໑. ເຂມາສຸຕ຺ຕໍ

໔໑໐. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເຂມາ ຠິກ຺ຂຸນີ ໂກສເລສຸ ຈາຣິກໍ ຈຣມານາ ອນ຺ຕຣາ ຈ ສາວຕ຺ຖິໍ ອນ຺ຕຣາ ຈ ສາເກຕໍ ໂຕຣຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວາສໍ ອຸປຄຕາ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ສາເກຕາ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ, ອນ຺ຕຣາ ຈ ສາເກຕໍ ອນ຺ຕຣາ ຈ ສາວຕ຺ຖິໍ ໂຕຣຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ເອກຣຕ຺ຕິວາສໍ ອຸປຄຈ຺ຉິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຸຣິສໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ໂຕຣຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ຕຖາຣູປໍ ສມຓໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ວາ ຊານ ຍມຫໍ ອຊ຺ຊ ປຍິຣຸປາເສຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ເທວາ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິສ຺ສ ໂກສລສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເກວລກປ຺ປໍ ໂຕຣຓວຕ຺ຖຸໍ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ໂຕ [ອນ຺ວາຫິຓ຺ຑນ຺ໂຕ (ສີ.)] ນາທ຺ທສ ຕຖາຣູປໍ ສມຓໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ວາ ຍໍ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ປຍິຣຸປາເສຍ຺ຍ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ເຂມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ໂຕຣຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວາສໍ ອຸປຄຕໍ. ທິສ຺ວານ ເຍນ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ປເສນທິໍ ໂກສລໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ນຕ຺ຖິ ໂຂ, ເທວ, ໂຕຣຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ຕຖາຣູໂປ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ຍໍ ເທໂວ ປຍິຣຸປາເສຍ຺ຍ. ອຕ຺ຖິ ຈ ໂຂ, ເທວ, ເຂມາ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນີ, ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາວິກາ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ. ຕສ຺ສາ ໂຂ ປນ ອຍ຺ຍາຍ ເອວໍ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄໂຕ – ‘ປຓ຺ຑິຕາ, ວິຍຕ຺ຕາ ເມຘາວິນີ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຈິຕ຺ຕກຖາ ກລ຺ຍາຓປຏິຠານາ’ຕິ. ຕໍ ເທໂວ ປຍິຣຸປາສຕູ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ເຍນ ເຂມາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຂມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ເຂມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອຍ຺ເຍ, ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ? ‘‘ອພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ ເອຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ – ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນຍ຺ເຍ, ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອພ຺ຍາກຕໍ ຠຄວຕາ – ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອຍ຺ເຍ, ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ? ‘‘ອພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ ເອຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ – ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນຍ຺ເຍ, ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ. ‘‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອພ຺ຍາກຕໍ ຠຄວຕາ – ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ.

‘‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອຍ຺ເຍ, ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ – ‘ອພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ ເອຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ – ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວເທສິ. ‘ກິໍ ປນຍ຺ເຍ, ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ອິຕິ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ – ‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອພ຺ຍາກຕໍ ຠຄວຕາ – ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວເທສິ. ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອຍ຺ເຍ, ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ອິຕິ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ – ‘ອພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ ເອຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ – ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວເທສິ. ‘ກິໍ ປນຍ຺ເຍ, ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ອິຕິ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ – ‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອພ຺ຍາກຕໍ ຠຄວຕາ – ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວເທສິ. ‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ອຍ຺ເຍ, ເຫຕຸ, ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ເຍເນຕໍ ອພ຺ຍາກຕໍ ຠຄວຕາ’’’ຕິ?

