໕. ອຕ຺ຕທີປວຄ຺ໂຄ

໑. ອຕ຺ຕທີປສຸຕ຺ຕໍ

໔໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ອຕ຺ຕທີປາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຫຣຖ ອຕ຺ຕສຣຓາ ອນຎ຺ຎສຣຓາ, ຘມ຺ມທີປາ ຘມ຺ມສຣຓາ ອນຎ຺ຎສຣຓາ. ອຕ຺ຕທີປານໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຫຣຕໍ ອຕ຺ຕສຣຓານໍ ອນຎ຺ຎສຣຓານໍ, ຘມ຺ມທີປານໍ ຘມ຺ມສຣຓານໍ ອນຎ຺ຎສຣຓານໍ ໂຍນິ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕພ຺ພາ. ກິໍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ, ກິໍປໂຫຕິກາ’’ຕິ?

‘‘ກິໍຊາຕິກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ, ກິໍປໂຫຕິກາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ, ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ, ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ, ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ຣູປໍ ວິປຣິຓມຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ຈ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຣູປວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ. ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ເວທນາວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ອຕ຺ຕນິ ວາ ເວທນໍ, ເວທນາຍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ຕສ຺ສ ສາ ເວທນາ ວິປຣິຓມຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ຈ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ເວທນາວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ. ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ… ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິປຣິຓມຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ຈ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ.

‘‘ຣູປສ຺ສ ຕ຺ເວວ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນິຈ຺ຈຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ວິປຣິຓາມໍ ວິຣາຄໍ ນິໂຣຘໍ [ວິປຣິຓາມ ວິຣາຄ ນິໂຣຘໍ (ສີ.)], ປຸພ຺ເພ ເຈວ ຣູປໍ ເອຕຣຫິ ຈ ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມນ຺ຕິ, ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ ເຍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ເຕ ປຫີຍນ຺ຕິ. ເຕສໍ ປຫານາ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ອປຣິຕສ຺ສໍ ສຸຂໍ ວິຫຣຕິ, ສຸຂວິຫາຣີ ຠິກ຺ຂຸ ‘ຕທງ຺ຄນິພ຺ພຸໂຕ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເວທນາຍ ຕ຺ເວວ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນິຈ຺ຈຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ວິປຣິຓາມໍ ວິຣາຄໍ ນິໂຣຘໍ, ປຸພ຺ເພ ເຈວ ເວທນາ ເອຕຣຫິ ຈ ສພ຺ພາ ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາ ທຸກ຺ຂາ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມາຕິ, ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ ເຍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ເຕ ປຫີຍນ຺ຕິ. ເຕສໍ ປຫານາ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ອປຣິຕສ຺ສໍ ສຸຂໍ ວິຫຣຕິ, ສຸຂວິຫາຣີ ຠິກ຺ຂຸ ‘ຕທງ຺ຄນິພ຺ພຸໂຕ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສຎ຺ຎາຍ… ສງ຺ຂາຣານໍ ຕ຺ເວວ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນິຈ຺ຈຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ວິປຣິຓາມໍ ວິຣາຄໍ ນິໂຣຘໍ, ປຸພ຺ເພ ເຈວ ສງ຺ຂາຣາ ເອຕຣຫິ ຈ ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ ທຸກ຺ຂາ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມາຕິ, ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ ເຍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ເຕ ປຫີຍນ຺ຕິ. ເຕສໍ ປຫານາ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ອປຣິຕສ຺ສໍ ສຸຂໍ ວິຫຣຕິ, ສຸຂວິຫາຣີ ຠິກ຺ຂຸ ‘ຕທງ຺ຄນິພ຺ພຸໂຕ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຕ຺ເວວ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນິຈ຺ຈຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ວິປຣິຓາມໍ ວິຣາຄໍ ນິໂຣຘໍ, ປຸພ຺ເພ ເຈວ ວິຎ຺ຎາຓໍ ເອຕຣຫິ ຈ ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມນ຺ຕິ, ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ ເຍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ເຕ ປຫີຍນ຺ຕິ. ເຕສໍ ປຫານາ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ອປຣິຕສ຺ສໍ ສຸຂໍ ວິຫຣຕິ, ສຸຂວິຫາຣີ ຠິກ຺ຂຸ ‘ຕທງ຺ຄນິພ຺ພຸໂຕ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ປຏິປທາສຸຕ຺ຕໍ

