໒. ຣາຊກາຣາມວຄ຺ໂຄ

໑. ສຫສ຺ສຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໐໗. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ຣາຊກາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ສຫສ຺ສຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ [ສຫສ຺ໂສ ຠິກ຺ຂຸນິສໍໂຆ (ສີ.)] ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຈຕູຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ. ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ອຣິຍສາວໂກ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ …ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໐໘. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸທຍຄາມິນິໍ ນາມ ປຏິປທໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ເຕ ສາວກໍ ເອວໍ ສມາທເປນ຺ຕິ – ‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ກາລສ຺ເສວ ອຸຏ຺ຐາຍ ປາຈີນມຸໂຂ ຍາຫິ. ໂສ ຕ຺ວໍ ມາ ໂສພ຺ຠໍ ປຣິວຊ຺ເຊຫິ, ມາ ປປາຕໍ, ມາ ຂາຓຸໍ, ມາ ກຓ຺ຑກຐານໍ [ກຓ຺ຑກໍ ຐານໍ (ປີ. ກ.)], ມາ ຈນ຺ທນິຍໍ, ມາ ໂອຬິຄລ຺ລໍ. ຍຕ຺ຖ [ຍຕ຺ເຖວ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ຍານິ ວາ (ສີ.)] ປປເຕຍ຺ຍາສິ ຕຕ຺ເຖວ ມຣຓໍ ອາຄເມຍ຺ຍາສິ. ເອວໍ ຕ຺ວໍ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສສີ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ພາລຄມນເມຕໍ [ພາລານໍ ຄມນເມຕໍ (ສີ.)] ມູຬ຺ຫຄມນເມຕໍ ນ ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ ນ ນິໂຣຘາຍ ນ ອຸປສມາຍ ນ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນ ສມ຺ໂພຘາຍ ນ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ອຫຎ຺ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສ຺ສ ວິນເຍ ອຸທຍຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຎ຺ຎເປມິ; ຍາ ເອກນ຺ຕນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ກຕມາ ຈ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ; ຍາ ເອກນ຺ຕນິພ຺ພິທາຍ…ເປ… ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ; ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອຍໍ ໂຂ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ ເອກນ຺ຕນິພ຺ພິທາຍ…ເປ… ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໐໙. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ຈ ອານນ຺ໂທ ອາຍສ຺ມາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕິນໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມານໍ ປຫານາ, ກຕິນໍ ຘມ຺ມານໍ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ, ເອວມຍໍ ປຊາ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກຕາ ໂສຕາປນ຺ນາ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’ຕິ? ‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ມານໍ ປຫານາ, ຈຕຸນ຺ນໍ ຘມ຺ມານໍ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ, ເອວມຍໍ ປຊາ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກຕາ ໂສຕາປນ຺ນາ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’ຕິ.

‘‘ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ຍຖາຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ພຸທ຺ເຘ ອປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຖາຣູປສ຺ສ ພຸທ຺ເຘ ອປ຺ປສາໂທ ນ ໂຫຕິ. ຍຖາຣູເປນ ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຖາຣູປສ຺ສ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາໂທ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ’’ຕິ.

‘‘ຍຖາຣູເປນ ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ເມ ອປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຖາຣູປສ຺ສ ຘມ຺ເມ ອປ຺ປສາໂທ ນ ໂຫຕິ. ຍຖາຣູເປນ ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ເມ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຖາຣູປສ຺ສ ຘມ຺ເມ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາໂທ ໂຫຕິ – ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຠຄວຕາ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ວິຎ຺ຎູຫີຕິ.

‘‘ຍຖາຣູເປນ ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ເຆ ອປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຖາຣູປສ຺ສ ສງ຺ເຆ ອປ຺ປສາໂທ ນ ໂຫຕິ. ຍຖາຣູເປນ ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ເຆ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຖາຣູປສ຺ສ ສງ຺ເຆ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາໂທ ໂຫຕິ – ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ…ເປ… ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາຕິ.

