໓. ທິຏ຺ຐິສໍຍຸຕ຺ຕໍ

໑. ໂສຕາປຕ຺ຕິວຄ຺ໂຄ

໑. ວາຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໖. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ?

‘‘ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ ຠຄວໍເນຕ຺ຕິກາ ຠຄວໍປຏິສຣຓາ. ສາຘຸ ວຕ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕຎ຺ເຎວ ປຏິຠາຕຸ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ. ຠຄວໂຕ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຘາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’ຕິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ເວທນາ ນິຈ຺ຈາ ວາ ອນິຈ຺ຈາ ວາ’’ຕິ… ‘‘ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ [ຍມິທໍ (ອຎ຺ຎຕ຺ຖ)] ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ [ອິເມສຸ ຉສຸ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.) ເອວມຸປຣິປິ] ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ຂສມຸທເຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ຂນິໂຣເຘປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ເອຕໍມມສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໗. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ … ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ໂສອຕ຺ຕາສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໘. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ໂສ ອຕ຺ຕາ, ໂສ ໂລໂກ, ໂສ ເປຈ຺ຈ ຠວິສ຺ສາມິ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສສ຺ສໂຕ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ….

‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ໂສ ອຕ຺ຕາ, ໂສ ໂລໂກ, ໂສ ເປຈ຺ຈ ຠວິສ຺ສາມິ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສສ຺ສໂຕ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ໂສ ອຕ຺ຕາ, ໂສ ໂລໂກ, ໂສ ເປຈ຺ຈ ຠວິສ຺ສາມິ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສສ຺ສໂຕ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ໂສ ອຕ຺ຕາ…ເປ… ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ໂສ ອຕ຺ຕາ…ເປ… ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ໂສ ອຕ຺ຕາ, ໂສ ໂລໂກ, ໂສ ເປຈ຺ຈ ຠວິສ຺ສາມິ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສສ຺ສໂຕ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ໂນຈເມສິຍາສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໙. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ໂນ ຈສ຺ສໍ, ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນາຠວິສ຺ສ, ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ….

‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ໂນ ຈສ຺ສໍ, ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນາຠວິສ຺ສ, ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ໂນ ຈສ຺ສໍ, ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນາຠວິສ຺ສ, ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ໂນ ຈສ຺ສໍ, ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນາຠວິສ຺ສ, ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ໂນ ຈສ຺ສໍ, ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນາຠວິສ຺ສ, ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ໂນ ຈສ຺ສໍ, ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນາຠວິສ຺ສ, ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ນຕ຺ຖິທິນ຺ນສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໐. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ນຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ນຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ [ສຸກ຺ກຏທຸກ຺ກຏານໍ (ສີ. ປີ.)] ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ; ນຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ມາຕາ, ນຕ຺ຖິ ປິຕາ, ນຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ; ນຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ [ສມຄ຺ຄຕາ (ກ.)] ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕິ. ຈາຕຸມຫາຠູຕິໂກ [ຈາຕຸມ຺ມຫາຠູຕິໂກ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຍໍ ປຸຣິໂສ ຍທາ ກາລງ຺ກໂຣຕິ ປຖວີ ປຖວີກາຍໍ ອນຸເປຕິ ອນຸປຄຈ຺ຉຕິ, ອາໂປ ອາໂປກາຍໍ ອນຸເປຕິ ອນຸປຄຈ຺ຉຕິ, ເຕໂຊ ເຕໂຊກາຍໍ ອນຸເປຕິ ອນຸປຄຈ຺ຉຕິ, ວາໂຍ ວາໂຍກາຍໍ ອນຸເປຕິ ອນຸປຄຈ຺ຉຕິ. ອາກາສໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສງ຺ກມນ຺ຕິ. ອາສນ຺ທິປຎ຺ຈມາ ປຸຣິສາ ມຕໍ ອາທາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍາວ ອາຬາຫນາ ປທານິ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ. ກາໂປຕການິ ອຏ຺ຐີນິ ຠວນ຺ຕິ. ຠສ຺ສນ຺ຕາ ອາຫຸຕິໂຍ. ທຕ຺ຕຸປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຍທິທໍ ທານໍ [ທຕ຺ຕຸປຎ຺ຎຕ຺ຕມິທໍ ທານໍ ນາມ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)]. ເຕສໍ ຕຸຈ຺ຉໍ ມຸສາ ວິລາໂປ ເຍ ເກຈິ ອຕ຺ຖິກວາທໍ ວທນ຺ຕິ. ພາເລ ຈ ປຓ຺ຑິເຕ ຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕິ ວິນສ຺ສນ຺ຕິ ນ ໂຫນ຺ຕິ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ…ເປ… ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕິ ວິນສ຺ສນ຺ຕິ ນ ໂຫນ຺ຕິ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ…ເປ… ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕິ ວິນສ຺ສນ຺ຕິ ນ ໂຫນ຺ຕິ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ…ເປ… ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕິ ວິນສ຺ສນ຺ຕິ ນ ໂຫນ຺ຕິ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ…ເປ… ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕິ ວິນສ຺ສນ຺ຕິ ນ ໂຫນ຺ຕິ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ…ເປ… ເຍ ເກຈິ ອຕ຺ຖິກວາທໍ ວທນ຺ຕິ; ພາເລ ຈ ປຓ຺ຑິເຕ ຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕິ ວິນສ຺ສນ຺ຕິ ນ ໂຫນ຺ຕິ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ກໂຣໂຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໑. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ ຉິນ຺ທໂຕ ເຉທາປຍໂຕ ປຈໂຕ ປາຈາປຍໂຕ ໂສຈໂຕ ໂສຈາປຍໂຕ ກິລມໂຕ ກິລມາປຍໂຕ ຜນ຺ທໂຕ ຜນ຺ທາປຍໂຕ ປາຓມຕິປາຕຍໂຕ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍໂຕ ສນ຺ຘິໍ ຉິນ຺ທໂຕ ນິລ຺ໂລປໍ ຫຣໂຕ ເອກາຄາຣິກໍ ກໂຣໂຕ ປຣິປນ຺ເຖ ຕິຏ຺ຐໂຕ ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ຉໂຕ ມຸສາ ຠຓໂຕ ກໂຣໂຕ ນ ກຣີຍຕິ ປາປໍ. ຂຸຣປຣິຍນ຺ເຕນ ເຈປິ ຈກ຺ເກນ ໂຍ ອິມິສ຺ສາ ປຖວິຍາ ປາເຓ ເອກມໍສຂລໍ ເອກມໍສປຸຎ຺ຊໍ ກເຣຍ຺ຍ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ນຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ທກ຺ຂິຓໍ ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ; ຫນນ຺ໂຕ ຆາເຕນ຺ໂຕ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ເຉທາເປນ຺ໂຕ ປຈນ຺ໂຕ ປາເຈນ຺ໂຕ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ນຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ອຸຕ຺ຕຣໍ ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ; ທທນ຺ໂຕ ທາເປນ຺ໂຕ ຍຊນ຺ໂຕ ຍຊາເປນ຺ໂຕ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ. ທາເນນ ທເມນ ສໍຍເມນ ສຈ຺ຈວຊ຺ເຊນ ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’’’ຕິ. ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ກໂຣໂຕ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ …ເປ… ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ເຫຕຸສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໒. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນຕ຺ຖິ ເຫຕຸ, ນຕ຺ຖິ ປຈ຺ຈໂຍ ສຕ຺ຕານໍ ສໍກິເລສາຍ. ອເຫຕູ ອປ຺ປຈ຺ຈຍາ ສຕ຺ຕາ ສໍກິລິສ຺ສນ຺ຕິ. ນຕ຺ຖິ ເຫຕຸ, ນຕ຺ຖິ ປຈ຺ຈໂຍ ສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິຍາ. ອເຫຕູ ອປ຺ປຈ຺ຈຍາ ສຕ຺ຕາ ວິສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ນຕ຺ຖິ ພລໍ ນຕ຺ຖິ ວີຣິຍໍ ນຕ຺ຖິ ປຸຣິສຖາໂມ ນຕ຺ຖິ ປຸຣິສປຣກ຺ກໂມ. ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາ ສພ຺ເພ ປາຓາ ສພ຺ເພ ຠູຕາ ສພ຺ເພ ຊີວາ ອວສາ ອພລາ ອວີຣິຍາ ນິຍຕິສງ຺ຄຕິຠາວປຣິຓຕາ ຉສ຺ເວວາຠິຊາຕີສຸ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ຕີ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນຕ຺ຖິ ເຫຕຸ, ນຕ຺ຖິ ປຈ຺ຈໂຍ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນຕ຺ຖິ ເຫຕຸ, ນຕ຺ຖິ ປຈ຺ຈໂຍ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ຕີ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນຕ຺ຖິ ເຫຕຸ, ນຕ຺ຖິ ປຈ຺ຈໂຍ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ຕີ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນຕ຺ຖິ ເຫຕຸ, ນຕ຺ຖິ ປຈ຺ຈໂຍ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ຕີ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນຕ຺ຖິ ເຫຕຸ ນຕ຺ຖິ ປຈ຺ຈໂຍ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ຕີ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ …ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ມຫາທິຏ຺ຐິສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ສຕ຺ຕິເມ ກາຍາ ອກຏາ, ອກຏວິຘາ, ອນິມ຺ມິຕາ, ອນິມ຺ມາຕາ, ວຎ຺ຌາ, ກູຏຏ຺ຐາ, ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ; ເຕ ນ ອິຎ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ວິປຣິຓມນ຺ຕິ [ນ ວິປຣິຓາເມນ຺ຕິ (ປີ. ກ.)], ນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາພາເຘນ຺ຕິ; ນາລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ສຸຂາຍ ວາ ທຸກ຺ຂາຍ ວາ ສຸຂທຸກ຺ຂາຍ ວາ. ກຕເມ ສຕ຺ຕ? ປຖວີກາໂຍ, ອາໂປກາໂຍ, ເຕໂຊກາໂຍ, ວາໂຍກາໂຍ, ສຸເຂ, ທຸກ຺ເຂ, ຊີເວ ສຕ຺ຕເມ. ອິເມ ສຕ຺ຕ [ຊີເວ. ສຕ຺ຕິເມ (ພຫູສຸ)] ກາຍາ ອກຏາ, ອກຏວິຘາ, ອນິມ຺ມິຕາ, ອນິມ຺ມາຕາ, ວຎ຺ຌາ, ກູຏຏ຺ຐາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ; ເຕ ນ ອິຎ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ວິປຣິຓມນ຺ຕິ, ນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາພາເຘນ຺ຕິ; ນາລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ສຸຂາຍ ວາ ທຸກ຺ຂາຍ ວາ ສຸຂທຸກ຺ຂາຍ ວາ. ໂຍປິ ຕິຓ຺ເຫນ ສຕ຺ເຖນ ສີສໍ ຉິນ຺ທຕິ, ນ ໂສປິ ກຎ຺ຈິ [ນ ໂກຈິ ກຎ຺ຈິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.), ນ ໂກຈິ ຕໍ (ປີ. ກ.)] ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ; ສຕ຺ຕນ຺ນໍຕ຺ເວວ ກາຍານມນ຺ຕເຣນ ສຕ຺ຖໍ ວິວຣມນຸປວິສຕິ [ວິວຣມນຸປຕຕິ (ກຕ຺ຖຈິ) ທີຆມຊ຺ຌິເມສຸປິ]. ຈຸທ຺ທສ ໂຂ ປນິມານິ ໂຍນິປມຸຂສຕສຫສ຺ສານິ ສຏ຺ຐິ ຈ ສຕານິ ຉ ຈ ສຕານິ ປຎ຺ຈ ຈ ກມ຺ມຸໂນ ສຕານິ ປຎ຺ຈ ຈ ກມ຺ມານິ, ຕີຓິ ຈ ກມ຺ມານິ, ກມ຺ເມ ຈ ອຑ຺ຒກມ຺ເມ ຈ ທ຺ວຏ຺ຐິປຏິປທາ, ທ຺ວຏ຺ຐນ຺ຕຣກປ຺ປາ, ຉຬາຠິຊາຕິໂຍ, ອຏ຺ຐປຸຣິສຠູມິໂຍ, ເອກູນປຎ຺ຎາສ ອາຊີວກສເຕ, ເອກູນປຎ຺ຎາສ ປຣິພ຺ພາຊກສເຕ, ເອກູນປຎ຺ຎາສ ນາຄວາສສເຕ, ວີເສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສເຕ, ຕິໍເສ ນິຣຍສເຕ, ຉຕ຺ຕິໍສຣໂຊຘາຕຸໂຍ, ສຕ຺ຕ ສຎ຺ຎີຄພ຺ຠາ, ສຕ຺ຕ ອສຎ຺ຎີຄພ຺ຠາ, ສຕ຺ຕ ນິຄຓ຺ຐິຄພ຺ຠາ, ສຕ຺ຕ ເທວາ, ສຕ຺ຕ ມານຸສາ, ສຕ຺ຕ ເປສາຈາ, ສຕ຺ຕ ສຣາ, ສຕ຺ຕ ປວຸຏາ [ສປຸຏາ (ກ.), ປວຸຘາ (ປີ.)], ສຕ຺ຕ ປປາຕາ, ສຕ຺ຕ ຈ ປປາຕສຕານິ, ສຕ຺ຕ ສຸປິນາ, ສຕ຺ຕ ສຸປິນສຕານິ, ຈຸລ຺ລາສີຕິ ມຫາກປ຺ປິໂນ [ມຫາກປ຺ປຸໂນ (ສີ. ປີ.)] ສຕສຫສ຺ສານິ, ຍານິ ພາເລ ຈ ປຓ຺ຑິເຕ ຈ ສນ຺ຘາວິຕ຺ວາ ສໍສຣິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ອິມິນາຫໍ ສີເລນ ວາ ວເຕນ ວາ ຕເປນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ ວາ ອປຣິປກ຺ກໍ ວາ ກມ຺ມໍ ປຣິປາເຈສ຺ສາມິ; ປຣິປກ຺ກໍ ວາ ກມ຺ມໍ ຜຸສ຺ສ ຜຸສ຺ສ ພ຺ຍນ຺ຕີກຣິສ຺ສາມີຕິ ເຫວໍ ນຕ຺ຖິ ໂທຓມິເຕ ສຸຂທຸກ຺ເຂ ປຣິຍນ຺ຕກເຕ ສໍສາເຣ, ນຕ຺ຖິ ຫາຍນວຑ຺ຒເນ, ນຕ຺ຖິ ອຸກ຺ກໍສາວກໍເສ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ສຸຕ຺ຕຄຸເຬ ຂິຕ຺ເຕ ນິພ຺ເພຐິຍມານເມວ ປເລຕິ; ເອວເມວ ພາເລ ຈ ປຓ຺ຑິເຕ ຈ ນິພ຺ເພຐິຍມານາ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕີ’’’ຕິ?

ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ສຕ຺ຕິເມ ກາຍາ ອກຏາ, ອກຏວິຘາ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕີ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ສຕ຺ຕິເມ ກາຍາ ອກຏາ, ອກຏວິຘາ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕີ’’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ສຕ຺ຕິເມ ກາຍາ ອກຏາ ອກຏວິຘາ…ເປ… ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕີ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ສຕ຺ຕິເມ ກາຍາ ອກຏາ ອກຏວິຘາ…ເປ… ນິພ຺ເພຐິຍມານາ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕີ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເວທນາ … ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ອສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໕. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ…ເປ… ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ທສມໍ.

໑໑. ອນ຺ຕວາສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໖. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ເອກາທສມໍ.

໑໒. ອນນ຺ຕວາສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໗. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ທ຺ວາທສມໍ.

໑໓. ຕໍຊີວໍຕໍສຣີຣໍສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໘. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’’’ນ຺ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ເຕຣສມໍ.

໑໔. ອຎ຺ຎໍຊີວໍອຎ຺ຎໍສຣີຣໍສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໙. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’’’ນ຺ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ຈຸທ຺ທສມໍ.

໑໕. ໂຫຕິຕຖາຄໂຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໐. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ປນ຺ນຣສມໍ.

໑໖. ນໂຫຕິຕຖາຄໂຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໑. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ໂສຬສມໍ.

໑໗. ໂຫຕິຈນຈໂຫຕິຕຖາຄໂຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໒. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ສຕ຺ຕຣສມໍ.

