໓. ທີຆາວຸອຸປາສກສຸຕ຺ຕໍ

໙໙໙. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ທີຆາວຸ ອຸປາສໂກ ອາພາຘິໂກ ໂຫຕິ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ອຖ ໂຂ ທີຆາວຸ ອຸປາສໂກ ປິຕຣໍ ໂຊຕິກໍ ຄຫປຕິໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ຄຫປຕິ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມມ ວຈເນນ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທ – ‘ທີຆາວຸ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປາສໂກ ອາພາຘິໂກ ໂຫຕິ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ໂສ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ວເທຫິ – ‘ສາຘຸ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ເຍນ ທີຆາວຸສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຕາຕາ’’ຕິ ໂຂ ໂຊຕິໂກ ຄຫປຕິ ທີຆາວຸສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂຊຕິໂກ ຄຫປຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ທີຆາວຸ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປາສໂກ ອາພາຘິໂກ ໂຫຕິ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ໂສ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕິ. ເອວຎ຺ຈ ວເທຕິ – ‘ສາຘຸ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ເຍນ ທີຆາວຸສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ທີຆາວຸສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ທີຆາວຸໍ ອຸປາສກໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈິ ເຕ, ທີຆາວຸ, ຂມນີຍໍ, ກຈ຺ຈິ ຍາປນີຍໍ? ກຈ຺ຈິ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ, ໂນ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕິ; ປຏິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂນ ອຠິກ຺ກໂມ’’ຕິ? ‘‘ນ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຂມນີຍໍ, ນ ຍາປນີຍໍ. ພາຬ຺ຫາ ເມ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ; ອຠິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກໂມ’’ຕິ. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ ເຕ, ທີຆາວຸ, ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠວິສ຺ສາມິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນ ສຸຄໂຕ ໂລກວິທູ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ປຸຣິສທມ຺ມສາຣຖິ ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠວິສ຺ສາມິ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ’. ເອວຎ຺ຫິ ເຕ, ທີຆາວຸ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຍານິມານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ຈຕ຺ຕາຣິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄານິ ເທສິຕານິ, ສໍວິຊ຺ຊນ຺ເຕ ເຕ ຘມ຺ມາ ມຍິ, ອຫຎ຺ຈ ເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສນ຺ທິສ຺ສາມິ. ອຫຎ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຂຓ຺ເຑຫິ…ເປ… ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫີ’’ຕິ. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ ຕ຺ວໍ, ທີຆາວຸ, ອິເມສຸ ຈຕູສຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ຉ ວິຊ຺ຊາຠາຄິເຍ ຘມ຺ເມ ອຸຕ຺ຕຣິ ຠາເວຍ຺ຍາສິ. ອິຘ ຕ຺ວໍ, ທີຆາວຸ, ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣາຫິ, ອນິຈ຺ເຈ ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎີ, ທຸກ຺ເຂ ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎີ ປຫານສຎ຺ຎີ ວິຣາຄສຎ຺ຎີ ນິໂຣຘສຎ຺ຎີຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ເຕ, ທີຆາວຸ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ເຍເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ຉ ວິຊ຺ຊາຠາຄິຍາ ຘມ຺ມາ ເທສິຕາ, ສໍວິຊ຺ຊນ຺ເຕ ເຕ ຘມ຺ມາ ມຍິ, ອຫຎ຺ຈ ເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສນ຺ທິສ຺ສາມິ. ອຫຎ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣາມິ, ອນິຈ຺ເຈ ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎີ, ທຸກ຺ເຂ ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎີ ປຫານສຎ຺ຎີ ວິຣາຄສຎ຺ຎີ ນິໂຣຘສຎ຺ຎີ. ອປິ ຈ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ມາ ເຫວາຍໍ ໂຊຕິໂກ ຄຫປຕິ ມມຈ຺ຈເຍນ ວິຆາຕໍ ອາປຊ຺ຊີ’’’ຕິ [ອາປຊ຺ຊຕິ (ກ.)]. ‘‘ມາ ຕ຺ວໍ, ຕາຕ ທີຆາວຸ, ເອວໍ ມນສາກາສິ. ອິງ຺ຆ ຕ຺ວໍ, ຕາຕ ທີຆາວຸ, ຍເທວ ເຕ ຠຄວາ ອາຫ, ຕເທວ ຕ຺ວໍ ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຫີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ທີຆາວຸໍ ອຸປາສກໍ ອິມິນາ ໂອວາເທນ ໂອວທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ທີຆາວຸ ອຸປາສໂກ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາລມກາສິ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ໂຍ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ທີຆາວຸ ນາມ ອຸປາສໂກ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ໂອວາເທນ ໂອວທິໂຕ ໂສ ກາລງ຺ກໂຕ. ຕສ຺ສ ກາ ຄຕິ, ໂກ ອຠິສມ຺ປຣາໂຍ’’ຕິ? ‘‘ປຓ຺ຑິໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ທີຆາວຸ ອຸປາສໂກ, ປຈ຺ຈປາທິ [ອໂຫສິ ສຈ຺ຈວາທີ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ຘມ຺ມສ຺ສານຸຘມ຺ມໍ, ນ ຈ ມໍ ຘມ຺ມາຘິກຣຓໍ [ນ ຈ ຘມ຺ມາຘິກຣຓໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ວິເຫເສສິ [ວິເຫເຐສິ (ອິຕິປິ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ)]. ທີຆາວຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາສໂກ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.