໓. ອຏ຺ຐສຕປຣິຍາຍວຄ຺ໂຄ

໑. ສີວກສຸຕ຺ຕໍ

໒໖໙. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ໂມຬິຍສີວໂກ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂມຬິຍສີວໂກ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສນ຺ຕິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ຍໍ ກິຎ຺ຈາຍໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ປຏິສໍເວເທຕິ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ສພ຺ພໍ ຕໍ ປຸພ຺ເພກຕເຫຕູ’ຕິ. ອິຘ [ອິຘ ປນ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ຠວໍ ໂຄຕໂມ ກິມາຫາ’’ຕິ?

‘‘ປິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານິປິ ໂຂ, ສີວກ, ອິເຘກຈ຺ຈານິ ເວທຍິຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສາມມ຺ປິ ໂຂ ເອຕໍ, ສີວກ, ເວທິຕພ຺ພໍ [ເອວໍ ເວທິຕພ຺ພໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ຍຖາ ປິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານິປິ ອິເຘກຈ຺ຈານິ ເວທຍິຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ໂລກສ຺ສປິ ໂຂ ເອຕໍ, ສີວກ, ສຈ຺ຈສມ຺ມຕໍ ຍຖາ ປິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານິປິ ອິເຘກຈ຺ຈານິ ເວທຍິຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຣ, ສີວກ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ຍໍ ກິຎ຺ຈາຍໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ປຏິສໍເວເທຕິ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ສພ຺ພໍ ຕໍ ປຸພ຺ເພກຕເຫຕູ’ຕິ. ຍຎ຺ຈ ສາມໍ ຎາຕໍ ຕຎ຺ຈ ອຕິຘາວນ຺ຕິ, ຍຎ຺ຈ ໂລເກ ສຈ຺ຈສມ຺ມຕໍ ຕຎ຺ຈ ອຕິຘາວນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ມິຈ຺ຉາຕິ ວທາມິ.

‘‘ເສມ຺ຫສມຸຏ຺ຐານານິປິ ໂຂ, ສີວກ…ເປ… ວາຕສມຸຏ຺ຐານານິປິ ໂຂ, ສີວກ…ເປ… ສນ຺ນິປາຕິການິປິ ໂຂ, ສີວກ…ເປ… ອຸຕຸປຣິຓາມຊານິປິ ໂຂ, ສີວກ…ເປ… ວິສມປຣິຫາຣຊານິປິ ໂຂ, ສີວກ…ເປ… ໂອປກ຺ກມິການິປິ ໂຂ, ສີວກ…ເປ… ກມ຺ມວິປາກຊານິປິ ໂຂ, ສີວກ, ອິເຘກຈ຺ຈານິ ເວທຍິຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສາມມ຺ປິ ໂຂ ເອຕໍ, ສີວກ, ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍຖາ ກມ຺ມວິປາກຊານິປິ ອິເຘກຈ຺ຈານິ ເວທຍິຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ໂລກສ຺ສປິ ໂຂ ເອຕໍ, ສີວກ, ສຈ຺ຈສມ຺ມຕໍ. ຍຖາ ກມ຺ມວິປາກຊານິປິ ອິເຘກຈ຺ຈານິ ເວທຍິຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຕຕ຺ຣ, ສີວກ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ຍໍ ກິຎ຺ຈາຍໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ປຏິສໍເວເທຕິ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ສພ຺ພໍ ຕໍ ປຸພ຺ເພກຕເຫຕູ’ຕິ. ຍຎ຺ຈ ສາມໍ ຎາຕໍ ຕຎ຺ຈ ອຕິຘາວນ຺ຕິ ຍຎ຺ຈ ໂລເກ ສຈ຺ຈສມ຺ມຕໍ ຕຎ຺ຈ ອຕິຘາວນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ມິຈ຺ຉາຕິ ວທາມີຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ໂມຬິຍສີວໂກ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ …ເປ… ອຸປາສກໍ ມໍ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ປິຕ຺ຕໍ ເສມ຺ຫຎ຺ຈ ວາໂຕ ຈ, ສນ຺ນິປາຕາ ອຸຕູນິ ຈ;

ວິສມໍ ໂອປກ຺ກມິກໍ, ກມ຺ມວິປາເກນ ອຏ຺ຐມີ’’ຕິ. ປຐມໍ;