໑໘. ເນວໂຫຕິນນໂຫຕິຕຖາຄໂຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ເນວ ໂຫຕິ, ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ເນວ ໂຫຕິ, ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ…ເປ….

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ເນວ ໂຫຕິ, ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍມ຺ປິທໍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ເນວ ໂຫຕິ, ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິເມສຸ ຈ ຐາເນສຸ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ເຂປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ຂສມຸທເຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ຂນິໂຣເຘປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍປິສ຺ສ ກງ຺ຂາ ປຫີນາ ໂຫຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’ຕິ. ອຏ຺ຐາຣສມໍ.

ໂສຕາປຕ຺ຕິວຄ຺ໂຄ.

ອຏ຺ຐາຣສເວຍ຺ຍາກຣຓໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ວາຕໍ ເອຕໍ ມມ, ໂສ ອຕ຺ຕາ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ;

ນຕ຺ຖິ ກໂຣໂຕ ເຫຕຸ ຈ, ມຫາທິຏ຺ເຐນ ອຏ຺ຐມໍ.

ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ ຈ, ອສສ຺ສໂຕ ຈ ອນ຺ຕວາ ຈ;

ອນນ຺ຕວາ ຈ ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣນ຺ຕິ;

ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣນ຺ຕິ ຈ.

ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາຕິ;

ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາຕິ;

ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາຕິ.

໒. ທຸຕິຍຄມນວຄ຺ໂຄ

໑. ວາຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ, ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ…ເປ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ເຂ ສຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ອຸປາທາຍ, ທຸກ຺ຂໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ. ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ເຂ ສຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ອຸປາທາຍ, ທຸກ຺ຂໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ, ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒໒໕-໒໔໐. (ປຸຣິມວຄ຺ເຄ ວິຍ ອຏ຺ຐາຣສ ເວຍ຺ຍາກຣຓານິ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພານີຕິ.) ສຕ຺ຕຣສມໍ.

໑໘. ເນວໂຫຕິນນໂຫຕິສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໑. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ເນວ ໂຫຕິ, ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ເນວ ໂຫຕິ, ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ເນວ ໂຫຕິ, ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ເຂ ສຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ອຸປາທາຍ, ທຸກ຺ຂໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ເນວ ໂຫຕິ, ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ … ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ເນວ ໂຫຕິ, ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ເຂ ສຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ອຸປາທາຍ ທຸກ຺ຂໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ເນວ ໂຫຕິ, ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ອຏ຺ຐາຣສມໍ.

໑໙. ຣູປີອຕ຺ຕາສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໒. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ເຂ ສຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ອຸປາທາຍ, ທຸກ຺ຂໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ເວທນາ…ເປ… ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ເຂ ສຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ອຸປາທາຍ, ທຸກ຺ຂໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ເອກູນວີສຕິມໍ.

໒໐. ອຣູປີອຕ຺ຕາສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? (ເປຍ຺ຍາໂລ) ວີສຕິມໍ.

໒໑. ຣູປີຈອຣູປີຈອຕ຺ຕາສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຣູປີ ຈ ອຣູປີ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ…ເປ…. ເອກວີສຕິມໍ.

໒໒. ເນວຣູປີນາຣູປີອຕ຺ຕາສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໕. ‘‘ເນວ ຣູປີ ນາຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ…ເປ…. ພາວີສຕິມໍ.

໒໓. ເອກນ຺ຕສຸຂີສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໖. ‘‘ເອກນ຺ຕສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ…ເປ…. ເຕວີສຕິມໍ.

໒໔. ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂີສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໗. ‘‘ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ…ເປ…. ຈຕຸວີສຕິມໍ.

໒໕. ສຸຂທຸກ຺ຂີສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໘. ‘‘ສຸຂທຸກ຺ຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ…ເປ…. ປຎ຺ຈວີສຕິມໍ.

໒໖. ອທຸກ຺ຂມສຸຂີສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໙. ‘‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ… ‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ເຂ ສຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ອຸປາທາຍ, ທຸກ຺ຂໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ເຂ ສຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ອຸປາທາຍ, ທຸກ຺ຂໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ຉພ຺ພີສຕິມໍ.

