໔. ນຕຸມ຺ຫາກໍວຄ຺ໂຄ

໑. ນຕຸມ຺ຫາກໍສຸຕ຺ຕໍ

໓໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ? ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເວທນາ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຕໍ ປຊຫຖ. ສາ ໂວ ປຫີນາ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ສຎ຺ຎາ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ… ສງ຺ຂາຣາ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ເຕ ປຊຫຖ. ເຕ ໂວ ປຫີນາ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ’’.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ເຊຕວເນ ຕິຓກຏ຺ຐສາຂາປລາສໍ ຕໍ ຊໂນ ຫເຣຍ຺ຍ ວາ ຑເຫຍ຺ຍ ວາ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກເຣຍ຺ຍ. ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເອວມສ຺ສ – ‘ອມ຺ເຫ ຊໂນ ຫຣຕິ ວາ ຑຫຕິ ວາ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກໂຣຕີ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ’’? ‘‘ນ ຫິ ໂນ ເອຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຕາ ວາ ອຕ຺ຕນິຍໍ ວາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເວທນາ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຕໍ ປຊຫຖ. ສາ ໂວ ປຫີນາ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ສຎ຺ຎາ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ… ສງ຺ຂາຣາ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ທຸຕິຍນຕຸມ຺ຫາກໍສຸຕ຺ຕໍ

໓໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ? ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເວທນາ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ… ສຎ຺ຎາ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ… ສງ຺ຂາຣາ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ອຎ຺ຎຕຣຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໓໕. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸ; ຍມຫໍ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ, ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ອນຸເສຕິ, ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ຍໍ ນານຸເສຕິ, ນ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ‘‘ອຎ຺ຎາຕໍ, ຠຄວາ; ອຎ຺ຎາຕໍ, ສຸຄຕາ’’ຕິ.

‘‘ຍຖາ ກຖໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາສີ’’ຕິ? ‘‘ຣູປໍ ເຈ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸເສຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເວທນໍ ເຈ ອນຸເສຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ສຎ຺ຎໍ ເຈ ອນຸເສຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ສງ຺ຂາເຣ ເຈ ອນຸເສຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ເຈ ອນຸເສຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຣູປໍ ເຈ, ຠນ຺ເຕ, ນານຸເສຕິ ນ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເວທນໍ ເຈ… ສຎ຺ຎໍ ເຈ… ສງ຺ຂາເຣ ເຈ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ເຈ ນານຸເສຕິ ນ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອິມສ຺ສ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມີ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ! ສາຘຸ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາສິ. ຣູປໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ອນຸເສຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເວທນໍ ເຈ… ສຎ຺ຎໍ ເຈ… ສງ຺ຂາເຣ ເຈ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ເຈ ອນຸເສຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຣູປໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນານຸເສຕິ ນ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເວທນໍ ເຈ… ສຎ຺ຎໍ ເຈ… ສງ຺ຂາເຣ ເຈ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ເຈ ນານຸເສຕິ ນ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອິມສ຺ສ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ, ຠາສິຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ – ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມເທວ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ ຕທນຸຕ຺ຕຣໍ – ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິ. ‘‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’’ຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຈ ປນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫຕໍ ອໂຫສີຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ທຸຕິຍອຎ຺ຎຕຣຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໓໖. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸ ຍມຫໍ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ອນຸເສຕິ ຕໍ ອນຸມີຍຕິ; ຍໍ ອນຸມີຍຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຍໍ ນານຸເສຕິ ນ ຕໍ ອນຸມີຍຕິ; ຍໍ ນານຸມີຍຕິ ນ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ‘‘ອຎ຺ຎາຕໍ, ຠຄວາ; ອຎ຺ຎາຕໍ, ສຸຄຕາ’’ຕິ.