‘‘ເຕນ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ຕຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ. ຍຖາ ເຕ ຂເມຍ຺ຍ ຕຖາ ນໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຖິ ເຕ ໂກຈິ ຄຓໂກ ວາ ມຸທ຺ທິໂກ ວາ ສງ຺ຂາຍໂກ ວາ ໂຍ ປໂຫຕິ ຄງ຺ຄາຍ ວາລຸກໍ [ວາລິກໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຄເຓຕຸໍ – ເອຕ຺ຕກາ [ເອຕ຺ຕິກາ (ສີ.)] ວາລຸກາ ອິຕິ ວາ, ເອຕ຺ຕການິ ວາລຸກສຕານິ ອິຕິ ວາ, ເອຕ຺ຕການິ ວາລຸກສຫສ຺ສານິ ອິຕິ ວາ, ເອຕ຺ຕການິ ວາລຸກສຕສຫສ຺ສານິ ອິຕິ ວາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ອຍ຺ເຍ’’. ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ ເຕ ໂກຈິ ຄຓໂກ ວາ ມຸທ຺ທິໂກ ວາ ສງ຺ຂາຍໂກ ວາ ໂຍ ປໂຫຕິ ມຫາສມຸທ຺ເທ ອຸທກໍ ຄເຓຕຸໍ – ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫການິ ອິຕິ ວາ, ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫກສຕານິ ອິຕິ ວາ, ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫກສຫສ຺ສານິ ອິຕິ ວາ, ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫກສຕສຫສ຺ສານິ ອິຕິ ວາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ອຍ຺ເຍ’’. ‘‘ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ’’? ‘‘ມຫາຍ຺ເຍ, ສມຸທ຺ໂທ ຄມ຺ຠີໂຣ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາໂຫ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍນ ຣູເປ ຕຖາຄຕໍ ປຎ຺ຎາປຍມາໂນ ປຎ຺ຎາເປຍ຺ຍ ຕໍ ຣູປໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຫີນໍ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລໍ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕໍ ອນຠາວງ຺ກຕໍ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມໍ. ຣູປສງ຺ຂາຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຄມ຺ຠີໂຣ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາໂຫ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາສມຸທ຺ໂທ. ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ.

‘‘ຍາຍ ເວທນາຍ ຕຖາຄຕໍ ປຎ຺ຎາປຍມາໂນ ປຎ຺ຎາເປຍ຺ຍ, ສາ ເວທນາ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຫີນາ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລາ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຠາວງ຺ກຕາ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມາ. ເວທນາສງ຺ຂາຍວິມຸຕ຺ໂຕ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຄມ຺ຠີໂຣ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາໂຫ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາສມຸທ຺ໂທ. ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ.

‘‘ຍາຍ ສຎ຺ຎາ ຕຖາຄຕໍ…ເປ… ເຍຫິ ສງ຺ຂາເຣຫິ ຕຖາຄຕໍ ປຎ຺ຎາປຍມາໂນ ປຎ຺ຎາເປຍ຺ຍ, ເຕ ສງ຺ຂາຣາ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຫີນາ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລາ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຠາວງ຺ກຕາ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມາ. ສງ຺ຂາຣສງ຺ຂາຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຄມ຺ຠີໂຣ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາໂຫ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາສມຸທ຺ໂທ. ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ.

‘‘ເຍນ ວິຎ຺ຎາເຓ ຕຖາຄຕໍ ປຎ຺ຎາປຍມາໂນ ປຎ຺ຎາເປຍ຺ຍ ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຫີນໍ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລໍ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕໍ ອນຠາວງ຺ກຕໍ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມໍ. ວິຎ຺ຎາຓສງ຺ຂາຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຄມ຺ຠີໂຣ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາໂຫ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາສມຸທ຺ໂທ. ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ເຂມາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເຂມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອປເຣນ ສມເຍນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ? ‘‘ອພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ ເອຕໍ, ມຫາຣາຊ, ມຍາ – ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອພ຺ຍາກຕໍ ມຍາ – ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ? ‘‘ອພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ ເອຕໍ, ມຫາຣາຊ, ມຍາ – ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອພ຺ຍາກຕໍ ມຍາ – ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘ອພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ ເອຕໍ, ມຫາຣາຊ, ມຍາ – ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວເທສິ…ເປ…. ‘‘‘ກິໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ – ‘‘‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອພ຺ຍາກຕໍ ມຍາ – ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວເທສິ. ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເຫຕຸ, ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍເນຕໍ ອພ຺ຍາກຕໍ ຠຄວຕາ’’ຕິ?