ທຸຕິຍເປຍ຺ຍາໂລ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ວາຕໍ ເອຕໍ ມມ ໂສ, ອຕ຺ຕາ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ;

ນຕ຺ຖິ ກໂຣໂຕ ເຫຕຸ ຈ, ມຫາທິຏ຺ເຐນ ອຏ຺ຐມໍ.

ສສ຺ສໂຕ ອສສ຺ສໂຕ ເຈວ, ອນ຺ຕານນ຺ຕວາ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ;

ຕໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ຊີວຎ຺ຈ, ຕຖາຄເຕນ ຈຕ຺ຕາໂຣ.

ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອຣູປີ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ;

ຣູປີ ຈ ອຣູປີ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ;

ເນວ ຣູປີ ນາຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ເອກນ຺ຕສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ.

ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ສຸຂທຸກ຺ຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ;

ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາຕິ;

ອິເມ ຉພ຺ພີສຕິ ສຸຕ຺ຕາ, ທຸຕິຍວາເຣນ ເທສິຕາ.

໓. ຕຕິຍຄມນວຄ຺ໂຄ

໑. ນວາຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໕໐. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ….

‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເວທນາຍ ສຕິ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ. ຕສ຺ມິໍ ສຕິ, ຕທຸປາທາຍ, ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ. ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ. ຕສ຺ມິໍ ສຕິ, ຕທຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒໕໑-໒໗໔. (ທຸຕິຍວຄ຺ເຄ ວິຍ ຈຕຸວີສຕິ ສຸຕ຺ຕານິ ປູເຣຕພ຺ພານິ.) ປຎ຺ຈວີສຕິມໍ.

໒໖. ອທຸກ຺ຂມສຸຂີສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໕. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ….

‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ …ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ. ຕສ຺ມິໍ ສຕິ, ຕທຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ‘‘ເວທນາ…ເປ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອປິ ນຸ ຕໍ ອນຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ. ຕສ຺ມິໍ ສຕິ, ຕທຸປາທາຍ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ. ຉພ຺ພີສຕິມໍ.

ຕຕິຍເປຍ຺ຍາໂລ.

໔. ຈຕຸຕ຺ຖຄມນວຄ຺ໂຄ

໑. ນວາຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໖. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ, ນ ນຊ຺ໂຊ ສນ຺ທນ຺ຕິ, ນ ຄພ຺ຠິນິໂຍ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ອຸເທນ຺ຕິ ວາ ອເປນ຺ຕິ ວາ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ….

‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ນ ວາຕາ ວາຍນ຺ຕິ…ເປ… ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ’’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເວທນາ … ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ, ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ຣູປໍ – ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ… ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ – ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

‘‘ເອວໍ ປສ຺ສໍ…ເປ… ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒໗໗-໓໐໐. (ທຸຕິຍວຄ຺ເຄ ວິຍ ຈຕຸວີສຕິ ສຸຕ຺ຕານິ ປູເຣຕພ຺ພານິ.) ປຎ຺ຈວີສຕິມໍ.

໒໖. ອທຸກ຺ຂມສຸຂີສຸຕ຺ຕໍ

໓໐໑. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ກິສ຺ມິໍ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ກິໍ ອຸປາທາຍ, ກິໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ…ເປ….

‘‘ຣູເປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ, ຣູປໍ ອຸປາທາຍ, ຣູປໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ. ເວທນາຍ ສຕິ… ສຎ຺ຎາຍ ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ… ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທາຍ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນິວິສ຺ສ ເອວໍ ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ຣູປໍ – ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ… ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ, ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ – ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

‘‘ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຣູປສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ເວທນາຍປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ສຎ຺ຎາຍປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ສງ຺ຂາເຣສຸປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນິພ຺ພິນ຺ທໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ; ວິຣາຄາ ວິມຸຈ຺ຈຕິ. ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ. ຉພ຺ພີສຕິມໍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ປຸຣິມຄມເນ ອຏ຺ຐາຣສ ເວຍ຺ຍາກຣຓາ;

ທຸຕິຍຄມເນ ຉພ຺ພີສໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພານິ.

ຕຕິຍຄມເນ ຉພ຺ພີສໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພານິ;

ຈຕຸຕ຺ຖຄມເນ ຉພ຺ພີສໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພານິ.

ທິຏ຺ຐິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ສມຕ຺ຕໍ.