເນຕ຺ຕິ; ນຕ຺ຖິທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ, ຍຖາຠູຕໍ ອທສ຺ສນາ;

ສໍສິຕໍ [ສໍສຣິຕໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.) ທີ. ນິ. ໒.໑໕໕] ທີຆມທ຺ຘານໍ, ຕາສຸ ຕາສ຺ເວວ ຊາຕິສຸ.

‘‘ຕານິ [ຍານິ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ເອຕານິ ທິຏ຺ຐານິ, ຠວເນຕ຺ຕິ ສມູຫຕາ;

ອຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ ມູລໍ ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ນຕ຺ຖິທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ’’ຕິ. ປຐມໍ;

໒. ທຸຕິຍໂກຏິຄາມສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙໒. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ນ ເມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມເຓສຸ ວາ ສມຓສມ຺ມຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມ຺ມຕາ, ນ ຈ ປເນເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສາມຎ຺ຎຕ຺ຖໍ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຕ຺ຖໍ ວາ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕິ.

‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ, ເຕ ໂຂ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມເຓສຸ ເຈວ ສມຓສມ຺ມຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມ຺ມຕາ, ເຕ ຈ ປນາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສາມຎ຺ຎຕ຺ຖຎ຺ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຕ຺ຖຎ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

‘‘ເຍ ທຸກ຺ຂໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ອໂຖ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠວໍ;

ຍຕ຺ຖ ຈ ສພ຺ພໂສ ທຸກ຺ຂໍ, ອເສສໍ ອຸປຣຸຊ຺ຌຕິ.

‘‘ຕຎ຺ຈ ມຄ຺ຄໍ ນ ຊານນ຺ຕິ, ທຸກ຺ຂູປສມຄາມິນໍ;

ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຫີນາ ເຕ, ອໂຖ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິຍາ;

ອຠພ຺ພາ ເຕ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ, ເຕ ເວ ຊາຕິຊຣູປຄາ.

‘‘ເຍ ຈ ທຸກ຺ຂໍ ປຊານນ຺ຕິ, ອໂຖ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠວໍ;

ຍຕ຺ຖ ຈ ສພ຺ພໂສ ທຸກ຺ຂໍ, ອເສສໍ ອຸປຣຸຊ຺ຌຕິ.

‘‘ຕຎ຺ຈ ມຄ຺ຄໍ ປຊານນ຺ຕິ, ທຸກ຺ຂູປສມຄາມິນໍ;

ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິສມ຺ປນ຺ນາ, ອໂຖ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິຍາ;

ສພ຺ພາ ເຕ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ, ນ ເຕ ຊາຕິຊຣູປຄາ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ;

໓. ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສຈ຺ຈານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ – ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ຕຖາຄໂຕ ‘ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໔. ອຣຫນ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ອຣຫນ຺ໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິໍສຸ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິໍສຸ. ເຍ ຫິ [ເຍປິ ຫິ (ພຫູສຸ)] ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ອຣຫນ຺ໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ອຣຫນ຺ໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ. ເຍ ຫິ, ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ອຣຫນ຺ໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິໍສຸ…ເປ… ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິສ຺ສນ຺ຕິ…ເປ… ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

໕. ອາສວກ຺ຂຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙໕. ‘‘ຊານໂຕຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປສ຺ສໂຕ ອາສວານໍ ຂຍໍ ວທາມິ, ໂນ ອຊານໂຕ ອປສ຺ສໂຕ. ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕິ? ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕິ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕິ.

໖. ມິຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙໖. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຸກມ຺ເປຍ຺ຍາຖ, ເຍ ຈ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸໍ – ມິຕ຺ຕາ ວາ ອມຈ຺ຈາ ວາ ຎາຕີ ວາ ສາໂລຫິຕາ ວາ – ເຕ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມຍາຍ ສມາທເປຕພ຺ພາ ນິເວເສຕພ຺ພາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຸກມ຺ເປຍ຺ຍາຖ, ເຍ ຈ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸໍ – ມິຕ຺ຕາ ວາ ອມຈ຺ຈາ ວາ ຎາຕີ ວາ ສາໂລຫິຕາ ວາ ເຕ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ຍຖາຠູຕໍ ອຠິສມຍາຍ ສມາທເປຕພ຺ພາ ນິເວເສຕພ຺ພາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ.

໗. ຕຖສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙໗. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສຈ຺ຈານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ – ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຕຖານິ ອວິຕຖານິ ອນຎ຺ຎຖານິ; ຕສ຺ມາ ‘ອຣິຍສຈ຺ຈານີ’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ.

໘. ໂລກສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙໘. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສຈ຺ຈານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ. ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ຕຖາຄໂຕ ອຣິໂຍ; ຕສ຺ມາ ‘ອຣິຍສຈ຺ຈານີ’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ’’.

໙. ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙໙. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສຈ຺ຈານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ – ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ອຕ຺ຖິ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ, ອຕ຺ຖິ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຫາຕພ຺ພໍ, ອຕ຺ຖິ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພໍ, ອຕ຺ຖິ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຠາເວຕພ຺ພໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ? ທຸກ຺ຂໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຫາຕພ຺ພໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຠາເວຕພ຺ພໍ.