໒. ປຐມອິສິທຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໓໔໔. ເອກໍ ສມຍໍ ສມ຺ພຫຸລາ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ມຈ຺ຉິກາສຓ຺ເຑ ວິຫຣນ຺ຕິ ອມ຺ພາຏກວເນ. ອຖ ໂຂ ຈິຕ຺ໂຕ ຄຫປຕິ ເຍນ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຈິຕ຺ໂຕ ຄຫປຕິ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຘິວາເສນ຺ຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ເຖຣາ ສ຺ວາຕນາຍ ຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອຘິວາເສສຸໍ ໂຂ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ. ອຖ ໂຂ ຈິຕ຺ໂຕ ຄຫປຕິ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຘິວາສນໍ ວິທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິໍສຸ.

ອຖ ໂຂ ຈິຕ຺ໂຕ ຄຫປຕິ ເຍນ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຈິຕ຺ໂຕ ຄຫປຕິ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຖຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ, ຠນ຺ເຕ ເຖຣ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ເຖໂຣ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຈິຕ຺ໂຕ ຄຫປຕິ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຖຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ, ຠນ຺ເຕ ເຖຣ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ’’ຕິ? ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເຖໂຣ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຈິຕ຺ໂຕ ຄຫປຕິ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຖຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ, ຠນ຺ເຕ ເຖຣ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ’’ຕິ? ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເຖໂຣ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ອິສິທຕ຺ໂຕ ຕສ຺ມິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ ສພ຺ພນວໂກ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອິສິທຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຖຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ພ຺ຍາກໂຣມຫໍ, ຠນ຺ເຕ ເຖຣ, ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຄຫປຕິໂນ ເອຕໍ ປຎ຺ຫ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ພ຺ຍາກໂຣຫິ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ ອິສິທຕ຺ຕ, ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຄຫປຕິໂນ ເອຕໍ ປຎ຺ຫ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອວຎ຺ຫິ ຕ຺ວໍ, ຄຫປຕິ, ປຸຈ຺ຉສິ – ‘ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຠນ຺ເຕ ເຖຣ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ, ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ’’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິທໍ ໂຂ, ຄຫປຕິ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ຈກ຺ຂຸຘາຕຸ, ຣູປຘາຕຸ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ…ເປ… ມໂນຘາຕຸ, ຘມ຺ມຘາຕຸ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ຄຫປຕິ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຈິຕ຺ໂຕ ຄຫປຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ອິສິທຕ຺ຕສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ປຓີເຕນ ຂາທນີເຍນ ໂຠຊນີເຍນ ສຫຕ຺ຖາ ສນ຺ຕປ຺ເປສິ ສມ຺ປວາເຣສິ. ອຖ ໂຂ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ຠຸຕ຺ຕາວິໂນ ໂອນີຕປຕ຺ຕປາຓິໂນ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກມິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເຖໂຣ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອິສິທຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘຸ ໂຂ ຕໍ, ອາວຸໂສ ອິສິທຕ຺ຕ, ເອໂສ ປຎ຺ໂຫ ປຏິຠາສິ, ເນໂສ ປຎ຺ໂຫ ມໍ ປຏິຠາສິ. ເຕນຫາວຸໂສ ອິສິທຕ຺ຕ, ຍທາ ອຎ຺ຎຖາປິ [ຍທາ ອຎ຺ຎທາປິ (ສີ. ປີ.) ອຎ຺ຎທາປິ (?)] ເອວຣູໂປ ປຎ຺ໂຫ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຕຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິຠາເສຍ຺ຍາ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.