໒. ອຏ຺ຐສຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໐. ‘‘ອຏ຺ຐສຕປຣິຍາຍໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຖ. ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐສຕປຣິຍາໂຍ, ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ? ທ຺ເວປິ ມຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາ ປຣິຍາເຍນ; ຕິສ຺ໂສປິ ມຍາ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາ ປຣິຍາເຍນ; ປຎ຺ຈປິ ມຍາ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາ ປຣິຍາເຍນ; ຉປິ ມຍາ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາ ປຣິຍາເຍນ; ອຏ຺ຐາຣສາປິ ມຍາ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາ ປຣິຍາເຍນ; ຉຕ຺ຕິໍສາປິ ມຍາ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາ ປຣິຍາເຍນ; ອຏ຺ຐສຕມ຺ປິ ມຍາ ເວທນາ ວຸຕ຺ຕາ ປຣິຍາເຍນ. ‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ເວທນາ? ກາຍິກາ ຈ ເຈຕສິກາ ຈ – ອິມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ເວທນາ. ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິສ຺ໂສ ເວທນາ? ສຸຂາ ເວທນາ, ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ – ອິມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິສ຺ໂສ ເວທນາ. ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ເວທນາ? ສຸຂິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ທຸກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ໂສມນສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ໂທມນສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ອຸເປກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍໍ – ອິມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ເວທນາ. ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ເວທນາ? ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ…ເປ… ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ – ອິມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ເວທນາ. ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐາຣສ ເວທນາ? ຉ ໂສມນສ຺ສູປວິຈາຣາ, ຉ ໂທມນສ຺ສູປວິຈາຣາ, ຉ ອຸເປກ຺ຂູປວິຈາຣາ – ອິມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐາຣສ ເວທນາ. ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຕ຺ຕິໍສ ເວທນາ? ຉ ເຄຫສິຕານິ [ເຄຫສ຺ສິຕານິ (ອຏ຺ຐ.)] ໂສມນສ຺ສານິ, ຉ ເນກ຺ຂມ຺ມສິຕານິ [ເນກ຺ຂມ຺ມສ຺ສິຕານິ (ອຏ຺ຐ.)] ໂສມນສ຺ສານິ, ຉ ເຄຫສິຕານິ ໂທມນສ຺ສານິ, ຉ ເນກ຺ຂມ຺ມສິຕານິ ໂທມນສ຺ສານິ, ຉ ເຄຫສິຕາ ອຸເປກ຺ຂາ, ຉ ເນກ຺ຂມ຺ມສິຕາ ອຸເປກ຺ຂາ – ອິມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຕ຺ຕິໍສ ເວທນາ. ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐສຕໍ ເວທນາ? ອຕີຕາ ຉຕ຺ຕິໍສ ເວທນາ, ອນາຄຕາ ຉຕ຺ຕິໍສ ເວທນາ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາ ຉຕ຺ຕິໍສ ເວທນາ – ອິມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐສຕໍ ເວທນາ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐສຕປຣິຍາໂຍ ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ອຎ຺ຎຕຣຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໑. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕມາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເວທນາ, ກຕໂມ ເວທນາສມຸທໂຍ, ກຕມາ ເວທນາສມຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ? ກຕໂມ ເວທນານິໂຣໂຘ, ກຕມາ ເວທນານິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ? ໂກ ເວທນາຍ ອສ຺ສາໂທ, ໂກ ອາທີນໂວ, ກິໍ ນິສ຺ສຣຓ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ຕິສ຺ໂສ ອິມາ, ຠິກ຺ຂຸ, ເວທນາ – ສຸຂາ ເວທນາ, ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ. ອິມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ເວທນາ. ຜສ຺ສສມຸທຍາ ເວທນາສມຸທໂຍ. ຕຓ຺ຫາ ເວທນາສມຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ. ຜສ຺ສນິໂຣຘາ ເວທນານິໂຣໂຘ. ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ເວທນານິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ. ຍໍ ເວທນໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສຸຂໍ ໂສມນສ຺ສໍ, ອຍໍ ເວທນາຍ ອສ຺ສາໂທ; ຍາ ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາ ທຸກ຺ຂາ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມາ, ອຍໍ ເວທນາຍ ອາທີນໂວ; ໂຍ ເວທນາຍ ຉນ຺ທຣາຄວິນໂຍ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານໍ, ອິທໍ ເວທນາຍ ນິສ຺ສຣຓ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ປຸພ຺ພສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໒. ‘‘ປຸພ຺ເພວ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ໂພຘາ ອນຠິສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ເສວ ສໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘ກຕມາ ນຸ ໂຂ ເວທນາ, ກຕໂມ ເວທນາສມຸທໂຍ, ກຕມາ ເວທນາສມຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ, ກຕໂມ ເວທນານິໂຣໂຘ, ກຕມາ ເວທນານິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ? ໂກ ເວທນາຍ ອສ຺ສາໂທ, ໂກ ອາທີນໂວ, ກິໍ ນິສ຺ສຣຓ’ນ຺ຕິ? ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ຕິສ຺ໂສ ອິມາ ເວທນາ – ສຸຂາ ເວທນາ, ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ. ອິມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ເວທນາ. ຜສ຺ສສມຸທຍາ ເວທນາສມຸທໂຍ. ຕຓ຺ຫາ ເວທນາສມຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ…ເປ… ໂຍ ເວທນາຍ ຉນ຺ທຣາຄວິນໂຍ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານໍ. ອິທໍ ເວທນາຍ ນິສ຺ສຣຓ’’’ນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ຎາຓສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໓. ‘‘‘ອິມາ ເວທນາ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ອຍໍ ເວທນາສມຸທໂຍ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ…ເປ… ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ອຍໍ ເວທນາສມຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ…ເປ… ‘ອຍໍ ເວທນານິໂຣໂຘ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ …ເປ… ‘ອຍໍ ເວທນານິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ…ເປ… ‘ອຍໍ ເວທນາຍ ອສ຺ສາໂທ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ…ເປ… ‘ອຍໍ ເວທນາຍ ອາທີນໂວ’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ…ເປ… ‘ອິທໍ ໂຂ ນິສ຺ສຣຓ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ສມ຺ພຫຸລຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໔. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກຕມາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເວທນາ, ກຕໂມ ເວທນາສມຸທໂຍ, ກຕມາ ເວທນາສມຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ? ກຕໂມ ເວທນານິໂຣໂຘ, ກຕມາ ເວທນານິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ? ໂກ ເວທນາຍ ອສ຺ສາໂທ, ໂກ ອາທີນໂວ, ກິໍ ນິສ຺ສຣຓ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ຕິສ຺ໂສ ອິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາ – ສຸຂາ ເວທນາ, ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ. ອິມາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາ. ຜສ຺ສສມຸທຍາ ເວທນາສມຸທໂຍ. ຕຓ຺ຫາ ເວທນາສມຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ. ຜສ຺ສນິໂຣຘາ…ເປ… ໂຍ ເວທນາຍ ຉນ຺ທຣາຄວິນໂຍ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານໍ. ອິທໍ ເວທນາຍ ນິສ຺ສຣຓ’’ນ຺ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ປຐມສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໕. ‘‘ຕິສ຺ໂສ ອິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາ. ກຕມາ ຕິສ຺ໂສ? ສຸຂາ ເວທນາ, ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອິມາສໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ເວທນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ. ນ ເມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມເຓສຸ ວາ ສມຓສມ຺ມຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມ຺ມຕາ, ນ ຈ ປນ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສາມຎ຺ຎຕ຺ຖໍ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຕ຺ຖໍ ວາ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕິ. ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອິມາສໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ເວທນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວໍ ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານນ຺ຕິ. ເຕ ໂຂ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມເຓສຸ ເຈວ ສມຓສມ຺ມຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມ຺ມຕາ. ເຕ ຈ ປນາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສາມຎ຺ຎຕ຺ຖຎ຺ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຕ຺ຖຎ຺ຈ, ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ທຸຕິຍສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໖. ‘‘ຕິສ຺ໂສ ອິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາ. ກຕມາ ຕິສ຺ໂສ? ສຸຂາ ເວທນາ, ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອິມາສໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ເວທນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ຕຕິຍສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໗. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ເວທນໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ເວທນາສມຸທຍໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ເວທນານິໂຣຘໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ເວທນານິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ສຸທ຺ຘິກສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໘. ‘‘ຕິສ຺ໂສ ອິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາ. ກຕມາ ຕິສ຺ໂສ? ສຸຂາ ເວທນາ, ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ – ອິມາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິສ຺ໂສ ເວທນາ’’ຕິ. ທສມໍ.