‘‘ຍຖາ ກຖໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາສີ’’ຕິ? ‘‘ຣູປໍ ເຈ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸເສຕິ ຕໍ ອນຸມີຍຕິ; ຍໍ ອນຸມີຍຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເວທນໍ ເຈ ອນຸເສຕິ… ສຎ຺ຎໍ ເຈ ອນຸເສຕິ… ສງ຺ຂາເຣ ເຈ ອນຸເສຕິ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ເຈ ອນຸເສຕິ ຕໍ ອນຸມີຍຕິ; ຍໍ ອນຸມີຍຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຣູປໍ ເຈ, ຠນ຺ເຕ, ນານຸເສຕິ ນ ຕໍ ອນຸມີຍຕິ; ຍໍ ນານຸມີຍຕິ ນ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເວທນໍ ເຈ ນານຸເສຕິ… ສຎ຺ຎໍ ເຈ ນານຸເສຕິ… ສງ຺ຂາເຣ ເຈ ນານຸເສຕິ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ເຈ ນານຸເສຕິ ນ ຕໍ ອນຸມີຍຕິ; ຍໍ ນານຸມີຍຕິ ນ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອິມສ຺ສ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມີ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ! ສາຘຸ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາສິ. ຣູປໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ອນຸເສຕິ ຕໍ ອນຸມີຍຕິ; ຍໍ ອນຸມີຍຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເວທນໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ… ສຎ຺ຎໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ… ສງ຺ຂາເຣ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ອນຸເສຕິ ຕໍ ອນຸມີຍຕິ; ຍໍ ອນຸມີຍຕິ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຣູປໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນານຸເສຕິ ນ ຕໍ ອນຸມີຍຕິ; ຍໍ ນານຸມີຍຕິ ນ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເວທນໍ ເຈ ນານຸເສຕິ… ສຎ຺ຎໍ ເຈ ນານຸເສຕິ… ສງ຺ຂາເຣ ເຈ ນານຸເສຕິ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ເຈ ນານຸເສຕິ ນ ຕໍ ອນຸມີຍຕິ; ຍໍ ນານຸມີຍຕິ ນ ເຕນ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອິມສ຺ສ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ…ເປ… ອຎ຺ຎຕໂຣ ຈ ປນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫຕໍ ອໂຫສີຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ອານນ຺ທສຸຕ຺ຕໍ

໓໗. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສເຈ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຕເມສໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ [ຐິຕານໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ກິນ຺ຕິ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ? ‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຕເມສໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຣູປສ຺ສ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ເວທນາຍ… ສຎ຺ຎາຍ… ສງ຺ຂາຣານໍ… ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ອານນ຺ທ! ຣູປສ຺ສ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ເວທນາຍ… ສຎ຺ຎາຍ… ສງ຺ຂາຣານໍ… ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ທຸຕິຍອານນ຺ທສຸຕ຺ຕໍ

໓໘. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສເຈ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຕເມສໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ? ກຕເມສໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ? ກຕເມສໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ກິນ຺ຕິ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ? ‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຕເມສໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ? ກຕເມສໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ? ກຕເມສໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຍໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຣູປໍ ອຕີຕໍ ນິຣຸທ຺ຘໍ ວິປຣິຓຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ຍາ ເວທນາ ອຕີຕາ ນິຣຸທ຺ຘາ ວິປຣິຓຕາ; ຕສ຺ສາ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຐິຕາຍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ຍາ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ສງ຺ຂາຣາ ອຕີຕາ ນິຣຸທ຺ຘາ ວິປຣິຓຕາ; ເຕສໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ຍໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕໍ ນິຣຸທ຺ຘໍ ວິປຣິຓຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ອິເມສໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ’’’.

‘‘ຍໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຣູປໍ ອຊາຕໍ ອປາຕຸຠູຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ. ຍາ ເວທນາ ອຊາຕາ ອປາຕຸຠູຕາ; ຕສ຺ສາ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຐິຕາຍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ. ຍາ ສຎ຺ຎາ…ເປ… ເຍ ສງ຺ຂາຣາ ອຊາຕາ ອປາຕຸຠູຕາ; ເຕສໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ. ຍໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຊາຕໍ ອປາຕຸຠູຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ.

‘‘ຍໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຣູປໍ ຊາຕໍ ປາຕຸຠູຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຍາ ເວທນາ ຊາຕາ ປາຕຸຠູຕາ…ເປ… ຍາ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ສງ຺ຂາຣາ ຊາຕາ ປາຕຸຠູຕາ; ເຕສໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຍໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຊາຕໍ ປາຕຸຠູຕໍ ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສາຘຸ, ສາຘຸ, ອານນ຺ທ! ຍໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຣູປໍ ອຕີຕໍ ນິຣຸທ຺ຘໍ ວິປຣິຓຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ຍາ ເວທນາ … ຍາ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕໍ ນິຣຸທ຺ຘໍ ວິປຣິຓຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ອິເມສໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ.

