໙. ກຸລສຸຕ຺ຕໍ

໓໖໑. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ໂກສເລສຸ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ເຍນ ນາຬນ຺ທາ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ນາຬນ຺ທາຍໍ ວິຫຣຕິ ປາວາຣິກມ຺ພວເນ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ນາຬນ຺ທາ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂາ ໂຫຕິ ທ຺ວີຫິຕິກາ ເສຕຏ຺ຐິກາ ສລາກາວຸຕ຺ຕາ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ ນາຬນ຺ທາຍໍ ປຏິວສຕິ ມຫຕິຍາ ນິຄຓ຺ຐປຣິສາຍ ສທ຺ຘິໍ. ອຖ ໂຂ ອສິພນ຺ຘກປຸຕ຺ໂຕ ຄາມຓິ ນິຄຓ຺ຐສາວໂກ ເຍນ ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ນິຄຓ຺ຐໍ ນາຏປຸຕ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອສິພນ຺ຘກປຸຕ຺ຕໍ ຄາມຓິໍ ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ຄາມຓິ, ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ວາທໍ ອາໂຣເປຫິ. ເອວໍ ເຕ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉິສ຺ສຕິ – ‘ອສິພນ຺ຘກປຸຕ຺ເຕນ ຄາມຓິນາ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ເອວໍມຫິທ຺ຘິກສ຺ສ ເອວໍມຫານຸຠາວສ຺ສ ວາໂທ ອາໂຣປິໂຕ’’’ຕິ.

‘‘ກຖໍ ປນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ເອວໍມຫິທ຺ຘິກສ຺ສ ເອວໍມຫານຸຠາວສ຺ສ ວາທໍ ອາໂຣເປສ຺ສາມີ’’ຕິ? ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ຄາມຓິ, ເຍນ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ເອວໍ ວເທຫິ – ‘ນນຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອເນກປຣິຍາເຍນ ກຸລານໍ ອນຸທ຺ທຍໍ [ອນຸທຍໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ວຓ຺ເຓຕິ, ອນຸຣກ຺ຂໍ ວຓ຺ເຓຕິ, ອນຸກມ຺ປໍ ວຓ຺ເຓຕີ’ຕິ? ສເຈ ໂຂ, ຄາມຓິ, ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ເອວໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ເອວໍ, ຄາມຓິ, ຕຖາຄໂຕ ອເນກປຣິຍາເຍນ ກຸລານໍ ອນຸທ຺ທຍໍ ວຓ຺ເຓຕິ, ອນຸຣກ຺ຂໍ ວຓ຺ເຓຕິ, ອນຸກມ຺ປໍ ວຓ຺ເຓຕີ’ຕິ, ຕເມນໍ ຕ຺ວໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍາສິ – ‘ອຖ ກິຎ຺ຈຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂ ທ຺ວີຫິຕິເກ ເສຕຏ຺ຐິເກ ສລາກາວຸຕ຺ເຕ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ຈາຣິກໍ ຈຣຕິ? ອຸຈ຺ເຉທາຍ ຠຄວາ ກຸລານໍ ປຏິປນ຺ໂນ, ອນຍາຍ ຠຄວາ ກຸລານໍ ປຏິປນ຺ໂນ, ອຸປຆາຕາຍ ຠຄວາ ກຸລານໍ ປຏິປນ຺ໂນ’ຕິ! ອິມໍ ໂຂ ເຕ, ຄາມຓິ, ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ອຸຠໂຕໂກຏິກໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ເນວ ສກ຺ຂຕິ [ສກ຺ຂິຕິ (ສີ.) ມ. ນິ. ໒.