໑໑. ນິຣາມິສສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໙. ‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາມິສາ ປີຕິ, ອຕ຺ຖິ ນິຣາມິສາ ປີຕິ, ອຕ຺ຖິ ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕຣາ ປີຕິ; ອຕ຺ຖິ ສາມິສໍ ສຸຂໍ, ອຕ຺ຖິ ນິຣາມິສໍ ສຸຂໍ, ອຕ຺ຖິ ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕຣໍ ສຸຂໍ; ອຕ຺ຖິ ສາມິສາ ອຸເປກ຺ຂາ, ອຕ຺ຖິ ນິຣາມິສາ ອຸເປກ຺ຂາ, ອຕ຺ຖິ ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕຣາ ອຸເປກ຺ຂາ; ອຕ຺ຖິ ສາມິໂສ ວິໂມກ຺ໂຂ, ອຕ຺ຖິ ນິຣາມິໂສ ວິໂມກ຺ໂຂ, ອຕ຺ຖິ ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕໂຣ ວິໂມກ຺ໂຂ. ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາມິສາ ປີຕິ? ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາມຄຸຓາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ…ເປ… ກາຍວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ. ຍາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ປີຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາມິສາ ປີຕິ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ປີຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທນໍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວໍ ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ປີຕິ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕຣາ ປີຕິ? ຍາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂີຓາສວສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣາຄາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ, ໂທສາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ, ໂມຫາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ປີຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕຣາ ປີຕິ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາມິສໍ ສຸຂໍ? ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາມຄຸຓາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ…ເປ… ກາຍວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ. ຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສຸຂໍ ໂສມນສ຺ສໍ, ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາມິສໍ ສຸຂໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສໍ ສຸຂໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທນໍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວໍ ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ ອຸເປກ຺ຂໂກ ຈ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ຈ ສມ຺ປຊາໂນ ສຸຂຎ຺ຈ ກາເຍນ ປຏິສໍເວເທຕິ, ຍໍ ຕໍ ອຣິຍາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ – ‘ອຸເປກ຺ຂໂກ ສຕິມາ ສຸຂວິຫາຣີ’ຕິ ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສໍ ສຸຂໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕຣໍ ສຸຂໍ? ຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂີຓາສວສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣາຄາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ, ໂທສາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ, ໂມຫາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສຸຂໍ ໂສມນສ຺ສໍ, ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕຣໍ ສຸຂໍ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາມິສາ ອຸເປກ຺ຂາ? ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາມຄຸຓາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ…ເປ… ກາຍວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ. ຍາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຸເປກ຺ຂາ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາມິສາ ອຸເປກ຺ຂາ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ອຸເປກ຺ຂາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ, ປຸພ຺ເພວ ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ອຸເປກ຺ຂາສຕິປາຣິສຸທ຺ຘິໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ອຸເປກ຺ຂາ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕຣາ ອຸເປກ຺ຂາ? ຍາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂີຓາສວສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣາຄາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ, ໂທສາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ, ໂມຫາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຸເປກ຺ຂາ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕຣາ ອຸເປກ຺ຂາ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາມິໂສ ວິໂມກ຺ໂຂ? ຣູປປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິໂມກ຺ໂຂ ສາມິໂສ ວິໂມກ຺ໂຂ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິໂສ ວິໂມກ຺ໂຂ? ອຣູປປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິໂມກ຺ໂຂ ນິຣາມິໂສ ວິໂມກ຺ໂຂ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕໂຣ ວິໂມກ຺ໂຂ? ໂຍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂີຓາສວສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣາຄາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ, ໂທສາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ, ໂມຫາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິໂມກ຺ໂຂ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣາມິສາ ນິຣາມິສຕໂຣ ວິໂມກ຺ໂຂ’’ຕິ. ເອກາທສມໍ.

ອຏ຺ຐສຕປຣິຍາຍວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ສີວກອຏ຺ຐສຕໍ ຠິກ຺ຂຸ, ປຸພ຺ເພ ຎາຓຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸນາ;

ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຕີຓິ, ສຸທ຺ຘິກຎ຺ຈ ນິຣາມິສນ຺ຕິ.

ເວທນາສໍຍຸຕ຺ຕໍ ສມຕ຺ຕໍ.