໔໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ສກ຺ກາຍສມຸທຍຄາມິນິຎ຺ຈ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິປທໍ ເທເສສ຺ສາມິ, ສກ຺ກາຍນິໂຣຘຄາມິນິຎ຺ຈ ປຏິປທໍ. ຕໍ ສຸຓາຖ. ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສກ຺ກາຍສມຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ, ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ, ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ, ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ສກ຺ກາຍສມຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ, ສກ຺ກາຍສມຸທຍຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ. ອິຕິ ຫິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຸຈ຺ຈຕິ ‘ທຸກ຺ຂສມຸທຍຄາມິນີ ສມນຸປສ຺ສນາ’ຕິ. ອຍເມເວຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ’’.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສກ຺ກາຍນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ອຣິຍານໍ ທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ສຸວິນີໂຕ, ສປ຺ປຸຣິສານໍ ທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ສຸວິນີໂຕ, ນ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ນ ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ນ ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ, ນ ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ນ ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ… ນ ສຎ຺ຎໍ… ນ ສງ຺ຂາເຣ… ນ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ນ ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ນ ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ນ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ສກ຺ກາຍນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ, ສກ຺ກາຍນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ. ອິຕິ ຫິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຸຈ຺ຈຕິ ‘ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ສມນຸປສ຺ສນາ’ຕິ. ອຍເມເວຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ອນິຈ຺ຈສຸຕ຺ຕໍ

໔໕. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນິຈ຺ຈໍ. ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ; ຍໍ ທຸກ຺ຂໍ ຕທນຕ຺ຕາ; ຍທນຕ຺ຕາ ຕໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ ວິມຸຈ຺ຈຕິ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ. ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈໍ. ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ; ຍໍ ທຸກ຺ຂໍ ຕທນຕ຺ຕາ; ຍທນຕ຺ຕາ ຕໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ ວິມຸຈ຺ຈຕິ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ. ຣູປຘາຕຸຍາ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ, ເວທນາຘາຕຸຍາ…ເປ… ສຎ຺ຎາຘາຕຸຍາ… ສງ຺ຂາຣຘາຕຸຍາ… ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ. ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຐິຕໍ. ຐິຕຕ຺ຕາ ສນ຺ຕຸສິຕໍ [ສນ຺ຕຸສ຺ສິຕໍ (ກ. ສີ. ປີ. ກ.)]. ສນ຺ຕຸສິຕຕ຺ຕາ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ອປຣິຕສ຺ສໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ທຸຕິຍອນິຈ຺ຈສຸຕ຺ຕໍ

໔໖. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນິຈ຺ຈໍ. ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ; ຍໍ ທຸກ຺ຂໍ ຕທນຕ຺ຕາ; ຍທນຕ຺ຕາ ຕໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາ… ສຎ຺ຎາ ອນິຈ຺ຈາ… ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈໍ. ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ; ຍໍ ທຸກ຺ຂໍ ຕທນຕ຺ຕາ; ຍທນຕ຺ຕາ ຕໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ’’.

‘‘ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ ປຸພ຺ພນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໂຍ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ປຸພ຺ພນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐີນໍ ອສຕິ, ອປຣນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໂຍ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ອປຣນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐີນໍ ອສຕິ, ຖາມໂສ [ຖາມສາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ປຣາມາໂສ ນ ໂຫຕິ. ຖາມເສ [ຖາມສາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.), ຖາມໂສ (ກ.)] ປຣາມາເສ ອສຕິ ຣູປສ຺ມິໍ… ເວທນາຍ … ສຎ຺ຎາຍ… ສງ຺ຂາເຣສຸ… ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ ວິມຸຈ຺ຈຕິ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ. ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຐິຕໍ. ຐິຕຕ຺ຕາ ສນ຺ຕຸສິຕໍ. ສນ຺ຕຸສິຕຕ຺ຕາ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ອປຣິຕສ຺ສໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ສມນຸປສ຺ສນາສຸຕ຺ຕໍ

໔໗. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອເນກວິຫິຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສມານາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພເຕ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ, ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ, ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ, ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ’’.