໘໓] ອຸຄ຺ຄິລິຕຸໍ, ເນວ ສກ຺ຂຕິ ໂອຄິລິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອສິພນ຺ຘກປຸຕ຺ໂຕ ຄາມຓິ ນິຄຓ຺ຐສ຺ສ ນາຏປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ນິຄຓ຺ຐໍ ນາຏປຸຕ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອສິພນ຺ຘກປຸຕ຺ໂຕ ຄາມຓິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ນນຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອເນກປຣິຍາເຍນ ກຸລານໍ ອນຸທ຺ທຍໍ ວຓ຺ເຓຕິ, ອນຸຣກ຺ຂໍ ວຓ຺ເຓຕິ, ອນຸກມ຺ປໍ ວຓ຺ເຓຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຄາມຓິ, ຕຖາຄໂຕ ອເນກປຣິຍາເຍນ ກຸລານໍ ອນຸທ຺ທຍໍ ວຓ຺ເຓຕິ, ອນຸຣກ຺ຂໍ ວຓ຺ເຓຕິ, ອນຸກມ຺ປໍ ວຓ຺ເຓຕີ’’ຕິ. ‘‘ອຖ ກິຎ຺ຈຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂ ທ຺ວີຫິຕິເກ ເສຕຏ຺ຐິເກ ສລາກາວຸຕ຺ເຕ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ຈາຣິກໍ ຈຣຕິ? ອຸຈ຺ເຉທາຍ ຠຄວາ ກຸລານໍ ປຏິປນ຺ໂນ, ອນຍາຍ ຠຄວາ ກຸລານໍ ປຏິປນ຺ໂນ, ອຸປຆາຕາຍ ຠຄວາ ກຸລານໍ ປຏິປນ຺ໂນ’’ຕິ. ‘‘ອິໂຕ ໂສ, ຄາມຓິ, ເອກນວຸຕິກປ຺ເປ [ເອກນວຸໂຕ ກປ຺ໂປ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ເອກນວຸຕິກປ຺ໂປ (ປີ.)] ຍມຫໍ ອນຸສ຺ສຣາມິ, ນາຠິຊານາມິ ກິຎ຺ຈິ ກຸລໍ ປກ຺ກຠິກ຺ຂານຸປ຺ປທານມຕ຺ເຕນ ອຸປຫຕປຸພ຺ພໍ. ອຖ ໂຂ ຍານິ ຕານິ ກຸລານິ ອຑ຺ຒານິ ມຫທ຺ຘນານິ ມຫາໂຠຄານິ ປຫູຕຊາຕຣູປຣຊຕານິ ປຫູຕວິຕ຺ຕູປກຣຓານິ ປຫູຕຘນຘຎ຺ຎານິ, ສພ຺ພານິ ຕານິ ທານສມ຺ຠູຕານິ ເຈວ ສຈ຺ຈສມ຺ຠູຕານິ ຈ ສາມຎ຺ຎສມ຺ຠູຕານິ ຈ. ອຏ຺ຐ ໂຂ, ຄາມຓິ, ເຫຕູ, ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈຍາ ກຸລານໍ ອຸປຆາຕາຍ. ຣາຊໂຕ ວາ ກຸລານິ ອຸປຆາຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ໂຈຣໂຕ ວາ ກຸລານິ ອຸປຆາຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຄ຺ຄິໂຕ ວາ ກຸລານິ ອຸປຆາຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຸທກໂຕ ວາ ກຸລານິ ອຸປຆາຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນິຫິຕໍ ວາ ຐານາ ວິຄຈ຺ຉຕິ [ນິຫິຕໍ ວາ ນາຘິຄຈ຺ຉນ຺ຕິ (ສີ. ປີ.)], ທຸປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ວາ ກມ຺ມນ຺ຕາ ວິປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ກຸເລ ວາ ກຸລງ຺ຄາໂຣຕິ [ກຸລານໍ ວາ ກຸລງ຺ຄາໂຣ (ສີ.)] ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ໂຍ ເຕ ໂຠເຄ ວິກິຣຕິ ວິຘມຕິ ວິທ຺ຘໍເສຕິ, ອນິຈ຺ຈຕາເຍ ອຏ຺ຐມີຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຄາມຓິ, ອຏ຺ຐ ເຫຕູ, ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈຍາ ກຸລານໍ ອຸປຆາຕາຍ. ອິເມສຸ ໂຂ, ຄາມຓິ, ອຏ຺ຐສຸ ເຫຕູສຸ, ອຏ຺ຐສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ສໍວິຊ຺ຊມາເນສຸ ໂຍ ມໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຸຈ຺ເຉທາຍ ຠຄວາ ກຸລານໍ ປຏິປນ຺ໂນ, ອນຍາຍ ຠຄວາ ກຸລານໍ ປຏິປນ຺ໂນ, ອຸປຆາຕາຍ ຠຄວາ ກຸລານໍ ປຏິປນ຺ໂນ’ຕິ, ຕໍ, ຄາມຓິ, ວາຈໍ ອປ຺ປຫາຍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອປ຺ປຫາຍ ຕໍ ທິຏ຺ຐິໍ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອສິພນ຺ຘກປຸຕ຺ໂຕ ຄາມຓິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອຸປາສກໍ ມໍ ຠຄວາ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ນວມໍ.