໘. ມຫາທິຏ຺ຐິສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ສຕ຺ຕິເມ ກາຍາ ອກຏາ, ອກຏວິຘາ, ອນິມ຺ມິຕາ, ອນິມ຺ມາຕາ, ວຎ຺ຌາ, ກູຏຏ຺ຐາ, ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ; ເຕ ນ ອິຎ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ວິປຣິຓມນ຺ຕິ [ນ ວິປຣິຓາເມນ຺ຕິ (ປີ. ກ.)], ນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາພາເຘນ຺ຕິ; ນາລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ສຸຂາຍ ວາ ທຸກ຺ຂາຍ ວາ ສຸຂທຸກ຺ຂາຍ ວາ. ກຕເມ ສຕ຺ຕ? ປຖວີກາໂຍ, ອາໂປກາໂຍ, ເຕໂຊກາໂຍ, ວາໂຍກາໂຍ, ສຸເຂ, ທຸກ຺ເຂ, ຊີເວ ສຕ຺ຕເມ. ອິເມ ສຕ຺ຕ [ຊີເວ. ສຕ຺ຕິເມ (ພຫູສຸ)] ກາຍາ ອກຏາ, ອກຏວິຘາ, ອນິມ຺ມິຕາ, ອນິມ຺ມາຕາ, ວຎ຺ຌາ, ກູຏຏ຺ຐາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ; ເຕ ນ ອິຎ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ວິປຣິຓມນ຺ຕິ, ນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາພາເຘນ຺ຕິ; ນາລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ສຸຂາຍ ວາ ທຸກ຺ຂາຍ ວາ ສຸຂທຸກ຺ຂາຍ ວາ. ໂຍປິ ຕິຓ຺ເຫນ ສຕ຺ເຖນ ສີສໍ ຉິນ຺ທຕິ, ນ ໂສປິ ກຎ຺ຈິ [ນ ໂກຈິ ກຎ຺ຈິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.), ນ ໂກຈິ ຕໍ (ປີ. ກ.)] ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ; ສຕ຺ຕນ຺ນໍຕ຺ເວວ ກາຍານມນ຺ຕເຣນ ສຕ຺ຖໍ ວິວຣມນຸປວິສຕິ [ວິວຣມນຸປຕຕິ (ກຕ຺ຖຈິ) ທີຆມຊ຺ຌິເມສຸປິ]. ຈຸທ຺ທສ ໂຂ ປນິມານິ ໂຍນິປມຸຂສຕສຫສ຺ສານິ ສຏ຺ຐິ ຈ ສຕານິ ຉ ຈ ສຕານິ ປຎ຺ຈ ຈ ກມ຺ມຸໂນ ສຕານິ ປຎ຺ຈ ຈ ກມ຺ມານິ, ຕີຓິ ຈ ກມ຺ມານິ, ກມ຺ເມ ຈ ອຑ຺ຒກມ຺ເມ ຈ ທ຺ວຏ຺ຐິປຏິປທາ, ທ຺ວຏ຺ຐນ຺ຕຣກປ຺ປາ, ຉຬາຠິຊາຕິໂຍ, ອຏ຺ຐປຸຣິສຠູມິໂຍ, ເອກູນປຎ຺ຎາສ ອາຊີວກສເຕ, ເອກູນປຎ຺ຎາສ ປຣິພ຺ພາຊກສເຕ, ເອກູນປຎ຺ຎາສ ນາຄວາສສເຕ, ວີເສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສເຕ, ຕິໍເສ ນິຣຍສເຕ, ຉຕ຺ຕິໍສຣໂຊຘາຕຸໂຍ, ສຕ຺ຕ ສຎ຺ຎີຄພ຺ຠາ, ສຕ຺ຕ ອສຎ຺ຎີຄພ຺ຠາ, ສຕ຺ຕ ນິຄຓ຺ຐິຄພ຺ຠາ, ສຕ຺ຕ ເທວາ, ສຕ຺ຕ ມານຸສາ, ສຕ຺ຕ ເປສາຈາ, ສຕ຺ຕ ສຣາ, ສຕ຺ຕ ປວຸຏາ [ສປຸຏາ (ກ.), ປວຸຘາ (ປີ.)], ສຕ຺ຕ ປປາຕາ, ສຕ຺ຕ ຈ ປປາຕສຕານິ, ສຕ຺ຕ ສຸປິນາ, ສຕ຺ຕ ສຸປິນສຕານິ, ຈຸລ຺ລາສີຕິ ມຫາກປ຺ປິໂນ [ມຫາກປ຺ປຸໂນ (ສີ. ປີ.)] ສຕສຫສ຺ສານິ, ຍານິ ພາເລ ຈ ປຓ຺ຑິເຕ ຈ ສນ຺ຘາວິຕ຺ວາ ສໍສຣິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ອິມິນາຫໍ ສີເລນ ວາ ວເຕນ ວາ ຕເປນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ ວາ ອປຣິປກ຺ກໍ ວາ ກມ຺ມໍ ປຣິປາເຈສ຺ສາມິ; ປຣິປກ຺ກໍ ວາ ກມ຺ມໍ ຜຸສ຺ສ ຜຸສ຺ສ ພ຺ຍນ຺ຕີກຣິສ຺ສາມີຕິ ເຫວໍ ນຕ຺ຖິ ໂທຓມິເຕ ສຸຂທຸກ຺ເຂ ປຣິຍນ຺ຕກເຕ ສໍສາເຣ, ນຕ຺ຖິ ຫາຍນວຑ຺ຒເນ, ນຕ຺ຖິ ອຸກ຺ກໍສາວກໍເສ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ສຸຕ຺ຕຄຸເຬ ຂິຕ຺ເຕ ນິພ຺ເພຐິຍມານເມວ ປເລຕິ; ເອວເມວ ພາເລ ຈ ປຓ຺ຑິເຕ ຈ ນິພ຺ເພຐິຍມານາ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕີ’’’ຕິ?

ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ສຕ຺ຕິເມ ກາຍາ ອກຏາ, ອກຏວິຘາ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕີ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ສຕ຺ຕິເມ ກາຍາ ອກຏາ, ອກຏວິຘາ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕີ’’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ສຕ຺ຕິເມ ກາຍາ ອກຏາ ອກຏວິຘາ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕີ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ສຕ຺ຕິເມ ກາຍາ ອກຏາ ອກຏວິຘາ…ເປ… ນິພ຺ເພຐິຍມານາ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕີ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.