‘‘ອິຕິ ອຍຎ຺ເຈວ ສມນຸປສ຺ສນາ ‘ອສ຺ມີ’ຕິ ຈສ຺ສ ອວິຄຕໍ [ອຘິຄຕໍ (ພຫູສຸ)] ໂຫຕິ. ‘ອສ຺ມີ’ຕິ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອວິຄເຕ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ອວກ຺ກນ຺ຕິ ໂຫຕິ – ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ໂສຕິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ຆານິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ຊິວ຺ຫິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ກາຍິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ. ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມໂນ, ອຕ຺ຖິ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ອວິຊ຺ຊາຘາຕຸ. ອວິຊ຺ຊາສມ຺ຜສ຺ສເຊນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທຍິເຕນ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ອສ຺ສຸຕວໂຕ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ‘ອສ຺ມີ’ຕິປິສ຺ສ ໂຫຕິ; ‘ອຍມຫມສ຺ມີ’ຕິປິສ຺ສ ໂຫຕິ; ‘ຠວິສ຺ສ’ນ຺ຕິປິສ຺ສ ໂຫຕິ; ‘ນ ຠວິສ຺ສ’ນ຺ຕິປິສ຺ສ ໂຫຕິ; ‘ຣູປີ ຠວິສ຺ສ’ນ຺ຕິປິສ຺ສ ໂຫຕິ; ‘ອຣູປີ ຠວິສ຺ສ’ນ຺ຕິປິສ຺ສ ໂຫຕິ; ‘ສຎ຺ຎີ ຠວິສ຺ສ’ນ຺ຕິປິສ຺ສ ໂຫຕິ; ‘ອສຎ຺ຎີ ຠວິສ຺ສ’ນ຺ຕິປິສ຺ສ ໂຫຕິ; ‘ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີ ຠວິສ຺ສ’ນ຺ຕິປິສ຺ສ ໂຫຕິ’’.

‘‘ຕິຏ຺ຐນ຺ເຕວ ໂຂ [ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ໂຂ ປນ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕ຺ເຖວ [ຕເຖວ (ກຕ຺ຖຈິ)] ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ. ອເຖຕ຺ຖ ສຸຕວໂຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາ ປຫີຍຕິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາວິຣາຄາ ວິຊ຺ຊຸປ຺ປາທາ ‘ອສ຺ມີ’ຕິປິສ຺ສ ນ ໂຫຕິ; ‘ອຍມຫມສ຺ມີ’ຕິປິສ຺ສ ນ ໂຫຕິ; ‘ຠວິສ຺ສ’ນ຺ຕິ… ‘ນ ຠວິສ຺ສ’ນ຺ຕິ… ຣູປີ… ອຣູປີ … ສຎ຺ຎີ… ອສຎ຺ຎີ… ‘ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີ ຠວິສ຺ສ’ນ຺ຕິປິສ຺ສ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ຂນ຺ຘສຸຕ຺ຕໍ

໔໘. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ປຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂນ຺ເຘ ເທເສສ຺ສາມິ, ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ຈ. ຕໍ ສຸຓາຖ. ກຕເມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ…ເປ… ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກາ ວາ ສຸຂຸມາ ວາ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ’’.

‘‘ກຕເມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ ສາສວໍ ອຸປາທານິຍໍ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ…ເປ… ຍາ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ ສາສວາ ອຸປາທານິຍາ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ເວທນຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ…ເປ… ຍາ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ ສາສວາ ອຸປາທານິຍາ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສຎ຺ຎຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ. ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ…ເປ… ສາສວາ ອຸປາທານິຍາ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສງ຺ຂາຣຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ ສາສວໍ ອຸປາທານິຍໍ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ໂສຓສຸຕ຺ຕໍ

໔໙. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ໂສໂຓ ຄຫປຕິປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ …ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ໂສຓໍ ຄຫປຕິປຸຕ຺ຕໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ໂສຓ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອນິຈ຺ເຈນ ຣູເປນ ທຸກ຺ເຂນ ວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ‘ເສຍ຺ໂຍຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ສທິໂສຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ຫີໂນຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ກິມຎ຺ຎຕ຺ຣ ຍຖາຠູຕສ຺ສ ອທສ຺ສນາ? ອນິຈ຺ຈາຍ ເວທນາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມາຍ ‘ເສຍ຺ໂຍຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ສທິໂສຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ຫີໂນຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ກິມຎ຺ຎຕ຺ຣ ຍຖາຠູຕສ຺ສ ອທສ຺ສນາ? ອນິຈ຺ຈາຍ ສຎ຺ຎາຍ… ອນິຈ຺ເຈຫິ ສງ຺ຂາເຣຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ວິປຣິຓາມຘມ຺ເມຫິ ‘ເສຍ຺ໂຍຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ສທິໂສຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ຫີໂນຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ກິມຎ຺ຎຕ຺ຣ ຍຖາຠູຕສ຺ສ ອທສ຺ສນາ? ອນິຈ຺ເຈນ ວິຎ຺ຎາເຓນ ທຸກ຺ເຂນ ວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ‘ເສຍ຺ໂຍຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ສທິໂສຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ຫີໂນຫມສ຺ມີ’ຕິ ວາ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ກິມຎ຺ຎຕ຺ຣ ຍຖາຠູຕສ຺ສ ອທສ຺ສນາ?

‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈິ, ໂສຓ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອນິຈ຺ເຈນ ຣູເປນ ທຸກ຺ເຂນ ວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ‘ເສຍ຺ໂຍຫມສ຺ມີ’ຕິປິ ນ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ສທິໂສຫມສ຺ມີ’ຕິປິ ນ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ຫີໂນຫມສ຺ມີ’ຕິປິ ນ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ກິມຎ຺ຎຕ຺ຣ ຍຖາຠູຕສ຺ສ ທສ຺ສນາ? ອນິຈ຺ຈາຍ ເວທນາຍ… ອນິຈ຺ຈາຍ ສຎ຺ຎາຍ… ອນິຈ຺ເຈຫິ ສງ຺ຂາເຣຫິ… ອນິຈ຺ເຈນ ວິຎ຺ຎາເຓນ ທຸກ຺ເຂນ ວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ‘ເສຍ຺ໂຍຫມສ຺ມີ’ຕິປິ ນ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ສທິໂສຫມສ຺ມີ’ຕິປິ ນ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ‘ຫີໂນຫມສ຺ມີ’ຕິປິ ນ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕິ; ກິມຎ຺ຎຕ຺ຣ ຍຖາຠູຕສ຺ສ ທສ຺ສນາ?

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ໂສຓ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເວທນາ ນິຈ຺ຈາ ວາ ອນິຈ຺ຈາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈາ, ຠນ຺ເຕ’’… ‘‘ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ໂສຓ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

‘‘ຍາ ກາຈິ ເວທນາ… ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

‘‘ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ໂສຓ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຣູປສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ເວທນາຍປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ສຎ຺ຎາຍປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ສງ຺ຂາເຣສຸປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນິພ຺ພິນ຺ທໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ; ວິຣາຄາ ວິມຸຈ຺ຈຕິ. ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ທຸຕິຍໂສຓສຸຕ຺ຕໍ

໕໐. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ໂສໂຓ ຄຫປຕິປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ໂສຓໍ ຄຫປຕິປຸຕ຺ຕໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ເຍ ຫິ ເກຈິ, ໂສຓ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຣູປໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ຣູປສມຸທຍໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ຣູປນິໂຣຘໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ຣູປນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ; ເວທນໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ເວທນາສມຸທຍໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ເວທນານິໂຣຘໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ເວທນານິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ; ສຎ຺ຎໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ສງ຺ຂາເຣ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣສມຸທຍໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ; ວິຎ຺ຎາຓໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ວິຎ຺ຎາຓສມຸທຍໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ. ນ ເມ ເຕ, ໂສຓ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມເຓສຸ ວາ ສມຓສມ຺ມຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມ຺ມຕາ, ນ ຈ ປນ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສາມຎ຺ຎຕ຺ຖໍ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຕ຺ຖໍ ວາ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕິ.

‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈິ, ໂສຓ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຣູປໍ ປຊານນ຺ຕິ, ຣູປສມຸທຍໍ ປຊານນ຺ຕິ, ຣູປນິໂຣຘໍ ປຊານນ຺ຕິ, ຣູປນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານນ຺ຕິ; ເວທນໍ ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ສຎ຺ຎໍ ປຊານນ຺ຕິ… ສງ຺ຂາເຣ ປຊານນ຺ຕິ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ປຊານນ຺ຕິ, ວິຎ຺ຎາຓສມຸທຍໍ ປຊານນ຺ຕິ, ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘໍ ປຊານນ຺ຕິ, ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານນ຺ຕິ. ເຕ ຈ ໂຂ ເມ, ໂສຓ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມເຓສຸ ເຈວ ສມຓສມ຺ມຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມ຺ມຕາ, ເຕ ຈ ປນາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສາມຎ຺ຎຕ຺ຖຎ຺ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຕ຺ຖຎ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ນນ຺ທິກ຺ຂຍສຸຕ຺ຕໍ