‘‘ຍໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຣູປໍ ອຊາຕໍ ອປາຕຸຠູຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ. ຍາ ເວທນາ… ຍາ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຊາຕໍ ອປາຕຸຠູຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ.

‘‘ຍໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຣູປໍ ຊາຕໍ ປາຕຸຠູຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຍາ ເວທນາ ຊາຕາ ປາຕຸຠູຕາ… ຍາ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຊາຕໍ ປາຕຸຠູຕໍ; ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອິເມສໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ວໂຍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຐິຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ອນຸຘມ຺ມສຸຕ຺ຕໍ

໓໙. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຍມນຸຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ ຍໍ ຣູເປ ນິພ຺ພິທາພຫຸໂລ [ນິພ຺ພິທາພຫຸລໍ (ປີ. ກ.)] ວິຫເຣຍ຺ຍ, ເວທນາຍ ນິພ຺ພິທາພຫຸໂລ ວິຫເຣຍ຺ຍ, ສຎ຺ຎາ ນິພ຺ພິທາພຫຸໂລ ວິຫເຣຍ຺ຍ, ສງ຺ຂາເຣສຸ ນິພ຺ພິທາພຫຸໂລ ວິຫເຣຍ຺ຍ, ວິຎ຺ຎາເຓ ນິພ຺ພິທາພຫຸໂລ ວິຫເຣຍ຺ຍ. ໂຍ ຣູເປ ນິພ຺ພິທາພຫຸໂລ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ເວທນາຍ… ສຎ຺ຎາຍ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ນິພ຺ພິທາພຫຸໂລ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ວິຎ຺ຎາເຓ ນິພ຺ພິທາພຫຸໂລ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຣູປໍ ປຣິຊານາຕິ, ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ປຣິຊານາຕິ, ໂສ ຣູປໍ ປຣິຊານໍ, ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ປຣິຊານໍ ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ຣູປມ຺ຫາ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ເວທນາ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ສຎ຺ຎາຍ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ສງ຺ຂາເຣຫິ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ວິຎ຺ຎາຓມ຺ຫາ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ຊາຕິຍາ ຊຣາມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ມາຕິ ວທາມີ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ທຸຕິຍອນຸຘມ຺ມສຸຕ຺ຕໍ

໔໐. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຍມນຸຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ ຍໍ ຣູເປ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫເຣຍ຺ຍ…ເປ… ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ມາຕິ ວທາມີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ຕຕິຍອນຸຘມ຺ມສຸຕ຺ຕໍ

໔໑. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຍມນຸຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ ຍໍ ຣູເປ ທຸກ຺ຂານຸປສ຺ສີ ວິຫເຣຍ຺ຍ…ເປ… ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ມາຕິ ວທາມີ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ຈຕຸຕ຺ຖອນຸຘມ຺ມສຸຕ຺ຕໍ

໔໒. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຍມນຸຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ ຍໍ ຣູເປ ອນຕ຺ຕານຸປສ຺ສີ ວິຫເຣຍ຺ຍ, ເວທນາຍ… ສຎ຺ຎາຍ… ສງ຺ຂາເຣສຸ… ວິຎ຺ຎາເຓ ອນຕ຺ຕານຸປສ຺ສີ ວິຫເຣຍ຺ຍ. ໂຍ ຣູເປ ອນຕ຺ຕານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ…ເປ… ຣູປໍ ປຣິຊານາຕິ, ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ປຣິຊານາຕິ, ໂສ ຣູປໍ ປຣິຊານໍ, ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ປຣິຊານໍ ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ຣູປມ຺ຫາ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ເວທນາຍ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ສຎ຺ຎາຍ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ສງ຺ຂາເຣຫິ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ວິຎ຺ຎາຓມ຺ຫາ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ຊາຕິຍາ ຊຣາມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ, ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ມາຕິ ວທາມີ’’ຕິ. ທສມໍ.

ນຕຸມ຺ຫາກໍວຄ຺ໂຄ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ນຕຸມ຺ຫາເກນ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາ, ຠິກ຺ຂູຫິ ອປເຣ ທຸເວ;

ອານນ຺ເທນ ຈ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາ, ອນຸຘມ຺ເມຫິ ທ຺ເວ ທຸກາຕິ.