໖. ອວສ຺ສຸຕປຣິຍາຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໓. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນິຄ຺ໂຣຘາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ກາປິລວຕ຺ຖວານໍ ສກ຺ຍານໍ ນວໍ ສນ຺ຖາຄາຣໍ [ສນ຺ຘາຄາຣໍ (ກ.)] ອຈິຣກາຣິຕໍ ໂຫຕິ ອນຊ຺ຌາວຸຏ຺ຐໍ [ອນຊ຺ຌາວຸຕ຺ຖໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເກນຈິ ວາ ມນຸສ຺ສຠູເຕນ. ອຖ ໂຂ ກາປິລວຕ຺ຖວາ ສກ຺ຍາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ກາປິລວຕ຺ຖວາ ສກ຺ຍາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ກາປິລວຕ຺ຖວານໍ ສກ຺ຍານໍ ນວໍ ສນ຺ຖາຄາຣໍ ອຈິຣກາຣິຕໍ [ອຈິຣກາຣິຕໍ ໂຫຕິ (ກ.)] ອນຊ຺ຌາວຸຏ຺ຐໍ ສມເຓນ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ວາ ເກນຈິ ວາ ມນຸສ຺ສຠູເຕນ. ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ປຐມໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕຸ. ຠຄວຕາ ປຐມໍ ປຣິຠຸຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຉາ ກາປິລວຕ຺ຖວາ ສກ຺ຍາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕທສ຺ສ ກາປິລວຕ຺ຖວານໍ ສກ຺ຍານໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍາ’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ.

ອຖ ໂຂ ກາປິລວຕ຺ຖວາ ສກ຺ຍາ ຠຄວໂຕ ອຘິວາສນໍ ວິທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ເຍນ ນວໍ ສນ຺ຖາຄາຣໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສພ຺ພສນ຺ຖຣິໍ [ສພ຺ພສນ຺ຖຣິໍ ສນ຺ຖຕໍ (ກ.)] ສນ຺ຖາຄາຣໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອາສນານິ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ອຸທກມຓິກໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ເຕລປ຺ປທີປໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ສພ຺ພສນ຺ຖຣິສນ຺ຖຕໍ [ສພ຺ພສນ຺ຖຣິໍ ສນ຺ຖຕໍ (ສີ. ປີ. ກ.)], ຠນ຺ເຕ, ສນ຺ຖາຄາຣໍ, ອາສນານິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ, ອຸທກມຓິໂກ ປຕິຏ຺ຐາປິໂຕ, ເຕລປ຺ປທີໂປ ອາໂຣປິໂຕ. ຍສ຺ສ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ກາລໍ ມຎ຺ຎຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ເຍນ ນວໍ ສນ຺ຖາຄາຣໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປາເທ ປກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ສນ຺ຖາຄາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມຊ຺ຌິມໍ ຖມ຺ຠໍ ນິສ຺ສາຍ ປຸຣຕ຺ຖາຠິມຸໂຂ ນິສີທິ. ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆປິ ໂຂ ປາເທ ປກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ສນ຺ຖາຄາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉິມໍ ຠິຕ຺ຕິໍ ນິສ຺ສາຍ ປຸຣຕ຺ຖາຠິມຸໂຂ ນິສີທິ ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ. ກາປິລວຕ຺ຖວາ ສກ຺ຍາ ປາເທ ປກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ສນ຺ຖາຄາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ປຸຣຕ຺ຖິມໍ ຠິຕ຺ຕິໍ ນິສ຺ສາຍ ປຈ຺ຉິມາຠິມຸຂາ ນິສີທິໍສຸ ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ກາປິລວຕ຺ຖເວ ສກ຺ເຍ ພຫຸເທວ ຣຕ຺ຕິໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສມາທເປຕ຺ວາ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາ ສມ຺ປຫໍເສຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊສິ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕາ ໂຂ, ໂຄຕມາ, ຣຕ຺ຕິ. ຍສ຺ສ ທານິ ກາລໍ ມຎ຺ຎຖາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ກາປິລວຕ຺ຖວາ ສກ຺ຍາ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກມິໍສຸ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ເຕສຸ ກາປິລວຕ຺ຖເວສຸ ສກ຺ເຍສຸ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ວິຄຕຖິນມິທ຺ໂຘ ໂຂ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ. ປຏິຠາຕຸ ຕໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມີ ກຖາ. ປິຏ຺ຐິ ເມ ອາຄິລາຍຕິ; ຕມຫໍ ອາຍມິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຈຕຸຄ຺ຄຸຓໍ ສງ຺ຆາຏິໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ປສ຺ເສນ ສີຫເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສິ, ປາເທ ປາທໍ ອຈ຺ຈາຘາຍ, ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ອຸຏ຺ຐານສຎ຺ຎໍ ມນສິ ກຣິຕ຺ວາ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອວສ຺ສຸຕປຣິຍາຍຎ຺ຈ ໂວ, ອາວຸໂສ, ເທເສສ຺ສາມິ, ອນວສ຺ສຸຕປຣິຍາຍຎ຺ຈ. ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກຖໍ, ອາວຸໂສ, ອວສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ປິຍຣູເປ ຣູເປ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ, ອປ຺ປິຍຣູເປ ຣູເປ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ, ອນຸປຏ຺ຐິຕກາຍສ຺ສຕິ ວິຫຣຕິ ປຣິຕ຺ຕເຈຕໂສ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ …ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ປິຍຣູເປ ຘມ຺ເມ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ, ອປ຺ປິຍຣູເປ ຘມ຺ເມ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ, ອນຸປຏ຺ຐິຕກາຍສ຺ສຕິ ຈ ວິຫຣຕິ ປຣິຕ຺ຕເຈຕໂສ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອວສ຺ສຸໂຕ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍສຸ ຣູເປສຸ…ເປ… ອວສ຺ສຸໂຕ ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍສຸ ຣເສສຸ…ເປ… ອວສ຺ສຸໂຕ ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ເອວໍວິຫາຣິຎ຺ຈາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໍ ຈກ຺ຂຸໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ ລຠເຕວ ມາໂຣ ໂອຕາຣໍ, ລຠຕິ ມາໂຣ ອາຣມ຺ມຓໍ…ເປ… ຊິວ຺ຫາໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ລຠເຕວ [ລເຠຖ (ກ.)] ມາໂຣ ໂອຕາຣໍ, ລຠຕິ [ລເຠຖ (ກ.)] ມາໂຣ ອາຣມ຺ມຓໍ…ເປ… ມນໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ລຠເຕວ ມາໂຣ ໂອຕາຣໍ, ລຠຕິ ມາໂຣ ອາຣມ຺ມຓໍ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ນຬາຄາຣໍ ວາ ຕິຓາຄາຣໍ ວາ ສຸກ຺ຂໍ ໂກລາປໍ ເຕໂຣວສ຺ສິກໍ. ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ ເຈປິ ນໍ ທິສາຍ ປຸຣິໂສ ອາທິຕ຺ຕາຍ ຕິຓຸກ຺ກາຍ ອຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍ, ລເຠເຖວ [ລເຠຖ (ກ.)] ອຄ຺ຄິ ໂອຕາຣໍ, ລເຠຖ ອຄ຺ຄິ ອາຣມ຺ມຓໍ; ປຈ຺ຉິມາຍ ເຈປິ ນໍ ທິສາຍ ປຸຣິໂສ ອາທິຕ຺ຕາຍ ຕິຓຸກ຺ກາຍ ອຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍ…ເປ… ອຸຕ຺ຕຣາຍ ເຈປິ ນໍ ທິສາຍ…ເປ… ທກ຺ຂິຓາຍ ເຈປິ ນໍ ທິສາຍ…ເປ… ເຫຏ຺ຐິມໂຕ ເຈປິ ນໍ…ເປ… ອຸປຣິມໂຕ ເຈປິ ນໍ… ຍໂຕ ກຸໂຕຈິ ເຈປິ ນໍ ປຸຣິໂສ ອາທິຕ຺ຕາຍ ຕິຓຸກ຺ກາຍ ອຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍ, ລເຠເຖວ ອຄ຺ຄິ ໂອຕາຣໍ ລເຠຖ ອຄ຺ຄິ ອາຣມ຺ມຓໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວໍວິຫາຣິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຈກ຺ຂຸໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ລຠເຕວ ມາໂຣ ໂອຕາຣໍ, ລຠຕິ ມາໂຣ ອາຣມ຺ມຓໍ…ເປ… ຊິວ຺ຫາໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ…ເປ… ມນໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ລຠເຕວ ມາໂຣ ໂອຕາຣໍ, ລຠຕິ ມາໂຣ ອາຣມ຺ມຓໍ. ເອວໍວິຫາຣິຎ຺ຈາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໍ ຣູປາ ອຘິຠໍສຸ, ນ ຠິກ຺ຂຸ ຣູເປ ອຘິໂຠສິ; ສທ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ, ນ ຠິກ຺ຂຸ ສທ຺ເທ ອຘິໂຠສິ; ຄນ຺ຘາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ, ນ ຠິກ຺ຂຸ ຄນ຺ເຘ ອຘິໂຠສິ; ຣສາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ, ນ ຠິກ຺ຂຸ ຣເສ ອຘິໂຠສິ; ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ, ນ ຠິກ຺ຂຸ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ອຘິໂຠສິ; ຘມ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ, ນ ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ເມ ອຘິໂຠສິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຣູປາຘິຠູໂຕ, ສທ຺ທາຘິຠູໂຕ, ຄນ຺ຘາຘິຠູໂຕ, ຣສາຘິຠູໂຕ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຘິຠູໂຕ, ຘມ຺ມາຘິຠູໂຕ, ອຘິຠູໂຕ, ອນຘິຠູ, [ອນຘິຠູໂຕ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ອຘິຠໍສຸ ນໍ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສໍກິເລສິກາ ໂປໂນພ຺ຠວິກາ ສທຣາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓິຍາ. ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອວສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ອນວສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ປິຍຣູເປ ຣູເປ ນາຘິມຸຈ຺ຈຕິ, ອປ຺ປິຍຣູເປ ຣູເປ ນ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ, ອຸປຏ຺ຐິຕກາຍສ຺ສຕິ ຈ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປມາຓເຈຕໂສ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ປິຍຣູເປ ຘມ຺ເມ ນາຘິມຸຈ຺ຈຕິ, ອປ຺ປິຍຣູເປ ຘມ຺ເມ ນ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ, ອຸປຏ຺ຐິຕກາຍສ຺ສຕິ ຈ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປມາຓເຈຕໂສ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອນວສ຺ສຸໂຕ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍສຸ ຣູເປສຸ…ເປ… ອນວສ຺ສຸໂຕ ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ເອວໍວິຫາຣິຎ຺ຈາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໍ ຈກ຺ຂຸໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ເນວ ລຠຕິ ມາໂຣ ໂອຕາຣໍ, ນ ລຠຕິ ມາໂຣ ອາຣມ຺ມຓໍ…ເປ… ຊິວ຺ຫາໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ…ເປ… ມນໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ເນວ ລຠຕິ ມາໂຣ ໂອຕາຣໍ, ນ ລຠຕິ ມາໂຣ ອາຣມ຺ມຓໍ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ກູຏາຄາຣໍ ວາ ສາລາ ວາ ພຫລມຕ຺ຕິກາ ອທ຺ທາວເລປນາ. ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ ເຈປິ ນໍ ທິສາຍ ປຸຣິໂສ ອາທິຕ຺ຕາຍ ຕິຓຸກ຺ກາຍ ອຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍ, ເນວ ລເຠຖ ອຄ຺ຄິ ໂອຕາຣໍ, ນ ລເຠຖ ອຄ຺ຄິ ອາຣມ຺ມຓໍ…ເປ… ປຈ຺ຉິມາຍ ເຈປິ ນໍ… ອຸຕ຺ຕຣາຍ ເຈປິ ນໍ… ທກ຺ຂິຓາຍ ເຈປິ ນໍ… ເຫຏ຺ຐິມໂຕ ເຈປິ ນໍ… ອຸປຣິມໂຕ ເຈປິ ນໍ… ຍໂຕ ກຸໂຕຈິ ເຈປິ ນໍ ປຸຣິໂສ ອາທິຕ຺ຕາຍ ຕິຓຸກ຺ກາຍ ອຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍ, ເນວ ລເຠຖ ອຄ຺ຄິ ໂອຕາຣໍ, ນ ລເຠຖ ອຄ຺ຄິ ອາຣມ຺ມຓໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເອວໍວິຫາຣິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຈກ຺ຂຸໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ເນວ ລຠຕິ ມາໂຣ ໂອຕາຣໍ, ນ ລຠຕິ ມາໂຣ ອາຣມ຺ມຓໍ…ເປ… ມນໂຕ ເຈປິ ນໍ ມາໂຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ເນວ ລຠຕິ ມາໂຣ ໂອຕາຣໍ, ນ ລຠຕິ ມາໂຣ ອາຣມ຺ມຓໍ. ເອວໍວິຫາຣີ ຈາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຣູເປ ອຘິໂຠສິ, ນ ຣູປາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ; ສທ຺ເທ ຠິກ຺ຂຸ ອຘິໂຠສິ, ນ ສທ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ; ຄນ຺ເຘ ຠິກ຺ຂຸ ອຘິໂຠສິ, ນ ຄນ຺ຘາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ; ຣເສ ຠິກ຺ຂຸ ອຘິໂຠສິ, ນ ຣສາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ; ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ຠິກ຺ຂຸ ອຘິໂຠສິ, ນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ; ຘມ຺ເມ ຠິກ຺ຂຸ ອຘິໂຠສິ, ນ ຘມ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຘິຠໍສຸ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຣູປາຘິຠູ, ສທ຺ທາຘິຠູ, ຄນ຺ຘາຘິຠູ, ຣສາຘິຠູ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຘິຠູ, ຘມ຺ມາຘິຠູ, ອຘິຠູ, ອນຘິຠູໂຕ [ອນຘິຠູໂຕ ເກຫິຈິ ກິເລເສຫິ (ກ.)], ອຘິໂຠສິ ເຕ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ສໍກິເລສິເກ ໂປໂນພ຺ຠວິເກ ສທເຣ ທຸກ຺ຂວິປາເກ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓິເຍ. ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອນວສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ! ສາຘຸ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອວສ຺ສຸຕປຣິຍາຍຎ຺ຈ ອນວສ຺ສຸຕປຣິຍາຍຎ຺ຈ ອຠາສີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ. ສມນຸຎ຺ໂຎ ສຕ຺ຖາ ອໂຫສິ. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.