໕໑. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ອນິຈ຺ຈຎ຺ເຎວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ. ສາສ຺ສ ໂຫຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ສມ຺ມາ ປສ຺ສໍ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນນ຺ທິກ຺ຂຍາ ຣາຄກ຺ຂໂຍ, ຣາຄກ຺ຂຍາ ນນ຺ທິກ຺ຂໂຍ. ນນ຺ທິຣາຄກ຺ຂຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອນິຈ຺ຈຎ຺ເຎວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເວທນໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ. ສາສ຺ສ ໂຫຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ສມ຺ມາ ປສ຺ສໍ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນນ຺ທິກ຺ຂຍາ ຣາຄກ຺ຂໂຍ, ຣາຄກ຺ຂຍາ ນນ຺ທິກ຺ຂໂຍ. ນນ຺ທິຣາຄກ຺ຂຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອນິຈ຺ເຈເຍວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຎ຺ຎໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ…ເປ… ອນິຈ຺ເຈເຍວ ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຂາເຣ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ. ສາສ຺ສ ໂຫຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ສມ຺ມາ ປສ຺ສໍ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນນ຺ທິກ຺ຂຍາ ຣາຄກ຺ຂໂຍ, ຣາຄກ຺ຂຍາ ນນ຺ທິກ຺ຂໂຍ. ນນ຺ທິຣາຄກ຺ຂຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອນິຈ຺ຈຎ຺ເຎວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ. ສາສ຺ສ ໂຫຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ສມ຺ມາ ປສ຺ສໍ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນນ຺ທິກ຺ຂຍາ ຣາຄກ຺ຂໂຍ, ຣາຄກ຺ຂຍາ ນນ຺ທິກ຺ຂໂຍ. ນນ຺ທິຣາຄກ຺ຂຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ທຸຕິຍນນ຺ທິກ຺ຂຍສຸຕ຺ຕໍ

໕໒. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣຖ, ຣູປານິຈ຺ຈຕຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ສມນຸປສ຺ສຖ. ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ, ຣູປານິຈ຺ຈຕຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ສມນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ຣູປສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນນ຺ທິກ຺ຂຍາ ຣາຄກ຺ຂໂຍ, ຣາຄກ຺ຂຍາ ນນ຺ທິກ຺ຂໂຍ. ນນ຺ທິຣາຄກ຺ຂຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເວທນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣຖ, ເວທນານິຈ຺ຈຕຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ສມນຸປສ຺ສຖ. ເວທນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ, ເວທນານິຈ຺ຈຕຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ສມນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ເວທນາຍ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນນ຺ທິກ຺ຂຍາ ຣາຄກ຺ຂໂຍ, ຣາຄກ຺ຂຍາ ນນ຺ທິກ຺ຂໂຍ. ນນ຺ທິຣາຄກ຺ຂຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂເວ… ສງ຺ຂາເຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣຖ, ສງ຺ຂາຣານິຈ຺ຈຕຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ສມນຸປສ຺ສຖ. ສງ຺ຂາເຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ, ສງ຺ຂາຣານິຈ຺ຈຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ສງ຺ຂາເຣສຸ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນນ຺ທິກ຺ຂຍາ ຣາຄກ຺ຂໂຍ, ຣາຄກ຺ຂຍາ ນນ຺ທິກ຺ຂໂຍ. ນນ຺ທິຣາຄກ຺ຂຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣຖ, ວິຎ຺ຎາຓານິຈ຺ຈຕຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ສມນຸປສ຺ສຖ. ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ, ວິຎ຺ຎາຓານິຈ຺ຈຕຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ສມນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນນ຺ທິກ຺ຂຍາ ຣາຄກ຺ຂໂຍ, ຣາຄກ຺ຂຍາ ນນ຺ທິກ຺ຂໂຍ. ນນ຺ທິຣາຄກ຺ຂຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ທສມໍ.

ອຕ຺ຕທີປວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ອຕ຺ຕທີປາ ປຏິປທາ, ທ຺ເວ ຈ ໂຫນ຺ຕິ ອນິຈ຺ຈຕາ;

ສມນຸປສ຺ສນາ ຂນ຺ຘາ, ທ຺ເວ ໂສຓາ ທ຺ເວ ນນ຺ທິກ຺ຂເຍນ ຈາຕິ.

ມູລປຓ຺ຓາສໂກ ສມຕ຺ໂຕ.

ຕສ຺ສ ມູລປຓ຺ຓາສກສ຺ສ ວຄ຺ຄຸທ຺ທານໍ –

ນກຸລປິຕາ ອນິຈ຺ໂຈ ຈ, ຠາໂຣ ນຕຸມ຺ຫາເກນ ຈ;

ອຕ຺ຕທີເປນ ປຎ຺ຎາໂສ, ປຐໂມ ເຕນ ປວຸຈ຺ຈຕີຕິ.