‘‘ເຕນ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ຕຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ. ຍຖາ ເຕ ຂເມຍ຺ຍ ຕຖາ ນໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຖິ ເຕ ໂກຈິ ຄຓໂກ ວາ ມຸທ຺ທິໂກ ວາ ສງ຺ຂາຍໂກ ວາ ໂຍ ປໂຫຕິ ຄງ຺ຄາຍ ວາລຸກໍ ຄເຓຕຸໍ – ເອຕ຺ຕກາ ວາລຸກາ ອິຕິ ວາ…ເປ… ເອຕ຺ຕການິ ວາລຸກສຕສຫສ຺ສານິ ອິຕິ ວາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ ເຕ ໂກຈິ ຄຓໂກ ວາ ມຸທ຺ທິໂກ ວາ ສງ຺ຂາຍໂກ ວາ ໂຍ ປໂຫຕິ ມຫາສມຸທ຺ເທ ອຸທກໍ ຄເຓຕຸໍ – ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫການິ ອິຕິ ວາ…ເປ… ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫກສຕສຫສ຺ສານິ ອິຕິ ວາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ’’? ‘‘ມຫາ, ຠນ຺ເຕ, ສມຸທ຺ໂທ ຄມ຺ຠີໂຣ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາໂຫ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍນ ຣູເປນ ຕຖາຄຕໍ ປຎ຺ຎາປຍມາໂນ ປຎ຺ຎາເປຍ຺ຍ, ຕໍ ຣູປໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຫີນໍ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລໍ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕໍ ອນຠາວງ຺ກຕໍ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມໍ. ຣູປສງ຺ຂາຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຄມ຺ຠີໂຣ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາໂຫ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາສມຸທ຺ໂທ. ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ…ເປ… ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ. ຍາຍ ເວທນາຍ…ເປ… ຍາຍ ສຎ຺ຎາຍ…ເປ… ເຍຫິ ສງ຺ຂາເຣຫິ…ເປ…’’.

‘‘ເຍນ ວິຎ຺ຎາເຓນ ຕຖາຄຕໍ ປຎ຺ຎາປຍມາໂນ ປຎ຺ຎາເປຍ຺ຍ, ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຫີນໍ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລໍ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕໍ ອນຠາວງ຺ກຕໍ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມໍ. ວິຎ຺ຎາຓສງ຺ຂາຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຄມ຺ຠີໂຣ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາໂຫ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາສມຸທ຺ໂທ. ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕິ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ ນ ອຸເປຕີ’’ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ສຕ຺ຖຸ ເຈວ [ສຕ຺ຖຸໂນ ເຈວ (ສີ.)] ສາວິກາຍ ຈ ອຕ຺ເຖນ ອຕ຺ໂຖ ພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສໍສນ຺ທິສ຺ສຕິ, ສເມສ຺ສຕິ, ນ ວິໂຣຘຍິສ຺ສຕິ [ວິຫາຍິສ຺ສຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.), ວິຄາຍິສ຺ສຕິ (ກ.)] ຍທິທໍ ອຄ຺ຄປທສ຺ມິໍ. ເອກມິທາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມຍໍ ເຂມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອປຸຈ຺ຉິໍ. ສາປິ ເມ ອຍ຺ຍາ ເອເຕຫິ ປເທຫິ ເອເຕຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກາສິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຠຄວາ. ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ສຕ຺ຖຸ ເຈວ ສາວິກາຍ ຈ ອຕ຺ເຖນ ອຕ຺ໂຖ ພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສໍສນ຺ທິສ຺ສຕິ, ສເມສ຺ສຕິ, ນ ວິໂຣຘຍິສ຺ສຕິ ຍທິທໍ ອຄ຺ຄປທສ຺ມິໍ. ຫນ຺ທ ທານິ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຄຈ຺ຉາມ. ພຫຸກິຈ຺ຈາ ມຍໍ ພຫຸກຣຓີຍາ’’ຕິ. ‘‘ຍສ຺ສ ທານິ ຕ຺ວໍ, ມຫາຣາຊ, ກາລໍ ມຎ຺ຎສີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມີຕິ. ປຐມໍ.