‘‘ຍຖາຣູເປນ ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ທຸສ຺ສີລ຺ເຍນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຖາຣູປສ຺ສ ທຸສ຺ສີລ຺ຍໍ ນ ໂຫຕິ. ຍຖາຣູເປຫິ ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຖາຣູປານິ ອຣິຍກນ຺ຕານິ ສີລານິ ໂຫນ຺ຕິ ອຂຓ຺ຑານິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິການິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຈຕຸນ຺ນໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຘມ຺ມານໍ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ເອວມຍໍ ປຊາ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກຕາ ໂສຕາປນ຺ນາ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ທຸຄ຺ຄຕິຠຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໑໐. ‘‘ຈຕູຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍສາວໂກ ສພ຺ພທຸຄ຺ຄຕິຠຍໍ ສມຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍສາວໂກ ສພ຺ພທຸຄ຺ຄຕິຠຍໍ ສມຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕຠຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໑໑. ‘‘ຈຕູຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍສາວໂກ ສພ຺ພທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕຠຍໍ ສມຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍສາວໂກ ສພ຺ພທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕຠຍໍ ສມຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ປຐມມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໑໒. ‘‘ເຍ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຸກມ຺ເປຍ຺ຍາຖ, ເຍ ຈ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸໍ – ມິຕ຺ຕາ ວາ ອມຈ຺ຈາ ວາ ຎາຕີ ວາ ສາໂລຫິຕາ ວາ – ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕູສຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄສຸ ສມາທເປຕພ຺ພາ, ນິເວເສຕພ຺ພາ, ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ. ກຕເມສຸ ຈຕູສຸ? ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທ ສມາທເປຕພ຺ພາ, ນິເວເສຕພ຺ພາ, ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕສຸ ສີເລສຸ ສມາທເປຕພ຺ພາ, ນິເວເສຕພ຺ພາ, ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ ອຂຓ຺ເຑສຸ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ. ເຍ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຸກມ຺ເປຍ຺ຍາຖ, ເຍ ຈ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸໍ – ມິຕ຺ຕາ ວາ ອມຈ຺ຈາ ວາ ຎາຕີ ວາ ສາໂລຫິຕາ ວາ – ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມສຸ ຈຕູສຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄສຸ ສມາທເປຕພ຺ພາ, ນິເວເສຕພ຺ພາ, ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ທຸຕິຍມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໑໓. ‘‘ເຍ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຸກມ຺ເປຍ຺ຍາຖ, ເຍ ຈ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸໍ – ມິຕ຺ຕາ ວາ ອມຈ຺ຈາ ວາ ຎາຕີ ວາ ສາໂລຫິຕາ ວາ – ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕູສຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄສຸ ສມາທເປຕພ຺ພາ, ນິເວເສຕພ຺ພາ, ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ. ກຕເມສຸ ຈຕູສຸ? ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທ ສມາທເປຕພ຺ພາ, ນິເວເສຕພ຺ພາ, ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ’’ຕິ.

‘‘ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ – ປຖວີຘາຕຸຍາ, ອາໂປຘາຕຸຍາ, ເຕໂຊຘາຕຸຍາ, ວາໂຍຘາຕຸຍາ – ນ ຕ຺ເວວ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ສິຍາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣິທໍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ – ໂສ ວຕ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍສາວໂກ ນິຣຍໍ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໍ ວາ ເປຕ຺ຕິວິສຍໍ ວາ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ‘‘ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕສຸ ສີເລສຸ ສມາທເປຕພ຺ພາ, ນິເວເສຕພ຺ພາ, ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ ອຂຓ຺ເຑສຸ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກສຸ. ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ – ປຖວີຘາຕຸຍາ, ອາໂປຘາຕຸຍາ, ເຕໂຊຘາຕຸຍາ, ວາໂຍຘາຕຸຍາ – ນ ຕ຺ເວວ ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ສິຍາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣິທໍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ – ໂສ ວຕ ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍສາວໂກ ນິຣຍໍ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໍ ວາ ເປຕ຺ຕິວິສຍໍ ວາ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເຍ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຸກມ຺ເປຍ຺ຍາຖ, ເຍ ຈ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸໍ – ມິຕ຺ຕາ ວາ ອມຈ຺ຈາ ວາ ຎາຕີ ວາ ສາໂລຫິຕາ ວາ – ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມສຸ ຈຕູສຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄສຸ ສມາທເປຕພ຺ພາ, ນິເວເສຕພ຺ພາ, ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ປຐມເທວຈາຣິກສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໑໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວ – ເຊຕວເນ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ເທເວສຸ ຕາວຕິໍເສສຸ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຕາວຕິໍສກາຍິກາ ເທວຕາໂຍ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ຕາ ເທວຕາໂຍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສາຘຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສາຘຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ສາຘຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສາຘຸ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ທຸຕິຍເທວຈາຣິກສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໑໕. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວ – ເຊຕວເນ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ເທເວສຸ ຕາວຕິໍເສສຸ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຕາວຕິໍສກາຍິກາ ເທວຕາໂຍ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ຕາ ເທວຕາໂຍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສາຘຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນາ. ສາຘຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນາ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນາ. ສາຘຸ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນາ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ຕຕິຍເທວຈາຣິກສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໑໖. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວ – ເຊຕວເນ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ເທເວສຸ ຕາວຕິໍເສສຸ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຕາວຕິໍສກາຍິກາ ເທວຕາໂຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ຕາ ເທວຕາໂຍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສາຘຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ໂສຕາປນ຺ນາ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ. ສາຘຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ໂສຕາປນ຺ນາ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ໂຂ, ມາຣິສ, ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ມາຣິສ, ເອວມຍໍ ປຊາ ໂສຕາປນ຺ນາ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ. ສາຘຸ ໂຂ, ມາຣິສ, ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນໍ ໂຫຕິ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄມນເຫຕຸ ໂຂ, ມາຣິສ, ເອວມຍໍ ປຊາ ໂສຕາປນ຺ນາ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’’ຕິ. ທສມໍ.

ຣາຊກາຣາມວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ສຫສ຺ສພ຺ຣາຫ຺ມຓານນ຺ທ, ທຸຄ຺ຄຕິ ອປເຣ ທຸເວ;

ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈາ ທຸເວ ວຸຕ຺ຕາ, ຕໂຍ ຈ ເທວຈາຣິກາຕິ.